31 Ekim 2026 Acele Kamulaştırma Kararları: Trabzon 11938 ve Konya 11939

Kısa ve net cevap: 11938 ve 11939 sayılı acele kamulaştırma kararları; Trabzon yol projesi ve Konya doğal gaz dağıtım tesisleri için mülkiyet ve itiraz yolları.

Kısa özet

31 Ekim 2026 tarihli iki karar

33416 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11938 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Trabzon’daki Beşikdüzü–İskenderli–Tonya il yolunun Km 23+016–23+224 arasındaki bölümde yol yapım çalışmalarının tamamlanması amacıyla belirtilen taşınmaz ve müştemilatların acele kamulaştırılmasını öngördü. Aynı tarihteki 11939 sayılı karar ise Konya Halkapınar ilçesine doğal gaz arzı amacıyla yapılacak dağıtım tesisleri için Ereğli ilçesindeki belirli taşınmazlarda Hazine lehine irtifak hakkı kurulması yolunu düzenledi. Kararlar, her taşınmaza aynı hukuki müdahalenin yapıldığı anlamına gelmez.

Trabzon kararında taşınmaz ve müştemilat

11938 sayılı kararın konusu yol güzergâhının belirli kilometre aralığıyla sınırlandırılmış kısmıdır. Taşınmaz üzerindeki bina, yapı veya diğer müştemilatlar mülkiyet ve bedel değerlendirmesinin parçası olabilir. Bir kişinin yalnızca Trabzon’da taşınmaz sahibi olması kamulaştırma kapsamına girdiğini göstermez. Parsel kimliği, resmi kroki, karar eki ve proje güzergâhı karşılaştırılmalıdır. Fiilen el koyma iddiası söz konusuysa hangi tarihte, hangi idare tarafından ve hangi alanda çalışma yapıldığının tespiti gerekir.

Konya kararında irtifak hakkı ayrımı

11939 sayılı karar Halkapınar’a doğal gaz arzı için Ereğli’deki Belceağaç, Gökçeyazı ve Yazlık mahallelerindeki belirli taşınmazlar üzerinde Hazine lehine irtifak hakkı tesis edilmesini öngörüyor. İrtifak hakkı, taşınmazın tamamının mülkiyetinin idareye geçmesiyle aynı şey değildir. Boru hattı veya dağıtım tesisinin geçtiği alanın kullanımını sınırlandırabilen ayni bir hak söz konusudur. Bedel hesabında taşınmazın tüm değeri, kullanım kısıtlaması ve irtifakın etkisi ayrı meselelerdir; doğrudan tam mülkiyet bedeli varsayılmamalıdır.

2942 sayılı Kanun m.27’nin rolü

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27. maddesi acele kamulaştırma usulünün temel hükmüdür. Acele el koyma süreci, kamulaştırma işlemlerinin tamamına eşitlenemez; bedelin tespiti ve mülkiyetin devrine ilişkin genel hükümler ayrıca gündeme gelebilir. Acele kamulaştırma kararının hukuka uygunluğu ile bedel hesabının doğruluğu iki farklı uyuşmazlık türüdür. Bu iki başlığın dava yolu, görevli yargı kolu ve ispat çerçevesi de aynı olmayabilir.

Mülkiyet hakkı ve kamu yararı

Anayasa’nın 35. maddesi mülkiyet hakkını, 46. maddesi kamulaştırmaya ilişkin anayasal ilkeleri düzenler. Kamu yararı, yetkili idare kararı ve kanuni usul gerekleri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. ‘Acele’ ibaresi bütün usul güvencelerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez. İdarenin aceleliğin gerekçesini ortaya koyması, el konulacak alanı belirlemesi ve bedel mekanizmasına uyması önemlidir. İtirazda kararın soyut olarak beğenilmemesi yerine somut hukuka aykırılık iddiaları ve belgelerle inceleme yapılmalıdır.

Acele kamulaştırma kararına karşı başvuru

Cumhurbaşkanı kararının iptaliyle taşınmaz bedeline ilişkin talebin aynı dava olarak kurgulanması her zaman doğru değildir. İdari düzenleyici ve bireysel işlemlere yönelik yargısal denetim ile bedel tespiti ve tescil gibi adli yargı süreçleri ayrılabilir. Somut işlemin niteliği, tarafları, tebliğ ve öğrenme durumu ile 2577 sayılı İYUK ve 2575 sayılı Danıştay Kanununun görev hükümleri incelenmelidir. Genel dava süresi çoğu idari dava bakımından 60 gün olsa da özel süre, görev ve başlangıç tarihi kontrolü yapılmadan son gün belirlenmemelidir.

Bedel hesabında hangi unsurlar incelenir?

Kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde taşınmazın cinsi, imar ve kullanım durumu, büyüklüğü, emsal bilgileri, gelir getirme kapasitesi ve mevcut yapıların niteliği gibi unsurlar önemli olabilir. Tarla ve arsanın değerleme yöntemi aynı değildir. İrtifak hakkının konu olduğu arazide hak nedeniyle meydana gelen değer azalması ve kullanımdaki kısıtlamalar ayrıca incelenir. Bilirkişi raporunda parsel özelliklerinin yanlış gösterilmesi, uygun olmayan emsallerin seçilmesi veya tarım gelirinin eksik hesaplanması hukuki itiraz konusu olabilir.

Taşınmaz sahibi neyi belgelemeli?

Güncel tapu kaydı, çap veya aplikasyon krokisi, kadastro bilgisi, varsa imar durumu, taşınmaz üzerindeki yapıların belgeleri, tarımsal ürün veya kira gelirleri, fotoğraflar ve resmî yazışmalar birlikte toplanmalıdır. Fiilen çalışma başladıysa tarih ve alan sınırları kaydedilmeli; idarenin hangi karara dayanarak hareket ettiği sorulmalıdır. Özellikle hisseli mülkiyette paydaşların adres ve tebligat bilgileri kontrol edilmelidir. Yalnızca sözlü değer tahminleriyle dava stratejisi belirlenmemelidir.

Yol projesi ile doğal gaz hattı farkı

Trabzon kararında belirli yol kesiminin tamamlanması için taşınmaz ve müştemilatlar, Konya kararında ise doğal gaz tesisi için irtifak hakkı öne çıkmaktadır. İlkinde yapının ve arazi kullanımının ne ölçüde etkilendiği, ikincisinde irtifak koridorunun mülkiyet üzerindeki sınırlaması kritik olabilir. Bu fark, tazminat talebinin türünü ve bilirkişi incelemesini etkiler. Her iki projenin tek haber altında birleştirilmesi, aynı bedel hesabının uygulanacağı izlenimini vermemelidir.

Taşınmaz sahipleri için erken müdahale

Karar yayımlandıktan sonra doğru parselin tespiti ve proje belgesinin temini ilk adımdır. İdari dava açma hakkı bakımından kararın öğrenildiği tarih, işlem ile ilgililik ve görevli mahkeme incelenmelidir. Bedel sürecinde ise idareden gelen tebligatlar ve mahkeme evrakları dikkatle saklanmalıdır. Acele kamulaştırma kararlarının hukuki denetimi, sonradan yalnızca daha yüksek bedel istemeye indirgenmemelidir. Mülkiyet hakkını etkileyen her müdahalenin dayanağı ve kapsamı ayrıca sorgulanmalıdır.

Sık sorulan sorular

11938 sayılı karar neresi için?

Trabzon Beşikdüzü–İskenderli–Tonya il yolunun belirtilen kilometre kesimi için.

11939 sayılı karar neresi için?

Konya Halkapınar’a gaz arzı için Ereğli’deki belirli taşınmazlar.

Konya’da mülkiyet tamamen alınacak mı?

Karar Hazine lehine irtifak hakkı tesisinden söz ediyor; tam mülkiyet devriyle aynı değildir.

Acele kamulaştırmada hangi madde uygulanır?

2942 sayılı Kanun m.27 temel hükümdür.

Karara itiraz edilebilir mi?

Somut idari işlemin hukuki niteliği ve süre şartlarıyla yargısal denetim mümkündür.

Bedel mahkemede tespit edilir mi?

Kamulaştırma ve acele el koyma bedellerine ilişkin mahkeme süreçleri bulunabilir.

Tapum hisseliyse?

Paydaşlık ve tebligat durumu ayrıca incelenmelidir.

İrtifak bedeli nasıl belirlenir?

Taşınmaza getirilen kullanım sınırlaması ve değer azalması gibi özellikler değerlendirilir.

Cumhurbaşkanı Kararı hangi tarihte yayımlandı?

31 Ekim 2026.

Yol güzergâhı nasıl öğrenilir?

Resmî karar eki, proje ve kadastro verileri karşılaştırılır.

Tüm Trabzon taşınmazları mı kapsamda?

Hayır; karar belirli yol kesimi ve taşınmazlara ilişkindir.

Dava açarken ne gerekir?

Karar, tapu, kroki, tebligat ve gerekçeli hukuka aykırılık iddiaları.

Resmî mevzuat ve bağlantılar

31 Ekim 2026 tarihli 33416 sayılı Resmî Gazete ile Mevzuat Bilgi Sistemi temel kaynaklardır. Türkiye genelindeki uyuşmazlıklara ilişkin daha fazla hukuk rehberi için Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesini inceleyebilirsiniz. Bilgi notu: Somut olayın yargılama ve belge koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →