Belarus Türk Konsoloslukları: Minsk Randevu 2026

Belarus belgesi için temel rota

İşlem sırası belgenin adına değil, düzenleyen makama göre kurulur. Mahkeme kararı, noter belgesi, diploma, arşiv kaydı ve diğer idarî belgeler aynı apostil merciine gitmez. İlk aşamada belgenin aslı, düzenleyen kurum, düzenleme tarihi, imza sahibinin sıfatı ve mühür bilgisi kontrol edilir. İkinci aşamada HCCH kaydındaki görev dağılımına göre doğru Belarus makamına başvurulur. Üçüncü aşamada apostilin belgeye veya belgeye bağlı allonja usulüne uygun eklenmesi sağlanır. Dördüncü aşamada belgenin ve apostilin Türkçe tercümesi hazırlanır. Beşinci aşamada belgeyi Türkiye’de kabul edecek mahkeme, tapu müdürlüğü, banka, ticaret sicili, noterlik veya başka kurumun işlemine özgü ek belgeler tamamlanır.

Apostil, belgenin içeriğini doğru kabul eden bir karar değildir. Apostil; imzanın gerçekliğini, imzalayanın hangi sıfatla hareket ettiğini ve varsa mühür ya da damganın kaynağını teyit eder. Belgenin maddî içeriği, temsil yetkisinin kapsamı, işlemin Türk kamu düzenine uygunluğu ve Türk kurumundaki kullanılabilirliği ayrıca incelenir. Bu ayrım özellikle şirket kararları, miras belgeleri, boşanma kararları ve taşınmaz işlemlerinde önem taşır.

Belarusça veya Rusça düzenlenen bir belgenin yalnız apostilli olması Türkçe işlem için yeterli değildir. Tercümenin kim tarafından yapılacağı ve tercüme imzasının nasıl onaylanacağı, belgenin Türkiye’de mi yoksa Belarus’ta mı tercüme edildiğine göre değişir. Dosyanın en güvenli biçimi; asıl belge, apostil, tam tercüme ve tercüme tasdikinin birbirinden kopmayacak şekilde sunulmasıdır. İsimlerin pasaporttaki Latin harfli yazımı, doğum tarihi, şirket unvanı ve sicil numarası bütün evrakta aynı olmalıdır.

Belarus’un apostil statüsü ve yetkili makamları

HCCH’nin güncel Apostil Sözleşmesi durum tablosunda Belarus, Sözleşmeye taraf devlettir. Belarus’un 16 Haziran 1992 tarihli bildirimi bir halefiyet beyanıdır; yürürlük tarihi 31 Mayıs 1992 olarak gösterilir. Bu iki tarih aynı hukuki olayı ifade etmez. Türkiye de Sözleşmeye taraftır ve Belarus belgesinin Türkiye’de kullanımı bakımından apostil rejimi uygulanır.

HCCH’nin Belarus yetkili makam kaydı, belge kaynağına göre dört ana grup gösterir:

• Belarus Adalet Bakanlığı: mahkemeler, Bakanlığın hukuk uzmanlığı ve kriminalistik merkezi, Cumhuriyet iş tahkimi, bölgesel adalet idareleri, Minsk Şehir Yürütme Komitesi adalet idaresi, noter arşivleri ve noter görevlilerince düzenlenen belgeler.
• Bölgesel adalet idareleri ile Minsk Şehir Yürütme Komitesi adalet idaresi: mahkemeler, noter arşivleri ve noterlerce düzenlenen belgeler.
• Belarus Eğitim Bakanlığı: eğitim kurumlarınca düzenlenen diplomalar, belgeler ve ilgili eğitim kayıtları.
• Adalet Bakanlığı Arşivler ve Belge Yönetimi Dairesi: Belarus devlet arşivlerinin düzenlediği belgeler.
• Belarus Dışişleri Bakanlığı: diğer belgeler; ayrıca Belarus diplomatik veya konsolosluk temsilcilikleri aracılığıyla Belarus’a iletilen ya da onlar tarafından temin edilen ve diğer yetkili makamların alanına giren belgeler.

Bu görev dağılımı, “her belge Dışişlerine gider” yaklaşımının doğru olmadığını gösterir. Örneğin diploma ile noter vekâletnamesinin ilk apostil mercii aynı değildir. Başvuru sahibi önce düzenleyen kurumu doğru tanımlar ve o belgeyi kapsayan yetkili merciin güncel başvuru koşullarını kontrol eder. Harç, teslim süresi ve randevu yöntemi resmî makamın işlem günündeki duyurusundan teyit edilir.

Belge türüne göre işlem

Noter belgesi ve vekâletname

Belarus noterinin düzenlediği veya imzasını tasdik ettiği belge için apostil, HCCH kaydındaki Adalet Bakanlığı ya da yetkili bölgesel adalet idaresi hattında alınır. Noterin tasdiki, vekâlet veren kişinin kimliğini ve imzasını belgelemekle sınırlı kalır; Türkiye’deki işlem için gereken özel yetkilerin metinde bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir.

Mahkeme kararı

Mahkeme kararında kesinleşme şerhi, kararın tam örneği ve yetkili mahkeme görevlisinin imzası kontrol edilir. Apostil doğru adalet makamından alınır. Karar Türkiye’de doğrudan icra edilmeyecekse delil olarak sunulması ile tanıma veya tenfiz talebi birbirinden ayrılır. Yabancı boşanma, velayet, alacak veya tazminat kararının Türk hukukundaki etkisi MÖHUK hükümlerine göre belirlenir.

Diploma ve eğitim belgesi

Diploma, transkript ve eğitim kurumu belgesinde eğitim kurumunun statüsü ile belgeyi imzalayanın sıfatı kontrol edilir. HCCH kaydına göre eğitim kurumlarının belgelerinde yetkili makam Belarus Eğitim Bakanlığıdır. Türkiye’de denklik veya meslek icrası isteniyorsa apostil, denklik kararının yerini tutmaz; ilgili Türk kurumunun ayrıca istediği müfredat, transkript, süre veya kurum tanıma belgeleri dosyaya eklenir.

Nüfus ve medenî hâl belgesi

Doğum, evlenme, ölüm ve isim kayıtlarında belgenin güncel örneği, düzenleyen sicil birimi ve kişi bilgilerinin pasaportla uyumu kontrol edilir. Bu belgelerin hangi apostil makamına sunulacağı, belge üzerindeki düzenleyen makam esas alınarak belirlenir. Evlenme ehliyeti, soybağı veya miras işlemlerinde tarih sınırlaması koyan Türk kurumu varsa yeni tarihli örnek alınır.

Arşiv belgesi

Devlet arşivinden alınan kayıtlar için HCCH kaydı, Adalet Bakanlığı Arşivler ve Belge Yönetimi Dairesini yetkili gösterir. Eski tarihli doğum, ikamet, çalışma veya eğitim kayıtlarında arşiv belgesinin hangi asıl kayda dayandığı açık olmalıdır. Arşiv cevabının apostili, cevap içeriğinin maddî doğruluğunu değil kamu imzasının kaynağını teyit eder.

Belarus’ta kişisel vekâletname hazırlığı

Vekâletnamenin metni, Belarus noterine gidilmeden önce Türkiye’de yürütülecek işleme göre hazırlanır. Vekilin ve vekâlet verenin tam adı, doğum tarihi, vatandaşlığı, pasaport veya kimlik bilgisi ve adresi doğru yazılır. Taşınmaz, miras, şirket payı, banka, dava, sulh, feragat, kabul, tahkim ve icra yetkileri genel sözlerle bırakılmaz; işlemin gerektirdiği özel yetkiler açıkça sayılır.

Belarus Medenî Kanunu m.183, temsilcinin yetkisini vekâletname, kanun veya yetkili devlet organı işleminden alabileceğini ve temsilcinin yaptığı işlemin sonuçlarının doğrudan temsil olunana ait olduğunu düzenler. Aynı Kanunun m.186/1 hükmünde vekâletname, üçüncü kişiler önünde temsil için verilen yazılı yetki olarak tanımlanır. Noterlik şekline bağlı bir işlem için vekâletnamenin de m.186/2 uyarınca noterlikçe onaylanması esastır. Bu hükümler, Belarus iç hukukundaki vekâlet şekli ile Türkiye’de yapılacak işlemin özel şeklinin birlikte planlanmasını gerektirir.

Vekâletnamenin tarihi açıkça yer alır. Belarus Medenî Kanunu m.187, süre yazılmayan vekâletnameyi kural olarak bir yıl geçerli sayar; düzenleme tarihi bulunmayan vekâletnameyi geçersiz kabul eder. Yurt dışında kullanılmak üzere noterlikçe onaylanan ve süre içermeyen vekâletname bakımından m.187/2’de özel bir devam kuralı bulunur. Buna rağmen Türk kurumundaki işlem ve risk yönetimi için yetkinin süresi, sona erme yöntemi ve azil bildirimi metinde açık tutulur.

Belarus şirketi adına vekâletname

Şirket adına vekâletname, yöneticinin kişisel vekâletinden ayrı bir dosyadır. Belarus Medenî Kanunu m.49/1’e göre tüzel kişi, hak kazanıp borç altına kuruluş belgeleri ve mevzuata uygun çalışan organları aracılığıyla girer. Bu nedenle imzalayanın yalnız kimliği değil, şirket organındaki sıfatı ve temsil kapsamı da belgelenir.

Belarus Medenî Kanunu m.186/5, tüzel kişi adına vekâletnamenin şirket yöneticisi veya kuruluş belgesinin yetkilendirdiği başka kişi tarafından imzalanacağını; yöneticinin kendi yetki alanında şirket adına vekâletnamesiz hareket ettiğini düzenler. Dosyada güncel şirket sicil kaydı, kuruluş belgesi, yönetici atama veya seçim belgesi, gerekiyorsa yönetim kurulu ya da ortaklar kurulu kararı ve imza sahibinin kimlik belgesi birlikte sunulur. Devlet veya idarî bölge mülkiyetine dayalı tüzel kişilerde para veya diğer malvarlığı değerlerinin alınması ya da verilmesine ilişkin özel imza kuralı ayrıca kontrol edilir.

Vekâlet metninde şirketin tam unvanı, hukukî türü, kayıt numarası, merkezi ve temsilcinin sıfatı yer alır. Taşınmaz alım-satımı, şirket payı devri, banka hesabı, dava takibi, sulh, feragat, tahkim, icra, vergi ve gümrük işlemleri ayrı başlıklarda yazılır. Şirket organ kararında verilen yetki ile vekâletname metni çelişmemelidir. Sicil özeti yalnız şirketin varlığını gösteriyorsa temsil yetkisinin kapsamı için kuruluş belgesi ve organ kararı da dosyaya eklenir.

Şirket evrakının apostilinde her belgenin kamu belgesi niteliği ayrıca değerlendirilir. Özel şirket içi karar doğrudan apostil kapsamına girmiyorsa noter tasdikiyle kamu belgesi niteliği kazanması ve ardından noter belgesi için yetkili adalet makamından apostil alınması yöntemi uygulanır. Kesin sıra, belgenin düzenlenme biçimi ve Belarus makamının kabul ettiği tasdik türü üzerinden belirlenir.

Türkiye’de özel yetki, tercüme ve delil kuralları

Türk Borçlar Kanunu m.504/3; dava açma, sulh olma, hakeme başvurma, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talebi, kambiyo taahhüdü, bağışlama, kefalet, taşınmaz devri veya bir hakla sınırlandırma gibi işlemlerde açık yetki arar. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.74 de vekilin sulh, hâkimi ret, davanın tamamını ıslah, yemin teklif ve iade, haczi kaldırma, tahkim, iflas, ibra, feragat ve kabul gibi işlemlerinde özel yetki düzenler. Belarus’ta imzalanacak metin, bu yetkileri imzadan önce içermelidir; sonradan yapılan tercüme, metinde bulunmayan özel yetkiyi eklemez veya tamamlamaz.

HMK m.223 yabancı dildeki belgenin tercümesiyle sunulmasına, m.224 ise yabancı resmî belgenin tasdikine ilişkindir. Apostil, m.224 bakımından kamu imzasının tasdik zincirini sadeleştirir. Noterlik Kanunu m.79 yabancı dilde belge ve tercüme işlemlerini; m.89 ise bazı işlemlerin düzenleme şeklini ilgilendirir. Taşınmaz mülkiyetinin devri TMK m.706 uyarınca resmî şekle bağlıdır. Mirasın reddi için TMK m.606’daki üç aylık süre dosyanın takviminde ayrıca izlenir.

