Vasiyetname Nasıl Hazırlanır? Türleri ve Geçerlilik Şartları

Vasiyetname nasıl hazırlanır? Vasiyetname, mirasın istenen kişilere bırakılmasını sağlayan tek taraflı ölüme bağlı tasarruftur; fakat kanunun öngördüğü üç şekilden birine uyulmazsa iptal edilebilir. Resmî vasiyetname, el yazılı vasiyetname ve yalnız olağanüstü koşullarda sözlü vasiyetname vardır. Bilgisayarda yazılıp yalnız imzalanan sıradan bir metin, el yazılı vasiyetname şartlarını karşılamaz.

Vasiyetname Nasıl Hazırlanır ve Kimler Yapabilir?

TMK m.502’nin kesin kuralı şudur: Vasiyet yapabilmek için ayırt etme gücüne sahip ve on beş yaşını doldurmuş olmak gerekir. Erginlik için aranan on sekiz yaş vasiyetname bakımından aranmaz. Ancak yaş şartının sağlanması tek başına yeterli değildir; işlem anında kişinin davranışlarının anlam ve sonuçlarını değerlendirebilmesi gerekir.

Demans, Alzheimer, ağır psikiyatrik hastalık, bilinç etkileyen ilaç veya ölümcül hastalık tanısı vasiyetnameyi kendiliğinden geçersiz yapmaz. Esas olan düzenleme anındaki ayırt etme gücüdür. İleride itiraz öngörülüyorsa aynı gün alınan hekim raporu, noter gözlemi ve işlem kayıtları ispatı güçlendirebilir. Ayırt etme gücü sonradan kazanılsa bile önceki geçersiz işlem kendiliğinden iyileşmez; yeni vasiyetname düzenlenir.

Resmî Vasiyetname Noterde Nasıl Düzenlenir?

Resmî vasiyetname iki tanığın katılmasıyla sulh hâkimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer görevli tarafından düzenlenir. Mirasbırakan arzularını görevliye bildirir; görevli metni yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir. Metin okunup imzalanır, görevli tarih koyarak imzalar; ardından kanundaki tanık beyanı ve imzalar tamamlanır.

Tanıkların fiil ehliyetine sahip olması, kamu hizmetinden yasaklı olmaması, okuryazar olması ve mirasbırakanın eşi, üstsoyu, altsoyu, kardeşi veya bu kişilerin eşi olmaması gerekir. Düzenlemeye katılan görevli ve tanıklara, bunların belirli yakınlarına vasiyetnameyle kazandırma yapılamaz. Okuma-yazma veya işitme-konuşma engeli varsa TMK’daki özel resmî şekil uygulanır; standart metin kullanılmaz.

El Yazılı Vasiyetnamenin Geçerlilik Şartları Nelerdir?

Kanun metni: TMK m.538 — El yazılı vasiyetname

El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur. El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık veya kapalı olarak notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakılabilir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — resmî güncel metin

Metnin tamamı mirasbırakanın kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Bilgisayar çıktısı, başka kişinin yazdığı metin, ses kaydı veya yalnız el yazılı imza bu şekli karşılamaz. Tarih yıl, ay ve günü göstermeli; imza metnin sonunda vasiyet iradesini kapsamalıdır. Sonradan yapılan ekleme ve silintiler ayrıca tarih ve imzayla doğrulanmadığında kapsam tartışması doğurur.

Kanun saklama için notere, sulh hâkimine veya yetkili memura bırakma imkânı tanır; bırakma geçerliliğin zorunlu unsuru değildir. Evde saklanan geçerli bir el yazılı vasiyetname de ölümden sonra derhâl sulh hâkimine teslim edilmelidir. Kaybolma, yok edilme ve ölümden sonra bulunmama riskini azaltmak için resmî saklama tercih edilmelidir.

Sözlü Vasiyetname Hangi Olağanüstü Durumlarda Geçerlidir?

TMK m.539’a göre mirasbırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmî veya el yazılı vasiyetname yapamıyorsa son arzularını iki tanığa anlatıp onları beyanına uygun vasiyetname yazmak veya yazdırmakla görevlendirebilir. Olağanüstü durum bulunması yetmez; diğer iki şekli kullanma imkânı gerçekten olmamalıdır.

Tanıklardan biri beyanı yer, yıl, ay ve günü göstererek yazar, imzalar ve diğeri de imzalar; belge vakit geçirmeden sulh veya asliye mahkemesine verilir ve olağanüstü durum açıklanır. Tanıklar doğrudan mahkemeye başvurup beyanı tutanağa da geçirebilir. TMK m.541 uyarınca mirasbırakan sonradan diğer şekillerde vasiyet yapma olanağına kavuşur ve bu tarihin üzerinden bir ay geçerse sözlü vasiyet hükümden düşer.

Vasiyetnamede Hangi Konular Açıkça Yazılmalıdır?

