ATO/DTO Teorik Sınav Tavsiyesi Kaç Ay Geçerli? | SHT-FCL FCL.025
Teorik bilgi sınavına giriş, adayın kendi başına sınav randevusu almasıyla başlayan bağımsız bir süreç değildir. SHT-FCL, adayın önce uygun teorik eğitim aşamasını yeterli standartta tamamlamasını ve eğitiminden sorumlu DTO veya ATO tarafından sınava önerilmesini şart koşar. Böylece teorik eğitimin gerçek anlamda tamamlanmadan sınav sürecine geçilmesi engellenir.
Bu tavsiye de süresiz değildir. FCL.025(a)(3), tavsiyenin 12 aylık geçerlilik taşıdığını açıkça düzenler. Aday bu dönemde hiç teorik sınava girmezse, sınava başlamadan önce ilave eğitim ihtiyacı yeniden değerlendirilir.
Hukuki Dayanak: SHT-FCL FCL.025(a)
FCL.025(a)(1), adayın belirli bir lisans veya yetki için gereken tüm teorik bilgi sınavlarına tek bir yetkili otoritenin sorumluluğunda girmesini öngörür. FCL.025(a)(2), teorik eğitim kursunun uygun kısımlarını yeterli bir standartta tamamlayan adayın, eğitiminden sorumlu DTO veya ATO tarafından önerilmesi koşuluyla sınava girebileceğini belirtir.
FCL.025(a)(3), bu önerinin 12 ay geçerli olduğunu ve aday bu süre içinde en az bir teorik bilgi sınavına girmemişse ilave eğitimlerin adayın eğitim ihtiyaçlarına dayanılarak ilgili DTO veya ATO tarafından belirleneceğini düzenler. Böylece sınav tavsiyesi, eğitim ile sınav arasında süreklilik sağlayan hukuki köprü işlevi görür.
ATO/DTO Tavsiyesi Bir “Referans Mektubu” Değildir
Tavsiye, öğrencinin teorik eğitim müfredatının gerekli kısımlarını yeterli standartta tamamladığının eğitim kuruluşu tarafından onaylanmasıdır. Bu nedenle yalnız kursa kayıt olmak, derslere kısmen katılmak veya okul ücretini ödemek sınava önerilmek için yeterli değildir. Adayın eğitim programında öngörülen teorik hazırlığı tamamlaması gerekir.
ATO/DTO, tavsiyeyi verirken kendi eğitim kayıtlarına dayanmalıdır. Hangi derslerin tamamlandığı, iç değerlendirmeler, devam ve yeterlilik kriterleri dosyada bulunmalıdır. Tavsiyenin yalnız idari kolaylık amacıyla, eğitim tamamlanmadan verilmesi kuruluşun uyum sorunu doğurabilir.
12 Aylık Süre Nasıl Hesaplanır?
Tavsiye düzenlendiği tarihten itibaren 12 ay süreyle geçerlidir. Adayın bu süre içinde en az bir teorik bilgi sınavına girmesi gerekir. Bu şart, 12 ay içinde tüm sınavların tamamlanması gerektiği anlamına gelmez. Tüm sınavların tamamlanması için ayrı FCL.025(b)(2) kuralı uygulanır.
Aday, tavsiye tarihini yazılı olarak bilmelidir. Eğitim kuruluşunun sisteminde tavsiye oluşturulmuş ancak aday tarih konusunda bilgilendirilmemişse, sınav planlamasında sorun çıkabilir. Tavsiye belgesinin veya elektronik kaydın bir örneği aday dosyasında saklanmalıdır.
12 Ay İçinde En Az Bir Sınava Girilirse Ne Olur?
FCL.025(a)(3)’ün aradığı eşik, tavsiyenin geçerlilik döneminde en az bir teorik sınava girmektir. Aday ilk sınava girdiğinde teorik sınavların tamamlanmasına ilişkin FCL.025(b)(2) 18 aylık dönem de devreye girer. Bu nedenle ilk sınava giriş, iki farklı takvimin kesiştiği önemli tarihtir.
Adayın yalnız randevu alması değil sınava fiilen girmesi gerekir. İptal edilen veya adayın katılmadığı randevunun “en az bir sınava girme” şartını karşılayacağı varsayılmamalıdır. Sınav sistemi kaydı fiili katılımı doğrulamalıdır.
12 Ay İçinde Sınava Girilmezse Hangi Eğitim Tekrar Alınır?
SHT-FCL sabit bir “tüm kurs yeniden alınır” kuralı koymaz. FCL.025(a)(3), tabi tutulması gereken ilave eğitimin adayın eğitim ihtiyaçlarına dayanılarak DTO veya ATO tarafından belirlenmesini öngörür. Dolayısıyla kuruluş adayın bilgi seviyesini ve geçen süreyi değerlendirerek gerekli eğitim kapsamını belirlemelidir.
Bu değerlendirme keyfî ek ücret aracına dönüştürülemez. Eğitim ihtiyacının hangi konu ve değerlendirmeye dayandığı kayıt altına alınmalıdır. Öğrenci ile okul arasında ücret uyuşmazlığı çıkarsa eğitim sözleşmesi, ücret tarifesi ve objektif eğitim ihtiyacı birlikte incelenir.
12 Aylık Tavsiye Süresi ile 18 Aylık Sınav Süresi Farklıdır
12 ay, ATO/DTO tavsiyesinin geçerliliğidir. 18 ay ise aday ilk kez teorik sınava girdikten sonra gerekli tüm sınavları tamamlaması gereken dönemdir. Bir aday tavsiyeden 11 ay sonra ilk sınava girerse, ilk sınav ayının sonundan itibaren 18 aylık tamamlama takvimi başlar. Tavsiye süresinin bitmesi bu başlamış sınav takvimini aynı şekilde yeniden başlatmaz.
Ayrıca tüm teorik sınavların başarıyla tamamlanmasından sonra PPL/LAPL için 24 aylık, CPL/MPL/IR için 36 aylık sonuç geçerliliği bulunur. Bu nedenle adayın tek bir “sınav süresi” değil birbirini izleyen üç farklı zaman eşiği vardır.
ATO ile DTO Arasında Tavsiye Açısından Fark Var mı?
FCL.025(a), hem DTO hem ATO’yu teorik sınava tavsiye verebilecek eğitim kuruluşları olarak düzenler; ancak hangi lisans/yetki eğitimlerinin DTO veya ATO bünyesinde verilebileceği ilgili SHT-FCL, SHT-ORA ve SHT-DTO hükümlerine göre değişir. Aday, aldığı eğitimin yetkili kuruluş kapsamına girdiğini doğrulamalıdır.
Kuruluşun yalnız ticari unvanında “uçuş okulu” yazması yetmez. SHGM yetkilendirmesi, onaylı/beyan edilmiş eğitim kapsamı ve ilgili kursun kuruluş yetkileri içinde bulunması gerekir. Sınav tavsiyesi yetkili eğitim programının sonucu olmalıdır.
Tavsiye ve Eğitim Kayıtları Nasıl Saklanmalıdır?
Tavsiye tarihi, teorik eğitim tamamlama kayıtları, değerlendirmeler ve sınav sistemine gönderilen bilgiler aday dosyasında saklanmalıdır. Aday da kendi belgesini veya elektronik ekran çıktısını korumalıdır. Eğitim kuruluşunun kapanması, devri veya sistem değişikliği halinde eski tavsiye tarihini ispat etmek gerekebilir.
Uyuşmazlıkta tavsiyenin gerçekten verilip verilmediği, hangi tarihte verildiği ve adayın 12 ay içinde sınava girip girmediği objektif kayıtlarla belirlenir. E-posta, eğitim portalı kaydı, SHGM sınav sistemi verisi ve kuruluş kayıtları birlikte değerlendirilebilir.
Pilot Adayı İçin Doğru Sınav Takvimi
Önce teorik eğitim tamamlanmalı ve ATO/DTO tavsiye tarihi kaydedilmelidir. Ardından 12 aylık tavsiye süresinin sonu takvime işlenmeli ve ilk sınav çok geç tarihe bırakılmamalıdır. İlk sınava girişten sonra 18 aylık tüm sınavları tamamlama süresi ayrı hesaplanmalıdır. Tüm sınavlar başarıyla tamamlandığında lisans türüne göre 24 veya 36 aylık sonuç geçerliliği kaydedilmelidir.
Bu dört tarih aynı tabloda tutulduğunda süre karışıklığı büyük ölçüde ortadan kalkar. Eğitim kuruluşu, öğrenciyi bu takvim hakkında açık biçimde bilgilendirmeli; yalnız sözlü hatırlatmaya güvenmemelidir.
Süre Özeti
- ATO/DTO sınav tavsiyesi: 12 ay.
- 12 ay içinde gereken: en az bir teorik sınava fiilen giriş.
- İlk sınavdan sonra tüm sınavları tamamlama: 18 ay.
- Her sınav geçme notu: en az %75.
- PPL/LAPL başarılı teorik sonuç geçerliliği: 24 ay.
- CPL/MPL/IR sonuç geçerliliği: 36 ay.
Sık Sorulan Sorular
ATO tavsiyesi kaç ay geçerli?
12 ay.
DTO da teorik sınava tavsiye verebilir mi?
İlgili eğitim programı DTO yetkisi kapsamındaysa FCL.025(a) DTO tavsiyesini de tanır.
12 ay içinde tüm sınavlar bitmeli mi?
Hayır. En az bir sınava girilmelidir; tüm sınavlar için ilk sınav ayının sonundan itibaren 18 aylık ayrı süre vardır.
12 ay içinde hiç sınava girmezsem ne olur?
İlave eğitim ihtiyacı DTO/ATO tarafından değerlendirilir ve gerekli eğitim tamamlanmadan süreç devam etmez.
İlave eğitim her zaman tüm teorik kurs mudur?
Hayır. Kapsam adayın eğitim ihtiyacına göre kuruluş tarafından belirlenir.
Sınav randevusu almak yeterli mi?
FCL.025 “sınava girmiş olma” şartını arar; yalnız randevu kaydıyla yetinilmez.
18 ay ne zaman başlar?
Adayın ilk kez sınava girdiği takvim ayının sonundan itibaren.
Tavsiye kaydı saklanmalı mı?
Evet. Tavsiye tarihi ve eğitim kayıtları, süre ve yetkilendirme ispatı bakımından önemlidir.
İlgili İçerikler ve Resmî Kaynaklar
- PPL Teorik Sınavlarında 18 Ay Kuralı
- PPL(A) 45 Saat ve 150 NM Solo
- Pilot Lisansı ve Yeterlik Belgesi
- SHGM – SHT-FCL Rev.01
İçerik SHT-FCL Rev.01 ve bağlantılı SHGM lisanslandırma düzenlemeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Yazar: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472. İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507. Son mevzuat kontrolü: 3 Ekim 2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