Yabancı mahkeme kararlarında MÖHUK m.50 tanıma ve tenfizin genel çerçevesini, m.53 başvuru belgelerini, m.54 tenfiz şartlarını, m.58 ise tanımanın etkisini düzenler. Apostilli mahkeme kararı, tek başına Türk mahkemesinde icra kabiliyeti sağlamaz. Kararın kesinleşmesi, savunma hakkı, karşılıklılık gereken hâller ve kamu düzeni incelemesi ayrı yürütülür.

Tercümede kişi adları pasaportla, şirket unvanı sicil kaydıyla ve taşınmaz bilgileri Türk tapu kaydıyla eşleştirilir. Apostil metni de tercüme edilir. Belgenin sayfa sayısı, ekleri, mühürleri ve bağlantı şerhleri tercüme dosyasında korunur. Türkiye’de kullanılacak son nüsha üzerinde kopuk sayfa, eksik ek veya farklı isim yazımı bırakılmaz.

Minsk Büyükelçiliği: güncel iletişim ve görev alanı

Türkiye Cumhuriyeti Minsk Büyükelçiliği, Ulitsa Volodarskova 6, 220030 Minsk, Belarus adresindedir. Resmî sayfada Büyükelçilik telefonu +375 17 374 13 83, Konsolosluk Şubesi telefonu +375 17 368 14 08, nöbetçi/acil telefon +375 25 666 66 61, faks +375 17 397 27 46 ve e-posta embassy.minsk@mfa.gov.tr olarak yayımlanmıştır. Görev alanı tüm Belarus’tur. +90 312 292 29 29 numarası 7/24 Konsolosluk Çağrı Merkezidir; yerel nöbetçi telefonundan ve olağan randevu kanalından ayrıdır.

Konsolosluk başvuruları, resmî tatiller dışında hafta içi 09.00–12.00 ve 13.00–16.00 arasında alınır. Randevu, belge listesi ve harç bilgisi işlemden önce Büyükelçiliğin resmî kanallarından teyit edilir. Büyükelçilikten alınan bilgi, Belarus apostil makamının görevini ortadan kaldırmaz; konsolosluk işlemi ile apostil iki ayrı hukuki mekanizmadır.

Resmî sitedeki “Holidays 2026” paneli 2020 ve 2021 tarihlerini göstermektedir. Bu eski kayıtlar 2026 tatil veya kapanış takvimi olarak kullanılmaz; başvuru gününün açık olup olmadığı doğrudan temsilcilikten teyit edilir.

Belarus–Türkiye dosya kontrol listesi

• Belgenin aslı veya resmî onaylı örneği ve düzenleyen Belarus makamı belirlendi.
• HCCH görev dağılımına göre doğru apostil makamı seçildi.
• Apostildeki imza, sıfat, mühür ve belge bağlantısı kontrol edildi.
• Kişi adı, pasaport bilgisi, doğum tarihi ve adresler bütün belgelerde eşleştirildi.
• Şirket dosyasında sicil kaydı, kuruluş belgesi, organ kararı ve temsil yetkisi birlikte hazırlandı.
• TBK m.504/3 ve HMK m.74 kapsamındaki özel yetkiler vekâletnameye açıkça yazıldı.
• Belge ile apostilin tamamı Türkçeye çevrildi ve tercüme tasdiki tamamlandı.
• Mahkeme kararında kesinleşme, tanıma veya tenfiz gereksinimi ayrıca incelendi.
• Tapu, miras, banka veya ticaret sicili işleminin güncel kurum listesi kontrol edildi.
• Asıl belge, apostil, tercüme ve ekler birbirinden ayrılmayacak şekilde dosyalandı.

Belarus vekâletname ve apostil işlemleri hakkında sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar ve kontrol tarihi

• HCCH Apostil Sözleşmesi durum tablosu
• HCCH Belarus yetkili makamları
• T.C. Minsk Büyükelçiliği iletişim sayfası
• Belarus Medenî Kanunu – WIPO Lex

Kaynak kontrol tarihi: 4 Ekim 2026. Minsk Büyükelçiliğinin adresi, görev alanı, telefonları, konsolosluk kabul saatleri, 7/24 çağrı merkezi ve eski tarih gösteren tatil paneli yeniden okundu. HCCH’nin 30 Haziran 2026 güncellemeli tablosunda Belarus’un 16 Haziran 1992 halefiyet bildirimi ile 31 Mayıs 1992 yürürlük tarihi yeniden doğrulandı. Kurumların işlem saatleri, harçları ve başvuru yöntemleri değiştiğinde resmî sayfalar esas alınır.