Radar Cihazı Kalibrasyon Belgesi Olmadan Trafik Cezası Geçerli mi? 2026
Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. Radar ile düzenlenen hız ihlali cezasında ölçüm cihazının geçerli muayene ve kalibrasyon kayıtları, ölçümün güvenilirliğini doğrudan ilgilendiren teknik delillerdendir. 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu m.9, ölçü ve ölçü aletlerini ilk, periyodik, ani, şikâyet ve stok muayenesine tabi tutar. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, trafikte kullanılan radar ve ortalama hız ölçüm cihazlarının periyodik muayene geçerlilik süresinin 1 yıl olduğunu ve süre dolmadan Türk Standardları Enstitüsüne başvurularak muayene ve damgalamanın yaptırılması gerektiğini açıkça duyurmaktadır.
Kısa ve Net Cevap
Radar cihazının ihlal tarihinde geçerli periyodik muayenesinin bulunması gerekir. Hız ölçümünün yapıldığı tarihte cihazın bir yıllık periyodik muayene süresi dolmuşsa veya dosyada cihazın geçerli muayene/kalibrasyon kaydı ortaya konulamıyorsa, hız ölçümünün teknik güvenilirliği yönünden somut bir itiraz sebebi oluşur.
Bununla birlikte “kalibrasyon belgesi dosyada ilk bakışta yoksa ceza otomatik olarak hükümsüzdür” şeklinde bir kural yoktur. Doğru yöntem; kullanılan cihazın marka/seri numarasını, ölçüm tarihini, son muayene tarihini ve geçerlilik süresini dosyadan istemek, ardından bu kayıtları ihlal tarihiyle karşılaştırmaktır. Sulh ceza hâkimliği delilleri birlikte değerlendirir.
Başvuru süresi 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 uyarınca kural olarak tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gündür. Teknik belgeyi beklerken bu süre geçirilmemelidir.
Radar Cihazlarında Periyodik Muayene Zorunlu mu?
Evet. 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu m.9, ölçü ve ölçü aletlerinin periyodik muayenesini kanuni sistemin parçası olarak düzenler. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ölçü ve ölçü aletleri periyodik muayene duyurusunda trafikte kullanılan radar ve ortalama hız ölçüm cihazları için geçerlilik süresi açıkça 1 yıl olarak belirtilir.
Bu nedenle radar cihazının yalnız çalışıyor görünmesi yeterli değildir. Cihazın metrolojik olarak denetlenmiş olması ve muayene geçerliliğinin ölçüm tarihinde devam etmesi gerekir.
Kalibrasyon ile Periyodik Muayene Aynı Şey mi?
Günlük kullanımda “kalibrasyon belgesi” ifadesi yaygın olarak kullanılmakla birlikte mevzuat bakımından periyodik muayene, damgalama ve cihazın ölçüm doğruluğunun denetlenmesi ayrı teknik kavramlardır. İtiraz dilekçesinde yalnız “kalibrasyon yok” yazmak yerine, cihazın geçerli periyodik muayene ve ölçüm doğruluğunu gösteren teknik kayıtlarının getirtilmesi istenmelidir.
Emniyet Genel Müdürlüğünün trafik denetim yönergesi de radar gibi ölçüm işlemlerinde kullanılan araç ve gerecin kalibrasyonlarının yapılıp yapılmadığının takip edilmesini öngörür. Bu, trafik denetiminde teknik cihazın doğruluğunun idari açıdan da denetlenmesi gerektiğini gösterir.
Radarın Muayene Süresi Kaç Yıldır?
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının güncel uygulama açıklamasına göre trafikte kullanılan radar ve ortalama hız ölçüm cihazlarının periyodik muayene geçerlilik süresi 1 yıldır. Süre dolmadan Türk Standardları Enstitüsüne başvurularak muayene ve damgalama işlemi yaptırılır.
Bu nedenle 16 Eylül 2026 tarihli bir radar ölçümü bakımından yalnız cihazın geçmişte bir kez muayene edilmiş olması yeterli değildir. Son geçerli muayenenin, ihlal tarihini kapsayıp kapsamadığı kontrol edilmelidir.
Muayene Süresi Dolmuş Radarın Ölçümüyle Ceza Yazılırsa Ne Yapılır?
İhlal tarihinden önce cihazın periyodik muayene geçerlilik süresi dolmuşsa bu durum itiraz dilekçesinde açık tarih karşılaştırmasıyla gösterilmelidir. Dilekçeye mümkünse cihazın seri numarası, ölçüm tarihi ve mevcut muayene belgesi eklenir; belge sürücüde yoksa mahkemeden ilgili kurumdan istenmesi talep edilir.
İtirazın mantığı “radar cezasını istemiyorum” değildir. Somut iddia şudur: Hız ihlalinin tek veya temel teknik dayanağı olan ölçüm, geçerli metrolojik muayenesi bulunmayan bir cihazla yapılmıştır; bu nedenle ölçümün güvenilirliği kanıtlanmamıştır.
Radar Cihazının Seri Numarası Neden Önemli?
Muayene belgesinin gerçekten olayda kullanılan cihazla ilgili olup olmadığını seri numarası gösterir. Kurumun başka bir radar cihazına ait geçerli belge sunması, somut ölçümün dayanağını ispatlamaz.
Bu nedenle dosyada şu bilgiler eşleştirilmelidir:
- radar cihazının marka ve modeli,
- seri numarası,
- son muayene tarihi,
- muayene geçerlilik süresi,
- ölçüm tarihi ve saati,
- ölçümün yapıldığı konum,
- radar fotoğrafı veya video kaydı,
- tutanak seri/sıra numarası.
Kalibrasyon Belgesi Sürücüye Olay Yerinde Gösterilmek Zorunda mı?
Radar görevlisinin yol kenarında sürücüye tüm teknik belgeleri derhâl teslim etmesi yönünde genel bir kural bulunmaz. Ancak idari yaptırımın yargısal denetiminde teknik ölçümün dayanağı olan kayıtların incelenebilmesi gerekir.
Emniyet Genel Müdürlüğü, video kameralı radar kayıtlarını görmek isteyen sürücülerin 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun çerçevesinde yazılı başvuruda bulunabileceğini ve itiraz hâlinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabileceğini açıklar. Fotoğrafların yazılı müracaat üzerine gönderildiği de EGM açıklamasında belirtilmektedir.
Radar Fotoğrafı Nasıl İstenir?
İhlali düzenleyen trafik birimine yazılı dilekçe verilerek radar görüntüsü, cihaz bilgileri ve ölçüme ilişkin kayıtlar istenebilir. Dilekçede tutanak seri/sıra numarası, araç plakası, ihlal tarihi, saat ve yer mutlaka yazılmalıdır.
Ancak 15 günlük itiraz süresi işliyorsa idareden gelecek cevabı beklemek doğru değildir. Başvuru süresi içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilerek teknik kayıtların ilgili kurumdan celbi talep edilir.
Radar Fotoğrafında Neler Kontrol Edilmeli?
- Plaka açık ve tereddütsüz okunuyor mu?
- Fotoğraftaki araç ile tutanaktaki araç aynı mı?
- Görüntüde birden fazla araç varsa ölçümün hangi araca ait olduğu belirlenebiliyor mu?
- Ölçülen hız ile ceza tutanağındaki hız aynı mı?
- Konum ve yön bilgisi tutanakla uyumlu mu?
- Tarih ve saat tutanakla aynı mı?
- Uygulanan hız sınırı o yol kesimi için doğru mu?
- Cihazın seri numarası ve muayene kaydı olayla eşleştirilebiliyor mu?
Hız Sınırı Yanlış Uygulanmışsa Ne Olur?
Geçerli kalibrasyon belgesi bulunması tek başına cezanın her yönden doğru olduğu anlamına gelmez. Ölçüm cihazı doğru çalışmış olsa bile yolun hız sınırı yanlış uygulanmış, araç sınıfı hatalı değerlendirilmiş veya hız sınırı levhalaması somut olayda farklı olmuş olabilir.
Hız sınırlarının 2026 yaptırım sistemi için Hız Sınırı Cezası 2026 rehberimiz incelenebilir.
Radar Uyarı Levhası Olmaması Cezayı Tek Başına İptal Ettirir mi?
Radar uygulamasının hukuka uygunluğu yalnız uyarı levhası bulunup bulunmadığına indirgenemez. İtirazda yürürlükteki denetim usulleri, yol işaretlemesi, somut ölçüm kaydı ve cihazın teknik geçerliliği birlikte incelenmelidir.
Başvuruyu yalnız “radar levhası yoktu” cümlesine dayandırmak yerine ölçümün ve tutanağın somut hukuka aykırılıkları gösterilmelidir.
Sabit EDS ile Mobil Radar Aynı mı?
Her ikisi de hız ihlalinin teknik araçla tespitinde kullanılabilir; ancak sistemlerin hukuki ve teknik altyapısı aynı değildir. Sabit EDS, KTK Ek m.16 çerçevesindeki elektronik denetleme sisteminin parçasıdır. Mobil radar ise trafik ekibinin kullandığı ölçüm cihazıdır.
Her iki durumda da ölçümün güvenilirliği, cihazın teknik geçerliliği ve tespit kaydının somut araca bağlanabilir olması gerekir.
Ortalama Hız Koridorunda Muayene Kaydı Gerekir mi?
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yalnız klasik radar cihazlarını değil, ortalama hız ölçüm cihazlarını da bir yıllık periyodik muayene sistemine tabi cihazlar arasında saymaktadır. Bu nedenle koridor/ortalama hız tespitinde kullanılan ölçüm sisteminin teknik muayene geçerliliği de delil incelemesinin parçasıdır.
3516 Sayılı Kanun m.9 Neden Önemli?
3516 sayılı Kanun m.9, ölçü ve ölçü aletlerinin tabi olduğu muayene türlerini kanun seviyesinde belirler. Bunlar ilk muayene, periyodik muayene, ani muayene, şikâyet muayenesi ve stok muayenesidir. Periyodik muayene, belli sürelerde yapılan genel muayenedir.
Radar cihazı gibi ölçüm sonucuna idari yaptırım bağlanan bir cihazda bu muayene rejimi, ölçümün güvenilirliğinin hukuki altyapısını oluşturur.
Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği Ne Düzenler?
Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği, 3516 sayılı Kanun m.9’daki muayenelerin usulünü ve ölçü aletinden sorumlu kullanıcıların yükümlülüklerini düzenler. Periyodik muayenenin zamanında yaptırılması sorumluluğu ilgili ölçü aletinden sorumlu kullanıcıya aittir.
Trafikte kullanılan radar cihazlarının güncel periyodik muayene süresi ve başvuru mercii konusunda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının duyurusu doğrudan kaynak olarak kullanılmalıdır.
Radar Cezasına İtirazda Görevli Yer Neresidir?
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.27 kapsamında idari para cezasına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru yapılır. EGM’nin güncel açıklaması da yanlış veya haksız olduğu düşünülen trafik cezalarına karşı 15 gün içinde yetkili sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebileceğini belirtir.
Örnek dilekçe formatı için Trafik ve Radar İdari Para Cezasına İtiraz Dilekçesi sayfamız kullanılabilir.
İtiraz Süresi Kaç Gün?
Kabahatler Kanunu m.27’ye göre süre kural olarak tebliğ veya tefhimden itibaren 15 gündür. Kalibrasyon belgesini kurumdan istemiş olmak bu süreyi kendiliğinden durdurmaz.
Bu nedenle delil talebi ile mahkeme başvurusu eş zamanlı yürütülebilir. Süre sonuna kadar belge gelmemişse dilekçede mahkemeden ilgili kurumdan celbi istenir.
Cezayı Ödeyip Radar Kaydına İtiraz Edilebilir mi?
Evet. Kabahatler Kanunu m.17’ye göre peşin ödeme kanun yoluna başvurma hakkını ortadan kaldırmaz. Süresinde ödeme yapıldıktan sonra da 15 günlük kanuni süre içinde itiraz mümkündür.
Ayrıntılı ödeme–itiraz ilişkisi için Trafik Cezasına İtiraz Ederken Ödeme Yapılır mı? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
İtiraz Dilekçesinde Kalibrasyon Konusu Nasıl Yazılmalı?
“Radar kalibrasyonsuzdur” şeklinde belgesiz kesin bir iddia yerine, şu unsurlar somutlaştırılmalıdır:
- İhlalin radar ölçümüne dayandığı belirtilir.
- Kullanılan cihazın marka, model ve seri numarasının bildirilmesi istenir.
- İhlal tarihi itibarıyla geçerli periyodik muayene belgesinin celbi talep edilir.
- Son muayene tarihi ile ihlal tarihi karşılaştırılır.
- Muayene süresi dolmuşsa bu tarihsel çelişki açıkça gösterilir.
- Radar fotoğrafı/video kaydının dosyaya getirtilmesi istenir.
- Ölçüm kaydının araca özgülenebilir olup olmadığı açıklanır.
Mahkemeden Hangi Belgelerin Celbi İstenmeli?
- Radar ölçüm fotoğrafı/video kaydı,
- radar cihazının marka/model ve seri numarası,
- ihlal tarihini kapsayan periyodik muayene belgesi,
- cihazın muayene/damga kayıtları,
- ölçüm yapılan noktanın hız sınırı bilgisi,
- uygulama tutanağı ve görev kaydı,
- idari para cezası karar tutanağı,
- tebligat belgesi.
Belge Geçerliyse İtiraz Biter mi?
Hayır. Geçerli periyodik muayene, yalnız ölçüm cihazının teknik geçerliliği yönünden bir unsurdur. Hız sınırının yanlış uygulanması, plaka/araç eşleşmesinin hatalı olması, görüntünün belirsizliği, tutanakta maddi hata, tebligat sorunu veya başka hukuka aykırılıklar ayrıca incelenebilir.
Belge Geçersizse Cezanın Durumu
İhlal tarihinde periyodik muayene süresi dolmuşsa, ölçümün güvenilirliğine ilişkin temel teknik şartın sağlanmadığı ileri sürülür. Sulh ceza hâkimliğinden, geçerli muayenesi bulunmayan cihazın ölçümüne dayalı idari yaptırımın kaldırılması talep edilir.
Başvurunun dayanağı tarih ve belge olmalıdır. “Kalibrasyon kesin yok” denilmeden önce kurumdan kayıt istenmeli; gelen belgede sürenin dolduğu görülüyorsa bu husus açıkça ortaya konmalıdır.
Uygulama Örnekleri
Örnek 1: Muayene 10 ay önce yapılmış
Radar cihazının periyodik muayenesi ihlalden 10 ay önce yapılmış ve bir yıllık geçerlilik süresi devam ediyorsa yalnız “kalibrasyon eski” denilerek itiraz kurulamaz. Diğer ölçüm ve tutanak unsurları incelenir.
Örnek 2: Muayene 14 ay önce yapılmış
Son geçerli muayene 14 ay önce yapılmış ve arada yenileme kaydı bulunmuyorsa, ihlal tarihinde bir yıllık muayene süresinin dolmuş olduğu somut olarak ileri sürülür.
Örnek 3: Kurum farklı cihazın belgesini sundu
Tutanaktaki radar seri numarası ile sunulan muayene belgesindeki seri numarası farklıysa, belge somut ölçümü yapan cihazı doğrulamaz. Bu çelişki başvuruda açıkça gösterilir.
Muayene Belgesi Geldiğinde Hangi Tarihler Karşılaştırılmalıdır?
Teknik belge dosyaya girdikten sonra yalnız “belge var” denilerek inceleme bitirilmemelidir. İlk olarak belgedeki cihaz marka/model ve seri numarası ile radar tespit kaydındaki cihaz bilgisi karşılaştırılır. İkinci olarak muayene tarihi ile ihlal tarihi yan yana yazılır ve bir yıllık geçerlilik süresinin ihlal gününü kapsayıp kapsamadığı belirlenir. Üçüncü olarak belgede muayenenin sonucu, damga veya geçerlilik bilgisi bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
Örneğin muayene 20 Eylül 2025 tarihinde yapılmış ve ihlal 16 Eylül 2026’da gerçekleşmişse, sırf takvim yılı değişti diye belgenin geçersiz olduğu söylenemez; bir yıllık sürenin somut tarihler üzerinden hesabı gerekir. Buna karşılık aynı cihaz için son geçerli muayene 1 Ağustos 2025 ise ve yenileme kaydı yoksa 16 Eylül 2026 ölçümünde bir yıllık sürenin geçtiği açıkça tartışılabilir.
Teknik Belge ile Radar Görüntüsü Birlikte İncelenmelidir
Geçerli muayene belgesi, ölçüm cihazının metrolojik denetimi yönünden önemlidir; fakat ölçülen hızın doğru araca ait olduğunu tek başına kanıtlamaz. Radar görüntüsünde plakanın, araç yönünün, tarih-saat bilgisinin ve ölçülen hızın tutanakla uyumlu olması gerekir. Aynı karede birden fazla araç bulunduğunda ölçümün hangi araca özgülendiğinin anlaşılabilir olması da ayrıca denetlenmelidir.
Bu nedenle itiraz dilekçesinde yalnız kalibrasyon/muayene belgesinin değil, radar fotoğrafı veya videosu ile tespit tutanağının da birlikte celbi istenmelidir. Teknik geçerlilik ile somut aracın ihlalinin ispatı iki ayrı kontrol başlığıdır.
Sık Sorulan Sorular
Radar cihazının muayene süresi ne kadar?
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının güncel açıklamasına göre trafikte kullanılan radar ve ortalama hız ölçüm cihazlarında periyodik muayene geçerlilik süresi 1 yıldır.
Kalibrasyon belgesi yoksa ceza otomatik iptal mi?
Dosyada belgenin görünmemesi ile cihazın gerçekte geçerli muayenesinin bulunmaması aynı değildir. Belge celp edilir; ihlal tarihinde geçerli muayene yoksa bu durum teknik ölçümün güvenilirliğine karşı somut itiraz sebebidir.
Radar fotoğrafını isteyebilir miyim?
Evet. EGM, 3071 sayılı Kanun çerçevesinde yazılı başvuru ile radar fotoğraflarının istenebileceğini açıklamaktadır.
Belgeyi beklerken itiraz süresi durur mu?
Hayır. Belge talebi 15 günlük Kabahatler Kanunu m.27 süresini kendiliğinden durdurmaz.
Radarın seri numarası neden gerekli?
Sunulan muayene belgesinin gerçekten ölçüm yapan cihaza ait olup olmadığını eşleştirmek için gereklidir.
Ortalama hız sistemleri de muayeneye tabi mi?
Evet. Bakanlığın açıklaması radar ve ortalama hız ölçüm cihazlarını birlikte bir yıllık periyodik muayeneye tabi tutar.
Ödeme yaparsam kalibrasyon itirazı yapamam mı?
Hayır. Kabahatler Kanunu m.17 gereği peşin ödeme kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldırmaz.
İtirazda hangi maddeye dayanılır?
Teknik muayene yönünden 3516 sayılı Kanun m.9; başvuru yolu ve süre yönünden Kabahatler Kanunu m.27 temel hükümlerdendir.
Radar uyarı levhası yoksa ceza kesin iptal olur mu?
Hayır. İhlal ve denetimin hukuka uygunluğu yalnız bu unsura göre belirlenmez; somut ölçüm, cihaz kaydı, yol şartı ve tutanak birlikte incelenir.
Geçerli muayene varsa radar cezasına başka sebeple itiraz edilebilir mi?
Evet. Plaka, hız sınırı, görüntü, konum, ölçümün araca aidiyeti, tebligat ve tutanak yönlerinden ayrı hukuka aykırılıklar bulunabilir.
Resmî Kaynaklar
- 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu – m.9
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı – Ölçü ve Ölçü Aletleri Periyodik Muayene Duyurusu
- Emniyet Genel Müdürlüğü – Trafik Mevzuat ve Denetim Yönergeleri
- Emniyet Genel Müdürlüğü – Radar Görüntüsü ve İtiraz Hakkında SSS
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu – m.17 ve m.27
Sonuç
Radar cezasında kullanılan cihazın ihlal tarihinde geçerli periyodik muayeneye sahip olması teknik delilin güvenilirliği için esastır. Trafikte kullanılan radar ve ortalama hız ölçüm cihazlarının periyodik muayene geçerlilik süresi bir yıldır. İtirazda cihazın seri numarası, son muayene tarihi, radar görüntüsü ve ölçüm kaydı birlikte istenmeli; muayene süresi dolmuşsa bu durum tarih ve belgeyle ortaya konmalıdır. Başvuru için Kabahatler Kanunu m.27’deki 15 günlük süre kaçırılmamalıdır.
Hukukçu İncelemesi
Bu içerik Av. Halil Bakırcı tarafından 16 Eylül 2026 tarihinde 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu m.9, Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının radar cihazlarına ilişkin periyodik muayene açıklaması, EGM trafik denetim düzenlemeleri ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kontrol edilerek hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
