Boşanmada Şirket Hisseleri Nasıl Paylaşılır? Limited ve Anonim Şirket Payı 2026

Kısa cevap: Boşanmada şirket hissesi doğrudan ikiye bölünmez. Önce payın hangi tarihte ve hangi kaynakla edinildiği belirlenir. Evlilik içinde emek veya gelir karşılığı edinilen şirket payı kural olarak edinilmiş maldır; evlilikten önce sahip olunan, miras veya bağışla kazanılan pay ise kişisel maldır. Ancak kişisel mal niteliğindeki şirket payının evlilik süresinde elde ettiği dağıtılabilir kâr, temettü ve bazı gelirler TMK m.219 kapsamında edinilmiş mal sayılır. Mal rejimi tasfiyesinde şirket payının kendisinin devri yerine çoğu dosyada parasal katılma alacağı hesaplanır.

Şirket hissesi bulunan boşanma dosyaları yalnız aile hukuku değil şirket değerleme, muhasebe, vergi, sermaye hareketleri ve ticaret sicili incelemesi gerektirir. Limited şirket payı, anonim şirket payı, şahıs şirketi işletmesi, aile şirketi ve tek ortaklı şirket birbirinden farklı teknik yapıya sahiptir. Bu rehber özellikle edinilmiş mallara katılma rejiminde şirket hisselerinin nasıl değerlendirildiğini açıklar.

Boşanmada Şirket Hissesi İçin Temel Kural

Türk Medeni Kanunu m.202 uyarınca eşler arasında başka bir mal rejimi seçilmemişse edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. TMK m.218-241 tasfiye sistemini düzenler. Bir şirket payının tasfiyeye girip girmediği, payın yalnız kimin adına kayıtlı olduğuna göre değil, ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğine göre belirlenir.

Pay evlilik içinde eşin çalışması, ticari faaliyeti veya edinilmiş mal niteliğindeki gelirleriyle satın alınmışsa edinilmiş mal niteliği taşır. Pay evlilikten önce edinilmişse, mirasla geçmişse veya bağışlanmışsa kişisel maldır. Ancak şirket payı kişisel mal olsa bile bu paydan evlilik süresinde doğan bazı gelirler edinilmiş mal olabilir.

Mal rejimi tasfiyesi şirket ortaklığını kendiliğinden değiştirmez. Diğer eş “şirketin yarısına ortak” olmaz. Hesaplanan artık değer üzerinden parasal katılma alacağı doğar. Şirket payının aynen devri ancak somut hukuki şartlar ve taraf iradesiyle gündeme gelir.

Evlilik İçinde Alınan Şirket Payı

Evlilikten sonra bedel ödenerek edinilen limited veya anonim şirket payının kaynağı önemlidir. Pay, çalışma karşılığı elde edilen ücret, ticari kazanç, edinilmiş malların geliri veya edinilmiş mal niteliğindeki banka birikimiyle alınmışsa kural olarak edinilmiş maldır.

TMK m.219 edinilmiş malı, eşin mal rejimi süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri olarak tanımlar. Çalışmanın karşılığı olan edinimler, sosyal güvenlik ödemeleri ve kişisel malların gelirleri maddede sayılır.

Şirket payı eşlerden yalnız biri adına tescilli olsa bile kaynak edinilmiş mal ise tasfiye hesabına girer. Tapuda olduğu gibi “kimin adına kayıtlıysa yalnız onun malıdır” yaklaşımı mal rejimi bakımından doğru değildir.

Evlilikten Önce Kurulan Şirket Paylaşılır mı?

Eşlerden biri şirket payını evlilikten önce edinmişse payın kendisi TMK m.220 kapsamında kişisel maldır. Boşanma nedeniyle diğer eş bu payın yarısını istemez. Ancak evlilik süresinde şirket payının ekonomik değerinde meydana gelen artışın kaynağı ayrıca incelenir.

Değer artışı yalnız piyasa koşullarından veya şirketin doğal büyümesinden kaynaklanmışsa kişisel mal niteliği korunabilir. Buna karşılık diğer eşin veya edinilmiş malların katkısıyla şirkete yatırım yapılmışsa TMK m.227 kapsamında değer artış payı alacağı gündeme gelir.

Örneğin evlilikten önce kurulan şirkete evlilik sırasında ortak aile birikiminden yüksek tutarda sermaye konulmuşsa bu sermaye katkısı tasfiyede izlenir. Aynı şekilde eşlerden birinin şirkette ücretsiz veya karşılıksız yoğun emeğinin değer artırıcı etkisi somut olayda farklı alacak tartışmalarına yol açabilir.

Kâr Payı ve Temettü Edinilmiş Mal mıdır?

TMK m.219/4 kişisel malların gelirlerini edinilmiş mal olarak sayar. Bu nedenle evlilikten önce edinilmiş bir anonim şirket payı kişisel mal olsa bile bu paydan mal rejimi devam ederken elde edilen temettü kural olarak edinilmiş maldır.

Şirketin dağıtılmayan kârları daha teknik bir konudur. Şirket bünyesinde bırakılan kârın pay sahibinin kişisel mal değerini artırıp artırmadığı, dağıtım kararı, şirketin özkaynağı, ortakların kontrol gücü ve tasfiye tarihi itibarıyla şirket değeri üzerinden incelenir. Özellikle tek ortaklı veya hâkim ortaklı aile şirketlerinde kârın sırf mal rejimi hesabından kaçırmak amacıyla dağıtılmaması iddiası muhasebe bilirkişisi tarafından incelenebilir.

Şirketten “borç” veya “avans” adı altında ortak hesabına aktarılan paraların gerçek niteliği de önemlidir. Muhasebe kaydı tek başına ekonomik gerçeği değiştirmez; şirket ortağının cari hesabı, banka hareketleri ve vergi kayıtları birlikte değerlendirilir.

Şirket Hissesi Değeri Nasıl Hesaplanır?

Şirket payı halka açık değilse basitçe nominal sermaye tutarına bakılarak değer bulunmaz. Şirketin aktifleri, borçları, stokları, taşınmazları, makineleri, marka değeri, alacakları, nakit akışı, kârlılığı ve özkaynakları değerlendirilir.

Değerleme yöntemleri şirketin faaliyet türüne göre değişir. Net aktif değer, indirgenmiş nakit akımı, piyasa çarpanları veya karma yöntemler kullanılabilir. Aile mahkemesi ticaret ve mali müşavirlik bilgisi gerektiren konuda bilirkişi heyetinden rapor alır.

Şirketin defter değeri ile gerçek ekonomik değeri aynı olmayabilir. Özellikle şirket aktifinde piyasa değeri yüksek taşınmazlar veya kayıtlı değeri düşük makineler bulunuyorsa güncel rayiç ayrıca araştırılır.

Şirket Değerinde Hangi Tarih Esas Alınır?

Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer. TMK m.225 bunu açıkça düzenler. Ancak tasfiyeye giren malların değerlemesinde TMK m.232 ve m.235 hükümleri uygulanır. Sürüm değeri ve tasfiye anına en yakın değerleme esasları önem taşır.

Bu nedenle “boşanma davası açıldığı gün şirket 5 milyondu, üç yıl sonra 15 milyon oldu, yalnız ilk rakam alınır” şeklinde otomatik bir kural kurulmaz. Malın hangi tarihte mevcut olduğu ile değerinin hangi tarihe göre hesaplandığı ayrıdır.

Şirket payının dava açıldıktan sonra devredilmesi de tasfiye hesabını otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Devrin gerçekliği ve TMK m.229’daki eklenecek değer hükümleri ayrıca incelenir.

Evlilikte Yapılan Sermaye Artırımı

Kişisel mal niteliğindeki şirkette evlilik sırasında sermaye artırımı yapılmışsa yeni payların hangi kaynaktan edinildiği belirlenir. Sermaye artırımı kişisel maldan karşılanmışsa kişisel mal savunması güçlenir. Edinilmiş mal niteliğindeki gelir veya ortak aile birikimi kullanılmışsa edinilmiş mal veya denkleştirme hesabı gündeme gelir.

Bedelsiz sermaye artırımı, şirket iç kaynaklarının sermayeye eklenmesi ve nakit sermaye artırımı birbirinden farklıdır. Bilirkişi hangi işlemin pay oranını ve ekonomik değeri nasıl etkilediğini açıklamalıdır.

Boşanma Öncesi Şirket Payı Devredilirse

Eşlerden birinin boşanmadan kısa süre önce şirket payını yakınına veya başka kişiye devretmesi tasfiyeden kaçırma amacı taşıyabilir. TMK m.229, mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan olağan hediyeler dışındaki karşılıksız kazandırmaları ve diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirleri edinilmiş mallara değer olarak eklemeyi düzenler.

Gerçek satış ile görünüşte satış ayrılmalıdır. Bedelin gerçekten ödenip ödenmediği, pay devrinin rayice uygunluğu, alıcının ilişkisi, banka hareketleri, genel kurul veya ortaklar kurulu kayıtları ve ticaret sicili belgeleri incelenir.

Pay devredilmiş olsa bile tasfiye alacağı yönünden üçüncü kişilere karşı TMK m.241 şartları gündeme gelebilir. Bu nedenle devir görüldüğünde yalnız “şirket artık eşimin değil” denilerek dosya kapatılmaz.

Limited Şirket Payında Özel Noktalar

Limited şirket pay devri Türk Ticaret Kanunu m.595 ve şirket sözleşmesindeki hükümlere tabidir. Pay devri çoğu durumda yazılı şekil, imza onayı ve genel kurul onayı gibi şartlarla bağlantılıdır. Ticaret sicili ve şirket pay defteri incelenmelidir.

Mal rejimi tasfiyesinde diğer eş doğrudan şirket ortağı hâline gelmez. Şirket payının ekonomik değeri üzerinden alacak hesabı yapılır. Şirket sözleşmesindeki devir sınırlamaları da bu nedenle önemini korur.

Anonim Şirket Payında Özel Noktalar

Anonim şirket payları nama veya hamiline yazılı olabilir; halka açık şirketlerde borsa değeri ayrıca önemlidir. Borsada işlem gören payın değerlemesi, halka kapalı şirkete göre daha kolay görünse de hangi tarih ve ortalama değerin esas alınacağı yine tasfiye ilkelerine göre belirlenir.

Halka kapalı anonim şirkette finansal tablolar, bağımsız denetim raporları, yönetim kurulu kararları, pay defteri ve vergi beyannameleri incelenebilir. Payın nominal değeri çoğu zaman gerçek ekonomik değeri göstermez.

Şirket Hissesi Davasında Hangi Belgeler İstenir?

Ticaret sicili kayıtları, kuruluş sözleşmesi, pay devir sözleşmeleri, pay defteri, genel kurul kararları, sermaye artırım belgeleri, bilanço ve gelir tabloları, kurumlar vergisi beyannameleri, banka kayıtları, ortak cari hesapları ve bağımsız denetim raporları temel delillerdir.

Şirket aktifinde taşınmaz varsa tapu kayıtları ve rayiç değerler; araç varsa trafik kayıtları; marka veya patent varsa ilgili sicil kayıtları da değerlemeye dahil edilir.

Tarafın “şirket zarar ediyor” beyanı mali tablo incelemesinin yerine geçmez. Aynı şekilde yüksek ciro tek başına şirketin yüksek değerde olduğunu göstermez; borçluluk ve kârlılık birlikte hesaplanır.

Şirket Payı Tasfiyesinde Kontrol Listesi

1. Şirketin kuruluş tarihini belirleyin.
2. Payın eş tarafından ne zaman edinildiğini tespit edin.
3. Edinim bedelinin kaynağını belgeleyin.
4. Sermaye artırımlarını tarih ve kaynak bazında inceleyin.
5. Temettü ve ortak cari hesabı hareketlerini alın.
6. Boşanma öncesi pay devri olup olmadığını kontrol edin.
7. Şirket aktifindeki taşınmaz ve araçları belirleyin.
8. Vergi ve finansal tabloları karşılaştırın.
9. Gerçek ekonomik değer için uzman bilirkişi talep edin.
10. Katılma alacağı ile değer artış payını ayrı hesaplayın.

Uygulama Örnekleri

Örnek 1: Eş evlilikten iki yıl sonra maaş birikimiyle limited şirkette yüzde 40 pay almıştır. Pay edinilmiş maldır ve tasfiyede ekonomik değeri hesaba katılır.

Örnek 2: Eş şirketi evlilikten önce kurmuştur. Pay kişisel maldır; ancak evlilik sırasında alınan temettüler edinilmiş maldır.

Örnek 3: Evlilik öncesi şirkete evlilik sırasında ortak banka birikiminden 2 milyon TL sermaye konulmuştur. Bu katkı denkleştirme ve değer artış payı bakımından incelenir.

Örnek 4: Boşanma davasından üç ay önce pay kardeşe çok düşük bedelle devredilmiştir. Devir TMK m.229 ve gerçek satış olup olmadığı bakımından araştırılır.

Mersin Uygulaması ve Türkiye Genelinde Dosya Takibi

Mal rejiminin tasfiyesinde görevli mahkeme aile mahkemesidir. Şirketin merkezinin başka şehirde bulunması aile mahkemesinin şirket kayıtlarını celp etmesine engel değildir. Ticaret sicili, banka ve vergi kayıtları ilgili kurumlardan istenir.

Mersin’deki dosyalarda şirketin Mersin Ticaret Sicili veya başka sicilde kayıtlı olması yalnız belge kaynağını değiştirir. Türkiye genelinde dosya takibi Mersin’den yönetilir; mal rejimi hükümleri ülke çapında aynıdır.

Hukuki Dayanak

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.202, 218-241; özellikle m.219, 220, 225, 227, 229, 231-236 ve 241. Limited ve anonim şirket paylarının şirket hukuku yönü için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uygulanır. Resmî mevzuat Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilir.

Sık Sorulan Sorular

Boşanmada şirketin yarısı eşe mi geçer?

Hayır. Kural olarak şirket ortaklığı değil, payın tasfiyeye giren ekonomik değeri üzerinden parasal katılma alacağı hesaplanır.

Evlilikten önce kurulan şirket paylaşılır mı?

Payın kendisi kişisel maldır; ancak evlilik dönemindeki gelirler ve edinilmiş mallardan yapılan katkılar ayrıca hesaplanır.

Şirket kârı kişisel mal mı?

Kişisel mal niteliğindeki şirket payının evlilik süresindeki gelirleri TMK m.219 kapsamında edinilmiş mal sayılır.

Şirket payı boşanma öncesi devredilirse hak kaybolur mu?

Hayır. TMK m.229 ve 241 şartları çerçevesinde eklenecek değer ve üçüncü kişiye karşı talep gündeme gelebilir.

Şirketin defter değeri mi esas alınır?

Hayır. Gerçek ekonomik değer için şirketin aktifleri, borçları, kârlılığı ve piyasa koşulları birlikte incelenir.

Limited şirket payı doğrudan eşe devredilir mi?

Mal rejimi tasfiyesi diğer eşi otomatik ortak yapmaz; kural parasal alacaktır.

Şirket hissesi mirasla geldiyse ne olur?

Miras yoluyla edinilen pay kişisel maldır; gelirleri edinilmiş mal olabilir.

Sermaye artırımı önemli mi?

Evet. Artırımın bedelli veya bedelsiz oluşu ve kaynağı tasfiye hesabını değiştirir.

Şirket borçları değerden düşülür mü?

Gerçek şirket değeri belirlenirken şirketin yükümlülükleri ve borçları dikkate alınır.

Bilirkişi gerekir mi?

Halka kapalı şirket paylarında gerçek ekonomik değer çoğu dosyada mali müşavir ve değerleme uzmanı bilirkişi incelemesi gerektirir.

Sonuç

Boşanmada şirket hisseleri yalnız ticaret sicilindeki isim ve nominal sermaye üzerinden değerlendirilemez. Edinim tarihi, finansman kaynağı, evlilik dönemindeki kârlar, sermaye artırımları, pay devirleri ve şirketin gerçek ekonomik değeri birlikte incelenmelidir. Evlilik öncesi pay kişisel mal olsa bile gelirler ve edinilmiş mallardan yapılan katkılar tasfiye alacağı doğurabilir. Profesyonel bir tasfiye hesabı aile hukuku ile şirket muhasebesini birlikte okumayı gerektirir.