Haklı Sebeple Ayrı Yaşama Tedbir Dilekçesi | TMK 197 Word
Kısa ve net cevap: TMK m.197 uyarınca ortak hayat nedeniyle eşlerden birinin kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğünde eşin ayrı yaşama hakkı vardır. Birlikte yaşamaya ara verilmesi haklı bir sebebe dayanıyorsa hâkim, eşlerden birinin istemi üzerine birinin diğerine yapacağı parasal katkıya, konut ve ev eşyasından yararlanmaya ve eşlerin mallarının yönetimine ilişkin önlemleri alır. Dilekçede ayrı yaşamanın neden haklı olduğu, barınma ve geçim ihtiyacı, çocukların durumu ve istenen her tedbir ayrı ayrı somutlaştırılmalıdır.
Eş Hangi Durumda Ayrı Yaşama Hakkına Sahiptir?
TMK m.197’nin ilk fıkrası, ortak hayat nedeniyle eşin kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddi biçimde tehlikeye düştüğünde ayrı yaşama hakkını tanır. Bu düzenleme evliliği sona erdirmez; eşin belirli koşullarda ortak konuttan ayrılmasını hukuka uygun hale getirir ve hâkimin koruyucu tedbir almasına imkân verir.
Fiziksel veya psikolojik şiddet, ağır ekonomik baskı, ortak konutta ciddi güvenlik riski, aile huzurunu devamlı şekilde bozan davranışlar somut olayın özelliklerine göre ayrı yaşamayı haklı kılabilir. Dilekçede soyut “geçimsizlik” yerine ortak hayatın hangi nedenle ciddi tehlike doğurduğu tarih ve olay bazında açıklanmalıdır.
Haklı Sebep Nasıl Somutlaştırılır?
Mahkeme, tarafların anlatımıyla birlikte resmi kayıtları, tanıkları, sağlık veya kolluk belgelerini, ekonomik verileri ve yaşam koşullarını değerlendirir. Haklı sebep mutlaka ceza soruşturmasına konu bir fiil olmak zorunda değildir; fakat ortak yaşamın sürdürülmesinin neden beklenemeyeceği açıkça gösterilmelidir.
Ekonomik güvenlik tehdidi ileri sürülüyorsa eşin gelirinin tamamen kesilmesi, ortak giderlerin karşılanmaması, aile varlığının kontrolsüz harcanması gibi somut vakıalar belgeye bağlanabilir. Kişilik veya aile huzuru tehdidinde hakaret, baskı, bağımlılık davranışları veya sürekli çatışma iddiaları ispat planıyla birlikte sunulur.
Ayrı Yaşarken Parasal Katkı İstenebilir mi?
Evet. Ayrı yaşama haklı sebebe dayanıyorsa hâkim eşlerden birinin diğerine yapacağı parasal katkıyı belirler. Bu talep uygulamada tedbir niteliğinde geçim katkısıdır. Tarafların gelirleri, zorunlu giderleri, konut masrafları ve çocukların ihtiyaçları değerlendirilir.
Dilekçede talep edilen aylık miktar ve ödeme başlangıcı açık yazılmalıdır. Gelir bordrosu, SGK kayıtları, kira, okul, sağlık ve temel yaşam giderleri katkı miktarının belirlenmesine yardımcı olur. Talep yalnız karşı tarafın varsayılan gelirine değil, mümkün olan resmi ekonomik verilere dayanmalıdır.
Konut ve Ev Eşyasından Yararlanma Nasıl Düzenlenir?
TMK m.197, hâkime konut ve ev eşyasından yararlanmaya ilişkin önlem alma yetkisi verir. Ortak konutta kimin kalacağı, temel ev eşyalarının kim tarafından kullanılacağı ve özellikle çocukların yaşam düzeninin nasıl sürdürüleceği kararlaştırılabilir.
Bu tedbir mülkiyet devri anlamına gelmez. Konut bir eşin tapulu malı olsa veya kiralama yalnız bir eş adına yapılmış olsa da geçici kullanım düzeni somut ihtiyaç üzerinden belirlenebilir. Tapu kaydı veya kira sözleşmesi ve fiili kullanım koşulları dosyaya sunulmalıdır.
Çocukların Bakımı İçin Hangi Önlemler Alınabilir?
Eşlerin ergin olmayan çocukları varsa hâkim anne ve baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri düzenleyen hükümlere göre gerekli önlemleri alır. Çocuğun bakımının kimde olacağı, diğer ebeveynle kişisel ilişki ve çocuğun giderlerine katılım somut olayın şartlarına göre belirlenebilir.
Çocuğun üstün yararı temel ölçüttür. Okul, sağlık ve bakım düzeni dilekçede açıkça anlatılmalıdır. Çocukları diğer eşe karşı baskı aracı olarak kullanan talepler yerine güvenli ve uygulanabilir bir geçici düzen önerilmelidir.
Ayrı Yaşama Tedbirinde Hangi Deliller Kullanılır?
Tarafların nüfus ve yerleşim kayıtları, tapu veya kira belgeleri, gelir kayıtları, banka hareketleri, okul ve sağlık belgeleri, kolluk veya 6284 tedbir kayıtları, hukuka uygun mesajlar ve tanıklar kullanılabilir. Her delilin ispat edeceği vakıa açıkça belirtilmelidir.
Kişilik hakkına veya özel hayata hukuka aykırı müdahaleyle elde edilen kayıtlar kullanılmamalıdır. Şiddet riski bulunan dosyada acil güvenlik ihtiyacı için ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir talep edilebilir.
TMK 197 Başvurusu Boşanma Davası mıdır?
Hayır. TMK m.197 evlilik birliği devam ederken ayrı yaşama ve koruyucu tedbir mekanizmasıdır. Başvuran eş boşanmak zorunda değildir. Boşanma isteniyorsa TMK’daki boşanma sebeplerine dayalı ayrı dava açılır.
Daha sonra boşanma davası açılması halinde TMK m.169 kapsamında dava süresine ilişkin geçici tedbir sistemi devreye girer. Önceden verilen m.197 tedbirlerinin yeni dava koşullarında sürdürülmesi, değiştirilmesi veya kaldırılması mahkemece değerlendirilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?
Başvuru aile mahkemesinde görülür. Aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Yetki, evlilik birliğinin korunmasına ilişkin TMK hükümleri ve genel usul kuralları çerçevesinde yerleşim yeri bağlantısıyla belirlenir.
Yurt dışında yaşayan eşlerin Türkiye’de taşınmazı veya aile konutu bulunması halinde milletlerarası yetki ve tebligat ayrıca kontrol edilir. Mersin’deki başvurularda somut yerleşim yeri ve adli yargı çevresi esas alınmalıdır.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
Ortak yaşamın ne zaman fiilen sona erdiği, ayrı yaşamayı haklı kılan olaylar, tarafların adresleri, konutun hukuki durumu, gelir-gider belgeleri, çocukların bakım düzeni, istenen aylık katkı miktarı ve varsa acil koruma ihtiyacı ayrı ayrı kaydedilmelidir. Dilekçedeki her talebin kanuni dayanağı ve delili gösterilir.
Özellikle “konut bana tahsis edilsin”, “aylık para ödensin” gibi talepler miktar, adres ve başlangıç tarihi içermelidir. Belirsiz talepler uygulanabilir karar kurulmasını güçleştirir.
Haklı Sebeple Ayrı Yaşama Tedbir Talep Dilekçesi Word
Word (.docx) dosyası, aşağıdaki tam dilekçe metninden oluşturulur ve cihazınıza indirilir.
[GÖREVLİ VE YETKİLİ] AİLE MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİNE
TALEP EDEN EŞ: [AD SOYAD, T.C. KİMLİK NO, ADRES]
KARŞI TARAF EŞ: [AD SOYAD, ADRES]
KONU: TMK m.197 uyarınca ayrı yaşama hakkının ve gerekli geçici önlemlerin düzenlenmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. Taraflar [EVLENME TARİHİ] tarihinde evlenmiş olup [ÇOCUK BİLGİSİ] bulunmaktadır.
2. Ortak hayat [SOMUT OLAYLAR] nedeniyle talep edenin [KİŞİLİĞİ/EKONOMİK GÜVENLİĞİ/AİLE HUZURU] bakımından ciddi tehlike oluşturmaktadır.
3. Talep eden [TARİH] tarihinden beri haklı sebeple ayrı yaşamaktadır.
4. Aylık zorunlu giderler [TUTAR], gelir [TUTAR] olup karşı tarafın mali gücü [BİLİNEN GELİR/MALVARLIĞI] şeklindedir.
5. [ADRES] konutun ve [EV EŞYASI]nın dava/tedbir süresince talep edenin kullanımına bırakılması gerekmektedir.