Mirasçı atama, belirli mal bırakma, vakıf kurma, koşul veya yükleme, yedek mirasçı, art mirasçı ve vasiyeti yerine getirme görevlisi atanabilir. Kişiler ad-soyad, kimlik ve yakınlık bilgileriyle; taşınmazlar tapu, araçlar plaka ve diğer mallar ayırt edilebilir özellikleriyle gösterilir. “Evimi yeğenime bırakıyorum” denildiğinde birden fazla ev veya yeğen varsa yorum sorunu doğar.

Vasiyetnamenin yalnız düzenlendiği gün mevcut malları mı, ölüm anındaki terekenin tamamını mı kapsadığı açık olmalıdır. Borçların ödenmesi, cenaze arzusu ve kişisel eşyalar yazılabilir; hukuka veya ahlaka aykırı koşullar geçersizdir. Mirasbırakan vasiyetini istediği zaman yeni vasiyetname, yok etme veya sonraki tasarrufla geri alabilir. Birden çok metin varsa sonraki tarihli tasarrufun öncekiyle bağdaşmayan hükümleri kaldırır.

Vasiyetnameyle Mirasın Tamamı Başkasına Bırakılabilir mi?

Mirasbırakan yalnız tasarruf edilebilir kısım üzerinde serbesttir. TMK m.506’ya göre altsoyun saklı payı yasal payının yarısıdır. Ana ve babadan her birinin saklı payı yasal payının dörtte biridir. Sağ kalan eşin saklı payı; altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı, diğer hâllerde yasal payının dörtte üçüdür. Kardeşlerin saklı payı yoktur.

Saklı payı ihlal eden vasiyetname kendiliğinden tamamen geçersiz olmaz. Saklı paylı mirasçı tenkis davasıyla kazandırmanın tasarruf edilebilir oranı aşan kısmının azaltılmasını ister. Hesapta net tereke, bazı sağlararası kazandırmalar ve denkleştirme dikkate alınır. Pay oranlarını örneklerle görmek için miras payı nasıl hesaplanır rehberi incelenebilir.

Mirastan Çıkarma Vasiyetnamede Nasıl Yapılır?

Saklı paylı mirasçı, mirasbırakana veya yakınlarından birine karşı ağır suç işler ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmezse TMK m.510 uyarınca mirasçılıktan çıkarılabilir. Çıkarma sebebi vasiyetnamede açık gösterilmelidir. İtiraz hâlinde sebebin varlığını çıkarmadan yararlanan mirasçı veya vasiyet alacaklısı ispatlar.

“Benimle görüşmedi, mirastan çıkardım” cümlesi her durumda kanuni sebep değildir. Borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoy için koruyucu çıkarma farklı ve sınırlı koşullara tabidir. Çıkarma sebebi ispatlanamazsa tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; mirasbırakan sebep hakkında açık yanılgıya düşmüşse çıkarma geçersiz olur.

Vasiyetname Ölümden Sonra Nasıl Açılır ve Uygulanır?

Vasiyetnameyi elinde bulunduran kişi, mirasbırakanın ölümünü öğrenince belgeyi geçerli görmese bile derhâl sulh hâkimine teslim etmek zorundadır. TMK m.596’ya göre vasiyetname tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur. Bilinen mirasçılar ve ilgililer çağrılır; hazır olmamaları açılmayı engellemez.

Açılma, vasiyetnamenin geçerli olduğuna veya malın hemen vasiyet alacaklısına geçtiğine dair kesin hüküm değildir. Atanmış mirasçı mirasçılık belgesi; belirli mal vasiyeti alacaklısı teslim ve tescil talep eder. Taşınmaz için tapu, veraset-intikal vergisi ve varsa tenkis/iptal uyuşmazlığı birlikte değerlendirilir.

Vasiyetnamenin İptali Hangi Sebeple ve Hangi Sürede İstenir?

TMK m.557’ye göre tasarruf; ehliyetsizlik, yanılma-aldatma-korkutma-zorlama sonucu yapılma, içeriğin veya koşulların hukuka ya da ahlaka aykırı olması veya kanundaki şekle uyulmaması nedenleriyle iptal edilebilir. Dava, tasarrufun iptalinde menfaati bulunan mirasçı veya vasiyet alacaklısı tarafından tasarruftan yararlanan kişiye karşı açılır.

TMK m.559’daki süre kesindir: Davacı, tasarrufu, iptal sebebini ve hak sahibi kişiyi öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içinde dava açmalıdır. Hak her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden itibaren iyi niyetli davalıya karşı on yıl, iyi niyetli olmayan davalıya karşı yirmi yıl geçmekle düşer. Hükümsüzlük def’i süreye bağlı olmadan ileri sürülebilir. Yurt dışında düzenlenen belgeler için yabancı vasiyetnamenin Türkiye’de geçerliliği rehberi kullanılabilir.

Geçerli Vasiyetname İçin Kontrol Listesi

1. Ayırt etme gücü ve on beş yaş şartı doğrulanır. 2. Resmî, el yazılı veya olağanüstü hâlde sözlü şekil seçilir. 3. Mirasçılar ve mallar tereddütsüz tanımlanır. 4. Saklı pay ve tasarruf edilebilir kısım hesaplanır. 5. Önceki vasiyetnamelerle ilişki açıklanır. 6. Yedek mirasçı ve malın bulunmaması ihtimali düzenlenir.

7. Resmî vasiyetnamede görevli ve tanık yasakları kontrol edilir. 8. El yazılı metnin tamamı el yazısıyla, tam tarihli ve imzalı olur. 9. Güvenli saklama ve ölüm sonrası bulunabilirlik sağlanır. 10. Ehliyet tartışması ihtimalinde düzenleme anına ait sağlık ve işlem kayıtları korunur. Mersin dosyaları için Mersin miras avukatı sayfası incelenebilir.

Vasiyetname Hazırlama Hakkında Sık Sorulan Sorular

Vasiyetname yapmak için kaç yaşında olmak gerekir?

Ayırt etme gücüne sahip olmak ve on beş yaşını doldurmak gerekir. Erginlik yaşı olan on sekiz, vasiyetname için aranan alt yaş değildir.

Notersiz vasiyetname geçerli olur mu?

Evet. Baştan sona mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış, yıl-ay-gün tarihli ve imzalı vasiyetname noter olmadan geçerli olabilir.

Bilgisayarda yazılan ve imzalanan vasiyetname geçerli midir?

El yazılı vasiyetname olarak geçerli değildir; çünkü metnin tamamının mirasbırakanın el yazısıyla yazılması şarttır. Resmî vasiyetname usulüyle düzenlenmişse durum farklıdır.

El yazılı vasiyetnamede tarih zorunlu mudur?

Evet. Yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilmelidir. Eksik veya çelişkili tarih şekil geçerliliği ve sonraki tasarruflarla sıra bakımından iptal riski yaratır.

Sözlü vasiyetname her acil durumda yapılabilir mi?

Hayır. Kanundaki olağanüstü durum nedeniyle resmî veya el yazılı vasiyetname yapma imkânı bulunmamalı ve beyan iki tanığa yapılmalıdır.

Vasiyetnameyle çocuk tamamen mirassız bırakılabilir mi?

Altsoyun saklı payı yasal payının yarısıdır. TMK m.510’daki çıkarma sebepleri yoksa saklı payı ihlal eden kısım tenkis davasına konu olabilir.

Vasiyetname sonradan değiştirilebilir mi?

Evet. Mirasbırakan ehliyeti sürdüğü sürece yeni vasiyetname, yok etme veya sonraki tasarrufla önceki düzenlemeyi geri alabilir.

Vasiyetname ölümden sonra kaç gün içinde açılır?

Belge hâkime teslim edildikten sonra bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur.

Vasiyetnamenin iptali için süre kaç yıldır?

Öğrenmeden itibaren bir yıl; her hâlde açılma tarihinden itibaren iyi niyetli davalıya karşı on, iyi niyetli olmayana karşı yirmi yıllık hak düşürücü süre vardır.

Mersin dışındaki vasiyetname dosyası takip edilebilir mi?

Görev ve yetki kuralları saklı olmak üzere UYAP üzerinden takip yapılabilir. Büronun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir.

İlgili hesaplama aracı

Miras payı hesaplama • Saklı pay ve tenkis ön hesabı

Araç sonucu ön hesap sağlar; kesin hukuki sonuç dosya belgeleri ve resmî kayıtlarla belirlenir.

Resmî Kaynaklar

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — vasiyet ehliyeti, şekiller, saklı pay, açılma ve iptal hükümleri.

1512 sayılı Noterlik Kanunu — noterlerin ölüme bağlı tasarruf işlemleri ve saklama düzeni.

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu — ölüm sonrası beyan ve vergi işlemleri.

Son kaynak kontrolü: 1 Eylül 2026. Somut olayda yürürlükteki mevzuat, geçiş hükümleri ve güncel yargı uygulaması ayrıca kontrol edilmelidir.

Vasiyetname ve Miras Dosyalarında Türkiye Geneli Takip

Vasiyetname taslağı ve şekil kontrolü, sulh hukuk mahkemesinde açılma, mirasçılık belgesi, iptal-tenkis ve belirli malın teslimi dosyaları Türkiye’nin farklı illerinde takip edilebilir. Mirasbırakanın son yerleşim yeri açılma ve miras davalarında temel yetki bağlantısıdır; taşınmaz tescili ayrıca sicilin bulunduğu yerde yürütülür. Büronun tek fiziksel ofisi Mersin’dedir.

Hukuki bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgi verir. Ehliyet, şekil, saklı pay, önceki tasarruflar ve malvarlığı listesi kontrol edilmeden örnek metin doğrudan kullanılmamalıdır.

Mersin’de Vasiyetname Hazırlama ve Büromuzla İletişim

Mersin’de resmî veya el yazılı vasiyetname planlanırken aile ağacı, saklı paylar, taşınmaz kayıtları ve önceki kazandırmalar birlikte incelenmelidir. Akdeniz, Mezitli, Yenişehir, Toroslar, Tarsus, Erdemli ve diğer ilçelerdeki vasiyetname ve miras uyuşmazlıkları için iletişim bilgilerini inceleyebilir veya +90 552 224 43 66 numaralı telefonu arayabilirsiniz.