Paydaş Donatan Kaptanın Payının Satın Alınması Talep Dilekçesi | TTK 1079 Word

Kısa ve net cevap: TTK m.1079, paydaş donatan olan kaptanın işine onayı olmadan son verildiğinde, sözleşme gereğince iştirakte donatan sıfatıyla sahip olduğu payın diğer donatanlarca bilirkişilerce biçilecek değeri ödenerek satın alınmasını istemesini düzenler. Kaptanlık, gerçek pay ve onaysız işe son verme birlikte gösterilir. Haklı sebep olmadan istemde gecikme hakkı düşürür; kanunda sabit gün sayısı bulunmaması süresiz hak anlamına gelmez.

Paydaş donatan kaptanın payının satın alınması talep dilekçesini Word olarak indir

Kaptanlık ve paydaş donatanlık sıfatları birlikte aranır

Paydaş donatan kaptanın payının satın alınması talep dilekçesi, TTK m.1079’un özel koşullarına dayanır. Başvuran aynı anda kaptan ve donatma iştirakinin paydaş donatanlarından biridir. Kaptanlık işine kendi onayı olmadan son verilmiştir. Talep, paydaş donatanlarla yaptığı sözleşme gereğince iştirakte donatan sıfatıyla sahip olduğu payın diğer donatanlar tarafından bilirkişilerce biçilecek değer ödenerek satın alınmasıdır. Başvuruda bu unsurların her biri gerçek belge ve olayla gösterilir.

Gemide çalışan bütün kaptanların bu pay hakkı bulunduğu söylenmez. Kaptanın gemide gerçek paydaş donatan sıfatı ayrıca belirlenir. Aynı şekilde geminin sahibine ait şirketin hissedarı olmakla doğrudan gemide paylı mülkiyet hakkı ve donatma iştiraki sıfatı birbirine karıştırılmaz. Gemi payı bulunmayan kaptanın iş ilişkisinden doğan başka hakları, yalnız görevden alınmış olması nedeniyle m.1079’daki pay satın alma hakkına dönüştürülmez.

Başvuru, paydaş donatan olan kaptanın özel satın alma istemine ayrılır. Genel haklı sebeple iştirakten çıkma, çoğunlukla fesih, gemi satış kararı ve payın üçüncü kişiye devri farklı işlemlerdir. İşin gerçek sorunu belirlenmeden bu yollar ortak bir çıkış başlığıyla birleştirilmez. Bu form diğer donatanlara yöneltilen doğrudan yazılı taleptir. Mahkemece verilmemiş bir değerleme veya devir kararı mevcutmuş gibi gösterilmez.

Donatma iştiraki dosyası nasıl doğrulanır?

TTK m.1064, birden fazla kişinin paylı mülkiyetinde bulunan geminin aralarındaki sözleşme gereğince hepsi adına ve hesabına menfaat sağlamak amacıyla suda kullanılmasını arar. Ortak gemi mülkiyeti ve ortak işletme ilişkisi birlikte gösterilir. Geminin bir şirketin tek başına mülkiyetinde bulunduğu yapı aynı kanuni ilişki değildir. M.1064 ikinci fıkra, tek başına geminin maliki veya işletme hakkına sahip ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişiler hakkında donatma iştiraki hükümlerinin uygulanmayacağını açık düzenler.

Dosyada geminin adı, ayırt edici sicil bilgisi ve gerçek iştirak kayıtları kullanılır. TTK m.1065’te ticaret ve gemi sicillerine kayıt ile her paydaşın gemi payının miktarı ve temsile yetkili kişilerin gösterilmesi düzenlenmiştir. Talep için güncel kayıt ve ilgili geçmiş kayıt birlikte karşılaştırılır. Yeni tarihli bir suret, önceki görevin başladığı veya sona erdiği tarihteki bütün durumu kendiliğinden kanıtlayan tek belge gibi kullanılmaz.

Başvuranın sahip olduğu gerçek pay, paydaş donatanlarla yapılan sözleşmeyle birlikte açıklanır. Kaptanlık görevi, payın kaynağı, miktarı ve işin sona erdirilmesi farklı belge başlıklarıdır. Bir belgenin yalnız ücret miktarını göstermesi onun aynı zamanda gemi payını kesin biçimde kanıtladığı anlamına gelmez. Payın varlığı ve oranı kaynak belgelerle eşleştirilir. Sözleşmede bulunmayan pay yüzdesi veya sonradan yapılmamış devir üretilmez.

Kaptanın işine onayı olmadan son verilmesi

M.1079 bakımından gerçek sona erdirme olayı açık gösterilir. İşe son verme yazısı, gerçek karar, iletilme kaydı ve uygulanma tarihi ayrı incelenir. Belgenin düzenlendiği tarih ile kaptana bildirildiği tarih aynı olmak zorunda değildir. Gemide bulunmama, geçici izin veya başka fiilî değişiklik, belge incelenmeden kesin görevden alma olarak yazılmaz. İşe son verildiği ileri sürülen gerçek açıklama ve kapsam başvuruda somutlaştırılır.

Başvuranın onay durumu ayrıca açıklanır. İmza bulunan belge bütünüyle okunur; yalnız alındı imzası ile görevden ayrılmaya onay aynı beyan değildir. Bunun tersine gerçek onay içeren yazı da hiç onay verilmemiş gibi saklanmaz. Muhatapların ileri sürdüğü bir belge varsa belgenin hangi işleme ve tarihe ilişkin olduğu belirlenir. Talep, kaptanın kendi gerçek açıklamaları ve diğer mevcut kayıtlarla çelişmeyecek şekilde hazırlanır.

Kaptanlık görevi ile gemi müdürlüğü sıfatı ayrı tutulur. TTK m.1068 gemi müdürünün atanması ve görevden alınmasına ilişkin düzen içerir. Gemi müdürü olarak görevden alınan kişinin sırf yönetici olması, onu m.1079 anlamında kaptan yapmaz. Aynı kişinin iki sıfatı da gerçek dosyada bulunuyorsa hangi görevine nasıl son verildiği ayrı anlatılır. M.1069’daki kaptanın atanması ve görevden alınması için önceden iştirak kararı alınması düzeni de gerçek karar kaydıyla kontrol edilir.

Gecikmenin hak düşümüne etkisi

TTK m.1079, kaptanın haklı bir sebep olmaksızın istemini ileri sürmekte gecikmesi hâlinde hakkının düşeceğini düzenler. Metinde sabit yedi, on beş veya otuz günlük bir süre belirlenmemiştir. Sabit gün sayısının bulunmaması, talebin süresiz olduğu biçiminde yorumlanmaz. Başvuru gecikmeden ve belgelendirilebilir şekilde yapılır. Gerçek işe son verme, öğrenme, önceki talep ve bu başvuru tarihleri ayrı kaydedilir.

Arada geçen dönem için gerçek gecikme açıklaması bulunuyorsa bu açıklama kendi dayanağıyla gösterilir. Haklı sebep sırf sonuç korunmak istendiği için eklenmez. Dosyada mevcut olmayan sağlık belgesi, ulaşma engeli veya önceki gönderi varmış gibi yazılmaz. Açıklamanın hangi döneme ait olduğu ve bu dönemde neyin talebi etkilediği gerçek kayıtla belirtilir. Sonradan düzenlenen belge, geçmiş olayın gerçek tarihi gibi sunulmaz.

Karşı tarafa yazılan cevap tarihi kanuni hak düşümü süresi yerine geçirilmez. Muhatapların bu yazıya belli günde cevap vermesini istemek, kaptanın kendi talebini geciktirme riskini ortadan kaldıran mahkeme kararı değildir. Önceki görüşmenin yalnız fiyat konuşması mı, açık pay satın alma istemi mi olduğu gerçek içeriğinden belirlenir. Başvurunun konusu ve iletilme kaydı, m.1079’daki istemin hangi tarihte ileri sürüldüğünü gösterecek açıklıkta tutulur.

Bilirkişilerce biçilecek değer ve gerçek pay

Kanun, payın bilirkişilerce biçilecek değerinin ödenmesi suretiyle satın alınmasını düzenler. Kaptanın belirlediği açıklamasız rakam, tamamlanmış bilirkişi değeri olarak yazılmaz. İlk talepte gerçek pay gösterilir ve kanuni değerleme esasına göre satın alma istenir. Dosyada mevcut değerlendirme raporu varsa kaynağı, tarihi, kullanılan bilgi ve hangi payı kapsadığı açıklanır. Verilmemiş uzman görüşü varmış gibi eklenmez.

Geminin bütünü ile kaptanın iştirak payı aynı hesap unsuru değildir. Bir gemi değeri belgesini doğrudan başvuranın bütün alacağı kabul etmek hatalıdır. Pay miktarı ve değerleme konusu ayrı belirlenir. İştirak sözleşmesi, güncel sicil, paya ilişkin kayıtlar ve değerlendirmede kullanılan gerçek mali bilgiler birbirleriyle karşılaştırılır. Kanunda bulunmayan sabit indirim, zorunlu piyasa yüzdesi veya standart kaptan payı tazminatı oluşturulmaz.

Pay satın alma bedeli ile ücret, iş ilişkisinden doğan alacak, ortak işletmenin kazanç payı ve ayrı zarar iddiası farklı kalemlerdir. M.1076 kazanç ve zararın paydaşlara gemideki paylarına göre dağıtımını ayrıca düzenler. Bu form geçmiş bütün hesapları tek pay bedeli içinde açıklamasız toplamaz. İleri sürülen diğer kalemin gerçek dayanağı ve tutarı ayrı gösterilir. Bir ödeme iki farklı alacağın tamamını karşıladı veya hiçbirini karşılamadı diye belgesiz sınıflandırılmaz.

Talep diğer donatanlara yöneltilir

M.1079’daki satın alma isteminin muhatapları diğer donatanlardır. Güncel gerçek paydaşlar belirlenir; unvan ve bildirim adresleri doğru yazılır. Gemi müdürünün iletişimi yürütmesi, onun kendi adına bütün payı satın almakla yükümlü gerçek muhatap olduğu anlamına gelmez. Müdürün paydaş sıfatı da bulunuyorsa bu sıfat ayrıca gösterilir. Başvuru yalnız bir yönetim birimine gönderilip bütün diğer donatanlara ulaştığı varsayımıyla bırakılmaz.

Her muhatap için gönderilen gerçek metin, ekler ve ulaşma kaydı saklanır. Karşı tarafın temsilcisi veya şirket yetkilisi yazıyı almışsa hangi kişi adına aldığını gösteren mevcut kayıt kullanılır. Şirket adına imza atan temsilci, sırf imzası nedeniyle kendisinin gemi paydaşı olduğu biçiminde tanıtılmaz. Talep, gerçek paydaş yapısı ve gerçek temsil ilişkisi üzerinden iletilir. Sonradan hazırlanan muhatap listesi önceki gönderinin kapsamını değiştirmiş gibi gösterilmez.

1079 özel talebi ile 1083 çıkma yolunun farkı

TTK m.1083, paydaşın haklı sebebe dayanarak iştirakten çıkmasına izin istemesini ve izin verilmemesi üzerine mahkemeden fesih istemesini düzenler. Mahkemenin haklı sebebi ispatlanmış görmesi üzerine payın devralınması için uygun süre vermesi bu hükmün ayrı aşamasıdır. M.1079’daki kaptan paydaş hakkı ise onayı olmadan işine son verilmesi olayı ve özel satın alma istemiyle kurulur. Bir yolun bütün şartları diğerinin metnine taşınmaz.

Bu doğrudan yazı m.1083 kapsamında mahkemenin fesih kararı değildir. Satın alma isteminin bildirilmesiyle iştirak tamamıyla feshedilmiş, gemi bütünüyle satılmış veya pay sicilde kendiliğinden devredilmiş gösterilmez. Değerleme, ödeme ve gerekli devir işlemlerinin gerçek aşaması izlenir. Kaptan sıfatıyla verilen talep ile daha sonra seçilecek başka hukuki yol aynı tarihli tek işlem gibi kaydedilmez. Uyuşmazlığın devamında görev, yetki ve dava şartları ayrıca kontrol edilir.

Örnek dilekçe: gerçek pay ve satın alma istemi

Örnek yalnız kaptanlık ve paydaş donatanlık sıfatı gerçek dosyada birlikte bulunan kişi için düzenlenir. Sözleşme ve pay kaydı, işe onay olmadan son verme olayı ve talep tarihi gösterilir. Bilirkişi değerlemesi yapılmamışsa kesin bilirkişi tutarı yazılmaz. Talep bu değer belirleme esasını açıkça ister. Tarihler ve mevcut önceki başvurular saklanır; hak düşümü riski sabit cevap süresiyle karıştırılmaz.