6. Ortak çocukların bakım ve geçimi için [TUTAR] aylık katkı ve [KİŞİSEL İLİŞKİ] düzeni talep edilmektedir.
AYRINTILI AYRI YAŞAMA VE TEDBİR GEREKÇELERİ
6. TMK m.197 kapsamında birlikte yaşamaya ara verilmesini haklı kılan olay [KİŞİLİK / EKONOMİK GÜVENLİK / AİLENİN HUZURU BAKIMINDAN TEHLİKE] olarak somutlaştırılmalı; olayın tarihi, süresi ve güncel etkisi [AÇIKLAMA] ile gösterilmelidir.
7. Tarafların fiilen ayrı yaşamaya başladığı tarih [TARİH], ayrı konutların durumu [ADRESLER] ve ayrılığın nedenleri [OLAYLAR] kronolojik biçimde yazılmalıdır. Ayrı yaşamanın keyfi değil kanuni haklı sebebe dayandığı delillerle ilişkilendirilmelidir.
8. Eşin geçimine ilişkin parasal katkı isteniyorsa tarafların aylık gelirleri, kira/konut giderleri, zorunlu yaşam giderleri ve varsa ortak borçlar [GELİR-GİDER TABLOSU] ile sunulmalı; talep edilen aylık tutar [TUTAR] TL olarak belirtilmelidir.
9. Ortak çocuk varsa bakım, eğitim, sağlık ve barınma düzeni [ÇOCUK BİLGİLERİ] üzerinden açıklanmalı; çocuğun kimin yanında kalacağı, diğer ebeveynle kişisel ilişki ve çocuk için istenen parasal katkı ayrı talepler hâlinde kurulmalıdır.
10. Aile konutu ve ev eşyasının kullanımına ilişkin geçici düzenleme isteniyorsa konutun adresi, mülkiyet/kira durumu ve fiilî kullanım şekli gösterilmeli; TMK m.197 kapsamındaki önlemlerin boşanma kararı yerine geçmediği gözetilmelidir.
HUKUKİ NEDENLER
TMK m.185 ve devamı, özellikle m.197; 4787 sayılı Kanun, HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER
Nüfus ve yerleşim kayıtları, tapu/kira belgesi, gelir-gider belgeleri, okul ve sağlık kayıtları, [KOLLUK/KORUMA KARARI], tanık ve diğer hukuka uygun deliller.
SONUÇ VE İSTEM
TMK m.197 uyarınca ayrı yaşamanın haklı olduğunun kabulüyle; [AYLIK TUTAR] parasal katkıya, [ADRES] konut ve belirtilen ev eşyalarının kullanımına ve çocuklar için açıklanan geçici önlemlere karar verilmesini arz ederim.
[TARİH] — Talep Eden [AD SOYAD] — [İMZA]
ÖRNEK METNİ HAZIRLAYAN: Av. Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanmadan ayrı yaşamak mümkün mü?
Evet. TMK m.197’deki koşullar oluşursa eş haklı sebeple ayrı yaşayabilir.
Ayrı yaşayan eş para talep edebilir mi?
Haklı sebep varsa hâkim eşler arasındaki parasal katkıyı belirleyebilir.
Konut diğer eşin üstündeyse kullanım istenebilir mi?
Geçici kullanım tedbiri mülkiyetten farklıdır; somut barınma ihtiyacına göre değerlendirilebilir.
Çocuk için de tedbir alınır mı?
Evet. Çocuğun bakım, geçim ve kişisel ilişki düzeni için gerekli önlemler alınabilir.
TMK 197 başvurusu boşanma sayılır mı?
Hayır. Evlilik devam eder; koruyucu önlemler düzenlenir.
Şiddet varsa ne yapılır?
TMK m.197 yanında şartları varsa 6284 sayılı Kanun tedbirleri acilen istenebilir.
Tedbir değiştirilebilir mi?
Koşullar değiştiğinde mahkemeden tedbirlerin yeniden düzenlenmesi istenebilir.
Hangi mahkeme görevlidir?
Aile mahkemesi görevlidir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 10 Eylül 2026 tarihinde TMK m.197 ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin hükümler esas alınarak Av. Halil Bakırcı tarafından tedbirlerin kapsamı, delil ve Word formu yönünden gözden geçirilmiştir.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
