Mersin Haksız Rekabet Davası Avukatı | Ticaret Hukuku

Haksız Rekabet Nedir?

Haksız rekabet, yalnız iki rakip işletme arasındaki uyuşmazlık değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 54. maddesi; rakipler, tedarikçiler ve müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranış ve ticari uygulamaları hukuka aykırı kabul eder. Korunan değer, tüm piyasa katılımcılarının dürüst ve bozulmamış rekabet ortamındaki menfaatidir.

Bir davranışın agresif, sert veya rakibe zarar verici olması tek başına hukuka aykırılık doğurmaz. Rekabetin doğası gereği müşteri ve gelir kaybı yaşanabilir. Haksız rekabet için kullanılan yöntemin aldatıcı olması, gerçeğe aykırı açıklama içermesi, başkasının emeğinden ölçüsüz yararlanması, sözleşme ihlaline yöneltmesi veya dürüstlük kuralıyla bağdaşmayan başka bir özellik taşıması gerekir.

Değerlendirme reklamın tek bir cümlesine ya da ekran görüntüsüne indirgenmez. Mesajın bütünü, hedef kitlesi, yayımlandığı mecra, ürün veya hizmetin niteliği, tüketicide oluşturduğu genel izlenim, tarafların ticari konumu ve davranışın süresi birlikte incelenir.

TTK 55 Kapsamında Haksız Rekabet Örnekleri

TTK m.55’te sayılan hâller uygulamadaki başlıca örneklerdir. Somut olay listede birebir yazmıyor olsa bile TTK m.54’teki genel dürüstlük ölçütüne aykırıysa haksız rekabet olarak nitelendirilebilir.

İnternette ve sosyal medyada haksız rekabet

Arama reklamında rakibin markasının kullanılması, sahte yorum, yanıltıcı harita kaydı, taklit alan adı, kopyalanmış ürün görseli ve gerçeğe aykırı karşılaştırma çevrim içi haksız rekabet iddialarının sık örnekleridir. Her marka kelimesinin reklam anahtar sözcüğü olarak seçilmesi otomatik ihlal değildir; reklamın kaynağı hakkında karışıklık yaratıp yaratmadığı ve kullanıcıya sunulan görünüm belirleyicidir.

Dijital içeriğin kolayca değiştirilebilmesi nedeniyle yalnız ekran görüntüsüyle yetinilmemelidir. URL, paylaşım tarihi, hesap kimliği, reklam kütüphanesi kaydı, sayfa kaynağı, arşiv görüntüsü ve mümkünse noter ya da mahkeme aracılığıyla tespit birlikte düşünülmelidir.

Müşteri listesinin kullanılması

Her müşteri adı ticari sır değildir. Listenin kamuya açık olup olmadığı, işletme tarafından gizli tutulması için makul önlem alınıp alınmadığı, fiyat ve satın alma alışkanlığı gibi ekonomik değer taşıyan ek bilgiler içerip içermediği incelenir. Eski çalışanın mesleki tecrübesi ile kopyalanmış gizli veri aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Haksız Rekabet Nedeniyle Hangi Davalar Açılabilir?

TTK m.56, ihlalin niteliğine göre birlikte veya ayrı ileri sürülebilen talepler düzenler. Talep sonucu açık kurulmalıdır; mahkeme davacının istemediği bir hukuki sonucu kendiliğinden veremez.

Tazminat nasıl hesaplanır?

Maddi tazminatta satış kaybı, fiyat baskısı, müşteri kaybı, itibar onarım gideri ve ihlal nedeniyle yapılan zorunlu masraflar somut belgelerle gösterilmelidir. Davacının önceki dönem cirosu ile ihlal sonrası ciro arasındaki her fark doğrudan zarar sayılamaz; mevsimsellik, piyasa daralması, yeni rakipler ve işletmenin kendi kararları ayrıştırılmalıdır.

TTK m.56, hâkime davalının haksız rekabet sonucunda elde etmesi mümkün görülen menfaati tazminat ölçüsü olarak belirleme imkânı tanır. Bu kural zarar ve illiyet bağını tamamen ortadan kaldırmaz; hesap yönteminin dosyadaki ticari verilerle gerekçelendirilmesi gerekir. Ticari defterler, sipariş kayıtları, banka hareketleri, e-fatura verileri ve bilirkişi incelemesi bu aşamada önem kazanır.

Kararın ilanı

Kararın ilanı otomatik değildir. Haksız rekabetin yarattığı yanlış kanaatin devam edip etmediği, hedef kitle, yayın mecrası, ilan metni ve maliyeti gözetilir. Düzeltmenin ihlalin yayıldığı mecra ve kitleyle orantılı olması gerekir.

Kimler Haksız Rekabet Davası Açabilir?

Müşterileri, kredisi, mesleki itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören ya da zarar tehlikesiyle karşılaşan kişi dava açabilir. Tacir sıfatı zorunlu değildir. Ekonomik menfaati doğrudan etkilenen gerçek kişi, şirket veya uygun koşullarda başka bir teşebbüs davacı olabilir.

Müşteriler de ekonomik menfaatleri zarar gördüğünde tespit, men ve sonuçların ortadan kaldırılmasına ilişkin taleplerde bulunabilir. Ticaret ve sanayi odaları, esnaf odaları, mesleki ve ekonomik birlikler ile tüketici örgütlerinin dava hakkı kanundaki şartlara göre değerlendirilir. Bu kuruluşların tazminat talep yetkisi ile bireysel zarar görenin tazminat hakkı aynı değildir.

Dava, haksız rekabet fiilini gerçekleştiren kişiye yöneltilir. Çalışanın hizmet sırasında işlediği fiil, işverenin sorumluluğunu gündeme getirebilir. Basın, yayın, iletişim ve bilişim işletmeleri bakımından TTK m.58’deki özel sorumluluk sırası ve istisnalar ayrıca kontrol edilmelidir. Yalnız içeriğin bir platformda bulunması, her durumda platformun doğrudan sorumlu olduğu anlamına gelmez.

Haksız Rekabette İhtiyati Tedbir

Haksız rekabet davası sonuçlanana kadar müşteri çevresi dağılabilir, reklam bütçesi tüketilebilir veya ticari sır geniş bir kitleye yayılabilir. Bu nedenle TTK m.61 ve HMK’nın ihtiyati tedbir hükümleri birlikte değerlendirilir. Mahkeme; fiilin geçici olarak durdurulmasına, yanlış açıklamanın düzeltilmesine, haksız rekabetin sonucunu doğuran araç veya malların muhafazasına ve somut olaya uygun başka tedbirlere karar verebilir.

Mahkeme teminat isteyebilir. Karşı taraf dinlenmeden tedbir verilmesi istisnai olmakla birlikte, içeriğin hızla silinebileceği veya yayılabileceği durumlarda gerekçeli olarak talep edilebilir. Tedbir kararının uygulanması ve ardından esas davanın süresinde açılması ayrıca takip edilmelidir.

Delil tespiti ile tedbir arasındaki fark

Delil tespiti mevcut durumun kayda alınmasını; ihtiyati tedbir ise hakkın korunması için geçici bir davranış emri verilmesini amaçlar. İnternet sayfasının içeriğinin tespiti tek başına yayının kaldırılması sonucu doğurmaz. Dosyada her iki kuruma da ihtiyaç varsa talepler ve hukuki sebepler ayrı yazılmalıdır.

Haksız Rekabet Davasında Deliller ve İspat Planı

Davacı önce hangi davranışın ne zaman, kim tarafından ve hangi ticari ilişkide gerçekleştiğini göstermelidir. Ardından bu davranışın aldatıcı veya dürüstlüğe aykırı yönü ile zarar ya da zarar tehlikesi arasındaki bağlantı kurulmalıdır. Davalı ise açıklamanın doğru olduğunu, meşru karşılaştırma yaptığını, verinin kamuya açık bulunduğunu veya davranış ile iddia edilen zarar arasında bağlantı olmadığını ileri sürebilir.

• Reklam, katalog ve kampanyanın tam hâli
• URL, tarih ve hesap bilgili dijital kayıt
• Sözleşme, teklif ve müşteri yazışmaları
• Ticari defter, e-fatura ve sipariş kayıtları
• Marka, tasarım ve alan adı belgeleri
• Gizlilik sözleşmesi ve erişim logları
• Çalışan görev tanımı ve çıkış kayıtları
• Noter, bilirkişi veya mahkeme delil tespiti
• Sektör verileri ve karşılaştırma yöntemi
• Zarar hesabına esas mali kayıtlar

Ticari defterlerin önemi

Usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerin delil değeri HMK ve TTK hükümlerine bağlıdır. Yalnız davacı defterindeki tek taraflı kayıt her zaman yeterli olmaz. Açılış ve kapanış onayı, kayıtların birbirini doğrulaması, karşı taraf defterleri, banka ve e-fatura verileri birlikte incelenmelidir.

Dijital delilin güvenilirliği

Ekran görüntüsünde tarih, URL ve hesabın kimliği görünmelidir. Kesilmiş görüntü, bağlamı saklayabilir. Dosyanın özgün biçimi, üst verisi ve mümkünse platformdan istenen kayıt korunmalıdır. Hukuka aykırı erişimle elde edilen müşteri verisi ya da özel yazışma, ayrıca ceza ve kişisel veri sorumluluğu doğurabilir.

Haksız Rekabet Davasında Arabuluculuk Zorunlu mu?

TTK m.5/A uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır. Bu nedenle haksız rekabete dayalı maddi veya manevi tazminat talebi para ödenmesine yönelikse zorunlu arabuluculuk gündeme gelir.

Yalnız haksız rekabetin tespiti, önlenmesi veya men’i isteniyorsa talebin para alacağı niteliğinde olmaması nedeniyle arabuluculuk şartı farklı değerlendirilir. Aynı dilekçede tazminat ile men talebi birlikte ileri sürüldüğünde taleplerin ayrılabilirliği ve güncel usul uygulaması incelenmelidir. Süre kaybını önlemek için dava açmadan önce talep sonucu kesinleştirilmelidir.

Arabuluculuk başvurusunda yalnız “haksız rekabet” yazılması yerine, durdurulması istenen davranış, talep edilen tazminat, ilgili dönem ve tarafların ticari ilişkisi açıkça belirtilmelidir. Son tutanakta müzakere edilmeyen bağımsız bir para talebi dava şartı itirazına yol açabilir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

TTK’da düzenlenen haksız rekabet uyuşmazlığı kural olarak mutlak ticari davadır. Görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemesinin bulunmadığı yerde dava, asliye hukuk mahkemesinde ticaret mahkemesi sıfatıyla görülür.

Yetki bakımından davalının yerleşim yeri genel kuraldır. Haksız fiile ilişkin özel yetki çerçevesinde fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği veya gelme ihtimalinin bulunduğu yer ile zarar görenin yerleşim yeri de somut olaya göre gündeme gelebilir. İnternet yayınının Türkiye’nin her yerinden erişilebilir olması tek başına istenen her mahkemeyi yetkili hâle getirmez; ekonomik etkinin somut bağlantısı gösterilmelidir.

Haksız Rekabet Davasında Zamanaşımı

Öğrenme tarihi yalnız davranışın görüldüğü gün değildir; dava açmaya yetecek ölçüde fiilin, sorumlu kişinin ve hakkın ihlal edildiğinin öğrenildiği tarih somut belgelerle belirlenir. Sürekli yayın veya tekrarlanan reklamda her günün yeni bir süre başlatıp başlatmadığı, tek fiilin etkisinin devamı ile yenilenen bağımsız fiiller ayrılarak incelenir.

İhtar gönderilmesi her durumda zamanaşımını kesmez. Arabuluculuk başvurusunun süreye etkisi, 6325 sayılı Kanun ve talebin dava şartına tabi olup olmadığı çerçevesinde hesaplanmalıdır. Bir yıllık süre kısa olduğundan delil toplama tamamlanana kadar dava açmayı ertelemek önemli hak kaybı yaratabilir.

Haksız Rekabetin Ceza Sorumluluğu

TTK m.62, maddede sayılan bazı kasıtlı haksız rekabet fiilleri için şikâyet üzerine iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası öngörür. Her hukukî haksız rekabet otomatik olarak ceza suçu değildir. Ceza sorumluluğu için kanunda belirtilen hareket, kast, fail ve şikâyet şartı ayrı ayrı oluşmalıdır.

Gerçeğe aykırı bilgi verme, başkasının iş ürününden yetkisiz yararlanma, çalışanı ticari sırları açıklamaya yöneltme veya hukuka aykırı öğrenilen üretim ve iş sırrından yararlanma somut olaya göre ceza boyutunu gündeme getirebilir. Fiil marka hakkına tecavüz, bilişim suçu, kişisel verilerin hukuka aykırı kullanılması veya güveni kötüye kullanma gibi başka bir suç da oluşturabilir.

Şirket faaliyeti kapsamında işlenen fiillerde tüzel kişiye hapis cezası verilmez; organ veya temsilci ile karara katılan kişilerin bireysel sorumluluğu ve tüzel kişi hakkındaki güvenlik tedbirleri ayrı değerlendirilir. Ceza şikâyeti hukuk davasındaki delil ve süre planının yerine geçmez.

Mersin’de Haksız Rekabet Dosyası Nasıl Hazırlanır?

Mersin; liman, lojistik, tarım-gıda, dış ticaret, inşaat, turizm ve hizmet sektörlerinin kesiştiği bir ticari merkezdir. Aynı müşteri çevresine çalışan işletmeler arasında fiyat listesi, bayi ağı, tedarik koşulları, çalışan geçişi, internet reklamı ve ticari sır iddiaları sıkça birbirine bağlanabilir. Yerel sektör bilgisi hukuki unsurların yerine geçmez; ancak davranışın piyasadaki etkisini ve normal ticari uygulamadan sapmayı açıklamaya yardımcı olur.

İlk 48 saatte yapılabilecekler

1. İhlalin URL, tarih, hesap ve tam içerikle kaydını alın.
2. Şirket içindeki erişim yetkilerini ve logları değiştirmeden koruyun.
3. İlgili sözleşme, gizlilik hükmü, teklif ve faturaları tek zaman çizelgesinde toplayın.
4. Yayının veya kullanımın devam edip etmediğini belgeleyin.
5. İhtar, delil tespiti ve ihtiyati tedbir seçeneklerini birlikte değerlendirin.
6. Para talebi varsa arabuluculuk ve zamanaşımı hesabını gecikmeden yapın.

Dava sürecinin genel aşamaları

Güncelleme: 15.08.2026. İnternet içeriği hukuki danışmanlık veya sonuç garantisi değildir.