2026 Rekabet İdari Para Cezaları: %0,1, %0,5 ve Yüzde 10 | 4054 m.16
Kısa ve net cevap: 4054 sayılı Kanun m.16’ya göre Rekabet Kurulu; bazı usul ihlallerinde yıllık gayri safi gelirin binde biri (%0,1), yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılmasında binde beşi (%0,5), Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerindeki esas ihlallerde ise yıllık gayri safi gelirin %10’una kadar idari para cezası verebilir. 2026/1 sayılı Tebliğ uyarınca m.16’nın birinci fıkrasındaki para cezasının 2026 yılı alt sınırı 302.484,86 TL’dir. İhlalde belirleyici etkisi saptanan yönetici veya çalışanlara da teşebbüse verilen cezanın %5’ine kadar ceza uygulanabilir.
- 4054 m.16 ceza oranları
- %0,1 ceza hangi fiillere uygulanır?
- %0,5 ceza ne zaman uygulanır?
- %10’a kadar ceza hangi ihlaller içindir?
- 2026 alt sınırı kaç TL?
- Ceza hangi gelir üzerinden hesaplanır?
- Yönetici ve çalışanlara ceza verilebilir mi?
- Ceza belirlenirken hangi unsurlar dikkate alınır?
- Sık sorulan sorular
4054 m.16’daki idari para cezaları nasıl ayrılır?
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16. maddesi tek bir sabit ceza rakamı öngörmez. Fiilin niteliğine göre farklı nispi oranlar ve esas ihlaller bakımından bir üst sınır sistemi vardır. Bu nedenle “Rekabet Kurumu cezası yüzde kaç?” sorusunun tek cevabı yoktur. Önce hangi fiilin işlendiği belirlenmeli, sonra m.16’nın ilgili fıkrası uygulanmalıdır.
| Fiil | Kanuni oran | Dayanak |
|---|---|---|
| Muafiyet/menfi tespit veya birleşme-devralma başvurusunda yanlış/yanıltıcı bilgi | Yıllık gayri safi gelirin %0,1’i | 4054 m.16/1-a |
| İzne tabi birleşme veya devralmanın izin olmadan gerçekleştirilmesi | %0,1 | m.16/1-b |
| m.14–15 kapsamında eksik, yanlış, yanıltıcı bilgi/belge; süresinde veya hiç vermeme | %0,1 | m.16/1-c |
| Yerinde incelemeyi engelleme veya zorlaştırma | %0,5 | m.16/1-d |
| m.4, m.6 veya m.7’de yasaklanan davranışlar | Yıllık gayri safi gelirin %10’una kadar | m.16/3 |
| Belirleyici etkisi saptanan yönetici/çalışan | Teşebbüse verilen cezanın %5’ine kadar | m.16/4 |
%0,1 ceza hangi fiillere uygulanır?
m.16’nın birinci fıkrasındaki (a), (b) ve (c) bentleri yıllık gayri safi gelirin binde biri oranında ceza öngörür. Binde bir, yüzde olarak %0,1’dir. Üç fiil grubu vardır.
1. Başvurularda yanlış veya yanıltıcı bilgi/belge
Muafiyet ve menfi tespit başvuruları ile birleşme ve devralmalar için izin başvurularında yanlış veya yanıltıcı bilgi ya da belge verilmesi bu kapsamdadır. Bu hüküm, Rekabet Kuruluna yapılan başvuruda yalnız sözleşme metninin değil, pazar payı, ciro, kontrol ilişkisi, faaliyet alanı ve işlem yapısı gibi verilerin de doğru sunulmasını zorunlu kılar.
Menfi tespit mekanizmasını ayrıca incelemek için 4054 m.8 menfi tespit rehberi okunabilir.
2. İzne tabi birleşme/devralmayı izin almadan gerçekleştirmek
Birleşme veya devralma işlemi Kurul iznine tabi olduğu hâlde izin alınmadan gerçekleştirilirse m.16/1-b uygulanır. Kanun, birleşme işlemlerinde cezanın tarafların her birine; devralma işlemlerinde ise yalnız devralana verilmesini ayrıca düzenler. Bu usul cezası, işlem m.7 bakımından ayrıca esas ihlal yaratıyorsa doğabilecek diğer hukuki sonuçlardan bağımsız değerlendirilir.
3. Bilgi isteme ve yerinde incelemede eksik/yanlış bilgi
4054 m.14 ve m.15’in uygulanmasında eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi ya da belge verilmesi; Kurulun belirlediği sürede verilmemesi veya hiç verilmemesi de %0,1 oranındaki cezanın kapsamındadır. Bu nedenle Rekabet Kurumundan bilgi talebi geldiğinde şirketin “yaklaşık bir cevap” vermesi yerine doğrulanabilir, belgeye dayalı ve süreye uygun cevap vermesi gerekir.
%0,5 ceza ne zaman uygulanır?
Yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması, m.16/1-d uyarınca yıllık gayri safi gelirin binde beşi (%0,5) oranında idari para cezasına tabidir. Oranın, bilgi vermemeye ilişkin %0,1’lik oranın beş katı olması kanun koyucunun yerinde incelemenin fiilen yürütülmesine verdiği önemi gösterir.
Engelleme yalnız kapıyı açmamak şeklinde düşünülmemelidir. Dijital veri silme, sisteme erişimi engelleme, cihazı incelemeden kaçırma veya teknik erişimi gereksiz yere geciktirme gibi davranışlar Kurul uygulamasında engelleme/zorlaştırma tartışması doğurabilir. Ayrıntılı hazırlık için 4054 m.15 yerinde inceleme rehberimize bakılabilir.
Kanun m.16 açıkça, yerinde incelemenin sonradan mahkeme kararıyla gerçekleştirilmesinin engelleme veya zorlaştırma nedeniyle ceza uygulanmasına engel olmadığını belirtir.
Yıllık gayri safi gelirin %10’una kadar ceza hangi ihlallerde uygulanır?
m.16’nın üçüncü fıkrası, Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerinde yasaklanmış davranışlar için teşebbüsün yıllık gayri safi gelirinin %10’una kadar idari para cezası öngörür. Buradaki “%10” otomatik ceza oranı değil, kanuni üst sınırdır. Somut ceza, m.16’daki ölçütler ve ilgili ikincil düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
m.4; rekabeti engelleyen, bozan veya kısıtlayan anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararlarını; m.6 hâkim durumun kötüye kullanılmasını; m.7 ise etkin rekabeti önemli ölçüde azaltan belirli birleşme/devralmaları düzenler. Örneğin rakipler arasında müşteri veya bölge paylaşımı veya hâkim durumun kötüye kullanılması bu maddelerin ayrı risk alanlarıdır.
2026’da Rekabet Kurumunun yayımladığı kararlar, %10’a kadar olan sistemin teorik bir hüküm olmadığını; büyük teşebbüsler bakımından yüksek tutarlı cezaların fiilen uygulandığını göstermektedir. Bununla birlikte her kararın kendi fiil, süre, pazar ve gelir yapısı üzerinden hesaplandığı unutulmamalıdır.
2026 Rekabet idari para cezası alt sınırı kaç TL?
Rekabet Kurumunun 2026/1 sayılı Tebliği, 4054 m.16’nın birinci fıkrasında düzenlenen idari para cezası alt sınırını 1 Ocak 2026–31 Aralık 2026 dönemi için 302.484,86 TL olarak belirlemiştir. Tebliğ 12 Aralık 2025 tarihli ve 33105 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu rakam, m.16/1’deki usul ihlallerine ilişkin hesaplamada “binde bir veya binde beş uygulandı, çıkan rakam çok düşük” durumunda devreye giren alt sınırdır. 2026/1 Tebliği, 2025 yılı yeniden değerleme oranı %25,49 esas alınarak hazırlanmıştır.
Alt sınırın yıllık olarak güncellendiği unutulmamalıdır. Dolayısıyla 2027’de aynı TL tutarının geçerli olacağı varsayılmamalıdır.
Ceza hangi gelir üzerinden hesaplanır?
m.16 birinci ve üçüncü fıkralarında gelir esasını ayrıntılı biçimde belirler. Kural, ceza verilecek teşebbüs veya teşebbüs birliği bakımından karardan/nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirdir. Bu tutarın hesaplanması mümkün değilse, karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelir dikkate alınır.
Bu sebeple “ihlalle ilgili ürünün cirosu kadar ceza matrahı vardır” şeklinde otomatik bir kabul doğru değildir. Kanunun lafzı yıllık gayri safi gelir kavramını kullanır. Cezanın somut tutarının belirlenmesinde ikincil mevzuat ve Kurulun karar gerekçesi ayrıca dikkate alınır.
Basit örnek: %0,5 ceza hesabı
Yıllık gayri safi geliri 200.000.000 TL olarak saptanan bir teşebbüs bakımından m.16/1-d’deki %0,5 oranının matematiksel karşılığı 1.000.000 TL’dir. Bu yalnız oranı göstermek için aritmetik örnektir; somut Kurul kararının hangi gelir kalemini esas alacağı ve olayın hukuki nitelendirmesi dosyaya göre belirlenir.
Yıllık gayri safi geliri 20.000.000 TL olan bir teşebbüs için binde bir hesabı 20.000 TL çıkar. Ancak 2026’da m.16/1 alt sınırı 302.484,86 TL olduğundan, yalnız bu aritmetik sonuçla yetinilemez; kanuni alt sınır dikkate alınır.
Yönetici ve çalışanlara da rekabet cezası verilebilir mi?
Evet. m.16/4’e göre teşebbüs veya teşebbüs birliğine m.16/3 kapsamında idari para cezası verilmişse, ihlalde belirleyici etkisi saptanan yönetici veya çalışanlara teşebbüse verilen cezanın %5’ine kadar idari para cezası verilebilir. Kanun her çalışanı otomatik olarak sorumlu tutmaz; belirleyici etkinin saptanması şartını arar.
Bu düzenleme, rekabet uyum eğitimlerinin yalnız şirket tüzel kişiliği için değil satış direktörü, genel müdür, ihale ekibi, satın alma yöneticisi ve fiyatlama kararına katılan çalışanlar açısından da önemli olduğunu gösterir.
Ceza belirlenirken hangi unsurlar dikkate alınır?
4054 m.16, Kurulun ceza verirken Kabahatler Kanunu m.17/2 bağlamında dikkate alacağı bazı unsurları açıkça sayar. Bunlar:
- İhlalin tekerrürü,
- İhlalin süresi,
- Teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü,
- İhlalin gerçekleşmesindeki belirleyici etki,
- Verilen taahhütlere uyulup uyulmaması,
- İncelemeye yardımcı olunup olunmaması,
- Gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı.
Ayrıca Kanun’a aykırılığın ortaya çıkarılması amacıyla Kurumla aktif işbirliği yapan teşebbüs, birlik, yönetici veya çalışanlar bakımından işbirliğinin niteliği, etkinliği ve zamanlaması dikkate alınarak m.16/3 ve m.16/4 kapsamındaki cezaların verilmemesi veya indirim yapılması mümkündür. Bu alanın usul ve şartları ilgili yönetmeliklerle düzenlenir.
m.16 cezası ile m.17 günlük ceza aynı şey mi?
Hayır. m.16 fiilin niteliğine göre tek seferlik nispi idari para cezası sistemini düzenler. m.17 ise nihai/geçici tedbir kararındaki yükümlülüklere veya taahhütlere uyulmaması, yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması veya m.14–15 kapsamında istenen bilginin süresinde verilmemesi gibi devam eden durumlarda her gün için yıllık gayri safi gelirin on binde beşi oranında ceza öngören ayrı bir mekanizmadır. İki maddeyi birbirinin alternatifi saymak doğru değildir.
Şirketler için 2026 rekabet cezası risk kontrolü
- Rekabet Kurumuna sunulan ciro, pazar payı ve işlem verilerini çift kontrol edin.
- Birleşme/devralma öncesinde bildirim eşiği ve kontrol değişikliği analizini tamamlayın.
- m.14 bilgi talepleri için tek sorumlu hukuk/uyum ekibi belirleyin.
- Yerinde inceleme protokolünü yazılı hâle getirin ve çalışanlara veri silmeme talimatını öğretin.
- Rakiplerle fiyat, müşteri, bölge, kapasite ve stratejik bilgi paylaşımını engelleyen iç politika kurun.
- Hâkim durum riski bulunan pazarlarda satış ve erişim şartlarını rekabet hukuku açısından önceden kontrol edin.
- 2026/1 Tebliğindeki alt sınırı bütçe/risk değerlendirmesinde dikkate alın.
Resmî kaynaklar
- 4054 sayılı Kanun – Rekabet Kurumu
- 2026/1 sayılı İdari Para Cezası Alt Sınırı Tebliği
- 12.12.2025 tarihli Resmî Gazete
Sık sorulan sorular
2026 Rekabet Kurulu ceza alt sınırı ne kadar?
4054 m.16/1 bakımından 2026/1 sayılı Tebliğ ile 1 Ocak–31 Aralık 2026 dönemi için 302.484,86 TL olarak belirlenmiştir.
Yerinde incelemeyi engellemenin ceza oranı nedir?
4054 m.16/1-d uyarınca yıllık gayri safi gelirin binde beşi, yani %0,5’idir.
Yanlış bilgi vermenin cezası yüzde kaç?
m.16/1-a veya m.16/1-c kapsamındaki fiillerde yıllık gayri safi gelirin binde biri, yani %0,1’i uygulanır; 2026 alt sınırı ayrıca dikkate alınır.
Rekabet ihlalinin cezası her zaman %10 mu?
Hayır. m.16/3 “%10’una kadar” üst sınır öngörür. Somut oran, kanuni kriterler ve ilgili ceza düzenlemeleri çerçevesinde belirlenir.
Çalışan kişisel olarak ceza alabilir mi?
Evet. İhlalde belirleyici etkisi saptanan yönetici veya çalışanlara, teşebbüse verilen m.16/3 cezasının %5’ine kadar ceza verilebilir.
Kuruma yardımcı olmak cezayı etkiler mi?
Evet. m.16, incelemeye yardımcı olunup olunmamasını ceza takdirinde dikkate alınacak unsurlar arasında sayar; aktif işbirliği için ayrıca indirim veya bağışıklık mekanizması vardır.
m.16 ve m.17 birlikte gündeme gelebilir mi?
Evet. Kanun m.17’de m.16/1 cezalarını saklı tutar ve belirli devam eden ihlaller için günlük nispi ceza öngörür.
Ceza net kâr üzerinden mi hesaplanır?
Hayır. Kanun “yıllık gayri safi gelir” kavramını esas alır; net kâr ceza matrahı olarak düzenlenmemiştir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
