67 Yaş Sonrası Sözleşmeli Öğretim Üyesi Çalışması 2026: 2547 m.30 ve İkişer Yıllık Sözleşme
Öğretim Üyelerinin Emeklilik Yaş Haddi Kaçtır?
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrası açık bir yaş haddi belirler: öğretim üyelerinin görevleriyle ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 67 yaşını doldurdukları tarihtir. Profesör, doçent veya doktor öğretim üyesi bakımından genel kural budur.
Ancak m.30’un ikinci fıkrası, belirli şartları taşıyan öğretim üyelerinin 67 yaşından sonra sözleşmeli statüde çalıştırılabilmesine imkan verir. Bu imkan otomatik uzama değildir. Öğretim üyesinin zamanında başvuru yapması, kurumun ilgili bölüm/program için ihtiyaç ve fayda değerlendirmesi yapması ve YÖK’ün karar vermesi gerekir.
Dolayısıyla “67 yaşını dolduran her profesör 75 yaşına kadar çalışır” şeklindeki ifade hukuken yanlıştır. Kanun 67 yaş sonrası çalışma için şartlı ve karara bağlı özel bir sözleşmeli istihdam modeli kurar.
7592 Sayılı Kanun 2026’da Ne Değiştirdi?
30 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilen 7592 sayılı Kanunun 2 nci maddesi, 2547 m.30’un ikinci fıkrasında önemli değişiklikler yaptı. Önceki sistemde kullanılan “yükseköğretim kurumunun teklifi” ibaresi “yükseköğretim kurumunun görüşü” olarak; “Yükseköğretim Kurulunun onayı” ibaresi ise “Yükseköğretim Kurulunun kararı” olarak değiştirildi.
En görünür değişiklik sözleşme süresidir. Kanundaki “birer yıllık sürelerle” ibaresi “ikişer yıllık sürelerle” şeklinde değiştirildi. Böylece şartları taşıyan ve hakkında olumlu karar verilen öğretim üyesi için sözleşme dönemi bir yıldan iki yıla çıkarıldı.
Ayrıca YÖK’e, bu fıkra kapsamında çalıştırılacak sözleşmeli öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya yükseköğretim kurumu itibarıyla sınırlandırma ve uygulamanın hizmet gerekleri ile akademik kriterlere uygun yürütülmesi için gerekli belirlemeleri yapma yetkisi açıkça verildi.
67 Yaş Sonrası Sözleşmeli Çalışmanın Şartları Nelerdir?
2547 m.30’un güncel metninde şartlar birlikte aranır. Birincisi, başvuran kişi öğretim üyesi olmalıdır. İkincisi, yaş haddini dolduracağı tarihten önce başvurmuş olmalıdır. Üçüncüsü, sözleşme tarihi itibarıyla öğretim üyesi kadrosunda bulunmalıdır. Dördüncüsü, yükseköğretim kurumunca belirlenen bölüm ve programlarda görevde kalmasında fayda görülmelidir.
Beşinci şart kurumun görüşüdür. 2026 değişikliğiyle kanun “teklif” yerine “görüş” ifadesini kullanmaktadır. Altıncı ve belirleyici aşama YÖK kararıdır. Kurumun olumlu görüşü tek başına sözleşmeli çalışmaya başlama hakkı doğurmaz; YÖK’ün kanuni yetkisi çerçevesinde karar vermesi gerekir.
Yedinci sınır yaş ve aylık bağlanmasıdır. Çalışma 75 yaşı geçemez ve emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar sürdürülebilir. Bu nedenle sözleşmenin iki yıl düzenlenmiş olması, kanundaki üst yaş veya aylık bağlanması sınırını bertaraf etmez.
Başvuru Ne Zaman Yapılmalıdır?
Kanun başvurunun yaş haddini dolduracağı tarihten önce yapılmasını açık şart olarak düzenler. Bu nedenle 67 yaş doldurulduktan sonra ilk kez yapılan başvurunun aynı fıkra kapsamında değerlendirilmesi kanun metnindeki zaman şartıyla bağdaşmaz.
Başvuru tarihinin ispatlanabilir olması önemlidir. Öğretim üyesi başvurusunu kurumun evrak kayıt sisteminden, EBYS üzerinden veya başvuru tarihini gösteren resmi bir kanaldan yapmalıdır. Sözlü talep veya kayda girmemiş e-posta, sonradan zaman şartının ispatında sorun yaratabilir.
Başvuruda ilgili bölüm/program, öğretim faaliyeti, bilimsel çalışmalar, devam eden proje ve danışmanlıklar, eğitim hizmetinin sürekliliği ve kurumun personel ihtiyacı gibi objektif unsurların belgelenmesi kurumun fayda değerlendirmesine yardımcı olur. Kanun belli bir belge listesi saymasa da kararın akademik ve hizmet gerekleriyle ilişkilendirilmesi önemlidir.
Sözleşme Süresi 2026’dan Sonra Kaç Yıldır?
7592 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesiyle m.30’daki sözleşme dönemleri ikişer yıl olarak düzenlenmiştir. Kanun bir defada 75 yaşına kadar kesintisiz tek sözleşme öngörmez; ikişer yıllık dönemler halinde çalıştırılma modelini korur.
Her sözleşme döneminde kanuni üst sınırlar dikkate alınır. Örneğin iki yıllık dönemin tamamı 75 yaş sınırını aşacaksa kanunun “yetmiş beş yaşını geçmemek üzere” hükmü belirleyicidir. Aynı şekilde emeklilik veya yaşlılık aylığının bağlanması da fıkradaki çalışma sınırıdır.
İkişer yıllık süre, sözleşmenin her dönemde otomatik yenileneceği anlamına gelmez. Kurum ihtiyacı, akademik kriterler, YÖK’ün sayı sınırlamaları ve diğer kanuni şartlar yeni dönem bakımından tekrar önem taşır.
75 Yaş Üst Sınırı Nasıl Uygulanır?
Kanun açık biçimde “yetmiş beş yaşını geçmemek üzere” der. Bu nedenle m.30 ikinci fıkra kapsamındaki özel sözleşmeli çalışma 75 yaş sonrasına taşınamaz. İki yıllık sözleşme dönemleri bu üst sınırla birlikte uygulanır.
75 yaş sınırı, 67 yaşından sonra sözleşmeli çalışma imkanının azami dış sınırıdır; herkesin mutlaka 75 yaşına kadar çalıştırılması zorunluluğu değildir. Başvuru, kurum görüşü ve YÖK kararı bulunmadan yalnız yaş şartına dayanılarak devam hakkı ileri sürülemez.
Üniversite açısından da 75 yaşın altında bulunmak tek başına yeterli değildir. YÖK’ün bölüm, program veya yükseköğretim kurumu itibarıyla belirlediği sayı sınırlamaları ve akademik kriterler uygulanır.
YÖK’ün Kararı ve Sözleşmeli Öğretim Üyesi Sayısını Sınırlandırma Yetkisi
2026 değişikliğiyle YÖK’ün rolü açıklaştırıldı. Sözleşmeli çalışma artık “YÖK onayı” yerine kanun metninde YÖK kararı ile ifade edilmektedir. Ayrıca yeni cümle, YÖK’e bu statüde çalıştırılacak öğretim üyesi sayısını bölüm, program veya yükseköğretim kurumları itibarıyla sınırlandırma yetkisi verir.
YÖK, uygulamanın hizmet gerekleri ve akademik kriterlere uygun yürütülmesi amacıyla gerekli belirlemeleri de yapabilir. Bu düzenleme, kurumların sınırsız sayıda 67 yaş üstü öğretim üyesini sözleşmeli statüye geçirerek genel personel planlamasını etkisizleştirmesini önlemeye yönelik merkezi bir planlama yetkisidir.
YÖK kararının idari işlem niteliği ve gerekçesi, somut başvurunun özelliklerine göre hukuki denetime tabidir. Özellikle benzer akademik durumda bulunan kişiler arasında farklı işlem yapılması halinde objektif kriterler ve gerekçeler önem kazanır.
Sözleşmeli Öğretim Üyesinin Özlük ve Mali Hakları
7592 sayılı Kanun, sözleşmeli öğretim üyelerinin mali haklarına ilişkin m.30 metninde de değişiklik yaptı. Kanun bu statüde çalıştırılanların en son bulundukları kadro esas alınarak 2547 m.58’e göre ek ödeme, 2914 sayılı Kanunun 11 inci maddesine göre ek ders ücreti, 14 üncü maddesine göre geliştirme ödeneği ve ek 4 üncü maddesine göre akademik teşvik ödeneğinden yararlanabileceğini düzenler.
Değişikliğin amacı, yaş haddinden sonra sözleşmeli çalışmaya devam eden öğretim üyelerinin kadrolu dönemdeki özlük haklarıyla sözleşmeli dönemdeki fiili çalışmaya bağlı ödemeleri arasında uygulama birliği sağlamaktır. Ancak her ödeme kendi kanuni şartlarına tabidir; kanunda sayılmış olması her durumda azami tutarın otomatik ödenmesi anlamına gelmez.
Somut ücret bordrosu incelenirken sözleşme, son kadro, fiili ders ve akademik faaliyetler, döner sermaye sistemi ve ilgili mali mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
Emeklilik veya Yaşlılık Aylığı Bağlanırsa Sözleşmeli Çalışma Devam Eder mi?
m.30 ikinci fıkranın çalışma süresi “emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanıncaya kadar” ifadesiyle sınırlandırılmıştır. Bu nedenle bu özel sözleşmeli çalışma modelinde aylığın bağlanması hukuki sınırdır. Öğretim üyesinin sosyal güvenlik statüsü ve aylık bağlanma tarihi somut dosyada kontrol edilmelidir.
Bu düzenleme, emekli öğretim üyelerinin başka hukuki statülerle yükseköğretimde hiçbir şekilde görev alamayacağı anlamına gelmez; yalnız m.30 ikinci fıkradaki özel modelin şartını açıklar. Başka mevzuat veya görevlendirme türleri varsa kendi şartlarına göre değerlendirilir.
Başvuru Reddedilirse Hukuki Denetim Nasıl Yapılır?
67 yaş sonrası sözleşmeli çalışma mutlak ve koşulsuz bir kazanılmış hak değildir. Kurumun ilgili bölüm/programda görevde kalmada fayda görmesi ve YÖK kararı gerekir. Bununla birlikte başvuru hakkında tesis edilen idari işlemler yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları bakımından hukuka uygun olmalıdır.
Ret kararında kullanılan akademik kriterler, bölüm ihtiyacı, kadro planlaması ve YÖK’ün sayı sınırlaması gibi gerekçeler somutlaştırılmalıdır. Benzer durumda bulunan öğretim üyelerine farklı uygulama yapılmışsa eşitlik, objektiflik ve kamu hizmetinin gerekleri yönünden değerlendirme yapılır.
Dava süresi ve yetkili mahkeme, tebliğ edilen işlemin niteliği ve işlemi tesis eden makama göre belirlenir. Başvuru dilekçesi, kurum görüşü, YÖK kararı, akademik faaliyet belgeleri ve tebliğ evrakı birlikte saklanmalıdır.
2026 Kontrol Listesi
- Öğretim üyesinin 67 yaşını dolduracağı tarihi belirleyin.
- Başvurunun bu tarihten önce yapıldığını belgeleyin.
- Sözleşme tarihinde öğretim üyesi kadrosunda bulunma şartını kontrol edin.
- Bölüm/programın kurum tarafından belirlenmiş olup olmadığını inceleyin.
- Kurumun olumlu/olumsuz görüşünün gerekçesini alın.
- YÖK kararının bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Sözleşmenin ikişer yıllık dönemler esas alınarak düzenlendiğini inceleyin.
- 75 yaş üst sınırını dikkate alın.
- Emeklilik veya yaşlılık aylığının bağlanma tarihini kontrol edin.
- YÖK’ün sayı ve akademik kriter sınırlamalarını araştırın.
- Mali hakların ilgili maddeler uyarınca bordroya yansıtılıp yansıtılmadığını inceleyin.
Resmî Kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
Öğretim üyesi yaş haddi kaçtır?
2547 m.30’a göre genel yaş haddi 67’dir.
67 yaşından sonra öğretim üyesi çalışabilir mi?
Kanundaki şartları taşıması, kurum görüşü ve YÖK kararı bulunması halinde 75 yaşı geçmemek üzere m.30 kapsamında sözleşmeli çalışabilir.
2026’da sözleşme süresi kaç yıl oldu?
7592 sayılı Kanunla sözleşme dönemleri bir yıldan iki yıla çıkarıldı; ikişer yıllık sürelerle çalışma düzenlendi.
Başvuru 67 yaşından sonra yapılabilir mi?
m.30 bu statü için başvurunun yaş haddini dolduracağı tarihten önce yapılmasını şart koşar.
75 yaşına kadar çalışma otomatik hak mı?
Hayır. 75 yaş azami sınırdır; kurum görüşü, YÖK kararı, sözleşme dönemleri ve diğer şartlar ayrıca aranır.
YÖK sözleşmeli öğretim üyesi sayısını sınırlayabilir mi?
Evet. 2026 değişikliği YÖK’e bölüm, program veya kurum itibarıyla sayı sınırlama ve akademik kriter belirleme yetkisi verir.
Sözleşmeli öğretim üyesi ek ders ve akademik teşvik alabilir mi?
Kanun, ilgili şartlar çerçevesinde ek ödeme, ek ders ücreti, geliştirme ödeneği ve akademik teşvik ödeneğinden yararlanabileceğini düzenler.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
