Konkordato Komiserinin Görevleri ve Alacaklılar Kurulu | İİK m.290 Rehberi 2026

Güncel kontrol tarihi: 16 Eylül 2026. Konkordato komiseri ve alacaklılar kurulu, kesin mühlet döneminde konkordato sürecinin denetim ve gözetim mekanizmasının merkezinde yer alır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun m.290 hükmü komiserin görevlerini tek tek sayar; alacaklılar kurulunun kurulması, toplantıları ve yetkileri ise m.289 ve m.290 birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Kısa ve Net Cevap

İİK m.290’a göre konkordato komiseri; projeyi tamamlamaya katkıda bulunur, borçlunun faaliyetlerine nezaret eder, mahkemeye ara raporlar sunar, alacaklılar kurulunu düzenli bilgilendirir ve talep eden alacaklılara konkordatonun seyri ile borçlunun güncel mali durumu hakkında bilgi verir. Komiser, kesin mühlet içinde tasdike yönelik işlemleri tamamlayıp dosyayı gerekçeli raporuyla mahkemeye iade eder. Alacaklılar kurulu varsa komiser kurul toplantılarına katılır ve alınan kararları tutanağa bağlar.

Konkordato Komiseri Kimdir?

Konkordato komiseri mahkeme tarafından görevlendirilen, konkordato sürecinin kanuna uygun ilerlemesini denetleyen ve mahkemeye rapor sunan görevlidir. Komiser borçlunun avukatı, şirket yöneticisi veya alacaklı temsilcisi değildir. Görevi, borçlunun faaliyetinin ve konkordato projesinin objektif biçimde incelenmesini sağlayarak mahkemenin karar verebilmesi için gerekli bilgi ve denetim zeminini oluşturmaktır.

Geçici mühlet aşamasında komiser İİK m.287 uyarınca görevlendirilir. Kesin mühlet verildiğinde yeni görevlendirmeyi gerektiren bir durum yoksa mahkeme geçici komiserin veya komiserlerin görevine devam etmesine karar verebilir. Kesin mühletin süresi ve geçiş şartları için Konkordatoda Kesin Mühlet Nedir? rehberimize bakılabilir.

Komiserin Birinci Görevi: Konkordato Projesinin Tamamlanmasına Katkı

İİK m.290’da ilk görev, konkordato projesinin tamamlanmasına katkıda bulunmaktır. Bu görev komiserin projeyi borçlu adına hazırlaması anlamına gelmez. Borçlu kendi teklifinin ve ekonomik planının sahibidir; komiser ise teklifin uygulanabilirliği, mali verilerle uyumu, alacaklı yapısı ve tasdik şartları bakımından sürece katkı sunar.

Konkordato ön projesinin hangi unsurları taşıması gerektiği İİK m.286/a’da düzenlenir. Ayrıntılı kontrol için Konkordato Ön Projesinde Neler Olmalı? içeriğimiz incelenebilir.

Komiser Borçlunun Faaliyetlerini Nasıl Denetler?

İİK m.290, komiserin borçlunun faaliyetlerine nezaret edeceğini açıkça düzenler. Denetimin kapsamı, mahkemenin ara kararları ve borçlunun faaliyet türüne göre belirlenir. Komiser; kasa ve banka hareketleri, önemli ödemeler, varlık satışları, ticari sözleşmeler, stoklar, alacak ve borç listeleri, personel giderleri ve nakit akışı gibi verileri inceleyebilir.

Denetim, işletmenin günlük yönetimini otomatik olarak komiserin üstlendiği anlamına gelmez. İİK m.297 gereği borçlu kural olarak komiser nezareti altında işlerine devam eder. Mahkeme bazı işlemleri komiser iznine bağlayabilir veya gerekli hâllerde işletmenin faaliyetinin komiser tarafından yürütülmesine karar verebilir.

Komiser Mahkemeye Ara Rapor Sunar mı?

Evet. İİK m.290 uyarınca komiser, mahkemenin istediği konularda ve mahkemenin uygun gördüğü sürelerde ara raporlar sunar. Ara rapor; borçlunun mali durumunun değişimi, konkordatonun başarı ihtimali, projeye uyum, önemli işlemler ve ortaya çıkan riskler bakımından mahkemenin süreci izlemesini sağlar.

