Mersin Sahte Emlakçı Kimliğiyle Kapora Dolandırıcılığı

İlanı verenin malik olmaması tek başına dolandırıcılık değildir

Taşınmazın maliki ile aracılık yapan kişi farklı olabilir. Ceza incelemesinde bu farklılığın kendisi değil, aracının gerçekten sahip olduğu yetki hakkında hangi açıklamayı yaptığı belirlenir. Kiralama veya satış yetkisinin bulunduğunu söyleyen kişinin dayandığı belge, malik ile ilişkisi ve ödeme talimatı araştırılır. Yetki belgesinin bulunmaması, mesleki mevzuat bakımından ayrı bir sorun doğursa da TCK m.157’nin bütün unsurlarının yerine geçmez.

TCK m.157-158 kapsamında incelenecek asıl husus, gerçeğe aykırı açıklamanın ödeme kararına etkisidir. Taşınmazın özellikleri, kullanıma hazır olduğu, malikin onayı, ödeme alacak kişinin sıfatı ve kaporanın hangi işlem için istendiği birbirinden ayrılır. İlan fotoğrafının başka bir kaynaktan alınması araştırılacak bir veridir; tek başına bütün kişilerin birlikte suç işlediği sonucunu doğurmaz.

Kapora anlaşmazlığı ile başlangıçtaki hile nasıl ayrılır?

Gerçek bir sözleşmedeki teslim, cayma veya iade uyuşmazlığının bulunması, kendiliğinden dolandırıcılık oluşturmaz. TBK m.177, sözleşme yapılırken verilen parayı cayma parası olarak değil, sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayar; aksine sözleşme veya yerel âdet yoksa bu bağlanma parası esas alacaktan düşülür. Ancak bir ödemeye mesajda veya dekontta “kapora” yazılması, hiç bulunmayan temsil yetkisini var etmez; hileyle alınan parayı da hukuka uygun hâle getirmez.

Bu ayrımda ödeme öncesindeki bilgi ile ödeme sonrasındaki gelişme ayrı okunur. Sonradan ortaya çıkan anlaşmazlık başlangıçtaki kastın otomatik kanıtı sayılamaz. Buna karşılık gerçeğe aykırı yetki açıklaması, sahte kimlik kullanımı veya sunulan belgenin gerçeğe aykırılığı varsa bunların ödeme kararına etkisi soruşturmada açıklığa kavuşturulur. Başlangıçtaki hile ve kişinin bu hileye katılımı kanıtlanmadan yalnız para iade edilmediği gerekçesiyle suç sabit kabul edilmez.

Şikâyet dosyası taşınmazı, ilanı ve ödemeyi birbirine bağlamalıdır

CMK m.158 uyarınca Mersin Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluğa başvuru yapılır. Olay başka bir yerde gerçekleşmişse yetki incelemesi ayrıca yürütülür. Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının ya da banka veya kredi kartlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenen suçlarda CMK m.12/6, mağdurun yerleşim yeri mahkemelerine de yetki tanır. Başvuruda kesin olarak bilinmeyen kimlikler gerçekmiş gibi yazılmaz; görünen profil adı, telefon ve hesap bilgisi ayrı ayrı belirtilir.

Ekran görüntüsünün yanında bağlantı ve kullanıcı kimliği de korunur. Yazışmanın sadece para istenen tek cümlesi değil, talebin bağlamını gösteren bölümü sunulur. Taşınmazı görme, anahtar teslimi veya sözleşme imzalama hakkında gerçekten yapılmış görüşmeler varsa tarihler belirtilir. Dosyayı güçlendirmek için gerçekleşmemiş görüşme veya teyit işlemi eklenmez.

Bankanın müşteri kaydı neden tek başına yeterli değildir?

Alıcı IBAN’ın sahibi, ilanı hazırlayan kişi ve iletişimi yürüten kişi aynı kişi olmak zorunda değildir. TCK m.20-21 uyarınca her kişinin fiili ve kastı ayrı araştırılır. CMK m.160-161 kapsamında hesap açılışının, işlem hareketlerinin ve ilan hesabına ilişkin kayıtların getirtilmesi istenir. Mağdurun elinde bulunmayan banka iç kayıtları, mağdur bunları kendisi sunmadı diye yok kabul edilmez.

31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla TCK m.158’e eklenen dördüncü fıkra da hesap kullandırma olgusu bakımından ayrıca dikkate alınır. Dolandırıcılık suçuna iştiraki yalnızca, haksız menfaat sağlamak amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarının ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına verme fiiliyle sınırlı kalan kişi yönünden cezada yarı oranında indirim öngörülür. Bu hüküm, IBAN sahibini otomatik fail saymadığı gibi otomatik olarak sorumluluktan da çıkarmaz; önce iştirak ve kişinin somut katkısı belirlenir.

Paranın korunması ve iade isteği ayrı yazılmalıdır

Şikâyet, tamamlanmış havaleyi kendiliğinden geri aldırmaz. Bankaya dolandırıcılık bildirimi ve transfer geri çağırma talebi ayrıca iletilir. 7571 sayılı Kanunla eklenerek 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren CMK m.128/A; TCK m.158/1-f kapsamındaki suç da dâhil olmak üzere maddede sayılan suçlarda, makul şüphe bulunması hâlinde suçta kullanılan hesabın ilgili mali kurum tarafından kırk sekiz saate kadar askıya alınabilmesini düzenler. Askıya alma ile el koyma aynı işlem değildir: suça konu menfaate hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle el konulabilir; hâkim kararı olmadan yapılan el koyma yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur ve hâkim kararını el koymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar.

CMK m.128/A/5, el konulan menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturmada iadeyi düzenler. Talepte ödeme tutarı, geri alınan kısım ve kalan zarar gösterilmelidir. Tedbirin ayrıntıları banka havalesi dolandırıcılığında bloke ve para iadesi yazısındadır.

İlk 30 Dakikada Yapılacaklar

1. Bankayı derhâl bilgilendirin: işlem referansını vererek dolandırıcılık bildirimi ve mümkünse transfer geri çağırma kaydı oluşturun.
2. İlanı olduğu hâliyle saklayın: URL, ilan numarası, profil adı, tarih-saat, görseller ve açıklama birlikte korunmalıdır.
3. Yazışmayı parçalamayın: ödeme talebinden önceki ve sonraki konuşmaları, telefon numarasını ve profil bağlantısını birlikte kaydedin.
4. Dekontu ve hesap bilgisini koruyun: tutar, tarih, işlem numarası, alıcı adı ve IBAN aynı dosyada bulunmalıdır.
5. Sahte kimlik veya yetki belgesini saklayın: belgenin görüntüsünü değiştirmeden muhafaza edin; gerçekliği ilgili kayıtlardan soruşturma makamınca doğrulanır.
6. Şikâyette hileyi somutlaştırın: yalnız “para geri verilmedi” demek yerine, ödeme kararını doğuran gerçeğe aykırı temsil, kimlik veya ilan bilgisini açıkça gösterin.

İade, şikâyetten vazgeçme ve ceza indirimi aynı sonuç değildir

Dolandırıcılık suçunun soruşturulması şikâyet şartına bağlı değildir. Mağdurun parayı alması veya şikâyetini geri çekmesi, kamu davasını her durumda sona erdirmez. TCK m.168’deki etkin pişmanlık, failin pişmanlığı ve zarar gideriminin zamanı bakımından ayrı koşullara bağlanmıştır; kısmi ödemede mağdurun rızası aranır. Hukuk yoluyla alacağın talebi ile ceza sorumluluğunun tespiti birbirinin yerine geçmez.

Bu yazı yalnız sahte temsil ve taşınmaz ilanı üzerinden kapora alınmasını ele alır. Ceza dosyasında ilk görüşme hazırlığı ve takipsizlik kararına itiraz, başvurunun sonraki aşamaları için ayrı rehberlerdir.