Şirket Devri, Birleşme, Bölünme ve Tür Değişikliğinde Sanayi Sicil Belgesi Nasıl Yenilenir?

Sanayi siciline kayıtlı işletmenin devir, birleşme, bölünme veya tür değişikliği başvurusu onaylandığında yeni tarihli ve numaralı sanayi sicil belgesi düzenlenir. Bu sonuç, 15 Nisan 2026’da yürürlüğe giren SGM 2026/4 sayılı Sanayi Sicil Tebliği’nin 6/2. maddesinde açıkça yazılıdır. Yalnızca unvan, fiilî üretim yeri adresi veya üretim konusu değişikliğinde ise aynı maddenin birinci fıkrası uygulanır; belge tarihi ve numarası korunur.

İşlemin ticaret sicilinde tamamlanması, sanayi sicil dosyasının bütün alanlarının otomatik güncellendiği anlamına gelmez. Üretici kimliği, devredilen tesis, kapasite, faaliyet ve mevcut belge kayıtları eşleştirilmelidir. Bu yazı, şirket işleminin sanayi sicilindeki sonucunu ve başvuru hazırlığını ele alır. Birleşmenin geçerliliği, vergi sonuçları veya sektörel izinlerin devri için gereken ayrı incelemelerin yerine geçmez; ilgili belgelerin aynı tarih ve aynı işletmeyi göstermesi üzerinde durur.

SGM 2026/4 m.6 iki farklı belge düzenini ayırır

Başvurunun ilk sorusu şirketin yeni unvanı değil, gerçekleşen hukuki işlemdir. Sanayi Sicil Tebliği m.6 birinci fıkrada unvan, fiilî üretim yeri adresi ve üretim konusunu; ikinci fıkrada devir, birleşme, bölünme ve tür değişikliğini düzenler. Her iki grupta il müdürlüğünün onayı aranır. Belgenin yalnızca şirket tarafından değiştirilmiş nüshasının kullanılması idari yeniden düzenleme işlemi değildir.

Tür değiştiren şirketin eski şirketin devamı olması TTK m.180’in kuralıdır. Bu devamlılık, Tebliğ m.6/2’de açıkça sayılan tür değişikliğini kapsam dışına çıkarmaz. Ticaret hukuku şirketin sürekliliğini, sanayi sicil düzenlemesi ise idari belgenin tarih ve numarasını ele alır. Başvuruda bu iki kayıt arasındaki bağ gösterilmeli; eski işletme tamamen ilgisiz bir kişiymiş gibi açıklama yapılmamalıdır.

Pay devriyle işletme devri de aynı işlem değildir. Ortakların değişmesi ile üretim organizasyonunun başka işletmeye geçmesi ayrı belgelerle anlaşılır. Sözleşmenin başlığında devir kelimesi bulunması tek başına m.6/2 değerlendirmesini tamamlamaz. Pay devrine eşlik eden unvan, üretim yeri veya faaliyet değişiklikleri varsa bunlar ayrıca listelenir. İşlem türünün doğru belirlenmesi, uygun başvuru kaydının temelidir.

Eski belge ile yeni üretici arasındaki bağlantı kurulmalıdır

Dosyada eski sanayi sicil belgesi, eski işletme kimliği ve yeni başvurucu yan yana gösterilir. Ticaret unvanı, sicil bilgisi, vergi numarası ve üretim adresindeki değişikliklerin her biri kendi dayanak belgesine bağlanır. Aynı fabrikanın uzun süredir tanınan ticari adıyla işletilmesi, başvurucunun hukuki kimliğini açıklamaya yetmez. Ticari marka veya tabela ile belge sahibi karıştırılmamalıdır.

Birleşmede devrolunan işletmenin hangi üretim yerinin devralan bünyede devam ettiği açıklanır. Bölünmede ise hangi tesisin, hattın veya üretim konusunun hangi işletmede kaldığı önem kazanır. Birden çok eski belge varsa yalnız en yeni belgenin eklenmesi bütün üretim geçmişini göstermeyebilir. Her belge numarası, ilgili tesis ve işlemin o tesis üzerindeki etkisiyle eşleştirilir.

Devir sözleşmesi, şirket kararı, tescil ilanı ve fiilî teslim tutanağı aynı olguyu ispatlamaz. Sözleşme tarafların üstlendiği işi, tescil ilgili hukuki kaydı, teslim tutanağı da tesisin fiilî devralınmasını açıklar. Dosyada bu belgelerin işlevleri belirtilir. Bir belgedeki tarih başka bir belgeye açıklamasız aktarılmaz; aradaki farklılık varsa gerçek işlem sırası üzerinden anlatılır.

Devir kapsamını gösteren ek listelerde stok, ticari alacak ve üretim aracı birbirinden ayrılır. İşletmenin bütün ticari varlıklarının aynı sözleşmede bulunması, sanayi sicilinde bildirilecek üretim bilgilerinin seçilmesini gereksiz kılmaz. Tesiste kalan, başka tesise taşınan ve işletme dışında bırakılan makine grupları açıkça belirtilir. Böylece kapasite açıklaması ile devir sözleşmesinin ekonomik kapsamı arasında çelişki oluşması önlenir.

6948 m.4: Değişiklik bildiriminin bir aylık süresi

6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu m.4, beyan edilmiş bilgilerdeki değişikliğin bir ay içinde bildirilmesini düzenler. Şirket işlemi tamamlandıktan sonra gelecek yıllık işletme cetvelinin beklenmesi, değişiklik bildirimini onunla birleştirme hakkı vermez. Değişiklik ve yıllık faaliyet bildirimi farklı yükümlülüklerdir. Sanayi sicil dosyasını yürüten birim, işlem takviminde ayrı bir bildirim tarihi oluşturmalıdır.

Bir aylık hesap için dosyadaki bütün tarihlerin aynı olduğu varsayılmaz. Şirket kararının alınması, işlemin tescili, taşınmazın teslimi ve üreticinin fiilen değişmesi farklı günlerde gerçekleşebilir. Hangi beyan bilgisinin hangi hukuki olayla değiştiği belirlenir. Başvuru dilekçesinde yalnızca bugün itibarıyla yenileme istendiğinin yazılması yerine, değişikliğin dayanağı ve zamanı açıklanır.

Şirketin hukuk, muhasebe ve üretim birimleri arasındaki bilgi akışı bu nedenle önemlidir. Ticaret sicili evrakı birimde kalırken sanayi sicil sorumlusunun eski kaydı kullanmaya devam etmesi eksikliği gidermez. Başvuru gönderim kaydı, yüklenen belgelerin sürümleri ve il müdürlüğünden gelen yanıtlar saklanır. Taslak olarak kaydedilmiş dosya ile onaya gönderilmiş başvurunun aynı işlem olmadığı kontrol edilir.

Birleşen veya bölünen işletmenin her üretim yeri incelenir

Tebliğ m.4/2 uyarınca bir işletmenin birden fazla üretim yeri bulunuyorsa her üretim yeri için ayrı başvuru yapılır. Birleşmeden sonra bütün tesislerin tek tüzel kişiye ait olması bu kuralı ortadan kaldırmaz. Dosyada şirket merkezinin adresi ile fiilî üretim yerleri ayrı gösterilir. Merkez adresi değiştirilirken üretim tesisinin hiç taşınmadığı durum da açıkça belirtilmelidir.

Bölünme dosyasında tesislerin yalnız adres listesi yeterli değildir. Üretim hatları, ürün grupları ve kayıtlı kapasite hangi işletmeye geçtiyse açıklama buna göre yapılır. Aynı üretim yeri iki işletme tarafından kullanılacaksa Tebliğ m.5/5’teki ortak adrese ilişkin koşullar da gündeme gelir. Kayıt tablosu hukuki işlemden sonra sahadaki gerçek organizasyonu göstermelidir.

Ruhsat bakımından aynı adresin ve farklı işletmecilerin etkisi, aynı işyerinde birden fazla faaliyet için ruhsat incelemesinde ayrıca ele alınır. Oradaki ruhsat sayısı kuralı, sanayi sicilinde üretim yerlerine göre başvuru düzeninin yerine geçmez. Yeni şirket, her belgenin hangi yer ve hangi faaliyet için düzenlendiğini gösteren karşılaştırma hazırlamalıdır.

Kapasite dosyası yeni üretim organizasyonunu yansıtmalıdır

Tebliğ m.10/4, kapasite bilgilerinin işletmenin ölçeğine göre hangi temelde sunulacağını düzenler. Küçük, orta ve büyük işletmelerde kapasite raporu esas alınır; mikro işletmede rapor bulunmaması halinde işletme beyanı dikkate alınır. Bu düzenleme, bütün eski raporların şirket işlemi sonrasında otomatik geçerli olduğu anlamına gelmez. Rapordaki unvan, adres, makine ve üretim bilgileri mevcut durumla karşılaştırılır.

Bir üretim hattının bölünmeyle başka şirkete geçmesi halinde aynı kapasitenin iki dosyada açıklamasız yer alması önlenmelidir. Makinenin fiilen nerede bulunduğu, hangi işletmenin üretiminde kullanıldığı ve rapor kapsamının nasıl değiştiği belgelenir. Raporun düzenlenme tarihi tek başına yeterli bir kontrol değildir. Belgenin kapsadığı üretim organizasyonu, başvurudaki organizasyonla örtüşmelidir.

Kapasite raporunun hazırlanması ve onayındaki kurum görevi için ticaret ve sanayi odalarının kapasite raporu görevi ayrı hukuki çerçevedir. Sanayi siciline sunulan raporun değişiklik gerektirip gerektirmediği ilgili kayıtlarla değerlendirilir. Sırf şirketler aynı grupta diye bir şirkete ait rapor başka şirketin faaliyetine doğrudan dayanak yapılmaz.

Makine, personel ve faaliyet belgeleri nasıl eşleştirilir?

Devir dosyasının teknik bölümü, üretimde kullanılan varlıkların hangi hukuki ve fiilî ilişkiyle yeni işletmede bulunduğunu açıklamalıdır. Makine listesi, teslim tutanağı ve varsa kullanım sözleşmesi birbirini doğrulamalıdır. Bu belgelerin her birinin her başvuruda bağımsız zorunlu ek olduğu ileri sürülemez; gereken kapsam işlemin niteliği ve SSBS’nin belge alanlarıyla belirlenir. Amaç, sunulan beyanın denetlenebilir olmasıdır.

Personel kayıtlarında şirket işlemi öncesi ve sonrası işyeri organizasyonu gösterilir. Bu inceleme, çalışanların iş hukuku hakları hakkında peşin sonuç kurulması anlamına gelmez. Sanayi sicili açısından üretimi hangi işletmenin yürüttüğünü açıklayan kayıtlar önem taşır. Birleşme veya bölünme kararı, başka işveren adına görünen personelin nasıl değerlendirileceğini tek başına anlatmayabilir; ilgili kayıt bağlantısı kurulmalıdır.

Üretim konusu da eski belgeden mekanik olarak kopyalanmamalıdır. Devralınan işletmede fiilen sona eren faaliyet, yeni ürün grubu veya başka tesise taşınan hat varsa açıklanır. Faaliyet değişikliğinin ruhsata etkisi için işyeri faaliyet konusu değişikliğinde ruhsat kuralları ayrıca kontrol edilir. Sicilde yapılan güncelleme, faaliyetin diğer izin koşullarını kendiliğinden tamamlamaz.

SSBS başvurusu ve il müdürlüğü onayı

Tebliğ m.10/1’e göre sanayi siciline ilişkin işlemler e-Devlet girişiyle Sanayi Sicil Bilgi Sistemi üzerinden elektronik ortamda yürütülür. Başvuru, şirketi temsil etmeye yetkili kişi ve güncel işletme bilgileri üzerinden hazırlanmalıdır. Eski yöneticinin erişim sağlayabilmesi, yeni işlemi şirket adına yapmaya yetkili olduğunu tek başına göstermez. Temsil yetkisiyle teknik kullanıcı erişimi ayrı kontrol edilir.

Başvurunun belge alanlarına yüklenen evrak okunabilir, tam ve birbiriyle tutarlı olmalıdır. Ticaret sicili ilanının yalnız unvanı gösteren bölümünü eklemek, işlemin birleşme veya bölünme olduğunu gösteren kısmı dışarıda bırakabilir. Çok sayfalı kararın eklerinin eksik olması da tesis eşleştirmesini engeller. Başvuru açıklaması, her ekin hangi değişikliği ispatladığını kısa ve açık biçimde belirtmelidir.

M.10/2, başvurunun il müdürlüğünce onaylanmasını veya gerekçesi belirtilerek reddedilmesini öngörür. Elektronik başvuru alındısı onay belgesi değildir. Onaydan sonra üretilen belgenin unvanı, üretim adresi, tarih ve numarası kontrol edilir. M.6/2 kapsamındaki işlem için eski numaranın korunduğu görülürse, kaydın hangi işlem türü üzerinden sonuçlandırıldığı açıklığa kavuşturulmalıdır.

Şirket işleminin sicile tesciliyle başvuru arasındaki dönemde il müdürlüğüne verilmiş yazı veya eksik evrak cevabı varsa bunlar da dosyaya bağlanır. Başvuru sahibinin unvanının süreç içinde değişmesi, eski başvuru kaydını yok saymayı gerektirmez. Aynı talep için açılmış farklı kayıtlar karşılaştırılır; hangi başvurunun sonuçlandırıldığı ve hangisinde ek belge beklendiği belirlenir. Çift kayıtların birbirinden habersiz yürütülmesi önlenir.

Yeni belge geçmiş bildirimleri ve kayıtları silmez

M.6/2’de yeni tarihli belge düzenlenmesi, işletmenin önceki faaliyetlerinin hiç gerçekleşmemiş sayılması değildir. Eski belge, yıllık işletme cetvelleri ve değişiklik bildirimleri şirket dosyasında korunur. Devir öncesi döneme ilişkin bilgi istenmesi halinde hangi işletmenin hangi tarihe kadar üretim yaptığı açıklanabilmelidir. Yeni ve eski kayıtların bağının koparılması, sonraki denetimde veri tutarsızlığı oluşturur.

Tebliğ m.7, belgenin geçerliliğini yıllık işletme cetveli verilmesine bağlar. Yapısal değişiklik bildiriminin sonuçlandırılması, yıllık cetvel verme yükümlülüğünün yerine geçmez. Aynı şekilde cetvel gönderilmesi de birleşme veya tür değişikliğine ilişkin m.6 başvurusunu kendiliğinden tamamlamaz. İki işlem şirketin izleme tablosunda ayrı tutulur; her biri için sonuç kaydı alınır.

Geçmiş eksiklik bulunuyorsa yeni belge almakla bunların otomatik ortadan kalktığı açıklaması yapılmamalıdır. M.6 böyle bir af hükmü içermez. Eski dönem beyannamesi, değişikliğin zamanında bildirimi ve yıllık cetvelin kapsamı kendi hukuki dayanaklarıyla incelenir. Bu yazıda doğrulanmamış ceza miktarı veya bütün geçmiş eksiklikleri gideren tek işlem önerisi verilmemektedir.

Yeni belgenin diğer kurumlara sunulması

Sanayi sicil belgesini kullanan kurumun dosyasında eski şirket kimliği bulunması, belgenin yenilenmesinden sonra ayrıca açıklama gerektirebilir. Başvurucu hangi işlem için belge sunduğunu ve belgenin hangi üretim yerine ait olduğunu belirtmelidir. Yeni belge numarası ile eski işlem dosyası arasındaki ilişki, eski belgenin saklanmasını ve değişiklik evrakının erişilebilir olmasını önemli hale getirir.

Elektrik aboneliği, işyeri ruhsatı, çevre izni, teşvik veya sektörel lisans konusunda tek bir toplu devir sonucu çıkarılmaz. Her düzenlemenin kendi belge sahibi, bildirim ve onay koşulları vardır. Sanayi sicilinde m.6/2 işleminin tamamlanması, diğer kurumlar adına verilmiş bir devir izni değildir. Şirketin belge envanterinde yetkili kurum ve gereken işlem ayrıca gösterilmelidir.

Dosya tesliminde verilen belgenin gerçekten son düzenlenmiş nüsha olması kontrol edilir. Eski unvanlı belgeyi yeni belgeyle aynı anda gerekçesiz kullanmak karşı tarafta üretici kimliğini belirsizleştirir. Eski nüsha tarihsel dayanak olarak sunuluyorsa bu işlevi açıkça yazılır. Yeni belgenin kapsamı dışında kalan üretim yeri veya ürün için sicile kayıt varmış gibi açıklama yapılmaz.

Ret gerekçesi ve son kontrol dosyası

Ret kararından sonra ilk adım, gerekçenin hangi beyan veya belgeyle ilgili olduğunu saptamaktır. İşlem türünün yanlış seçilmesi, temsil belgesinin eksikliği, tesisin eşleştirilememesi ve kapasite bilgisindeki uyumsuzluk farklı eksiklerdir. Tebliğ m.10/2, eksikler tamamlanarak yeniden başvuruyu düzenler. Aynı dosyanın hiçbir açıklama yapılmadan yeniden gönderilmesi, gerekçenin karşılandığını göstermez.

Yeniden başvuru açıklamasında önceki talep numarası, ret tarihi, istenen düzeltme ve eklenen belge belirtilir. Değişen üretim verisi ile yalnızca açıklığa kavuşturulan eski bilgi ayrılır. Gerçekte bulunmayan makine, personel veya kapasite yalnız onay alınması amacıyla beyana eklenmez. Başvurunun ticaret sicili ve fiilî tesis kayıtlarıyla tutarlı kalması, sonraki denetimin de temelidir.

Son incelemede şirket işleminin türü, bildirim tarihi, tesis listesi, kapasite dayanağı, başvuru yetkisi ve düzenlenen belge birlikte kontrol edilir. Bu inceleme onay sonucu garantisi vermez; sunulan dosyanın doğru hukuki işlem üzerinden değerlendirilmesini sağlar. Yeni belge ile eski kayıtlar arasındaki bağlantı açık olduğunda şirketin sonraki yıllık cetvel ve değişiklik işlemleri de takip edilebilir hale gelir.

Şirket işlemlerinde sanayi sicili hakkında sık sorulan sorular

Şirket birleşmesinde sanayi sicil numarası aynı kalır mı?

SGM 2026/4 sayılı Tebliğ’in 6/2. maddesi, birleşme başvurusu il müdürlüğünce onaylandığında yeni tarihli ve numaralı belge düzenlenmesini öngörür. Üretimin aynı yerde devam etmesi, işlemi sıradan unvan değişikliğine dönüştürmez. Birleşme ile üretim yeri kayıtları birlikte gösterilmelidir.

Sadece unvan değişirse yeni belge numarası alınır mı?

Tebliğ’in 6/1. maddesindeki unvan değişikliğinin onayında tarih ve numara korunarak belge yeniden düzenlenir. Ancak unvan değişikliği bir tür değişikliği veya birleşmenin sonucuysa işlemin gerçek hukuki niteliği dikkate alınır. Yalnızca yeni unvana bakılarak fıkra seçilmez.

Tür değiştiren şirket eskisinin devamı olduğu için sicil işlemi atlanır mı?

Hayır. TTK 180 şirketin devamlılığını düzenler. Sanayi Sicil Tebliği’nin 6/2. maddesi ise tür değişikliğinde yeni tarih ve numara kullanılmasını açıkça öngörür. Şirketin hukuki devamlılığı ile idari belgenin yeniden düzenlenmesi farklı konulardır.

Her pay devri sanayi işletmesinin devri sayılır mı?

Pay devri ile işletmenin devri farklı hukuki işlemlerdir. Sicil başvurusu hazırlanırken devredilen şeyin niteliği ve üretici kimliğindeki değişiklik belirlenir. Pay devrine eşlik eden unvan, adres veya faaliyet değişiklikleri de ayrıca incelenmelidir; sözleşmedeki devir sözcüğü tek başına yeterli değildir.

Değişiklik bildirimi için süre nedir?

6948 sayılı Kanun’un 4. maddesi beyan edilmiş bilgilerdeki değişikliğin bir ay içinde bildirilmesini düzenler. Sözleşme, karar, tescil ve fiilî teslim tarihleri dosyada ayrılmalı; bildirimin hangi değişiklik olgusuna dayandığı belgeleriyle açıklanmalıdır.

Birleşen şirketin tüm tesisleri tek sanayi sicil belgesinde toplanır mı?

Tebliğ’in 4/2. maddesi birden fazla üretim yerinde her yer için ayrı başvuruyu öngörür. Birleşmenin tek tüzel kişi altında tamamlanması, farklı üretim yerlerinin kayıtlarının otomatik olarak tek belgeye birleştiğini göstermez. Her tesisin durumu ayrıca eşleştirilir.

Bölünmede eski kapasite bilgileri aynen kullanılabilir mi?

Kapasite bilgileri yeni üretim organizasyonunu yansıtmalıdır. Varlıkların veya üretim hatlarının farklı işletmelere geçtiği bölünmede eski veriler açıklamasız kopyalanmaz. Tebliğ’in 10/4. maddesine göre gerekli rapor veya işletme beyanı güncel durumla uyumlu hazırlanır.

Sanayi sicili yenilenince sektörel izinler de yenilenmiş olur mu?

Hayır. Sanayi sicili, işyeri ruhsatı, sektörel lisans ve diğer yetki belgeleri kendi düzenlemelerine tabidir. Şirket işleminin her belgeye etkisi ayrı değerlendirilir. Bir kurumun belge düzenlemesi, başka kurumun onay şartının yerine geçtiği şeklinde kullanılamaz.

Yeni belge geçmiş yıllık cetvel eksikliklerini temizler mi?

Tebliğ’in 6/2. maddesi yeni belgenin tarih ve numarasını düzenler; geçmiş bildirim yükümlülüklerini ortadan kaldıran bir af hükmü içermez. Önceki faaliyet dönemleri ve cetvel kayıtları dosyada korunmalı, varsa eksikler kendi hükümleri çerçevesinde ele alınmalıdır.

Başvuru reddedilirse aynı evrak yeniden gönderilmeli midir?

Önce ret gerekçesi belirlenmelidir. Tebliğ’in 10/2. maddesi eksikler tamamlanarak yeniden başvuruyu düzenler. İşlem türünün yanlış gösterilmesi, üretim yerlerinin eşleştirilememesi ve belge eksikliği farklı sorunlardır; her biri uygun açıklama ve belgeyle giderilir.

Birden fazla ilde üretim yapan şirketlerin dosyası

İstanbul merkezli bir şirketin Mersin veya başka illerdeki üretim yerleri, şirket merkeziyle tek adres gibi gösterilmez. Her tesisin eski ve yeni işletme kimliği, sicil belgesi ve kapasite dayanağı ayrı eşleştirilir. Birleşme veya bölünme takvimi hazırlanırken sanayi sicili işlemleri ilgili üretim yerinin dosyasına bağlanır.

Hukuki değerlendirme için iletişim

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →