İcra taahhüdünü ihlal, her ödeme sözünün hapis yaptırımı doğurması demek değildir. İİK m.340 bakımından borçlunun İİK m.111 uyarınca veya alacaklının muvafakatiyle icra dairesinde kararlaştırılan, miktarı ve ödeme tarihleri belirli bir ödeme şartını makbul sebep olmadan ihlal etmesi gerekir. Şikâyet süresi, geçerli taahhüt, muaccel taksit ve ödeme durumu ayrı incelenir.
Kısa cevap: Geçerli bir icra taahhüdündeki vadesi gelmiş ödeme şartı makbul sebep olmaksızın yerine getirilmezse alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi gündeme gelebilir. Şikâyet, fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. Borcun veya o tarihe kadar icra veznesine yatırılması gereken meblağın ödenmesi tahliye sonucunu doğurabilir.
Table of Contents
İçindekiler
Geçerli İcra Taahhüdünün Şartları
İİK m.340, yalnız icra dosyasındaki kanuni ödeme taahhüdünü korur. WhatsApp mesajı, telefon görüşmesi veya dosya dışında imzalanan her protokol doğrudan bu yaptırımı doğurmaz. Taahhüdün icra dairesinde, borçlu iradesiyle ve alacaklının kabulü veya İİK m.111 koşulları içinde kurulması gerekir.
| Kontrol | Dosyada aranacak unsur | Geçersizlik riski |
|---|---|---|
| Toplam borç | Ana para, faiz, harç ve giderlerin belirlenebilirliği | Belirsiz bakiye |
| Taksitler | Her taksidin tutarı ve vadesi | Muğlak ödeme planı |
| İrade | Borçlunun açık kabulü ve imzası | Temsil/irade sorunu |
| Yer ve usul | İcra dosyası tutanağı ve yetkili görevli | Dosya dışı sıradan söz |
| Alacaklı muvafakati | Gereken hâlde açık kabul | Tek taraflı plan |
İhlal Ne Zaman Oluşur?
Şikâyete konu olabilecek fiil, ödeme günü gelen taksidin yerine getirilmemesidir. Henüz vadesi gelmemiş taksit için ihlal oluşmaz. Tutanakta bir taksidin aksamasının kalan bütün borcu muaccel kılacağı yazsa bile ceza sorumluluğu bakımından her vade ve taahhüt şartı özenle incelenir; cezai yorum genişletilemez.
Kısmi ödeme, ödemenin hangi takside mahsup edildiği ve icra veznesine hangi tarihte geçtiği dosya hesabından kontrol edilir. Tebligat, duruşma günü ve ödeme dekontları aynı kronolojide toplanmalıdır.
Makbul Sebep ve Savunma Belgeleri
İİK m.340, ihlalin “makbul bir sebep olmaksızın” gerçekleşmesini arar. Her ekonomik güçlük otomatik makbul sebep sayılmaz. Ani hastane yatışı, kişinin iradesi dışında ve öngörülemez ciddi engel veya ödeme olanağını doğrudan ortadan kaldıran olay; tarihli resmî belgeyle somutlaştırılmalıdır. İşsizlik veya gelir azalması tek başına kabul edilecek diye bir garanti yoktur.
- Taahhüt tutanağının onaylı örneği
- Güncel dosya hesabı ve bütün ödeme makbuzları
- Şikâyete konu taksidin vade ve mahsup kaydı
- Hastane, afet veya zorlayıcı olaya ilişkin tarihli resmî belgeler
- Duruşma ve tebligat evrakı
Şikâyet Süresi, Görevli Mahkeme ve Yaptırım
İİK m.347 uyarınca şikâyet hakkı fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer. İcra ceza işlerine icra mahkemesi bakar. Şikâyet dilekçesinde dosya, taahhüt, vade, ihlal ve öğrenme tarihi belgeyle gösterilmelidir.
İİK m.340’taki sonuç üç aya kadar tazyik hapsidir; bu, adli para cezasına çevrilen klasik bir hapis cezası gibi ele alınmaz. Borcun veya o tarihe kadar icra veznesine yatırılması gereken meblağın ödenmesi üzerine borçlu tahliye edilir; yeniden ihlalde tekrar tazyik hapsi verilebilse de aynı borç için toplam süre üç ayı geçemez.
Duruşma Öncesi Dosya Kronolojisi
| Tarih | Belge | Hukuki önemi |
|---|---|---|
| Taahhüt günü | İcra tutanağı | Şartların ve iradenin geçerliliği |
| Taksit vadesi | Ödeme planı | İhlal fiilinin tarihi |
| Ödeme günü | Vezne/dekont | Mahsup ve tahliye sonucu |
| Öğrenme günü | Dosya kaydı/beyan | Üç aylık şikâyet süresi |
| Şikâyet ve tebligat | Mahkeme evrakı | Savunma ve duruşma hazırlığı |
Taahhüt tutanağındaki toplamın dosya hesabıyla uyuşmaması, vadenin belirsizliği, gerekli muvafakatin bulunmaması veya ödemenin yanlış mahsup edilmesi sonucu değiştirebilir. Savunma yalnız borcun ekonomik ağırlığına değil, yaptırımın her kanuni unsuruna kurulmalıdır.
Ayrıntılı Uygulama, Belge ve Risk İncelemesi
İcra Taahhüdünü İhlal için uygulanacak kanun maddeleri
Madde 340 – (Değişik: 31/5/2005-5358/11 md.) 111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlal eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir.
Net anlamı: Geçerli ödeme şartını makul sebep olmadan ihlal eden borçlu için üç aya kadar tazyik hapsi verilir.
Madde 347 – (Değişik: 31/5/2005-5358/19 md.) Bu Bapta yer alan fiillerden dolayı şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer.
Net anlamı: Şikâyet öğrenmeden itibaren üç ay ve her hâlde fiilden itibaren bir yıl içinde yapılır.
Her söz hapis tehdidi yaratmaz
Telefon, mesaj veya özel protokoldeki ödeme vaadi İİK’daki icra taahhüdüyle aynı değildir.
Borç miktarı açık olmalıdır
Ana para, faiz, harç, gider ve taksit toplamı tereddüde yer vermemelidir.
İhlal edilen taksit muaccel olmalıdır
Vadesi gelmeyen ödeme için şikâyet kurulamaz.
Makbul sebep incelenir
Borçlunun iradesi dışındaki ciddi engeller somut belgeyle ileri sürülmelidir.
Ödeme yaptırımı etkiler
Kanunun aradığı ödemenin yapılması davanın veya hapsin sonucunu değiştirebilir.
İcra Taahhüdünü İhlal için süre, işlem sırası ve uygulama şeması
- Taahhüt tutanağını alın: İmza, tarih, yetkili makam ve hesap ayrıntılarını kontrol edin.
- Borç hesabını doğrulayın: Taahhüt tarihindeki toplam borç ve taksitleri yeniden hesaplayın.
- İhlal tarihini belirleyin: Hangi taksidin hangi gün ödenmediğini ayırın.
- Tebligat ve şikâyeti inceleyin: Duruşma çağrısı ile alacaklının şikâyet tarihini kontrol edin.
- Savunma belgelerini hazırlayın: Ödeme, makbul sebep, geçersizlik veya hesap hatasını somutlaştırın.
- Güncel ödeme tutarını öğrenin: Ödemenin davaya veya hapse etkisi için icra dosyası hesabını teyit edin.
İcra Taahhüdünü İhlal için belgeler, örnekler ve kritik hatalar
| Belge veya kayıt | Kanıtladığı husus |
|---|---|
| Ödeme taahhüdü tutanağı | Geçerlilik şartları |
| İcra kapak hesabı | Borç miktarı |
| Ödeme dekontları | İfa veya kısmi ödeme |
| Şikâyet dilekçesi | Süre ve isnat |
| Duruşma tebligatı | Savunma hakkı |
| Mazeret belgeleri | Makbul sebep iddiası |
İcra müdürlüğünde geçerli taahhüt
Olay: Borç ve taksitler açıkça tutanağa geçirilmiştir.
Hukuki sonuç: Vadesinde ödeme yoksa süresinde şikâyet ve diğer şartlar incelenir.
WhatsApp’tan ödeme sözü
Olay: Borçlu mesajla taksit vaadinde bulunmuştur.
Hukuki sonuç: Bu mesaj tek başına İİK m.340 anlamında geçerli icra taahhüdü değildir.
Hastane yatışı nedeniyle ihlal
Olay: Borçlu taksit tarihinde ciddi sağlık engeli yaşamıştır.
Hukuki sonuç: Makbul sebep, tarih ve tıbbi belgeler üzerinden mahkemece incelenir.
Kaçınılması gereken hatalar
- Mesajdaki ödeme sözünü icra taahhüdü sanmak
- Taksit ve toplam borç hesabını kontrol etmemek
- Ceza duruşmasına gitmemek
- Ödeme dekontunu dosyaya sunmamak
- Makbul sebebi belgesiz bırakmak
- Güncel ödeme tutarını yanlış hesaplamak
İcra Taahhüdünü İhlal Hakkında Sık Sorulan Sorular
Her ödeme sözü icra taahhüdü sayılır mı?
Hayır. İİK m.111 veya alacaklının muvafakatiyle icra dairesinde usulüne uygun kurulmuş ödeme şartı gerekir.
WhatsApp’taki ödeme sözü tazyik hapsi doğurur mu?
Tek başına dosya dışındaki mesaj İİK m.340 kapsamındaki icra taahhüdü yerine geçmez.
İcra taahhüdünü ihlal yaptırımı nedir?
Kanuni şartlar oluşursa alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi gündeme gelir.
Şikâyet süresi kaç aydır?
Öğrenmeden itibaren üç ay ve her hâlde fiilden itibaren bir yıllık üst süre uygulanır.
Henüz vadesi gelmeyen taksit için şikâyet olur mu?
Hayır. Şikâyet konusu ödeme şartının vadesi gelmiş ve yerine getirilmemiş olmalıdır.
İşsiz kalmak makbul sebep midir?
Otomatik değildir. Engelin niteliği, öngörülebilirliği ve ödeme imkânına etkisi somut belgelerle değerlendirilir.
Borcun bir kısmını ödemek yaptırımı kaldırır mı?
Ödemenin hangi takside mahsup edildiği ve kanunun aradığı meblağı karşılayıp karşılamadığı dosya hesabından belirlenir.
Borç ödenirse tazyik hapsi sona erer mi?
İİK m.340’taki ödeme koşulu gerçekleşirse tahliye gündeme gelir; güncel dosya hesabı ve vezne kaydı önemlidir.
Taahhüt tutanağındaki hesap hatası önemli midir?
Evet. Borç toplamı, faiz, gider, taksit tutarı veya vade belirsizliği taahhüdün geçerliliğini etkileyebilir.
Başka şehirdeki icra ceza dosyası Mersin’den takip edilir mi?
UYAP evrakları izlenebilir; görevli mahkeme, duruşma ve gerektiğinde yerinde işlem ayrıca planlanır.
Resmî Kaynaklar
Son kaynak kontrolü: 30 Ağustos 2026. Güncel metin ve somut olaya uygulanacak geçiş hükümleri işlemden önce ayrıca kontrol edilmelidir.
İcra Taahhüdü Dosyalarında Türkiye Geneli Takip
İİK m.340 ve m.347’deki geçerlilik, ihlal ve şikâyet süreleri Türkiye genelinde aynıdır. Taahhüdün bulunduğu icra dosyası, şikâyet evrakı, ödeme kayıtları ve duruşmalar UYAP üzerinden izlenebilir; görevli icra mahkemesi ve fiziki işlem gerektiren aşamalar dosyanın bulunduğu yere göre planlanır. Büronun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir; başka şehirde şube bulunduğu ileri sürülmemektedir.
Mersin’de İcra Taahhüdünü İhlal Dosyası İncelemesi
Mersin’de icra taahhüdünü ihlal iddiasında önce ilgili icra dosyasındaki taahhüt tutanağı, güncel hesap, vadesi gelen taksit ve ödeme mahsupları alınır. Şikâyetin öğrenmeden itibaren üç aylık ve fiilden itibaren bir yıllık süre içinde olup olmadığı; Mersin’de görevli icra mahkemesi evrakı ve tebligatlar üzerinden kontrol edilir. Savunma veya şikâyet belgelerinin incelenmesi için Mersin ofisimizle iletişim kurulabilir.
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Yayın tarihi: 16 Ağustos 2026
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye