Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Müessesesini Kim Açabilir? | Yönetmelik m.7/3 (2026)
Kısa ve net cevap: 19 Nisan 2025 tarihli ve 32875 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin üçüncü fıkrasına göre fizik tedavi ve rehabilitasyon müessesesi, mesleğini serbest icra etme hak ve yetkisi bulunan fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanları tarafından açılır. Bu kuruluş türü, tıp merkezi veya poliklinikten farklı bir sahiplik ve uzmanlık rejimine tabidir. Sadece şirket kurmak, fizyoterapist istihdam etmek veya uygun bir işyeri kiralamak müessese ruhsatı için yeterli değildir.
- Hukuki dayanak
- Müesseseyi kim açabilir?
- Fizyoterapist tek başına açabilir mi?
- Mesul müdür şartı
- Ruhsat ve ön izin süreci
- Uzman sayısı azalırsa ne olur?
- Taşınma kuralları
- Fiziki ve teknik şartlar
- Acil durumda yükümlülük
- Sık sorulan sorular
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Müessesesinin Hukuki Dayanağı
Güncel düzenleme 19 Nisan 2025 tarihli Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliktir. Yönetmelik m.2, tıp merkezleri ve polikliniklerle birlikte fizik tedavi ve rehabilitasyon müesseselerini de açıkça kapsam içine almıştır. M.4’te “müessese”, 3153 sayılı Kanun kapsamında fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmeti sunan sağlık kuruluşu olarak tanımlanır.
Yönetmeliğin dayanak maddesinde 19/4/1937 tarihli ve 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun da ayrıca sayılmıştır. Bu nedenle müessese ruhsatı, yalnızca genel işyeri açma kurallarına değil, özel sağlık ve fizyoterapi mevzuatına tabidir.
Güncel metne Sağlık Bakanlığı mevzuat sayfasından, yayımlanan metin ve eklerine ise Resmî Gazete arşivinden ulaşılabilir.
Müesseseyi Kim Açabilir?
Yönetmelik m.7/3 bu konuda açık bir yetki kuralı koyar: fizik tedavi ve rehabilitasyon müessesesi, mesleğini serbest icra etme hak ve yetkisi bulunan fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarınca açılır. Dolayısıyla sahiplik yetkisi sıradan bir yatırımcıya, yalnızca fizyoterapiste veya başka bir uzmanlık dalındaki tabibe tanınmış değildir.
Buradaki “fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı” şartı, kuruluşun klinik sorumluluğu ile ruhsat sahipliğini aynı uzmanlık alanına bağlayan emredici bir sağlık hukuku kuralıdır. Kişinin tıp doktoru olması tek başına yeterli değildir; ilgili uzmanlık alanında yetkili olması gerekir.
Mesleğini serbest icra etme hak ve yetkisi bulunmayan bir kişi adına müessese ruhsatı düzenlenemez. Bu nedenle ruhsat başvurusundan önce uzmanlık belgesi, meslek icra yetkisi ve varsa çalışma statüsünü etkileyen idari kararlar kontrol edilmelidir.
Fizyoterapist Tek Başına FTR Müessesesi Açabilir mi?
Hayır. Yönetmelik m.7/3, müessese açma yetkisini fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarına verir. Fizyoterapist, sağlık meslek mensubu olmakla birlikte bu hükümde ruhsat sahibi olarak sayılmamıştır. Bu nedenle fizyoterapistin tek başına Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik kapsamında “fizik tedavi ve rehabilitasyon müessesesi” açması mümkün değildir.
Bu ayrım, fizyoterapistin mesleki görev ve yetkilerinin bulunmadığı anlamına gelmez. Müessese bünyesindeki hizmet organizasyonunda fizyoterapistler mevzuattaki mesleki yetkileri içinde görev yapabilir. Ancak işletmede çalışan sağlık personeli olmak ile ruhsat sahibi olmaya yetkili kişi olmak farklı hukuki statülerdir.
Benzer şekilde tıp merkezi ve polikliniklerin sahiplik kuralları da kendi içinde farklıdır. Tıp merkezindeki yüzde 51 hekim ortaklığı şartı için Tıp Merkezi Kimler Tarafından Açılabilir?, poliklinikteki en az iki tabip şartı için Poliklinik Kimler Tarafından Açılabilir? rehberlerimiz incelenebilir.
FTR Müessesesinde Mesul Müdür Şartı
Yönetmelik m.21, fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin sunumunu ayrıca düzenler. Müessese ve ilgili birimlerin faaliyetinin uzman hekim sorumluluğu altında yürütülmesi gerekir. Müessesenin mesul müdürlüğü de sağlık kuruluşunun ruhsat, personel, kayıt, denetim ve idareyle yazışma süreçlerinin merkezindedir.
Mesul müdürlük, yalnızca isim bildiriminden ibaret bir görev değildir. Yönetmelik m.14 kapsamında sağlık kuruluşunun mevzuata uygun faaliyet göstermesini sağlamak, personel belgelerini takip etmek, değişiklikleri Müdürlüğe bildirmek, iç denetimi yürütmek ve idare nezdinde kuruluşun birinci derecede muhatabı olmak gibi görevler vardır.
Bu nedenle müessese sahibi uzman ile mesul müdürün aynı kişi olup olmayacağı, personel planı ve çalışma düzeni ruhsat dosyasında açık kurulmalıdır. Mesul müdürün başka sağlık kuruluşunda çalışma yasağına ilişkin özel hükümler de ayrıca dikkate alınmalıdır.
Ön İzin ve Ruhsat Süreci
FTR müessesesi açma yetkisine sahip olmak, doğrudan faaliyete başlama hakkı vermez. Yönetmelik m.8 ve m.9 kapsamında Bakanlık planlaması ve ön izin süreci; m.10 kapsamında ruhsatlandırma süreci tamamlanmalıdır. Bakanlıkça açma izni verilen poliklinik ve müesseselerin başvuru tarihinden itibaren bir yıl içinde ön izin belgesi alması gerekir. Ön izin belgesinin verilmesinden sonra iki yıl içinde ruhsat alınmaması halinde ön izin belgesinin hukuki sonucu Yönetmelikte belirtilen şekilde sona erer.
Ruhsat başvurusu İl Sağlık Müdürlüğü üzerinden yürütülür. Dosyada yalnızca mesleki belgeler değil, bina ve teknik uygunluk, personel, tıbbi donanım ve Yönetmelik eklerinde sayılan diğer belgeler de incelenir. Ruhsat veya uygunluk belgesi alınmadan hasta kabul edilmesi m.28’deki yasak kapsamındadır.
Bu nedenle kira sözleşmesi, cihaz alımı, tadilat ve personel istihdamı gibi mali yükümlülükler ruhsat takviminden kopuk planlanmamalıdır. Ön izin alınmadan yapılacak yüksek maliyetli yatırım, idari izin çıkmadığında yatırımcı açısından doğrudan risk yaratır.
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Ayrılırsa Ne Olur?
FTR müessesesinde asgari uzman kadrosunun korunması faaliyetin devamı için temel şarttır. Yönetmelik m.31/2-b uyarınca fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı sayısı birin altına düşen müessesenin ruhsatı derhal ve en fazla bir yıl süreyle askıya alınır.
Bu hüküm polikliniklerdeki üç aylık tamamlama süresinden farklıdır. Poliklinikte asgari tabip sayısı eksikliğine üç aylık giderme süresi tanınırken, FTR müessesesinde uzman sayısının birin altına düşmesi doğrudan askı sonucuna bağlanmıştır. Bu nedenle tek uzmanla faaliyet gösteren müesseselerde uzman ayrılığı, vefat, meslekten men veya çalışma yetkisinin sona ermesi kritik ruhsat riski doğurur.
Ruhsatın askıya alınması, sağlık hizmetinin olağan biçimde sürdürülebileceği anlamına gelmez. Askı sebebinin ortadan kaldırılması ve mevzuata uygun uzman görevlendirmesinin tamamlanması gerekir. Bir yıllık üst sınır dolmadan önce ruhsat şartlarının yeniden sağlanması zorunludur.
FTR Müessesesi Başka Bir Adrese Taşınabilir mi?
Evet, ancak serbest bir adres değişikliği şeklinde değil. Yönetmelik m.12/1 uyarınca tıp merkezi, poliklinik ve müessese Bakanlık izniyle yalnızca bulunduğu il içinde taşınabilir. Müessese taşınmalarında bir yıl içinde ön izin belgesi almak ve ön izin tarihinden itibaren iki yıl içinde ruhsatlandırılmak suretiyle toplam üç yıl içinde taşınmanın tamamlanması gerekir.
Bu süre içinde kuruluş mevcut kapasitesiyle faaliyetine devam edebilir veya faaliyetini askıya alıp Müdürlüğe tebligat adresi bildirerek mevcut binayı boşaltabilir. Taşınma, ruhsattaki adresin basit şekilde değiştirilmesi değildir; yeni yerin mevzuat koşullarını taşıması ve izin zincirinin tamamlanması gerekir.
Yönetmelikte deprem yönünden riskli bina için geçici nitelikte özel bir istisna da vardır. Geçici m.2/8 kapsamında, muayenehane haricindeki sağlık kuruluşu mevcut binasının Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine göre riskli olduğuna dair rapor sunarsa, bir defaya mahsus Bakanlık planlama kriterleri çerçevesinde başka bir ile taşınma izni verilebilir.
Fiziki ve Teknik Şartlar Neden Ruhsatın Parçasıdır?
FTR hizmeti tıbbi cihaz, egzersiz alanı, hasta güvenliği, erişilebilirlik ve yangın güvenliği gibi çok sayıda teknik unsur içerir. Yönetmelik m.5 sağlık kuruluşlarının asgari bina, hizmet ve personel standartlarını taşımasını zorunlu kılar. Müessese için aranan ayrıntılı koşullar Yönetmelik ekleri ve ilgili teknik mevzuatla birlikte değerlendirilir.
Taşınmazın tapuda işyeri görünmesi veya belediye yönünden kullanılabilir olması, Sağlık Bakanlığı ruhsatı bakımından tek başına yeterli değildir. Sağlık hizmeti için gerekli oda ölçüleri, tıbbi cihaz yerleşimi, hasta dolaşımı ve erişilebilirlik koşulları ayrıca incelenir.
Binada yapılacak ruhsata esaslı tadilatlar bakımından Yönetmelik m.9/7 önemlidir. Tadilat projesinin Bakanlıkça onaylanması gereken durumda, projeyi onaylatmadan uygulamaya geçilmemelidir. Aksi halde yapılan yatırım ruhsat incelemesinde kabul edilmeyebilir.
FTR Müessesesinde Acil Durumda Ne Yapılır?
FTR müessesesi bir hastane acil servisi değildir. Bununla birlikte sağlık hizmeti sırasında gelişen acil durumda ilk müdahale yükümlülüğü ortadan kalkmaz. Yönetmelik m.22’ye göre poliklinik, müessese ve acil ünitesi bulunmayan tıp merkezinde acil hastaya gerekli ilk müdahale yapılır ve devam tedavisi için uygun sağlık kuruluşuna sevk sağlanır.
Sevk organizasyonunda 112 Acil Sağlık Hizmetleri veya mevzuata uygun özel ambulans hizmeti kullanılabilir. Hastanın klinik durumuna uygun nakil planlanmadan yalnızca “başka hastaneye başvurun” denilmesi, sağlık kuruluşunun acil müdahale sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Hasta mahremiyeti ve sağlık kayıtlarının korunması ise tüm bu süreç boyunca devam eder. Bu konuda Hasta Mahremiyeti 2026 başlıklı rehberimiz incelenebilir.
FTR Müessesesi Yatırımında Uygulama Kontrol Listesi
- Ruhsat sahibinin fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı olduğu ve serbest meslek icra yetkisinin bulunduğu doğrulanmalıdır.
- Bakanlık planlaması ve açma izni kontrol edilmelidir.
- Bir yıllık ön izin süresi ve ön izin sonrası iki yıllık ruhsat süresi takvime bağlanmalıdır.
- Taşınmazın sağlık mevzuatındaki fiziki şartları yatırım öncesinde incelenmelidir.
- Tadilat gerekiyorsa onay gerektiren proje süreci tamamlanmadan uygulamaya başlanmamalıdır.
- Uzman sayısının birin altına düşmesi halinde derhal askı riski olduğu için personel devamlılığı planlanmalıdır.
- Mesul müdürlük, çalışma belgeleri, personel ve tıbbi cihaz dosyaları güncel tutulmalıdır.
- Acil durum ve hasta nakil organizasyonu Yönetmelik m.22’ye göre kurulmalıdır.
FTR Müessesesi Açmadan Önce Yapılması Gereken Hukuki Ön İnceleme
FTR müessesesi yatırımında ilk kontrol ruhsat sahibinin niteliğidir. Yatırım planı fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı dışındaki bir kişi veya sermaye grubu üzerine kurulmuşsa, daha sonraki bina ve cihaz harcamaları bu temel sahiplik sorununu gidermez. Bu nedenle Yönetmelik m.7/3 şartı, şirket kuruluşundan ve taşınmaz kiralamasından önce doğrulanmalıdır. Ruhsat sahibi olacak uzmanın serbest meslek icra yetkisi, uzmanlık tescili ve mesleki çalışmasını sınırlayan bir karar bulunup bulunmadığı belgeler üzerinden incelenmelidir.
İkinci aşama Bakanlık planlamasıdır. Yönetmelik m.8, sağlık kuruluşlarının sayısı ve dağılımı ile personel ve hizmet kapasitesinin Bakanlıkça planlanmasına imkan verir. Bu nedenle belirli bir ilde müessese açılmasının teknik olarak mümkün olması, planlama yönünden otomatik hak doğurmaz. Açma izni alınmadan sadece ekonomik fizibiliteye güvenerek uzun süreli kira, yüksek bedelli cihaz alımı veya inşaat sözleşmesi yapılması idari izin riskini yatırımcıya bırakır.
Üçüncü aşama taşınmazın ruhsata uygunluğudur. Sağlık hizmeti sunulacak yerde yalnızca metrekare hesabı yapılmamalı; Yönetmelik ve eklerindeki bölüm, erişilebilirlik, hasta dolaşımı, hijyen, tıbbi cihaz yerleşimi ve güvenlik gerekleri birlikte değerlendirilmelidir. Yapılacak tadilat Bakanlık onayına tabi ise m.9/7 gereği proje onay süreci tamamlanmadan inşaata başlanmamalıdır. Aksi durumda ruhsat dosyasında kabul edilmeyen imalatların sökülmesi veya yeniden yapılması gibi ilave maliyetler ortaya çıkabilir.
Dördüncü aşama personel sürekliliğidir. Müessesenin tek fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanıyla faaliyet göstermesi hukuken mümkün olan yapıda ise, bu uzmanın ayrılması m.31/2-b gereği doğrudan askı riskini doğurur. Bu nedenle iş sözleşmesi veya ortaklık düzeninde ayrılma bildirimi, mesul müdürlük devri, hasta kayıtlarının korunması ve yeni uzman temini süreçleri önceden planlanmalıdır. Tarafların kendi aralarında daha uzun bir geçiş süresi kararlaştırması, Yönetmelikteki derhal askı sonucunu değiştirmez.
Beşinci aşama hasta güvenliği ve kayıt sistemidir. FTR uygulamaları sırasında acil bir klinik tablo gelişmesi ihtimaline karşı m.22’deki ilk müdahale ve sevk organizasyonu kurulmalı; m.24 kapsamındaki güvenli dijital hasta kayıtları, elektronik imza ve erişim yetkileri çalışır halde olmalıdır. Hasta dosyasının saklanması, çalışanların verilere erişimi ve sağlık verilerinin aktarımı ayrıca KVKK ve hasta hakları hükümlerine uygun yürütülmelidir. Kayıt düzeninin ruhsat alındıktan sonra kurulacak ikincil bir iş olarak görülmesi doğru değildir; faaliyet başlangıcında sistem hazır olmalıdır.
Son olarak ruhsat dosyası ile fiili durumun aynı tutulması gerekir. Uzman değişikliği, mesul müdür değişikliği, adres veya bölüm değişikliği ve sağlık hizmet kapsamındaki değişiklikler ilgili idari prosedüre yansıtılmalıdır. Ruhsatta bulunmayan bir uzmanlık alanında veya ruhsat kapsamı dışındaki bir birimde hizmet verilmesi m.28 kapsamındaki yasaklarla karşılaşabilir. Bu nedenle işletme geliştikçe ruhsat dosyasının da güncellenmesi, hukuki uygunluğun sürekliliği açısından zorunludur.
Sık Sorulan Sorular
1. Fizyoterapist tek başına fizik tedavi merkezi açabilir mi?
Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik kapsamındaki FTR müessesesini hayır. M.7/3 açma yetkisini fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarına verir.
2. Her uzman doktor FTR müessesesi açabilir mi?
Hayır. Hüküm fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanını arar.
3. Müessese ruhsatı için şirket kurmak yeterli midir?
Hayır. Sahiplik yetkisi, Bakanlık planlaması, ön izin, bina koşulları ve ruhsat süreci ayrıca tamamlanmalıdır.
4. Açma izninden sonra ön izin için süre kaç yıldır?
Poliklinik ve müessese için bir yıl içinde ön izin belgesi alınmalıdır.
5. Ön izinden sonra ruhsat için süre kaç yıldır?
Yönetmelik m.9/9 kapsamında ön izin belgesinden sonra iki yıl içinde ruhsatlandırma tamamlanmalıdır.
6. Tek FTR uzmanı ayrılırsa üç ay süre var mı?
Hayır. M.31/2-b uyarınca uzman sayısı birin altına düşerse müessese ruhsatı derhal ve en fazla bir yıl askıya alınır.
7. Müessese başka bir ile taşınabilir mi?
Kural olarak hayır. M.12/1, Bakanlık izniyle yalnızca aynı il içinde taşınmaya izin verir. Riskli bina için Geçici m.2/8’de bir defalık istisna bulunmaktadır.
8. Ruhsat alınmadan fizik tedavi hastası kabul edilebilir mi?
Hayır. Yönetmelik m.28 uyarınca ruhsat veya uygunluk belgesi olmadan sağlık hizmeti sunulamaz.
9. Müessese acil servis açmak zorunda mı?
Müessese hastane acil servisi değildir; ancak acil hastaya ilk müdahale ve uygun kuruluşa sevk yükümlülüğü vardır.
10. FTR müessesesinde hasta kayıtları elektronik tutulabilir mi?
Yönetmelik m.24’teki güvenli dijital hasta kaydı ve elektronik imza şartları uygulanır; bu koşullara uyum için öngörülen geçiş süresi 31 Aralık 2025’te dolmuştur.
Sonuç
Fizik tedavi ve rehabilitasyon müessesesinin sahiplik kuralı nettir: Yönetmelik m.7/3 uyarınca müessese, mesleğini serbest icra etme hak ve yetkisine sahip fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanlarınca açılır. Ruhsat sahibinin uzmanlık niteliği, Bakanlık planlaması, ön izin ve ruhsat süreleri, bina şartları, mesul müdürlük ve asgari uzman sayısının korunması faaliyetin devamı için birlikte değerlendirilmelidir. Uzman sayısının birin altına düşmesi halinde m.31 gereği derhal askı sonucu doğması, bu kuruluş türünün personel planlamasını özellikle kritik hale getirir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