Ara rapor yalnız istatistik aktarımı olmamalıdır. Borçlunun planlanan gelirleri elde edip etmediği, giderlerin kontrol altında olup olmadığı, alacaklılar arasında eşitliği bozan davranış bulunup bulunmadığı ve konkordato amacının korunup korunmadığı açık biçimde değerlendirilmelidir.

Komiser Alacaklılar Kurulunu Bilgilendirmek Zorunda mı?

Evet. İİK m.290, komiserin alacaklılar kurulunu konkordatonun seyri hakkında düzenli aralıklarla bilgilendirmesini açık görev olarak belirler. Kurulun karar verebilmesi ve süreci takip edebilmesi için borçlunun güncel mali görünümü, projenin ilerleyişi ve önemli gelişmeler hakkında yeterli bilgi sunulmalıdır.

Alacaklılar kurulunun aylık toplantı yükümlülüğü İİK m.289’da düzenlenir. Kurul her ay en az bir kez toplanır ve komiser toplantıda hazır bulunur.

Kurulda Olmayan Alacaklı Bilgi İsteyebilir mi?

Evet. İİK m.290 yalnız alacaklılar kuruluna bilgi verilmesini düzenlememiştir. Talepte bulunan diğer alacaklılara da konkordatonun seyri ve borçlunun güncel mali durumu hakkında bilgi verilmesi komiserin açık görevleri arasındadır.

Bu hak, her alacaklının borçlunun bütün ticari sırlarını sınırsız biçimde elde edeceği anlamına gelmez. Bilgi verme yükümlülüğü konkordato sürecinin şeffaflığını sağlayacak kapsamda ve kanunun koruduğu menfaatler gözetilerek uygulanır. Talep edilen bilginin konkordatonun seyri ve güncel mali durumla bağlantısı bulunmalıdır.

Komiser Mahkemenin Verdiği Diğer Görevleri Yapar mı?

İİK m.290, kanunda tek tek sayılan görevlerin yanında mahkeme tarafından verilen diğer görevlerin de komiserce yerine getirileceğini düzenler. Konkordato dosyalarının işletme büyüklüğü, alacaklı sayısı, faaliyet sektörü ve malvarlığı yapısı farklı olduğundan mahkemenin somut dosyaya özgü görev vermesi mümkündür.

Mahkemenin görevlendirmesi kanuna ve konkordato amacına uygun olmalıdır. Komiser mahkemenin denetimi altında çalışır ve görev kapsamını kendi iradesiyle sınırsız biçimde genişletemez.

Komiser Kesin Mühlet Sonunda Ne Yapar?

İİK m.290’ın ilk fıkrası, dosyayı teslim alan komiserin kesin mühlet içinde konkordatonun tasdikine yönelik işlemleri tamamlayarak dosyayı raporuyla birlikte mahkemeye iade edeceğini düzenler. Bu nihai rapor, mahkemenin İİK m.304 ve m.305 çerçevesinde tasdik şartlarını değerlendirmesinde temel belgedir.

Komiser raporunda alacaklı bildirimleri, borçlunun beyanları, alacaklılar toplantısı, oy çoğunluğu, mali durum, teklifin uygulanabilirliği ve tasdik şartları yönünden tespitler yer alır. Mahkeme raporla bağlı değildir; ancak raporun gerekçeli ve denetlenebilir olması gerekir.

Alacaklılar Kurulu Nedir?

Alacaklılar kurulu, kesin mühlet döneminde alacaklıların süreci izleyebilmesi ve komiserle düzenli temas kurabilmesi için oluşturulan organdır. İİK m.289’a göre kurul en fazla yedi üyeden oluşur, üye sayısı tek olur ve kurul üyelerine bu görev nedeniyle ücret takdir edilmez.

Kurul oluşturulurken farklı hukuki nitelikteki alacak sınıfları ve varsa rehinli alacaklılar hakkaniyete uygun şekilde temsil edilir. Amaç yalnız en yüksek alacağı bulunan kişileri seçmek değil, alacaklı yapısındaki farklı menfaatleri dengeli biçimde yansıtmaktır.

Alacaklılar Kurulu Her Dosyada Zorunlu mu?

