MASAK Kurum Politikası Kaç Günde Hazırlanmalı ve Onaylanmalı? Uyum Yönetmeliği m.9 | 2026
Kurum politikasındaki 30 günlük sürenin hukuki dayanağı nedir?
Uyum Programı Yönetmeliği m.9, kurum politika ve prosedürlerinin hazırlanma usulünü ve süresini düzenler. Tam uyum programı oluşturmakla yükümlü kuruluşlar, uyum görevlisinin atanmasından itibaren en geç otuz gün içinde politika ve prosedürlerini yazılı hâle getirmeli ve yönetim kurulunun onayına sunarak onay sürecini tamamlamalıdır. Bu süre, kurumsal uyum sisteminin faaliyetin başında kurulmasını amaçlar.
Kurum politikası m.7 uyarınca en az risk yönetimi, izleme ve kontrol, eğitim ve iç denetim politikalarını kapsar. Prosedürler ise m.8 uyarınca bu politikaların kim tarafından, hangi risk limitinde, hangi onay ve raporlama zinciriyle uygulanacağını belirler. Dolayısıyla otuz günlük yükümlülük tek bir genel metin yazılmasından ibaret değildir; çalışabilir bir politika-prosedür setinin hazırlanmasını ve yönetim kurulu tarafından sahiplenilmesini gerektirir.
Güncel mevzuat MASAK Yükümlülere İlişkin Mevzuat sayfasından kontrol edilebilir. Kurum politikasının zorunlu içeriği için MASAK Kurum Politikası Neleri İçermek Zorunda?, prosedürün görev-risk ilişkisi için MASAK Kurum Prosedürlerinde Risk Limiti rehberleri birlikte incelenebilir.
30 günlük süre ne zaman başlar?
m.9 bakımından kritik başlangıç noktası uyum görevlisinin atanmasıdır. Uyum Programı Yönetmeliği m.16, tam program kapsamındaki yükümlüler için faaliyet izninin alınmasından itibaren belirlenen süre içinde uyum görevlisi atanmasını düzenler. Kurum politikası için m.9’daki otuz günlük süre ise uyum görevlisinin atanmasına bağlanmıştır.
Bu ayrım süre takibinde önemlidir. Faaliyet izni tarihi, uyum görevlisi atama süresinin başlangıcıdır; kurum politika ve prosedürleri için esas alınacak takip ise uyum görevlisinin fiilen atanma tarihinden itibaren yürütülür. Bu iki sürenin tek takvimde karıştırılması mevzuat yükümlülüğünün geç tamamlanmasına neden olabilir.
Kuruluşların uyum takviminde faaliyet izni tarihi, uyum görevlisi ve yardımcısı atama tarihi, Ek-2 taahhüt formu gönderim tarihi, politika-prosedür onay tarihi ve kurum politikası taahhüt formu gönderim tarihi ayrı sütunlarda izlenmelidir. Böylece bir sürenin diğerini örttüğü varsayımı ortadan kaldırılır.
Kurum politika ve prosedürlerini kim hazırlamalıdır?
Uyum Programı Yönetmeliği m.9, politika ve prosedürlerin uyum görevlisinin koordinasyonunda ilgili tüm birimlerin katılımıyla hazırlanmasını öngörür. Bunun nedeni, uyum sisteminin yalnızca hukuk veya uyum biriminin masa başında hazırladığı belge olmamasıdır. Müşteri kabulü, operasyon, bilgi teknolojileri, risk, iç kontrol, iç denetim, insan kaynakları ve ürün birimleri sürecin kendi alanlarındaki fiilî işleyişini yansıtır.
Uyum görevlisi mevzuat ve risk çerçevesini kurar; operasyon birimleri süreç adımlarını ve kontrol noktalarını açıklar; bilgi teknolojileri otomatik kontrol ve kayıt kapasitesini gösterir; risk birimi risk metodolojisinin tutarlılığını sağlar; insan kaynakları eğitim ve görev tanımlarını bağlar; iç denetim ise bağımsız test edilebilirlik açısından görüş verebilir. Böylece belge ile fiilî sistem arasındaki kopukluk azaltılır.
Politikanın hazırlanmasının dış danışmana tamamen bırakılması da doğru değildir. Hukuki ve teknik danışmanlık alınabilir; ancak kuruluşun kendi riskini tanımlaması, karar seviyelerini belirlemesi ve prosedürü sahiplenmesi gerekir. Uyum görevlisi koordinasyon sorumluluğunu ve yönetim kurulu da nihai gözetimini korur.
Kurum politikası yönetim kurulu tarafından mı onaylanır?
Evet. m.9 kapsamında kurum politika ve prosedürleri oluşturulduktan sonra yönetim kurulunun onayına sunulur ve otuz günlük dönem içinde onay tamamlanır. Yönetim kurulunun m.6’daki nihai sorumluluğu bu onay sürecinin hukuki temelini güçlendirir. Kurul, metni yalnızca şeklen imzalamamalı; kuruluşun risk profiline ve kaynaklarına uygunluğunu değerlendirmelidir.
Yönetim kurulu onayında politikanın yürürlük tarihi, revizyon numarası, onay kararı ve kapsamı açık olmalıdır. Birden fazla politika ayrı doküman olarak yönetiliyorsa hangi dokümanların kurul kararıyla onaylandığı izlenebilir olmalıdır. Eski ve yeni versiyonların karışmasını önlemek için doküman yönetimi sistemi kurulmalıdır.
Yönetim kurulu sorumluluğunun ayrıntıları MASAK Uyumunda Yönetim Kurulu Sorumluluğu yazımızda açıklanmıştır. Uyum görevlisinin metni hazırlaması, kurulun onay ve gözetim görevini ortadan kaldırmaz.
Kurum politikası neden yazılı olmak zorundadır?
Yazılılık, uygulamanın standardizasyonu ve denetlenebilirliği için zorunludur. Personelin hangi risk kuralını nasıl uygulayacağı, yüksek riskli müşteri için hangi ilave tedbirin alınacağı, hangi seviyede onay gerekeceği ve hangi kayıtların tutulacağı ancak açık dokümanla bütün kuruluşta aynı şekilde uygulanabilir.
Yazılı politika aynı zamanda mevzuat değişikliklerinin izlenmesini sağlar. Her revizyonda değişen madde, gerekçe, yürürlük tarihi ve onay kaydedilirse kuruluş hangi tarihte hangi kuralı uyguladığını gösterebilir. Denetim sırasında geçmiş döneme ait işlemin hangi politika versiyonuna tabi olduğu böylece belirlenebilir.
Sözlü talimat, e-posta zinciri veya toplantı notu kurum politikasının yerini tutmaz. Bunlar destekleyici olabilir; ancak uyum sisteminin ana kuralları onaylı ve merkezi yazılı dokümantasyonda bulunmalıdır.
Onaylanan kurum politikası personele duyurulmalı mıdır?
Evet. m.9, onaylanan kurum politikası ve prosedürlerinin ilgili personele duyurulmasını öngörür. Duyuru yalnızca dosyanın intranete yüklenmesiyle sınırlı düşünülmemelidir. Personelin görevine etki eden kuralı okuyabildiği, eğitim aldığı ve güncellemeden haberdar olduğu gösterilebilmelidir.
Duyuru yöntemleri kurumun yapısına göre elektronik doküman sistemi, intranet, kurumsal e-posta, eğitim platformu veya imza karşılığı bildirim olabilir. Önemli olan erişilebilirlik ve izlenebilirliktir. Hangi personelin hangi versiyonu ne zaman gördüğü veya eğitimi ne zaman tamamladığı kaydedilmelidir.
Politika değişikliği, müşteri kabulü veya işlem izleme adımını etkiliyorsa yalnızca genel duyuru yeterli olmayabilir. İlgili çalışanlara görev bazlı tazeleme eğitimi verilmeli; teknik sistem ve kontrol listeleri aynı tarihte güncellenmelidir.
Kurum politikası MASAK veya denetim makamına ibraz edilmek zorunda mı?
Uyum Programı Yönetmeliği, kurum politikası ve prosedürlerinin istenildiğinde yetkili mercilere ibraz edilebilecek şekilde muhafaza edilmesini gerektirir. Bu nedenle yalnızca güncel sürüm değil, denetim dönemini kapsayan eski sürümler, onay kayıtları ve revizyon geçmişi de düzenli tutulmalıdır.
İbraz kapasitesi, dokümanın mevcut olması kadar bütünlüğünün korunmasını da gerektirir. Kimin değiştirdiği belli olmayan Word dosyaları veya kişisel bilgisayarlarda tutulan sürümler, güvenilir doküman yönetimi değildir. Yetkili erişim, versiyon numarası, değişiklik kaydı ve yönetim kurulu kararı birlikte saklanmalıdır.
Politika ve prosedürlerin fiilen uygulandığını göstermek için sistem kayıtları, eğitim kayıtları, risk raporları, onay örnekleri ve iç denetim sonuçları da destekleyici kanıttır. Belgenin varlığı tek başına etkin uyum programını ispatlamaz.
Uluslararası standartlardan yararlanılabilir mi?
Uyum Programı Yönetmeliği m.9, politika ve prosedürlerin hazırlanmasında mevzuata aykırı olmamak şartıyla ulusal ve uluslararası standartlardan yararlanılmasına imkân verir. FATF tavsiyeleri, sektörel iyi uygulamalar, grup standartları veya uluslararası finans kuruluşlarının yöntemleri bu kapsamda referans alınabilir.
Ancak yabancı veya grup standardının Türk mevzuatının yerine geçirilmesi mümkün değildir. Türkiye’deki kimlik tespiti, gerçek faydalanıcı, şüpheli işlem bildirimi, muhafaza ve ibraz, uyum görevlisi, eğitim veya iç denetim hükümleri emredici çerçeveyi oluşturur. Daha yüksek kontrol standardı uygulanabilir; fakat Türk mevzuatındaki yükümlülük daraltılamaz.
Uluslararası grubun global AML politikası varsa Türkiye iştiraki bunu yerel ek politika ve prosedürle Türk hukukuna uyarlamalıdır. Çelişki hâlinde Türk yükümlülüklerinin eksiksiz uygulanması gerekir.
Kurum politikası onaylandıktan sonra değiştirilebilir mi?
Evet; hatta risk ve mevzuat değiştikçe güncellenmesi gerekir. Yeni ürün, yeni ülke, yeni müşteri tipi, satın alma/birleşme, teknoloji değişimi, mevzuat değişikliği veya iç denetim bulgusu politika revizyonunu tetikleyebilir. Güncellenmeyen politika, fiilî faaliyetle uyumsuz hâle gelir.
Değişiklik uyum görevlisinin koordinasyonunda ilgili birimlerin katılımıyla hazırlanmalı ve yönetim kurulunun onayına sunulmalıdır. Uyum Programı Yönetmeliği m.10 kapsamında politika değişikliğinden sonra kurum politikası taahhüt formunun yeniden düzenlenmesi ve öngörülen süre içinde Başkanlığa gönderilmesi gerekliliği ayrıca takip edilmelidir.
Revizyonun yalnızca belge üzerinde kalmaması gerekir. Sistem parametreleri, eğitim, formlar, onay akışları ve iç denetim planı değişiklikle eşzamanlı güncellenmelidir.
Uyum görevlisi atandıktan sonraki 30 gün için kontrol listesi
İlk hafta içinde kurumun risk envanteri, mevcut prosedürleri ve ilgili birimleri toplanmalıdır. Risk yönetimi, izleme-kontrol, eğitim ve iç denetim politika taslakları hazırlanmalı; finansal grup varsa bilgi paylaşımı politikası da çalışmaya eklenmelidir.
İkinci aşamada süreç sahipleriyle prosedürler netleştirilir. Kimlik tespiti, gerçek faydalanıcı, yüksek riskli müşteri, işlem izleme, ŞİB dahili bildirim, muhafaza-ibraz ve raporlama adımları sorumlu ve onay seviyeleriyle yazılır. Teknik sistemlerin bu kuralları uygulayabildiği kontrol edilir.
Üçüncü aşamada uyum görevlisi nihai metni yönetim kuruluna sunar; kurul değerlendirmesi ve onayı otuz günlük süre dolmadan tamamlanır. Dördüncü aşamada onaylı politika personele duyurulur, eğitim takvimi başlatılır ve mevzuattaki taahhüt formu süreci ayrıca izlenir.
Kimlik tespiti için MASAK Kimlik Tespiti, gerçek faydalanıcı için Gerçek Faydalanıcı, belge saklama için 8 Yıl Muhafaza rehberleri uygulama dokümantasyonunu tamamlar.
Sık sorulan sorular
1. MASAK kurum politikası kaç günde hazırlanır?
Uyum görevlisinin atanmasından itibaren en geç 30 gün içinde yazılı olarak oluşturulmalıdır.
2. Aynı 30 gün içinde yönetim kurulu onayı da gerekir mi?
Evet. Politika ve prosedürlerin bu süre içinde yönetim kurulu tarafından onaylanması gerekir.
3. Süre faaliyet izni tarihinden mi başlar?
m.9’daki politika süresi uyum görevlisinin atanmasına bağlıdır; faaliyet izni ise m.16’daki uyum görevlisi atama süresi bakımından ayrıca önemlidir.
4. Politikayı sadece uyum görevlisi mi hazırlar?
Uyum görevlisi koordinasyonu sağlar; ilgili tüm birimlerin katılımı gerekir.
5. Politika yazılı olmak zorunda mı?
Evet. Yazılı olarak oluşturulmalı, onaylanmalı ve gerektiğinde ibraz edilebilmelidir.
6. Onaylanan politika personele duyurulur mu?
Evet. İlgili personelin politika ve prosedürlerden haberdar olması ve görevine ilişkin kurallara erişebilmesi gerekir.
7. Uluslararası AML politikası kullanılabilir mi?
Türk mevzuatına aykırı olmamak ve yerel yükümlülükleri eksiksiz karşılamak şartıyla uluslararası standartlardan yararlanılabilir.
8. Politika değişirse yeniden yönetim kurulu onayı gerekir mi?
Evet. Değişiklikler yönetim kurulu onayına tabi olmalı; m.10’daki taahhüt formu yükümlülüğü de ayrıca değerlendirilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
