Noterlik Evrakı Mahkeme ve Savcılığa Nasıl Gönderilir? Elektronik Onaylı Örnek ve Ücret | Noterlik Kanunu m.55 2026
Kısa ve Net Cevap
31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla Noterlik Kanunu m.55 yeniden düzenlenmiştir. Güncel hükme göre noterlik evrak ve defterleri; mahkeme, sulh ceza hâkimliği, Cumhuriyet başsavcılıkları, resmî daireler veya konusu belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kişiler tarafından incelenebilir. Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya savcılık evrakın aslını isterse noter aslına uygun onaylı örneği noterlikte saklar ve evrakın aslını ilgili mercie gönderir.
Yetkili merci yalnız onaylı örnek isterse, noter evrakın aslını elektronik ortamda tarar, güvenli elektronik imzayla imzalar ve onaylı örneği elektronik ortamda gönderir. Elektronik gönderme imkânı yoksa fiziki onaylı örnek gönderilir. Bu işlemlerde yevmiye numarası verilmez; posta ve Noterlik Kanunu m.112 uyarınca tarifeyle belirlenen yol masrafı dışında harç, vergi, değerli kâğıt ücreti dahil herhangi bir ücret alınmaz.
Düzenleme, bireylerin kendi noter belgelerini istemesiyle aynı işlem değildir. m.55, esas olarak yargı ve yetkili kamu makamlarının noterlik evrakına erişmesini düzenler. Yurt dışı vekâletname ve konsolosluk işlemleri hakkında bilgi arıyorsanız konsolosluk noter yerine geçer mi? rehberimiz ayrı bir konuyu ele almaktadır.
Hukuki Dayanak: 1512 Sayılı Noterlik Kanunu m.55
7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 2. maddesiyle 1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun 55. maddesi baştan düzenlenmiştir. Kanunun kabul edilen resmî metnine TBMM’nin 7589 sayılı Kanun metninden, Noterlik Kanunu’nun güncel metnine Mevzuat Bilgi Sisteminden ulaşılabilir.
Değişiklik 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Yeni sistemin temel hedefi, yargı mercilerinin noterlik belgelerine erişiminde elektronik onaylı örnek kullanımını açık kanuni temele bağlamak ve belge gönderiminde gereksiz fiziksel işlem ile maliyeti azaltmaktır.
Noterlik Evrakını Kimler İnceleyebilir?
m.55 yetkili kişi ve makamları sınırlı şekilde sayar. Bunlar mahkemeler, sulh ceza hâkimlikleri, Cumhuriyet başsavcılıkları, resmî daireler ve konusu belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerdir. Dolayısıyla herhangi bir kişi, şirket veya özel kuruluş yalnız “resmî işimiz var” diyerek m.55’e dayanıp noterlik arşivini inceleyemez.
Resmî dairenin talebi de görev alanıyla bağlantılı ve belirli olmalıdır. Özellikle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kişinin incelemesinde kanun “konusu da belirtilmek suretiyle” ifadesini kullanmıştır. Bu şart, sınırsız ve belirsiz arşiv taramasının önüne geçer.
Mahkeme Evrakın Aslını İsterse Noter Ne Yapar?
Mahkeme, sulh ceza hâkimliği veya Cumhuriyet başsavcılığı noterlik evrakının aslını talep edebilir. Böyle bir durumda noter, evrakın bir örneğini çıkarır ve aslına uygunluğunu onaylar. Onaylanan örnek, aslın yerine noterlikte saklanır; belgenin aslı ilgili yargı merciine gönderilir.
Bu yöntem noterlik arşivinin belgesiz kalmasını engeller. Asıl evrak yargı merciine gittiğinde noterlikte hangi belgenin gönderildiğini ve içeriğini gösteren aslına uygun onaylı örnek bulunmaya devam eder.
Asıl belgenin istenmesi ile onaylı örnek istenmesi birbirinden ayrılmalıdır. Yetkili merci yalnız örnek istiyorsa asıl belgenin noterlikten çıkarılması gerekmez.
Onaylı Örnek Elektronik Ortamda Nasıl Gönderilir?
2026 değişikliğinin en önemli yeniliklerinden biri elektronik gönderim usulüdür. Mahkeme, sulh ceza hâkimliği, savcılık veya soruşturmaya yetkili resmî daire onaylı örnek istediğinde noter; evrakın aslını elektronik ortamda tarar, taranmış belgeyi güvenli elektronik imza ile imzalar ve ilgili mercie elektronik ortamda gönderir.
Bu elektronik belge, kanundaki özel usulle oluşturulmuş onaylı örnektir. Basit tarama veya e-posta eki aynı hukuki usul değildir. Belgenin noter tarafından güvenli elektronik imzayla imzalanması gerekir.
Elektronik Gönderim Mümkün Değilse Ne Olur?
Kanun elektronik ortamda gönderme imkânının bulunmadığı durumları da düzenlemiştir. Teknik altyapı, sistem erişimi veya başka objektif nedenle elektronik gönderim yapılamıyorsa noter evrakın aslına uygunluğunu onaylar ve fiziki onaylı örneği ilgili mercie gönderir.
Dolayısıyla elektronik yol temel yöntem olmakla birlikte fiziki gönderim tamamen ortadan kaldırılmamıştır. Önemli olan, gönderilen örneğin noter tarafından aslına uygun şekilde onaylanmasıdır.
Bu İşlemlerde Yevmiye Numarası Verilir mi?
Hayır. Noterlik Kanunu m.55, bu madde uyarınca yapılan işlemler için yevmiye numarası verilmeyeceğini açıkça düzenler. Yargı veya yetkili idari merciin belge inceleme ve belge talebine ilişkin işlem, normal noterlik işlemleri gibi yeni bir yevmiye kaydı oluşturmaz.
Bu ayrım, özellikle belge talebinin taraflar açısından yeni bir hukuki işlem olarak yorumlanmaması bakımından önemlidir. Noter mevcut evrakı yetkili mercie inceleme veya delil amacıyla iletmektedir.
Harç, Vergi veya Değerli Kâğıt Ücreti Alınır mı?
Hayır. m.55, posta masrafı ile Noterlik Kanunu m.112 uyarınca düzenlenen tarifeyle belirlenen yol masrafı hariç olmak üzere harç, vergi, değerli kâğıt ücreti dahil herhangi bir ücret alınmayacağını açıkça belirtir.
Bu nedenle mahkeme veya savcılığın m.55 kapsamındaki talebi için sıradan noter örneği çıkarma işlemlerinde uygulanan ücretlerin aynısı talep edilemez. Kanunun istisna tuttuğu mali kalemler yalnız posta masrafı ve şartları varsa tarifedeki yol masrafıdır.
Posta Masrafı Ne Zaman Doğar?
Belgenin elektronik ortamda gönderilemediği ve fiziki gönderimin gerektiği hâllerde posta veya kargo niteliğindeki gönderi masrafı ortaya çıkabilir. Kanun bu gideri ücret yasağının dışında bırakmıştır. Ancak posta masrafı adı altında ilave noterlik hizmet bedeli alınması m.55’in açık hükmüyle bağdaşmaz.
Elektronik gönderimde fiziki posta masrafı doğmadığından, ücret talebinin hangi kaleme dayandığı kontrol edilmelidir.
Yol Masrafı Ne Demektir?
Noterlik Kanunu m.112, noterlik işlemlerinde tarifeye bağlı yol ödeneğine ilişkin düzenlemeler içerir. m.55, yalnız bu madde uyarınca tarifeyle belirlenen yol masrafını ücret yasağının dışında tutmuştur. Somut işlemde gerçekten yol gerektiren bir durum yoksa soyut şekilde yol masrafı alınamaz.
Vatandaş Kendi Noter Belgesini Bu Maddeyle Ücretsiz Alabilir mi?
Hayır. m.55’in ücretsiz gönderim düzenlemesi, maddede sayılan yargı ve kamu makamlarının noterlik evrakını incelemesi veya onaylı örneğini istemesi bağlamındadır. Vatandaşın kendi yaptığı noter işleminin örneğini talep etmesi, Noterlik Kanunu ve noter ücret tarifesinin başka hükümlerine tabidir.
Bu nedenle “mahkeme ücretsiz alıyor, ben de ücretsiz örnek almalıyım” sonucu çıkarılamaz. Talebin hukuki dayanağı ve talepte bulunanın sıfatı belirleyicidir.
Avukat Noterden Dosya İçin m.55 Kapsamında Belge İsteyebilir mi?
Avukatın vekil sıfatıyla belge talebi ile mahkemenin veya savcılığın m.55 kapsamındaki resmî talebi aynı değildir. Avukatın bilgi ve belgeye erişim yetkileri Avukatlık Kanunu, Noterlik Kanunu ve ilgili özel düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir.
Bir ceza veya hukuk davasında noterlik belgesinin aslının ya da onaylı örneğinin dosyaya getirtilmesi gerekiyorsa, mahkemeden müzekkere yazılması talep edilebilir. Mahkeme m.55 kapsamında belgeyi doğrudan noterlikten ister.
Hangi Noterlik Belgeleri İstenebilir?
Kanun belirli belge türlerini tek tek saymamıştır. Vekâletname, sözleşme, ihtarname, vasiyetname, düzenleme şeklindeki işlemler veya noterlikte saklanan diğer evraklar, somut uyuşmazlık ve görev alanıyla bağlantılı olmak koşuluyla talebin konusu olabilir. Ancak özel mevzuatta gizlilik veya açılma şartı bulunan belgeler bakımından o özel hükümler ayrıca uygulanır.
Örneğin vasiyetnamenin açılması ve ilgililere bildirilmesi miras hukukundaki özel usule tabidir. m.55, başka kanunların özel gizlilik rejimini ortadan kaldıran genel bir sınırsız erişim yetkisi değildir.
Elektronik Onaylı Örnek Delil Olarak Kullanılabilir mi?
m.55’in açık amacı, yetkili yargı ve idari mercilere güvenli elektronik imza ile onaylanmış noterlik örneği göndermektir. Bu şekilde gönderilen belge, dosyada noter onaylı örnek olarak değerlendirilir. Mahkeme uyuşmazlığın niteliğine göre asıl belgenin incelenmesine ihtiyaç duyarsa ayrıca aslını isteyebilir.
Belgenin sahteliği, imza inkârı veya asıl üzerinde kriminal inceleme gerektiren bir iddia varsa elektronik örnek her durumda yeterli olmayabilir. Bu durumda mahkeme m.55’in asıl evrakın gönderilmesine ilişkin ikinci fıkrasını kullanabilir.
Asıl Evrak Gönderildikten Sonra Noterlikte Ne Kalır?
Noter, asıl belgeyi göndermeden önce bir örnek çıkarır ve bu örneğin aslına uygunluğunu onaylar. Bu onaylı örnek, gönderilen aslın yerine noterlik arşivinde saklanır. Böylece asıl belge geçici olarak yargı merciinde bulunurken noterlik kayıt zinciri korunur.
Belge Talebi Belirli Olmalı mı?
Yetkili makamın talebi mümkün olduğunca işlem tarihi, yevmiye numarası, taraf adı veya belgenin konusu gibi bilgilerle belirli hâle getirilmelidir. Noterlik arşivinde belirsiz ve sınırsız araştırma yapılması özellikle kişisel verilerin korunması ve noterlik sırrı bakımından sorun doğurabilir.
Soruşturmaya yetkili kişinin incelemesinde kanun ayrıca “konusu da belirtilmek suretiyle” şartını koymuştur. Bu ifade, incelemenin görevlendirme konusuyla bağlantılı olması gerektiğini gösterir.
Kişisel Veriler ve Noterlik Sırrı Nasıl Korunur?
Noterlik evrakı kimlik, adres, malvarlığı, aile ilişkisi ve özel işlem bilgileri içerebilir. m.55 yetkili mercilere erişim imkânı verirken bu bilgilerin ilgisiz kişilerle paylaşılmasına izin vermez. Elektronik gönderimde güvenli sistem ve yetkili kullanıcı erişimi esastır.
Yetkili makam da aldığı belgeyi yalnız soruşturma, kovuşturma, dava veya görev konusu için kullanmalıdır. Dosyanın gizlilik derecesi ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin diğer hükümler ayrıca uygulanır.
Yanlış veya Eksik Belge Gönderilirse Ne Yapılır?
Noterlikten gelen örneğin talep edilen işlemle eşleşmediği, sayfalarının eksik olduğu veya okunamadığı fark edilirse ilgili merci yeni ve doğru örneğin gönderilmesini istemelidir. Taraflar da dosyadaki noterlik belgesini inceleyerek eksiklik varsa mahkemeye bildirebilir.
Özellikle dava sonucunu etkileyen sözleşme veya vekâletnamede belgenin tüm ekleriyle birlikte getirtilmesi önemlidir. Eksik ekler, işlemin kapsamının yanlış değerlendirilmesine yol açabilir.
Yurt Dışı Noter ve Konsolosluk Belgeleri Bu Maddenin Kapsamında mı?
m.55 Türk noterliklerinde bulunan evrak ve defterlerin incelenmesini düzenler. Yabancı noter tarafından düzenlenen belgenin Türkiye’de delil olarak kullanılması apostil, tasdik ve tercüme kurallarına tabidir. Bu konuda yabancı resmî belgenin Türk mahkemesinde delil olması rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Türk konsolosluklarının noterlik işlemleri ise Noterlik Kanunu’nun konsolosluklara ilişkin özel hükümleriyle bağlantılıdır. konsoloslukta vekâletname konusunda ayrıca bilgi bulunmaktadır.
Dava Dosyasında Kontrol Edilecek Hususlar
Noterlik belgesine dayanılan uyuşmazlıkta belgenin noterliği, yevmiye tarihi ve numarası, asıl mı onaylı örnek mi olduğu, elektronik imzanın doğrulanıp doğrulanmadığı, tüm eklerin bulunup bulunmadığı ve mahkeme müzekkeresinin hangi belgeyi talep ettiği kontrol edilmelidir.
Asıl belge gönderildiyse dosyada iade süreci de takip edilmelidir. Yargılama sonunda belgenin noterliğe geri gönderilmesi, noterlik arşiv bütünlüğü bakımından önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
1. Mahkeme noterlik belgesinin aslını isteyebilir mi?
Evet. Noter onaylı örneği kendi arşivinde saklar ve aslı mahkemeye gönderir.
2. Savcılık noterlik evrakını isteyebilir mi?
Evet. Cumhuriyet başsavcılıkları m.55’te açıkça sayılmıştır.
3. Sulh ceza hâkimliği belge isteyebilir mi?
Evet. Güncel hüküm sulh ceza hâkimliğini açıkça sayar.
4. Onaylı örnek e-posta ile mi gönderilir?
Kanun elektronik ortamda taranıp güvenli elektronik imzayla imzalanarak gönderilmesini öngörür; sıradan tarama aynı usul değildir.
5. Elektronik sistem çalışmıyorsa?
Noter aslına uygun fiziki örneği ilgili mercie gönderir.
6. Bu işlem için noter ücreti alınır mı?
Posta ve m.112 kapsamındaki yol masrafı dışında harç, vergi, değerli kâğıt ücreti dahil herhangi bir ücret alınmaz.
7. Yevmiye numarası verilir mi?
Hayır. m.55 işlemlerine yevmiye numarası verilmez.
8. Vatandaş kendi belgesini ücretsiz alabilir mi?
m.55’teki ücretsiz rejim yetkili yargı ve kamu makamlarının belge talebine ilişkindir.
9. Avukat doğrudan m.55’e dayanabilir mi?
Avukatın kendi belge talep yetkisi ayrı mevzuata tabidir; mahkeme veya savcılık talebi m.55 kapsamında yürütülür.
10. Yeni düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?
31 Temmuz 2026’da.
Sonuç
2026 değişikliği Noterlik Kanunu m.55’i elektronik yargı uygulamasına uyarlamıştır. Asıl belge gerektiğinde onaylı örnek noterlikte bırakılarak asıl yargı merciine gönderilir; onaylı örnek talebinde ise taranan belge güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda iletilir. İşlem için posta ve kanuni yol masrafı dışında ücret alınamaz ve yevmiye numarası verilmez.
Bu içerik 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki Noterlik Kanunu m.55 ve 7589 sayılı Kanun esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