Her konkordato dosyasında kurulun mutlaka oluşturulması gerekmez. İİK m.289 mahkemeye kurul oluşturma imkânı tanır; alacaklı sayısı, alacak miktarı ve çeşitliliği dikkate alınarak kurulun zorunlu oluşturulacağı hâller ise ilgili yönetmelikte belirlenir.

Mahkeme kurul oluştururken komiserin görüşünü alır. Çok sayıda ve farklı türde alacaklının bulunduğu dosyalarda kurul, sürecin denetlenmesi ve iletişimin düzenli yürütülmesi bakımından daha fazla önem kazanır.

Alacaklılar Kurulu Kaç Kişidir?

Kanuni üst sınır yedi üyedir ve kurul tek sayıda kişiden oluşmalıdır. Buna göre üç, beş veya yedi üyeli yapı kurulabilir. Üye sayısı belirlenirken dosyanın alacaklı yapısı ve farklı alacak sınıflarının temsili dikkate alınır.

Kurul üyeliği, bir alacaklıya diğerlerinden daha fazla alacak hakkı veya konkordato oylamasında fazladan oy vermez. Kurulun görevi süreci izlemek, bilgi almak ve kanunun öngördüğü konularda görüş bildirmektir.

Alacaklılar Kurulu Ne Sıklıkla Toplanır?

İİK m.289’a göre alacaklılar kurulu her ay en az bir kez toplanır. Hazır bulunanların oy çokluğuyla karar alınır. Komiser toplantıda hazır bulunur ve kararları toplantıya katılanların imzasını alarak tutanağa bağlar.

Toplantıların düzenli yapılması, özellikle uzun kesin mühlet döneminde alacaklıların gelişmelerden haberdar edilmesini sağlar. Toplantı tutanakları daha sonraki mahkeme incelemesinde sürecin şeffaflığı ve kurul görüşlerinin anlaşılması bakımından önem taşır.

Kurul Komiseri Denetleyebilir mi?

Alacaklılar kurulu komiserin üst makamı değildir; ancak konkordato sürecini alacaklılar yönünden yakından izler. İlgili mevzuat çerçevesinde komiserin faaliyetleri hakkında bilgi alabilir, görüş bildirebilir ve kanunun tanıdığı yolları kullanabilir. Komiserin nihai denetim makamı mahkemedir.

Komiser ile kurul arasında görüş ayrılığı bulunması tek başına komiser kararını geçersiz kılmaz. Görüş ayrılığının niteliğine göre mahkemeye taşınması ve mahkemenin konkordato amacına uygun çözüm kurması mümkündür.

Komiser Borçluya Talimat Verebilir mi?

Komiserin nezaret görevi kapsamında borçludan bilgi ve belge istemesi, mahkeme kararlarının uygulanmasını takip etmesi ve kanuna aykırı işlemleri önlemek üzere gerekli talimatları vermesi mümkündür. Borçlunun komiserin talimatlarına uymaması ağır sonuç doğurabilir.

İİK m.292’ye göre borçlu komiserin talimatlarına uymazsa veya İİK m.297’ye aykırı davranırsa, şartları oluştuğunda kesin mühlet kaldırılarak konkordato talebinin reddine ve iflasa tabi borçlu bakımından iflasa karar verilmesi gündeme gelebilir.

Komiserin Sorumluluğu Var mı?

İİK m.290, İİK’nın 8, 10, 11, 16, 21 ve 359. maddelerinin komiserler hakkında kıyas yoluyla uygulanacağını düzenler. Bu atıf; tutanak, yasaklılık, denetim ve görevin hukuka uygun yürütülmesi bakımından önemlidir. Komiser görevini tarafsızlık, özen ve kanuni yetki sınırları içinde yürütmek zorundadır.

Komiserin görevini ihmal etmesi, taraflı davranması veya yetkisini aşması hâlinde somut olaya göre mahkeme denetimi ve ilgili hukuki sorumluluk mekanizmaları gündeme gelebilir.

Komiser Değiştirilebilir mi?

Komiser görevlendirmesi mahkeme tarafından yapılır. Tarafsızlığı veya görevi gereği gibi yerine getirmesi konusunda somut ve ciddi sorun ortaya çıkarsa durum mahkemeye bildirilir. Değişiklik kararı mahkemeye aittir; borçlu veya alacaklı tek taraflı iradesiyle komiseri görevden alamaz.

Değişiklik talebinde kişisel memnuniyetsizlik yerine görevle ilgili somut olay, belge veya çıkar çatışması ortaya konulmalıdır.

Komiserin Bilgi İstediği Belgeler Verilmezse Ne Olur?

Borçlu, konkordato denetiminin yapılabilmesi için komiserin görev kapsamındaki bilgi ve belge taleplerini karşılamalıdır. Muhasebe kayıtlarının saklanması, banka hareketlerinin gizlenmesi veya önemli sözleşmelerin verilmemesi komiser denetimini işlevsiz hâle getirir.

Bilgi vermeme davranışı konkordatonun başarı ihtimalini ve borçlunun kanuna uygun davranıp davranmadığını etkiler. İİK m.292 ve m.297 çerçevesinde ağır sonuçlara yol açabilecek bir ihlal hâline gelebilir.

Alacaklı Komiserden Hangi Bilgileri İsteyebilir?

İİK m.290/f uyarınca talep eden alacaklıya konkordatonun seyri ve borçlunun güncel mali durumu hakkında bilgi verilir. Bu kapsamda projenin hangi aşamada olduğu, mali durumdaki önemli değişimler, alacaklı toplantısına hazırlık ve konkordatonun devamını etkileyen gelişmeler hakkında bilgi talep edilebilir.

Talebin şirket sırlarını veya üçüncü kişilerin kişisel verilerini gereksiz biçimde ifşa edecek sınırsız bir incelemeye dönüşmemesi gerekir. Bilgi hakkının amacı alacaklının konkordato sürecini anlaması ve haklarını bilinçli kullanmasıdır.

Komiser ve Alacaklılar Kurulu Arasındaki Fark

Uygulamada Komiser Denetimi İçin Hazır Tutulacak Belgeler

• güncel bilanço ve gelir tabloları,
• banka hesap hareketleri,
• kasa ve çek-senet kayıtları,
• stok ve sabit kıymet listeleri,
• müşteri ve tedarikçi cari hesapları,
• vergi ve SGK kayıtları,
• personel ücret ve bordro kayıtları,
• kredi ve teminat sözleşmeleri,
• rehin ve ipotek listeleri,
• önemli malvarlığı devirleri,
• devam eden davalar ve icra dosyaları,
• konkordato projesinin güncel nakit akış tablosu.

Borçlu İçin Adım Adım Uyum Planı

1. Mahkeme kararındaki komiser yetkilerini yazılı olarak çıkarın.
2. Komiserin düzenli istediği raporları takvime bağlayın.
3. İİK m.297 kapsamındaki izin gerektiren işlemleri ayrı onay sürecine alın.
4. Finans ve hukuk ekiplerinin komiserle tek veri seti üzerinden çalışmasını sağlayın.
5. Alacaklılar kuruluna sunulacak bilgileri güncel tutun.
6. Ön proje ile gerçekleşen mali veriler arasındaki farkları açıklayın.
7. Önemli olumsuz gelişmeleri saklamadan komiser ve mahkeme sürecine yansıtın.

Komiser Alacaklılar Toplantısına Nasıl Hazırlanır?

Kesin mühlet yalnız gözetim dönemi değildir; alacaklılar toplantısı ve konkordato oylamasına hazırlık da komiserin görev alanındadır. İİK m.299 ve devamı uyarınca bildirilen alacaklar toplanır, borçlunun defter ve belgeleri üzerinden inceleme yapılır ve borçlu bildirilen alacaklar hakkında açıklamaya davet edilir. Komiser, hangi alacakların kabul edildiğini, hangi alacakların çekişmeli olduğunu ve oylamada dikkate alınacak alacak tutarlarını dosyada izlenebilir biçimde ortaya koymalıdır.

Toplantıdan önce projenin güncel hâli, ödeme takvimi, teklifin alacaklılara etkisi ve borçlunun mali verileri hazır olmalıdır. Komiserin görevi alacaklıları belirli yönde oy kullanmaya ikna etmek değildir; oylamanın kanuni usulde, doğru alacaklı listesi ve doğru çoğunluk hesabıyla yapılmasını sağlamaktır.

Komiser Raporunda Hangi Riskler Açıkça Gösterilmelidir?

Komiser, konkordatonun başarı ihtimalini etkileyen olumsuz gelişmeleri rapordan çıkartamaz. Gelir hedeflerinin tutmaması, önemli müşterinin kaybı, finansman kaynağının ortadan kalkması, malvarlığında beklenmeyen değer düşüşü, devam eden yüksek tutarlı uyuşmazlık, kamu borcundaki artış veya borçlunun m.297’ye aykırı işlemi gibi gelişmeler mahkemeye doğru şekilde yansıtılmalıdır.

Aynı şekilde olumlu gelişmeler de ölçülebilir verilerle gösterilmelidir. Nakit akışının iyileşmesi, yeni ve sürdürülebilir siparişler, maliyetlerin düşmesi veya borçlunun projedeki ödeme kapasitesini güçlendiren satışlar somut belgelerle raporlanmalıdır. Komiser raporunun değeri, yalnız sonuç cümlesinden değil, sonucu destekleyen verilerin denetlenebilir olmasından doğar.

Alacaklılar Kurulu ile Komiser Arasında Görüş Ayrılığı Olursa

Kurulun görüşü komiseri otomatik olarak bağlamaz; komiser de kurulun işlevini ortadan kaldıramaz. Görüş ayrılığı özellikle uzatma, önemli varlık işlemleri, işletmenin faaliyetinin devamı veya projenin uygulanabilirliği gibi konularda ortaya çıkabilir. Bu durumda komiser kendi gerekçesini, kurul ise aldığı kararı tutanağa geçirir. Nihai karar yetkisi kanunun ilgili maddesine göre mahkemeye aittir.

Bu yapı, konkordato sürecinde tek bir tarafın kontrolü ele geçirmesini önler: borçlu işletmeyi sürdürür, komiser denetler ve raporlar, alacaklılar kurulu alacaklı menfaatini temsil eder, mahkeme ise yargısal kararları verir.

Sık Sorulan Sorular

Konkordato komiserini kim atar?

Mahkeme atar.

Komiser şirketi yönetir mi?

Kural olarak borçlu komiser nezaretinde faaliyetine devam eder; mahkeme daha geniş yetki verebilir.

Komiser mahkemeye rapor verir mi?

Evet. Ara raporlar ve süreç sonunda nihai rapor sunar.

Alacaklı komiserden bilgi isteyebilir mi?

Evet. İİK m.290 kapsamında konkordatonun seyri ve güncel mali durum hakkında bilgi talep edebilir.

Alacaklılar kurulu kaç kişidir?

En fazla yedi kişi ve tek sayıda üyeden oluşur.

Kurul üyelerine ücret ödenir mi?

Hayır. İİK m.289 kurul üyeleri için ücret takdir edilmeyeceğini düzenler.

Kurul ne sıklıkla toplanır?

Her ay en az bir kez.

Komiser kurul toplantısına katılır mı?

Evet ve kararları imzalı tutanağa bağlar.

Borçlu komiser talimatına uymazsa ne olur?

Şartları varsa İİK m.292 kapsamında kesin mühletin kaldırılması ve talebin reddi gündeme gelebilir.

Komiser değiştirilebilir mi?

Somut gerekçeler varsa değişiklik mahkemeden istenir; karar mahkemeye aittir.

Resmî Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu – m.289-290 ve bağlantılı hükümler
• Basın İlan Kurumu Resmî İlan Portalı

Sonuç

Konkordato komiseri, kesin mühlet döneminde projenin tamamlanmasına katkı sağlayan, borçlunun faaliyetlerini denetleyen, mahkemeye rapor veren ve alacaklıları bilgilendiren temel görevlidir. Alacaklılar kurulu ise farklı alacaklı gruplarının süreci düzenli izlemesini sağlar. İİK m.289 ve m.290 birlikte uygulandığında komiser denetimi, aylık kurul toplantıları, bilgi hakkı ve mahkeme gözetimi konkordatonun şeffaf ve denetlenebilir biçimde yürütülmesini amaçlar.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →