Üyelerin Beşte Biri Oda Genel Kurulunu Toplantıya Çağırabilir mi? 15 Gün | 3568 m.20 (2026)
Kısa ve net cevap: Evet. 3568 sayılı Kanun m.20’ye göre bir SMMM veya YMM odasının üyelerinin beşte birinin yazılı talebi üzerine oda yönetim kurulu genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak zorundadır. Kanundaki çağrı yükümlülüğü 15 günlük süreye bağlıdır. Bu hak, oda yönetiminin isteğine bağlı bir nezaket mekanizması değil, yeterli üye sayısına ulaşan yazılı talebe bağlanmış kanuni bir üye hakkıdır.
Bu yazının konusu olağan üç yıllık Mayıs genel kurulu değildir; yalnızca üyelerin beşte birinin iradesiyle olağanüstü genel kurul sürecinin nasıl başlatılacağı, beşte bir hesabının nasıl yapılacağı, yazılı talebin hangi unsurları taşıması gerektiği, 15 günlük sürenin nasıl ispatlanacağı ve yönetim kurulunun çağrı yapmaması halinde hangi hukuki kayıtların korunacağıdır.
Oda üyelerinin beşte birinin olağanüstü genel kurul isteme hakkı
3568 sayılı Kanun m.20, oda genel kurulunun olağan toplantısını üç yılda bir Mayıs ayında düzenlerken, üyelerin iradesiyle olağanüstü toplantı yapılabilmesini de ayrıca güvence altına alır. Kanunun bu mekanizmayı üyelerin beşte birinin yazılı talebine bağlaması, oda yönetiminin önemli mesleki veya kurumsal sorunları genel kurul gündemine getirmeyi reddetmesi halinde üyelerin doğrudan harekete geçebilmesini sağlar.
Bu hak, çoğunluğun tamamını gerektirmeyen bir azınlık hakkıdır. Oda üyelerinin yüzde yirmisine ulaşan grup, yönetim kuruluna yazılı başvuru yaparak genel kurulun olağanüstü toplantıya çağrılmasını talep edebilir. Yönetim kurulunun “konuyu gerekli görmüyoruz” şeklindeki değerlendirmesi, kanuni sayı ve şekil şartlarını taşıyan talebi ortadan kaldırmaz.
Ancak hak sınırsız değildir. Talebin gerçekten oda üyelerinden gelmesi, sayının kanundaki beşte bir oranına ulaşması, yazılı olması ve genel kurulun görev alanına giren bir konuyu hedeflemesi gerekir. Bu nedenle başvuru hazırlanırken üyelik ve imza kayıtlarının doğruluğu önemlidir.
Beşte bir üye sayısı nasıl hesaplanır?
Beşte bir hesabının ilk adımı, başvurunun yapıldığı tarihte odanın resmi üye sayısını belirlemektir. İnternet sitesindeki yaklaşık üye sayısı, eski seçim listesi veya sosyal medya grubundaki kişi sayısı esas alınmamalıdır. Odanın veya TÜRMOB’un resmi üyelik kayıtları kullanılmalıdır.
Örneğin resmi üye sayısı 1.000 ise beşte bir 200 üyedir. Üye sayısı beşe tam bölünmüyorsa gerekli sayının nasıl yuvarlanacağı konusunda üye hakkını etkisiz bırakmayacak, kanunun aradığı oranın altında kalmayacak hesap yapılmalıdır. Uygulamada güvenli yaklaşım, küsurat çıkması halinde bir üst tam sayıya ulaşmaktır; çünkü talep sahiplerinin sayısı beşte birden az olamaz.
Üye sayısının başvuru günü değişmesi, yeni kayıt veya terkin bulunması halinde hesap tarihi önem kazanır. Talep sahipleri başvuru öncesinde oda sicilinden güncel sayı istemeli ve mümkünse yazılı belge edinmelidir. Yönetim kurulunun sonradan farklı sayı ileri sürmesi halinde hangi tarihli üye kaydına dayandığı denetlenebilir.
Askıda, pasif veya mesleği fiilen icra etmeyen üyelerin sayım durumu da resmi üyelik statüsü üzerinden belirlenmelidir. Kanun “oda üyelerinin beşte biri” dediği için oda üyeliği devam eden kişinin sırf mesleği o sırada fiilen icra etmemesi otomatik olarak üye sayımından çıkarılacağı anlamına gelmez; kesin değerlendirme oda sicili ve ilgili yönetmeliğe göre yapılmalıdır.
Olağanüstü genel kurul talebi neden yazılı olmalıdır?
3568 m.20 yazılı talep şartını açıkça getirir. Bu nedenle sözlü toplantı, telefon görüşmesi, WhatsApp grubundaki anket veya sosyal medya çağrısı tek başına kanuni süreci başlatmaz. Bu mecralar üyelerin örgütlenmesine yardımcı olabilir; fakat yönetim kurulunun 15 günlük yükümlülüğünü başlatacak başvurunun resmi ve yazılı biçimde odaya ulaşması gerekir.
Başvuruda talepte bulunan üyelerin adı, soyadı, oda sicil numarası ve imzası bulunmalıdır. Elektronik başvuru kullanılacaksa imzaların ve kimliklerin doğrulanabilir olması gerekir. Farklı listelerde imza toplanmışsa bütün listeler aynı dilekçeye eklenerek toplam sayının açık biçimde gösterilmesi yararlıdır.
Talep elden teslim ediliyorsa oda evrak kayıt numarası ve tarih alınmalıdır. Noter, iadeli taahhütlü posta, KEP veya güvenli elektronik imza gibi ispat gücü yüksek yöntemler de kullanılabilir. Buradaki amaç başvurunun şeklen ağırlaştırılması değil; 15 günlük sürenin hangi tarihte başladığının sonradan tartışmasız biçimde gösterilebilmesidir.
Olağanüstü genel kurul talebinde gündem nasıl yazılmalı?
Olağanüstü genel kurul belirli bir ihtiyaç nedeniyle istendiğinden talep dilekçesinde gündemin açıkça belirtilmesi gerekir. “Odanın sorunlarını görüşmek üzere genel kurul istiyoruz” gibi belirsiz ifade yerine, görüşülmesi istenen karar konuları somut biçimde yazılmalıdır.
Örneğin oda bütçesindeki belirli harcamaların görüşülmesi, yönetim uygulamasının değerlendirilmesi, belirli bir mesleki politika hakkında genel kurul kararı alınması veya organlarla ilgili kanunun izin verdiği bir işlem gündem konusu olabilir. Gündemin genel kurulun görev alanında olması önemlidir. Yönetim kurulunun münhasır günlük idari yetkisine giren her konu genel kurul kararıyla çözülemez.
Talep sahipleri gündemi maddeler halinde ve karar alınabilecek açıklıkta düzenlemelidir. Böylece toplantı çağrısının üyelerin istediği konuyu gerçekten içerip içermediği karşılaştırılabilir. Yönetimin talep edilen esas konuyu gündemden çıkarması veya etkisiz bir ifadeyle değiştirmesi halinde hukuki tartışma daha somut olur.
15 günlük çağrı süresi ne zaman başlar?
Kanundaki 15 günlük süre, geçerli yazılı talebin oda yönetimine ulaştığı tarihin ispatlanmasıyla anlam kazanır. Bu nedenle başvuru tarihi yalnız dilekçenin üzerinde yazan tarih değildir; dilekçenin odaya verildiği ve resmi kayda alındığı tarih önemlidir.
Elektronik tebligat veya KEP benzeri sistem kullanılmışsa iletinin hukuken ulaştığı tarih ve sistem kayıtları saklanmalıdır. Elden teslimde evrak kayıt kaşesi; noter veya posta yolunda teslim/tebliğ belgesi esas alınır. Yönetim kurulunun başvuruyu daha sonra ilk toplantısında görüşmesi, kanuni sürenin başlangıcını kendiliğinden geciktirmez.
15 günlük süre içinde yönetim kurulunun yalnız “talebi gündeme aldık” demesi ile genel kurulu toplantıya çağırma işlemini yapması aynı değildir. Kanunun öngördüğü yükümlülük toplantıya çağrıdır. Çağrı kararının alınması, toplantı tarihinin belirlenmesi ve gereken duyuru sürecinin başlatılması gerekir.
Yönetim kurulu talebi reddedebilir mi?
Kanuni beşte bir oranı, yazılı şekil ve genel kurul görev alanına uygun gündem bulunduğunda yönetim kurulunun siyasi veya mesleki tercih nedeniyle talebi reddetme serbestisi yoktur. Yönetim kurulunun kontrol edebileceği konular talepte bulunanların üyelik statüsü, sayı, imza doğruluğu ve talebin kanuni çerçevesidir.
Bir kısım imzanın geçersiz olduğunun ileri sürülmesi halinde hangi imzaların neden geçersiz sayıldığı yazılı olarak açıklanmalıdır. Toplam sayı geçerli imzalarla yine beşte bire ulaşıyorsa çağrı yükümlülüğü devam eder. Yönetim kurulu üyelerin talep gerekçesini beğenmediği için geçerli imzaları yok sayamaz.
Talebin oda genel kurulunun yetkisi dışında açıkça hukuka aykırı bir karar istemesi farklıdır. Örneğin kanunla başka organa verilmiş yetkiyi genel kurulun devralmasını isteyen gündem maddesi bakımından hukuki değerlendirme yapılabilir. Bu durumda da ret gerekçesi açık ve yazılı olmalıdır.
Yönetim kurulu 15 gün içinde çağrı yapmazsa ne yapılabilir?
Yönetim kurulunun kanuni yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde öncelikle başvurunun geçerliliği ve 15 günlük sürenin dolduğu belgelenmelidir. Talep dilekçesi, imza listesi, üye sayısını gösteren kayıt, evrak giriş tarihi ve yönetimin cevabı veya cevapsızlığı dosyanın temelini oluşturur.
3568 sayılı Kanunun meslek kuruluşlarının denetimi, Birlik yapısı ve seçim hükümleri birlikte değerlendirilerek TÜRMOB nezdindeki idari süreçler ve gerektiğinde idari yargı yolu gündeme gelebilir. Hangi işlemin dava konusu yapılacağı, açık ret kararı bulunup bulunmadığı ve çağrı yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin nasıl somutlaştığına göre belirlenmelidir.
Üyeler kendi başlarına “yönetim çağırmadı, biz genel kurul yaptık” diyerek kanundaki resmi çağrı ve seçim usulünü tamamen atlamamalıdır. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun genel kurulu, kanuni organ ve seçim prosedürlerine tabidir. Amaç yönetimin ihlalini ikinci bir usulsüzlükle gidermek değil, kanuni çağrı mekanizmasını işletmektir.
Olağanüstü genel kurul talebinde hangi belgeler saklanmalı?
İlk belge imzalı ana dilekçe ve ek imza listeleridir. Her imza sahibinin oda sicil numarasını göstermek, üyelik tartışmasını azaltır. Oda üye sayısını gösteren resmi kayıt veya yazışma da beşte bir hesabının dayanağıdır.
Başvurunun oda evrak kaydına girdiğini gösteren teslim belgesi, KEP/noter/posta kayıtları, yönetim kurulunun ret veya kabul yazısı ve varsa web sitesindeki toplantı duyurusu saklanmalıdır. Toplantı çağrısı yapıldıysa üyelerin talep ettiği gündem ile ilan edilen gündem karşılaştırılmalıdır.
Sonraki genel kurul tutanakları, hazirun listesi, seçim kurulu evrakı ve alınan kararlar da uyuşmazlık devam ederse önem kazanır. Belgeler kronolojik biçimde dosyalanırsa 15 günlük yükümlülüğün uygulanıp uygulanmadığı açıkça görülür.
Olağanüstü genel kurulda oda organları için seçim yapılabilir mi?
Bu sorunun cevabı, olağanüstü genel kurul gündemi, organların hukuki durumu ve 3568 sayılı Kanunun seçim hükümlerine göre belirlenir. Organ seçimleri yapılacaksa m.40’taki yargı gözetimi, seçim kurulu ve liste süreçleri eksiksiz uygulanmalıdır. “Olağanüstü” olması seçimleri serbest usule dönüştürmez.
Görevdeki organların süresi, boşalma, istifa veya başka nedenle seçim ihtiyacı doğmuşsa genel kurul çağrısı ve seçim takvimi seçim hâkimliğiyle koordineli biçimde yürütülmelidir. Kanunda olmayan bir azil veya seçim modeli yaratılmamalıdır.
Talep sahipleri seçim istiyorsa bunu gündemde açıkça ifade etmeli; ancak talebin hukuken mümkün olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir. Seçim yapılacağı üyelere önceden duyurulmadan toplantıda sürpriz seçim yapılması seçme ve seçilme hakkını zedeleyebilir.
Olağanüstü genel kurul olağan Mayıs toplantısının yerine geçer mi?
Kural olarak hayır. Olağan genel kurul m.20’de üç yılda bir Mayıs ayı içinde yapılır. Olağanüstü genel kurul ise belirli ihtiyaç nedeniyle olağan takvim dışında toplanır. Olağanüstü toplantı yapılmış olması, kanundaki olağan genel kurul takvimini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Ancak olağanüstü toplantının seçimli olması veya organların süresini etkileyen özel durumlar sonraki takvim bakımından ayrıca hukuki değerlendirme gerektirebilir. Birliğin ve seçim kurulunun resmi kayıtları esas alınmalıdır.
Mersin’de beşte bir üye talebiyle olağanüstü genel kurul
Mersin’de SMMM veya YMM oda üyeleri olağanüstü genel kurul talep edecekse güncel resmi üye sayısı üzerinden beşte bir hesabı yapılmalı; dilekçe, sicil numaralı imza listeleri ve teslim belgesi eksiksiz hazırlanmalıdır. Yönetim kurulunun 15 günlük süresi başvurunun resmen ulaştığı tarihten takip edilmelidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin adresinde meslek odası genel kurulu, seçim, üyelik ve idari işlem uyuşmazlıklarını incelemektedir. Ofis konumu.
Sık Sorulan Sorular
1. Kaç oda üyesi olağanüstü genel kurul isteyebilir?
Oda üyelerinin beşte biri yazılı talepte bulunursa kanuni mekanizma işler.
2. Talep sözlü yapılabilir mi?
Hayır. 3568 m.20 yazılı talep şartını öngörür.
3. Yönetim kurulunun çağrı süresi kaç gündür?
15 gündür.
4. Süre dilekçenin yazıldığı gün mü başlar?
Esas olan geçerli yazılı talebin odaya ulaştığı ve kayda girdiği tarihtir.
5. WhatsApp grubunda yüzde 20 destek yeterli mi?
Hayır. Destek kanuni yazılı başvuruya ve doğrulanabilir üyelik/imzaya dönüştürülmelidir.
6. Yönetim gündemi değiştirebilir mi?
Talep edilen esas konunun etkisizleştirilmesi hukuki sorun yaratabilir; ilan edilen gündem talebin kanuni amacıyla uyumlu olmalıdır.
7. Yönetim çağrı yapmazsa üyeler kendi başına seçim yapabilir mi?
Kanuni çağrı ve yargı gözetimli seçim usulü atlanmamalıdır; idari ve yargısal yollar kullanılmalıdır.
8. Olağanüstü genel kurul Mayıs dışında yapılabilir mi?
Evet. Mayıs ayı şartı olağan üç yıllık genel kurula ilişkindir.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
- Oda genel kurulu ne zaman toplanır?
- Oda kuruluşunda 250/100 şartı
- Mesleği yapmayan üyede aidat
- Yetkisiz SMMM/YMM unvanı kullanımı
Olağanüstü genel kurul ve seçim işlemi incelemesi: +90 552 224 43 66.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
