Otobüs Firması Aynı Koltuğu İki Kişiye Satabilir mi? KTY m.36/6 (2026)
Aynı otobüs koltuğunun iki kişiye satılması yasak mı?
Evet. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin yolcu taşıma biletini düzenleyen 36. maddesinin altıncı fıkrası açık ve yoruma ihtiyaç bırakmayacak biçimde, bir yolcuya satılmış olan oturma yerinin bir başkasına satılamayacağını düzenler. Bu hüküm yalnız bir şirket içi hizmet standardı değildir; yetki belgesi sahibinin uyması gereken taşıma mevzuatı kuralıdır.
Şehirlerarası otobüs bileti üzerinde koltuk numarası yer alır. Yolcu, belirli sefer, tarih, saat, kalkış-varış noktası ve koltuk bilgisi üzerinden taşıma hizmeti satın alır. Firma aynı koltuğu ikinci kez sattığında iki yolcu arasında kişisel bir anlaşmazlık yaratılmış olmaz; asıl sorun taşıyıcının kendi satış ve rezervasyon sisteminden doğan mevzuata aykırılıktır.
Bu nedenle yolcuların “kim önce oturduysa koltuk onun” şeklinde tartışmaya girmesi doğru değildir. Her iki yolcu da biletini ibraz eder; firma hangi biletin ne zaman ve hangi sistem üzerinden düzenlendiğini kontrol eder ve kendi hatasını yolcuların üzerine yüklemeden çözmek zorundadır. Sorunun çözümü için yolculardan birinin ayakta veya koridorda taşınması da mümkün değildir; m.36/5 numaralandırılmış oturma yerleri dışında yolcu taşınmasını yasaklar.
Bilette koltuk numarası bulunması zorunlu mu?
Karayolu Taşıma Yönetmeliği m.36/2, yolcu taşıma biletinde bulunması gereken bilgileri sayar ve koltuk numarasını bu bilgiler arasında düzenler. Aynı maddenin dördüncü fıkrası yolcular için ayrılmış oturma yerlerinin numaralandırılmasını zorunlu kılar. Beşinci fıkra ise numaralandırılmış oturma yerlerinin dışında yolcu taşınamayacağını belirtir. Bu hükümler birlikte okunduğunda şehirlerarası tarifeli yolcu taşımacılığında koltuk, bilet ilişkisinin temel unsurudur.
E-bilet alınması sonucu değiştirmez. Yönetmelik e-bilete izin verir ve dijital bilet üzerindeki bilgiler taşıma ilişkisinin kaydıdır. PNR, QR kodu, mobil uygulama ekranı, e-posta bileti ve ödeme kaydı, aynı koltuğun iki kişiye satıldığını ispat etmek için kullanılabilir.
Aracı platform üzerinden bilet satın alınmış olması da taşıyıcı firmanın m.36 yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ancak satış hatasının taşıyıcıdan mı acenteden/platformdan mı kaynaklandığı, bedel iadesi ve diğer taleplerin kime yöneltileceği bakımından ayrıca incelenir. Yolcu mümkünse hem taşıyıcıya hem bileti düzenleyen satış kanalına aynı anda kayıt açmalıdır.
Çifte koltuk satışı halinde firma ne yapmalı?
İlk amaç yolcunun satın aldığı taşıma hizmetini güvenli ve sözleşmeye uygun şekilde yerine getirmektir. Aynı araçta boş ve eşdeğer bir koltuk varsa, yolcunun rızasıyla bu koltuğa yerleştirilmesi pratik çözüm olabilir. Ancak bu çözüm, yolcuya daha düşük hizmet sınıfı verilmesi, ücretli özelliklerin kaybı veya birlikte seyahat eden kişilerin ayrılması gibi ek zararlar doğuruyorsa durum ayrıca değerlendirilir.
Araç tamamen doluysa ve yolcuya numaralı koltuk sağlanamıyorsa taşıyıcı, yolcuyu ayakta götüremez. Yolcunun seyahat amacı, varış saati ve alternatif seferler dikkate alınarak başka seferde taşıma, bedel iadesi veya kabul edilebilir başka çözüm sunulması gerekir. Yolcu sırf şirketin rezervasyon hatası nedeniyle daha pahalı son dakika bileti almak zorunda kalırsa fark bedeli ve diğer doğrudan zararlar belgeye bağlanmalıdır.
Yolcu da zararı artırmama ilkesine uygun hareket etmelidir. Makul ve eşdeğer bir boş koltuk teklif edilmişken hiçbir hak kaybı olmadan çözüm mümkünse sırf tazminat elde etmek için yolculuğu terk etmek uyuşmazlığı zorlaştırabilir. Buna karşılık firma gerçek çözüm sunmadan “istersen git şikâyet et” diyorsa yolcu tüm kayıtları alıp alternatif ulaşım masrafını belgelendirmelidir.
Otobüste ayakta veya koridorda yolcu taşınabilir mi?
Hayır. KTY m.36/5, yolcular için ayrılmış ve numaralandırılmış oturma yerlerinin dışında yolcu taşınamayacağını düzenler. Dolayısıyla çift satış hatasının çözümü, yolculardan birini koridor koltuğuna, muavin bölümüne, merdivene veya ayakta bir yere yerleştirmek değildir. Bu kural trafik güvenliği ve yolcu hakları bakımından doğrudan önem taşır.
Yolcu güvenli olmayan taşıma teklifini kabul etmek zorunda değildir. Böyle bir teklif yapılırsa otobüsün hareketini engellemeden, görevliye mevzuata uygun numaralı koltuk talebi açıkça iletilmeli ve mümkünse yazılı kayıt oluşturulmalıdır. Acil durumda kolluk veya yetkili denetim birimleri devreye girebilir.
