Noterde Resmî Vasiyetname Nasıl Yapılır? TMK 532-537 (2026)
“Noterde vasiyetname için kaç tanık gerekir?”, “noter tek başına vasiyetname yapabilir mi?”, “tanıklar vasiyetnamenin içeriğini bilmek zorunda mı?”, “vasiyetname için sağlık raporu şart mı?” ve “mirasçı tanık olabilir mi?” soruları resmî vasiyetnamenin geçerliliği bakımından doğrudan önemlidir. Resmî vasiyetname sıradan noter beyanı değildir. Türk Medeni Kanunu, iradenin güvenli biçimde açıklanması ve sahtecilik/etki riskinin azaltılması için özel şekil şartları getirir.
Noterde hazırlanan her “vasiyet” başlıklı kâğıt resmî vasiyetname sayılmaz. Kanunun öngördüğü resmî memur, iki tanık, irade açıklaması, okuma/imza ve tanık beyanı aşamalarının eksiksiz yerine getirilmesi gerekir. Şekil hatası, vasiyetnamenin iptali davasına konu olabilir.
- Resmî vasiyetnamenin kanuni dayanağı
- Noter vasiyetname düzenlemeye yetkili mi?
- İki tanık neden zorunlu?
- Tanıklar vasiyetnamenin içeriğini bilir mi?
- Kimler vasiyetname tanığı olamaz?
- Mirasçı tanık olabilir mi?
- Vasiyetçi neyi notere bildirmeli?
- Vasiyetnamenin okunması ve imzalanması
- Okuma yazma bilmeyen vasiyetçi
- Görme engelli vasiyetçi
- Türkçe bilmeyen vasiyetçi
- Sağlık raporu gerekir mi?
- Evde veya hastanede vasiyetname
- Vasiyetname nasıl saklanır?
- Vasiyetname geri alınabilir mi?
- Resmî vasiyetnamenin iptali
- 2026 noter masrafı
- Sık sorulan sorular
Resmî vasiyetnamenin kanuni dayanağı nedir?
Türk Medeni Kanunu m.531, vasiyetnamenin resmî şekilde, mirasbırakanın el yazısıyla veya olağanüstü hâllerde sözlü olarak yapılabileceğini düzenler. Resmî vasiyetnamenin ayrıntılı şekli TMK m.532-537’de gösterilir.
TMK m.532’ye göre resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir. Resmî memur; sulh hâkimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer görevli olabilir.
1512 sayılı Noterlik Kanunu m.69 da noterlerin vasiyetname ve ölüme bağlı tasarruflarla ilgili işlemlerini düzenler. Dolayısıyla noter, vasiyetnamenin yalnız imzasını onaylayan kişi değildir; resmî vasiyetname kanuni usulle noter huzurunda düzenlenebilir.
Noter vasiyetname düzenlemeye yetkili midir?
Evet. Türk Medeni Kanunu m.532 noteri açıkça resmî vasiyetname düzenlemeye yetkili resmî memurlar arasında sayar. Noter, vasiyetçinin kimliğini ve işlem ehliyetini kontrol eder, gerçek iradesini öğrenir ve vasiyet metnini kanuni şekle uygun hazırlar.
Noterlik Kanunu m.72 uyarınca noter, ilgilinin kimliğini, işlem yapma yeteneğini ve gerçek isteğini tamamen öğrenmek zorundadır. Vasiyetname gibi ölümden sonra sonuç doğuracak bir işlemde bu yükümlülük özellikle önemlidir.
Vasiyetçinin yanında mirasçı veya yakının bulunması mümkündür; ancak irade doğrudan vasiyetçiden alınmalıdır. Başkasının “kendisi böyle istiyor” şeklindeki açıklaması vasiyetçinin iradesinin yerine geçmez.
Resmî vasiyetnamede iki tanık zorunlu mudur?
Evet. TMK m.532 resmî vasiyetnamenin iki tanığın katılmasıyla düzenleneceğini emredici şekilde düzenler. Bu tanıklar, sıradan noterlik tanığı değil, vasiyetnamenin kanuni şeklinin unsurudur.
Tanıkların bulunmaması veya tanıklığa ehil olmayan kişilerin kullanılması vasiyetnamenin şekil bakımından iptaline yol açabilir. Noter, tanıkların kimliklerini ve kanuni uygunluklarını kontrol eder.
İki tanığın görevi vasiyetçinin ayırt etme gücünün bulunduğunu ve vasiyetnamenin onun son arzularına uygun olduğunu beyan etmektir. Kanunun aradığı tanıklık yalnız imza atmak değildir.
Tanıklar vasiyetnamenin içeriğini bilmek zorunda mı?
TMK sisteminde tanıkların vasiyetnamenin tüm içeriğini öğrenmesi zorunlu değildir. Esas olan, vasiyetçinin belgeyi okuduğunu veya kendisine okunduğunu ve bunun son arzularını içerdiğini resmî memur önünde beyan etmesidir. Tanıklar da vasiyetçinin bu beyanını ve ehliyetini gözlemleyerek kanuni tanıklık açıklamasını yapar.
Vasiyetçi mahremiyet istiyorsa mal paylaşımının ayrıntılarının tanıklara açıklanması zorunlu değildir. Bununla birlikte tanıklar işlemde hazır bulunur ve vasiyetçinin kanuni beyanına katılır.
Noter meslek sırrı ve kişisel veri kurallarına tabidir. Vasiyetnamenin içeriği yetkisiz üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
Kimler resmî vasiyetname tanığı olamaz?
Türk Medeni Kanunu m.536, resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine memur veya tanık olarak katılamayacak kişileri ve tanıklık ehliyeti şartlarını düzenler. Fiil ehliyeti bulunmayanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, okuryazar olmayanlar ve kanunda sayılan yakınlık/menfaat ilişkisi bulunan kişiler tanık olamaz.
Vasiyetçinin eşi, üstsoy ve altsoyu, kardeşleri ve bunların eşleri gibi kanunda sayılan yakın kişiler bakımından yasaklar bulunur. Ayrıca vasiyetname ile kendisine veya belirli yakınlarına kazandırmada bulunulan kişinin tanık olması işlem güvenliğini zedeler.
Tanık seçiminde “aileden biri olsun daha güvenilir” yaklaşımı bu nedenle tehlikelidir. Tanıkların vasiyetnameden doğrudan veya dolaylı menfaat sağlamaması gerekir.
Mirasçı veya vasiyet alacaklısı tanık olabilir mi?
TMK m.536 iki ayrı yasağı birlikte düzenler. İlk olarak mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşleri ile kanunda sayılan diğer ehliyetsiz kişiler resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine tanık veya memur olarak katılamaz. Bu, düzenlemeye katılma yasağıdır.
İkinci olarak vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan memura ve tanıklara; bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kişilerin eşlerine aynı vasiyetnameyle kazandırma yapılamaz. Bu ise kazandırma yasağıdır. TMK m.558/3 uyarınca iptal talebi bu ikinci yasağın ihlaline dayanıyorsa kural olarak vasiyetnamenin tamamı değil, yalnız yasak kapsamındaki kazandırma iptal edilir.
Bu nedenle “mirasçı tanık olabilir mi?” sorusuna yalnız mirasçılık sıfatına bakılarak cevap verilmez. Kişinin TMK m.536/1’deki yasaklı yakınlardan olup olmadığı ve aynı vasiyetnameyle kendisine veya kanunda sayılan yakınlarına ayrıca kazandırma yapılıp yapılmadığı ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Vasiyetçi son arzularını notere nasıl bildirir?
TMK m.533’e göre vasiyetçi arzularını resmî memura bildirir. Bu bildirim sözlü veya yazılı olabilir. Noter, bildirilen iradeyi vasiyetname metnine dönüştürür.
Vasiyetçi taşınmaz, para, şirket payı, belirli mal bırakma veya mirasçı atama gibi iradelerini açık şekilde ifade etmelidir. Saklı payı aşan bir kazandırma vasiyetnameyi kendiliğinden geçersiz kılmaz; saklı paylı mirasçı bakımından tenkis talebini gündeme getirebilir. Bu nedenle vasiyetnamenin şekil geçerliliği ile saklı pay hesabı ayrı değerlendirilmelidir. Belirsiz mal veya kişi tanımları ise ölümden sonra yorum uyuşmazlığı yaratabilir.
Noter miras planlaması konusunda taraflı hukuki danışman değildir. Özellikle saklı pay, tenkis, mirasçı atama, vasiyet alacağı veya yükleme gibi karmaşık konularda vasiyetçi işlem öncesinde bağımsız avukattan hukuki danışmanlık alabilir.
Vasiyetnamenin okunması ve imzalanması nasıl olur?
TMK m.534’e göre vasiyetname resmî memur tarafından yazılır veya yazdırılır ve okunması için vasiyetçiye verilir. Vasiyetçi belgeyi okur ve imzalar. Ardından resmî memur tarih koyarak imzalar.
Vasiyetçi, iki tanık önünde belgenin vasiyetnamesi olduğunu beyan eder. Tanıklar da vasiyetçinin tasarrufa ehil gördüklerini ve vasiyetnamenin kendi önlerinde beyan edildiğini belgeye yazarak veya kanuni şerhle imzalar.
Bu aşamaların sırası ve içeriği şekil şartının parçasıdır. Sonradan yalnız iki tanık imzası eklemek, işlem anındaki usul eksikliğini her durumda gidermez.
Okuma yazma bilmeyen vasiyetçi resmî vasiyetname yapabilir mi?
Evet. TMK m.535, vasiyetçinin vasiyetnameyi okuyamaması veya imzalayamaması hâlinde uygulanacak özel usulü düzenler. Bu durumda resmî memur vasiyetnameyi iki tanık önünde vasiyetçiye okur; vasiyetçi bunun son arzularını içerdiğini beyan eder.
Tanıklar hem vasiyetçinin beyanına hem metnin kendisine okunduğuna şahit olur. İmza atamama durumu varsa noterlikte 1512 m.75’in işaret/parmak izi hükümleri de işlem biçimine uygun biçimde değerlendirilir.
Okuma yazma bilmemek vasiyetname yapma ehliyetini ortadan kaldırmaz. Belirleyici olan ayırt etme gücüdür.
Görme engelli kişi resmî vasiyetname yapabilir mi?
Evet. Görme engelli kişi ayırt etme gücüne sahipse resmî vasiyetname yapabilir. Metni görsel olarak okuyamıyorsa TMK m.535’teki okuyamayan vasiyetçiye ilişkin usul uygulanır ve metin tanıklar önünde kendisine okunur.
Noterlik Kanunu m.73’te görme engelli kişilerin noterlik işlemleri için ayrıca koruyucu düzenleme bulunur. Ancak vasiyetname özelinde Türk Medeni Kanunu’ndaki ölüme bağlı tasarruf şekli öncelikle yerine getirilir.
Görme engeli tek başına kişinin irade ehliyeti olmadığı anlamına gelmez.
Türkçe bilmeyen kişi noterde vasiyetname yapabilir mi?
Evet. Noterlik Kanunu m.74 uyarınca Türkçe bilmeyen ilgili için andlı tercüman bulundurulur. Tercüman vasiyetnamenin içeriğini ve noterin açıklamalarını kişinin bildiği dile doğru şekilde aktarır.
Vasiyetnamenin iki tanık şartı tercüman bulunduğu için ortadan kalkmaz. Tercüman ile vasiyetname tanıkları farklı hukuki rollere sahiptir.
Tercümanın vasiyetnameden menfaat sağlamaması ve tarafsız olması gerekir. Yanlış tercüme vasiyetçinin gerçek iradesinin belgeye yansımamasına ve iptal uyuşmazlığına yol açabilir.
Vasiyetname için sağlık raporu zorunlu mu?
Türk Medeni Kanunu bütün noter vasiyetnamelerinde otomatik sağlık raporu şartı koymaz. Esas olan vasiyetçinin ayırt etme gücüne sahip olmasıdır. Noter m.72 uyarınca işlem ehliyetini bizzat değerlendirmek zorundadır.
İleri yaş, demans şüphesi, ağır hastalık, nörolojik rahatsızlık veya yoğun ilaç kullanımı gibi ayırt etme gücü konusunda tereddüt yaratan hâllerde noter güncel doktor raporu isteyebilir. Böyle bir rapor sonradan açılabilecek iptal davasında önemli delil olur.
Sağlık raporu bulunması da noterin gerçek iradeyi tespit yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Evde veya hastanede resmî vasiyetname yapılabilir mi?
Evet. Vasiyetçi noterlik dairesine gidemiyorsa 1512 sayılı Kanun m.83 kapsamında noterlik işlemi evde veya hastanede yapılabilir. Ancak resmî vasiyetnamenin iki tanık, ehliyet, okuma/imza ve beyan şartları bulunduğu yerde de eksiksiz uygulanır.
Hastanede işlem yapılması kişinin bilincinin açık olduğu anlamına gelmez. Noter işlem anındaki ayırt etme gücünü değerlendirir. Bilinci kapalı kişi adına resmî vasiyetname yapılamaz.
Acil durumda sözlü vasiyetname gibi olağanüstü şekillerin şartları TMK’da ayrıca düzenlenmiştir; noter bulunabildiği normal durumda bu olağanüstü yol kullanılmaz.
Noter vasiyetnameyi nasıl saklar?
TMK m.537’ye göre resmî vasiyetnameyi düzenleyen memur, vasiyetnamenin aslını saklamakla yükümlüdür. Noterlik Kanunu m.69 ise noterlerin açık veya kapalı olarak verilen vasiyetnameleri saklamasını, buna ilişkin tutanak düzenlemesini ve ölüm bilgisinin alınması üzerine kanunda belirtilen bildirim ve iletim işlemlerini yapmasını düzenler.
Noterlik Kanunu m.69’un mevcut metninde, nüfus idaresince ölümün bildirilmesi veya ölümün resmî belgeyle ispatı hâlinde noterlikte saklı vasiyetnamelerin ve noterlikçe düzenlenmiş ölüme bağlı tasarruf senetlerinin onaylı örneklerinin, yetkili sulh hâkimine verilmek üzere Cumhuriyet savcılığına tevdi edilmesi öngörülür.
Bu nedenle vasiyetçinin elindeki örneğin kaybolması, resmî memurda saklanan aslın da ortadan kalktığı anlamına gelmez. Ölümden sonra vasiyetnamenin açılması ise TMK m.595 ve devamındaki ayrı yargısal sürece tabidir.
Resmî vasiyetname geri alınabilir mi?
Evet. Vasiyetname tek taraflı ölüme bağlı tasarruftur ve vasiyetçi hayattayken ehliyeti bulunduğu sürece yeni vasiyetname yaparak, önceki vasiyetnameyi açıkça geri alarak veya kanundaki diğer geri alma yöntemleriyle tasarrufunu değiştirebilir.
Noterlikte düzenlenen vasiyetnamenin geri alınması veya değiştirilmesi de yeni noterlik işlemiyle kayıt altına alınabilir. Önceki belge fiziksel olarak mevcut olsa bile sonraki geçerli tasarruf hukuki sonucu etkiler.
Birden fazla vasiyetname bulunduğunda tarih, içerik uyumu ve açık geri alma beyanları birlikte değerlendirilir.
Resmî vasiyetname hangi hâllerde iptal edilebilir?
TMK m.557 ve devamında vasiyetnamenin iptali sebepleri düzenlenir. Tasarruf ehliyetsizliği, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama; hukuka veya ahlaka aykırı içerik ve kanuni şekle aykırılık iptal davasına konu olabilir.
Tanık şartının ihlali, yasaklı tanık kullanılması veya kanuni okuma/imza usulünün uygulanmaması şekil bakımından ciddi iptal sebebidir.
İptal davası ile tenkis davası farklıdır. Vasiyetname geçerli olsa bile saklı pay ihlali varsa saklı paylı mirasçı tenkis isteyebilir.
2026 noter vasiyetname ücreti nasıl hesaplanır?
Noterlik ücretleri 2026 Noterlik Ücret Tarifesi ile harç ve vergi mevzuatına göre belirlenir. Vasiyetnamenin sayfa sayısı, düzenleme işlemi, örnekler, daire dışında yapılması ve tercüman gibi ek unsurlar toplam maliyeti etkiler.
Vasiyetnameye konu malvarlığının niteliği ve belgenin uzunluğu da masraf kalemlerini etkileyebilir. Tek sabit ücret vermek doğru değildir.
İşlem öncesinde noterliğe vasiyetnamenin genel niteliği ve daire dışı/tercüman ihtiyacı bildirilerek güncel hesap alınmalıdır.
Mersin’de noterde resmî vasiyetname
Mersin’de de TMK m.532-537 ve Noterlik Kanunu m.69 ülke genelindeki aynı biçimde uygulanır. Akdeniz, Yenişehir, Mezitli, Toroslar, Tarsus ve diğer ilçelerde şekil şartı değişmez.
İleri yaş veya hastalık bulunan kişide sağlık raporu, yabancı dilde tercüman ve daire dışında işlem ihtiyacı önceden planlanmalıdır. Tanıkların kanundaki yasaklı kişilerden olmaması özellikle kontrol edilmelidir.
Miras planlamasında saklı pay, tenkis ve vergi sonuçları vasiyetnamenin şeklinden ayrı olarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Noterde vasiyetname için kaç tanık gerekir?
TMK m.532 uyarınca resmî vasiyetname iki tanığın katılmasıyla düzenlenir.
Mirasçı tanık olabilir mi?
Kişinin yalnız mirasçı olup olmadığına bakılmaz. TMK m.536/1’de sayılan yasaklı yakınlar tanık olamaz; düzenlemeye katılan tanığa veya m.536/2’de sayılan yakınlarına aynı vasiyetnameyle kazandırma yapılmışsa bu kazandırma ayrıca değerlendirilir.
Tanıklar vasiyetnamenin içeriğini bilmek zorunda mı?
Hayır. TMK m.534 açıkça vasiyetname içeriğinin tanıklara bildirilmesinin zorunlu olmadığını düzenler.
Sağlık raporu vasiyetnamede zorunlu mu?
Her durumda zorunlu değildir; ayırt etme gücü konusunda tereddüt varsa noter güncel rapor isteyebilir.
Görme engelli kişi vasiyetname yapabilir mi?
Evet. Ayırt etme gücü varsa resmî vasiyetname yapabilir; okuyamama veya imzalayamama hâlinde TMK m.535’teki özel şekil uygulanır.
Türkçe bilmeyen kişi vasiyetname yapabilir mi?
Evet. Noterlik Kanunu m.74’e göre andlı tercüman bulundurulur; resmî vasiyetnamenin TMK’daki iki tanık şartı ayrıca devam eder.
Hastanede vasiyetname yapılabilir mi?
Evet. Noterlik Kanunu m.83’teki daire dışında işlem koşulları varsa noter hastanede işlem yapabilir; vasiyetçinin işlem anında ayırt etme gücü bulunmalıdır.
Resmî vasiyetname sonradan değiştirilebilir mi?
Evet. Vasiyetçi ehliyeti bulunduğu sürece yeni vasiyetname düzenleyebilir veya kanundaki geri alma yollarını kullanabilir.
Noterdeki vasiyetnamenin kişideki örneği kaybolursa ne olur?
TMK m.537 gereğince resmî vasiyetnamenin aslını düzenleyen resmî memur saklar. Vasiyetçinin elindeki örneğin kaybolması, saklanan aslı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Şekil hatası varsa vasiyetname kendiliğinden yok sayılır mı?
Kanuni şekle aykırılık TMK m.557 kapsamında iptal sebebidir; iptal davasının şartları ve süresi ayrıca değerlendirilir.
İlgili Hukuk Rehberleri
- Noter eve veya hastaneye gelir mi?
- Türkçe bilmeyen kişinin noter işlemi
- Noterde düzenleme şeklinde işlem
İçerik 13 Eylül 2026 tarihinde TMK m.531-537, m.557-558 ile Noterlik Kanunu m.69, m.72, m.74 ve m.83 esas alınarak Av. Halil Bakırcı tarafından gözden geçirilmiştir. Tanık olma yasağı, tanığa kazandırma yasağı ve saklı pay ihlali birbirinden ayrı hukuki sonuçlar doğurur.
Yazar: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil 3472 – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