Word dosyasının uyarlanması ve son kontrol

Word dosyasında ilk sayfa doğrudan talep, ikinci sayfa hazırlık notlarıdır. Hazırlık notları gönderilen belgeden çıkarılır. Tarih alanına gerçek gönderim günü yazılır. Güvenli elektronik imza fiilen uygulanmışsa belge e-imzalı olarak belirtilebilir; uygulanmamış belgeye e-imzalıdır yazılmaz. Başvuranın adı, gemi kimliği, pay miktarı ve muhataplar kaynak kayıtlarla karşılaştırılır. Ek numaraları ve belge tarihleri metnin açıklamasıyla uyumlu olmalıdır.

Gelen cevap değerleme önerisi, satın alma açıklaması ve başka itirazlar yönünden ayrı okunur. Yalnız görüşme yapılmasıyla ödeme ve devir tamamlandı sonucu yazılmaz. Gerçek ödeme yapılırsa hangi kalemi karşıladığı ve işlemin mevcut aşaması kaydedilir. Başvurunun daha sonra başka hukuki yola dayandırılması gerekiyorsa o yolun şartları ayrıca incelenir. M.1079 metninde olmayan zorunlu bedel oranı, sabit süre ve otomatik fesih sonucu bu forma eklenmez.

Sık sorulan sorular

1. Bu özel hakkın dayanağı nedir?

TTK m.1079, paydaş donatan olan kaptanın işine onayı olmadan son verildiğinde payının diğer donatanlarca bilirkişi değeri ödenerek satın alınmasını istemesini düzenler.

2. Gemideki her kaptan aynı talebi yapar mı?

Gerçek paydaş donatan sıfatı ayrıca aranır. Yalnız kaptanlık görevi veya gemi sahibi şirkette hisse bulunması, doğrudan bu özel pay sıfatını göstermez.

3. Geçici izin görevden alma sayılır mı?

Gerçek işe son verme olayı, karar ve bildirim kapsamıyla belirlenir. Geçici fiilî durum belge incelenmeden aynı olay olarak yazılmaz.

4. İmza bulunan her belge onay anlamına mı gelir?

Gerçek beyanın kapsamı okunur. Alındı imzası ile ayrılmaya onay ayrılır. Onay içeren mevcut belge de dosyadan gizlenmez.

5. İstem için sabit gün sayısı var mı?

M.1079 sabit gün sayısı koymaz; haklı sebep olmadan istemde gecikmenin hak düşümü sonucunu düzenler. Bu durum süresiz hak olarak açıklanmaz.

6. Pay bedelini kaptan tek başına kesinleştirir mi?

Kanun bilirkişilerce biçilecek değerin ödenmesini düzenler. Yapılmamış değerleme varmış gibi kesin tutar yazılmaz. Gerçek pay ve değerlendirme konusu belirlenir.

7. Talebin muhatabı kimdir?

Diğer gerçek donatanlardır. Gemi müdürünün iletişimi yürütmesi, paydaş olmayan müdürü kendi adına satın alma borçlusu yapmaz.

8. Ücret ve diğer alacaklar pay bedeline otomatik eklenir mi?

Pay satın alma bedeli, iş ilişkisi alacakları ve iştirak kazancı farklı kalemlerdir. Her biri gerçek dayanak ve hesapla ayrı gösterilir.

9. Bu yazı iştiraki kendiliğinden fesheder mi?

Doğrudan özel satın alma istemidir. M.1083 haklı sebeple çıkma ve mahkemede fesih yolunu ayrıca düzenler. Yazı tek başına sicilde devir veya fesih kararı değildir.

10. Gemi müdürünün görevden alınmasına aynı form uygulanır mı?

Gemi müdürlüğü m.1068’in ayrı konusudur. M.1079 için gerçek kaptanlık ve paydaş donatanlık sıfatları ile onaysız işe son verme koşulları birlikte kontrol edilir.

Resmî kaynak ve ilgili deniz ticareti yazıları

08.10.2026 tarihinde güncel Türk Ticaret Kanunu m.1064, 1065, 1068, 1069, 1076, 1079 ve 1083 incelenmiştir. Kaptan paydaşın özel satın alma isteminin doğrudan dayanağı m.1079’dur.

İlişkinin unsurları donatma iştirakinin kuruluş rehberinde açıklanır. Genel haklı sebeple çıkma ve pay bedeli yolu m.1083’e dayanır; bu özel kaptan talebinden farklıdır. Gemi müdürünün yetkileri ayrı yönetim sıfatını açıklar. Diğer formlar dilekçe kütüphanesindedir.