Aynı koltuk iki kişiye satıldıysa hangi deliller alınmalı?
- Her iki biletteki sefer, tarih, PNR ve koltuk numarasını gösteren fotoğraf veya ekran görüntüsü.
- Ödeme dekontu ve varsa platform sipariş numarası.
- Otobüs plakası, sefer numarası, kalkış terminali ve saat.
- Firma görevlisinin sunduğu çözümü gösteren yazışma veya müşteri hizmetleri kayıt numarası.
- Başka bilet alınmışsa yeni bilet ve fiyat farkı.
- Taksi, otel veya başka zorunlu masraf doğmuşsa fatura ve fişler.
- Olayı gören yolcuların iletişim bilgileri; gerekli olduğunda tanık olarak kullanılabilir.
Özellikle dijital bilet sonradan uygulamada değişebileceği için ilk anda ekran görüntüsü alınmalıdır. Yolculardan diğerinin kişisel verileri gereksiz yere sosyal medyada paylaşılmamalıdır. İspat için gerekli ölçüde kayıt saklanması ile üçüncü kişinin kimlik ve iletişim bilgilerinin ifşa edilmesi aynı şey değildir.
Para iadesi ve tazminat nasıl talep edilir?
Yolculuk hiç gerçekleştirilememişse kullanılmayan hizmetin bedelinin iadesi temel taleptir. Yolcu başka sefer veya firma ile daha yüksek bedel ödeyerek seyahat etmişse aradaki fark, olayın şartlarına göre doğrudan zarar olarak ileri sürülebilir. Zorunlu konaklama veya ulaşım gideri doğmuşsa bunlar da belgeye bağlanmalıdır. Her masraf otomatik olarak taşıyıcıya yüklenmez; ihlal ile zarar arasında uygun illiyet bulunmalıdır.
Taşıyıcıya ilk başvuru yazılı yapılmalı; “aynı koltuk iki kişiye satıldı” denilerek biletler ve talep edilen tutar gösterilmelidir. Ulaştırma mevzuatına aykırılık yönünden Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ilgili şikâyet/denetim kanalları kullanılabilir. Tüketici uyuşmazlığında ise başvuru tarihindeki parasal sınır ve uyuşmazlığın niteliğine göre Tüketici Hakem Heyeti veya dava şartı arabuluculuk sonrası Tüketici Mahkemesi gündeme gelir.
Manevi tazminat her hizmet aksamasında otomatik doğmaz. Basit rahatsızlık ile kişilik hakkına yönelen ve manevi zararı hukuken haklı kılan ağır olay birbirinden ayrılır. Bu nedenle talep, gerçek zarar ve somut delil üzerinden kurulmalıdır.
Firma “sistem hatası” derse sorumluluk kalkar mı?
Hayır. Şirketin kendi yazılımı, acente entegrasyonu veya rezervasyon sistemindeki hata, yolcunun kanuni hakkını ortadan kaldırmaz. Taşıyıcı, satış altyapısını Yönetmelik m.36’ya uygun işletmek zorundadır. Sistem hatasının hangi şirketten kaynaklandığı, firmalar arasındaki iç ilişki bakımından önem taşıyabilir; yolcuya sunulan hizmetin mevzuata aykırı olmasını meşru hale getirmez.
Aracı satış platformu “biz sadece aracıyız” diyebilir. Bu savunmanın sonucu somut sözleşme ve tahsilat akışına göre belirlenir. Yolcu kimin adına bilet düzenlendiğini, faturayı kimin kestiğini, ödemeyi kimin tahsil ettiğini ve taşımanın hangi yetki belgesi sahibi tarafından yapıldığını kayıt altına almalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Aynı koltuk iki kişiye satılabilir mi?
Hayır. KTY m.36/6 bunu açıkça yasaklar.
İki bilet de geçerliyse kim oturur?
Yolcular kendi arasında karar vermek zorunda değildir. Firma bilet kayıtlarını kontrol edip mevzuata uygun numaralı koltuk sağlamak zorundadır.
Koridorda gitmem istenebilir mi?
Hayır. m.36/5 numaralandırılmış oturma yerleri dışında yolcu taşınmasını yasaklar.
Başka boş koltuğa geçmek zorunda mıyım?
Eşdeğer ve güvenli bir koltuk sunulması makul çözüm olabilir. Hizmet niteliği veya ek ücret bakımından kayıp doğuyorsa ayrıca talep ileri sürülebilir.
Otobüs doluysa para iadesi isteyebilir miyim?
Firma satın alınan koltuğu ve taşıma hizmetini sağlayamıyorsa kullanılmayan hizmet bedelinin iadesi gündeme gelir.
Yeni bilet farkını isteyebilir miyim?
Firma ihlali nedeniyle makul biçimde başka bilet almak zorunda kalındıysa fark bedeli, delil ve illiyet çerçevesinde talep edilebilir.
E-bilet delil olur mu?
Evet. PNR, QR kod, e-posta ve uygulama ekranı önemli delillerdir.
Firma sistem hatası derse ne olur?
İç sistem hatası, Yönetmelik m.36/6’daki yasağı ortadan kaldırmaz.
Şikâyeti nereye yaparım?
Taşıyıcıya yazılı başvuru, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yetkili kanalları ve tüketici uyuşmazlığına göre Tüketici Hakem Heyeti/Tüketici Mahkemesi yolları değerlendirilir.
Diğer yolcunun biletini paylaşabilir miyim?
İspat için gerekli kaydı saklayın; üçüncü kişinin kişisel verilerini sosyal medyada gereksiz ifşa etmeyin.
Resmî kaynaklar
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir. Son mevzuat kontrolü: 11 Eylül 2026.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki uygun dosyalar Mersin’den takip edilir.
Mersin Ofisi
İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin · +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
