Senet Nasıl Doldurulur? 2026 Geçerli Bono Rehberi
Senet nasıl doldurulur sorusunun doğru cevabı, Türk Ticaret Kanunu’ndaki bono unsurlarının eksiksiz yazılmasına dayanır. Tutar, lehtar, vade, yer, tarih ve imzadaki tek bir hata kambiyo takibini engeller veya belgeyi adi borç ikrarına dönüştürür. Boş senet imzalanmaz; tüm alanlar kontrol edildikten sonra imza atılır.
Kısa cevap: Geçerli senette “bono” veya “emre yazılı senet” ibaresi, kayıtsız-şartsız belirli para ödeme vaadi, lehtar, düzenleme tarihi ve yeri, ödeme yeri, vade ve düzenleyenin el yazısı imzası bulunur. Tutar yazı ve rakamla aynı yazılır, tek vade belirlenir, boş alan bırakılmaz. Gerçek kişi için tek imza yeterlidir; noter onayı zorunlu değildir.
İçindekiler
Geçerli Bir Senedin Zorunlu Unsurları
Kanun metni: TTK m.776 — Bononun unsurları
Bono veya emre yazılı senet ibaresini; kayıtsız ve şartsız belirli bedeli ödeme vaadini; vadeyi; ödeme yerini; kime veya kimin emrine ödenecekse onun adını; düzenleme tarihi ve yerini; düzenleyenin imzasını içerir.
Türk hukukunda günlük dilde “senet” denilen kambiyo belgesi bonodur. TTK m.776 uyarınca metinde “bono” veya aynı dilde “emre yazılı senet” ibaresi, kayıtsız ve şartsız belirli bedeli ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, kime veya kimin emrine ödeneceği, düzenleme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası bulunur.
Kanun bazı eksikleri tamamlar; bazılarını tamamlamaz. Vade yoksa bono görüldüğünde ödenir. Özel ödeme yeri yoksa düzenleme yeri ödeme yeri ve düzenleyenin yerleşim yeri sayılır. Düzenleme yeri, düzenleyenin adının yanındaki yerle tamamlanır. Bono ibaresi, bedel vaadi, lehtar, tarih veya imza yoksa belge kambiyo senedi niteliğini kazanmaz.
Senet Nasıl Doldurulur? Adım Adım
Önce tarafların kimliği ve temel borç ilişkisi doğrulanır. Senedin düzenleme tarihi ve yeri yazılır; vade kanunun kabul ettiği biçimlerden biriyle belirlenir; bedel aynı para birimiyle hem rakam hem yazıyla gösterilir; lehtarın tam adı veya ticaret unvanı yazılır; ödeme yeri açık adres veya ilçe-il olarak belirtilir; son olarak düzenleyen tüm alanları tek tek kontrol edip yalnız bundan sonra imzalar.
Her alan aynı kalemle, okunaklı ve boşluk bırakmadan doldurulur. Sonradan ekleme yapılacak geniş alan bırakılmaz. Tüzel kişi düzenliyorsa ticaret unvanı, temsilcinin adı-sıfatı ve şirketi bağlayan imza düzeni gösterilir. İmza sirküleri ve ticaret sicili yetkisi işlem tarihinde kontrol edilir. Borcun dayanağı satış, ödünç veya hizmet sözleşmesiyse temel sözleşme ayrıca imzalanır; bonoya yalnız “malen” veya “nakden” kaydı yazmak ayrıntılı sözleşmenin yerini tutmaz. Her bono benzersiz vade ve bedelle eşleştirilir, borçlu kopyasına “aslı alacaklıya teslim edildi” kaydı eklenir.
| Alan | Doğru yazım | Kontrol |
|---|---|---|
| Bedel | Rakam ve yazıyla aynı tutar | Para birimi ve boşluk yok |
| Vade | Tek ve kanuni vade türü | Şart veya taksit dizisi yok |
| Lehtar | Tam ad veya ticaret unvanı | Hamiline/boş değil |
| Yer-tarih | Düzenleme ve ödeme yeri | Gün-ay-yıl açık |
| İmza | Düzenleyenin el yazısı imzası | Tüm alanlardan sonra |
Bedel Rakamla ve Yazıyla Nasıl Yazılır?
Ödenecek tutar belirli olmalı, para birimi açıkça yazılmalı ve ödeme vaadi hiçbir koşula bağlanmamalıdır. “Mal teslim edilirse ödenecektir” şeklindeki şart bono vasfını bozar. Rakam hanesine “250.000,00 TL”, yazı hanesine “Yalnız ikiyüzellibin Türk lirası” yazılır; baş ve son boşluk çizgiyle kapatılır.
Yazı ve rakam farklıysa TTK gereği yazıyla gösterilen bedel esas alınır. Bedel metinde birden fazla kez ve farklı tutarlarda yazılmışsa en düşük tutar uygulanır. Faiz şartı yalnız görüldüğünde veya görüldükten belirli süre sonra ödenecek bonoda kanuni şartlarla yazılır; diğer vadelerde ayrıca faiz kaydı yazılmaz.
Senette Vade Nasıl Yazılır?
Bono dört vade türünden biriyle düzenlenir: görüldüğünde, görüldükten belirli süre sonra, düzenlenme gününden belirli süre sonra veya belirli bir günde. “31.12.2026” belirli gün vadesidir. “Düzenleme tarihinden 90 gün sonra” düzenlemeden belirli süre sonraki vadedir. Vade hiç yazılmazsa senet görüldüğünde ödenir.
Birbirini izleyen taksit vadeleri tek bonoda yazılmaz; ardışık vadeli bono geçersizdir. Taksitli borçta her vade için ayrı bono düzenlenir ve temel sözleşmeyle eşleştirilir. “Müsait olunca”, “satıştan sonra” veya iki farklı tarih belirsiz ve şartlı vade yaratır; kullanılmaz.
Lehtar, Düzenleme Yeri ve Ödeme Yeri
Lehtar, bedelin ödeneceği kişi veya şirkettir. Gerçek kişinin adı-soyadı, tüzel kişinin ticaret sicilindeki tam unvanı yazılır. “Hamiline” bono düzenlenmez; lehtar alanı boş bırakılamaz. Devir planı varsa emre yazılılık ve ciro hükümleri ayrıca uygulanır.
Düzenleme yeri ilçe ve il düzeyinde açık yazılır. Ödeme yeri banka şubesi, adres veya yer adıyla belirlenir. Ayrı ödeme yeri bulunmazsa düzenleme yeri ödeme yeri sayılır. Tebligat veya takip kolaylığı için borçlunun güncel açık adresi ve T.C. kimlik/vergi bilgisi yardımcı kayıt olarak eklenir; bunlar TTK’daki imzanın yerini tutmaz.
İmza, Şirket Senedi ve Aval
Bonoyu düzenleyen gerçek kişi el yazısıyla imza atar. Güvenli elektronik imza, kaşe veya parmak izi tek başına bono imzasının yerini tutmaz. Gerçek kişi için iki imza şartı yoktur. İmza borç tutarının ve metnin altına atılır; imzadan sonra metne ekleme yapılmaz.
Şirket adına imza atan kişi temsil yetkisini açıkça gösterir; yetkisiz imza atan kişi kambiyo sorumluluğuyla karşılaşır. Ön yüze üçüncü kişinin attığı imza aval sonucu doğurur. Aval, bonodan doğan borcu güvence altına alan özel kambiyo taahhüdüdür; kimin için verildiği ve aval verenin kimliği açıkça yazılır.
Boş Senet ve Sonradan Doldurma Riski
Bedel, lehtar, vade veya tarih boş bırakılarak imzalanan belge açık bono niteliğinde uyuşmazlık yaratır. Taraflar doldurma anlaşması yapmış olsa bile belge üçüncü kişiye geçtiğinde anlaşmaya aykırılık savunması sınırlanır. İmza sahibi, hamilin kötü niyetini veya ağır kusurunu ispat yüküyle karşılaşır.
Güvenli yöntem, hiçbir esaslı alanı boş bırakmadan düzenlemek ve temel sözleşmede senet numarası, bedel, vade ile borcun sebebini yazmaktır. Hatalı senette kazıntı veya silinti yapılmaz; belge üzerine “iptal” yazılıp imzalarla etkisizleştirilir, eski nüsha saklanır ve yeni bono düzenlenir. İptal edilen belgenin ön ve arka yüzü fotoğraflanır, temel sözleşmeye yeni bononun bilgileri yazılır ve taraflar değişiklik tutanağını aynı tarihte imzalar. Eski senet alacaklının elinde bırakılmaz.
Tüketici İşleminde Senet Kuralları
6502 sayılı Kanun gereğince tüketicinin yaptığı işlemler nedeniyle düzenlenen kıymetli evrak yalnız nama yazılı ve her taksit için ayrı ayrı olacak şekilde düzenlenir. Bu kurala aykırı senet tüketici yönünden geçersizdir. Satıcı tek bir toplam senet veya emre yazılı taksit senedi alamaz.
Senetler temel tüketici sözleşmesindeki taksit tutarı ve vadeleriyle birebir eşleşir. Mal veya hizmet sözleşmesinin iptali, ayıp, cayma veya ödeme iddiası senet takibine karşı ayrı savunma doğurur. Tüketici, senedi imzalamadan önce her nüshanın fotokopisini ve ödeme planını alır.
Senet Teslimi, Makbuz ve Ödeme Sonrası İade
Düzenleme tamamlandığında alacaklı asıl senedi alır; borçlu ön ve arka yüzün okunaklı kopyasını saklar. Temel sözleşmeye bononun seri veya ayırt edici bilgisi, bedeli ve vadesi yazılır. Senet teslimi, borcun sebebi ve karşı edim makbuz veya sözleşmeyle belgelenir. Aynı borç için birden fazla asıl nüsha düzenlenmez; her ek nüsha mükerrer takip riski yaratır. Fotokopinin üstüne açıkça “kopyadır” yazılır. Kısmi ödeme yapıldığında tarih ve tutar hem ayrı makbuza hem senedin arka yüzüne işlenir, kalan borç taraflarca imzalanır.
Borç ödendiğinde asıl senet borçluya iade edilir ve üzerine “ödenmiştir” kaydı, tarih ve alacaklı imzası alınır. Banka ödemesinde açıklamaya vade ve senet bilgisi yazılır. Asıl senet kaybolursa yalnız sözlü beyanla yetinilmez; zayi nedeniyle iptal ve ödeme güvenliği için kanuni süreç işletilir.
Senet Ödenmezse Takip ve Süreler
Vade geldiğinde ödeme yapılmazsa alacaklı asıl bonoyla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatır. İcra müdürlüğü senedin bono vasfını ve vadesini şeklen inceler. Borçlu ödeme emrine karşı kambiyo takibine özgü kısa sürelerde imza, borç, yetki veya diğer itirazlarını icra mahkemesine sunar.
Bonoyu düzenleyene karşı kambiyo talebi vadeden itibaren üç yıllık zamanaşımına tabidir. Ciranta ve diğer başvuru borçluları için daha kısa süreler uygulanır. Bono vasfı bulunmayan belge adi yazılı borç ikrarı olarak genel takip veya davada kullanılır. Takip öncesi harç ve başlangıç gideri için icra masrafı ön hesaplama aracı kullanılır; kesin tutar takip tarihi, faiz, vekâlet ve tebligat kalemlerine göre icra müdürlüğü dosyasında belirlenir. Sürecin devamı için senet icraya verilirse rehberi ile icra takibi rehberi incelenir.
Sık Sorulan Sorular
Resmî Kaynaklar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
İçerik 1 Eylül 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır.
Türkiye Geneli Kambiyo ve İcra Takibi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, uygun dosyalarda Türkiye genelinde bono inceleme, ihtiyati haciz, kambiyo takibi ve itiraz süreçlerini dijital belge inceleme ve yerel koordinasyonla takip eder.
Mersin Uygulaması
Mersin’de asıl bono, temel sözleşme, ödeme kayıtları, ciro ve tebligatlar birlikte incelenir. İcra müdürlüğü ve icra mahkemesi süreleri tebliğ ve vade tarihine göre ayrı yürütülür.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından güncel mevzuat, resmî kaynaklar ve hukuki terminoloji yönünden incelenmiştir.
- Hazırlayan
- Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
- İnceleyen
- Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
- Son içerik kontrolü
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Hukuki değerlendirme, yürürlükteki mevzuat, somut olayın özellikleri ve hukuka uygun deliller üzerinden yapılır; sonuç garantisi verilmez.
Senediniz İçin Hukuki Değerlendirme
Senet düzenleme, geçerlilik, ödeme veya kambiyo takibi için belgenizle ön değerlendirme talep edin.
Mersin Ofis Konumu
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Telefon: +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.