İhtiyati Tedbirin Kaldırılması veya Değiştirilmesi Dilekçesi 2026 | HMK 396 Word
Kısa ve net cevap: HMK m.396 uyarınca ihtiyati tedbir kararının verilmesinden sonra durum ve koşullar değişmişse, taraflardan biri tedbirin değiştirilmesini veya kaldırılmasını isteyebilir. Bu başvuru ilk karardaki şartların baştan hiç bulunmadığı iddiasından farklıdır; burada esas olan sonradan meydana gelen değişikliğin tedbirin devamını gereksiz, ölçüsüz veya farklı kapsamda gerekli hâle getirmesidir. Değişiklik belgeyle gösterilmelidir.
HMK 394 itirazı ile HMK 396 talebi arasındaki fark
HMK m.394, karşı taraf dinlenmeden verilmiş tedbir kararına; tedbir şartları, yetki ve teminat yönünden itiraz yolunu düzenler. HMK m.396 ise tedbir kararı verildikten sonra ortaya çıkan yeni durum ve koşullar nedeniyle mevcut tedbirin artık aynı biçimde sürdürülmemesini konu alır. Bu ayrım dilekçede açık kurulmalıdır.
Hangi değişiklikler önem taşır?
Tedbir konusu borcun ödenmesi, tarafların yeni bir sözleşme yapması, ihtilaflı malın hukuki statüsünün değişmesi, başka bir teminat verilmesi, dava konusunun daralması, tedbirin dayandığı tehlikenin ortadan kalkması veya tedbir nedeniyle sonradan ortaya çıkan aşırı sonuçlar somut dosyada değerlendirmeye konu olabilir. Değişikliğin karar tarihinden sonra gerçekleştiği tarihleriyle gösterilmelidir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
Teminat gerekir mi?
HMK m.396/1, durum ve koşulların değiştiğinin sabit olması hâlinde tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması için teminat aranmaksızın karar verilebileceğini düzenler. Buna karşılık talep, HMK m.395’teki teminat karşılığında değiştirme veya kaldırma kurumuyla karıştırılmamalıdır. Dilekçenin hukuki sebebi doğru seçilmelidir.
Mahkeme hangi ölçütlere bakar?
Mahkeme yeni durumun gerçekten ortaya çıkıp çıkmadığını, tedbirin koruduğu hakkın hâlen tehlikede bulunup bulunmadığını ve tedbirin mevcut kapsamının ölçülü olup olmadığını değerlendirir. Bu nedenle başvuru, yalnız ekonomik zorluk iddiası değil değişen olgu ile tedbir arasında neden-sonuç bağlantısı içermelidir.
Deliller nasıl sunulmalı?
Ödeme makbuzu, banka kaydı, yeni sözleşme, tapu veya sicil kaydı, resmi kurum yazısı, kesinleşmiş başka karar, teminat belgesi veya tehlikenin ortadan kalktığını gösteren diğer kayıtlar tarih sırasıyla eklenebilir. Yeni durum dosyada zaten bulunan bir evrakla ortaya çıkmışsa tarih ve evrak numarası yazılmalıdır.
Tedbir tamamen kaldırılmak zorunda mı?
Hayır. HMK m.396 hem kaldırma hem değiştirme imkânı verir. Koruma ihtiyacı tamamen sona ermemiş fakat önceki tedbir fazla geniş kalmışsa daha dar bir tedbir istenebilir. Örneğin tüm malvarlığını etkileyen bir tedbir yerine yalnız uyuşmazlık konusu mal veya belirli tutarla sınırlı koruma önerilebilir.
Usul
HMK m.396/2, m.394’ün ilgili hükümlerinin kıyasen uygulanacağını belirtir. Bu nedenle talep sebepleri ve dayanak deliller dilekçede açıkça sunulmalıdır. Esas dava açılmışsa talep davaya bakan mahkemeye yöneltilir.
Sık yapılan hatalar
İlk karardaki aynı itirazları yeni koşul gibi tekrar etmek, değişiklik tarihini göstermemek, belgesiz ekonomik iddia ileri sürmek ve kaldırma ile değiştirme seçeneklerini gerekçesiz birlikte istemek başlıca hatalardır. Talep sonucu, yeni durumun gerektirdiği koruma seviyesiyle uyumlu olmalıdır.
Değişiklik talebi kontrolü
- İlk tedbir kararının gerekçesi ve kapsamı
- Sonradan değişen maddi veya hukuki koşullar
- Tedbirin doğurduğu ölçüsüz zararı gösteren belgeler
- Daha dar bir tedbir veya uygun teminat alternatifi
Kanun metni için Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Kanunu kaynağı incelenebilir.
Profesyonel kullanım notu
Bu örnek genel bilgilendirme amaçlıdır. Köşeli parantezli alanlar dosyaya göre doldurulmalı; görev, yetki, süre ve deliller somut olay üzerinden yeniden kontrol edilmelidir.
İhtiyati Tedbirin Kaldırılması veya Değiştirilmesi Dilekçesi Word
Word dosyası hazırlanıyor.
[DAVAYA BAKAN / TEDBİRİ VEREN MAHKEME] SAYIN HÂKİMLİĞİNE
DOSYA NO: [ESAS/DEĞİŞİK İŞ NUMARASI]
TALEP EDEN: [AD SOYAD/UNVAN, ADRES]
KARŞI TARAF: [AD SOYAD/UNVAN]
KONU: HMK m.396 uyarınca değişen durum ve koşullar nedeniyle ihtiyati tedbirin [KALDIRILMASI/DEĞİŞTİRİLMESİ] talebidir.
AÇIKLAMALAR
1. [KARAR TARİHİ] tarihli kararla [TEDBİRİN TAM KAPSAMI] yönünde ihtiyati tedbir uygulanmıştır.
2. Karardan sonra [TARİH] tarihinde [YENİ OLAY/ÖDEME/SÖZLEŞME/KAYIT] gerçekleşmiştir.
3. Bu değişiklik nedeniyle tedbirin önceki kapsamda sürdürülmesini gerektiren [TEHLİKE/RİSK] ortadan kalkmış / önemli ölçüde azalmıştır.
4. Yeni duruma uygun koruma [TEDBİRİN TAMAMEN KALDIRILMASI / ŞU KAPSAMA DARALTILMASI] şeklindedir.
HUKUKİ NEDENLER
6100 sayılı HMK m.389-399, özellikle m.396.
DELİLLER
Tedbir kararı, [ÖDEME BELGESİ/YENİ SÖZLEŞME/SİCİL KAYDI/RESMİ YAZI], UYAP kayıtları ve diğer hukuka uygun deliller.
SONUÇ VE İSTEM
Değişen durum ve koşulların sabit olması nedeniyle ihtiyati tedbirin [KALDIRILMASINA / BELİRTİLEN ŞEKİLDE DEĞİŞTİRİLMESİNE] karar verilmesini saygıyla arz ederim.
[TARİH] — Talep Eden [AD SOYAD/UNVAN] — [İMZA]
Tedbirin kaldırılması ve değiştirilmesi hakkında SSS
HMK 396 neyi düzenler?
Tedbirden sonra durum ve koşulların değişmesi nedeniyle tedbirin değiştirilmesini veya kaldırılmasını düzenler.
Yeni bir olay göstermek gerekir mi?
Evet. HMK 396 başvurusu, karar sonrasında değişen durum veya koşula dayanır.
Tedbir kısmen değiştirilebilir mi?
Evet. Tam kaldırma yerine yeni koşullara uygun daha dar bir tedbir uygulanabilir.
Teminat şart mı?
HMK m.396, değişen koşulların sabit olması hâlinde teminat aranmaksızın değiştirme veya kaldırmaya karar verilebileceğini düzenler.
Esas dava açılmışsa hangi mahkeme bakar?
Tedbirle bağlantılı talep esas davaya bakan mahkemeye sunulur.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
İhtiyati Tedbirin Kaldırılması veya Değiştirilmesi Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
İhtiyati Tedbirin Kaldırılması veya Değiştirilmesi Dilekçesi için görevli ve yetkili merci nasıl belirlenir?
Görev ve yetki; talebin hukuki niteliği, tarafların sıfatı, işlem veya olay yeri ve özel kanun hükümlerine göre belirlenir. Başvuru öncesinde güncel mevzuat ve somut dosya birlikte kontrol edilmelidir.
İhtiyati Tedbirin Kaldırılması veya Değiştirilmesi Dilekçesi bakımından kanuni süre nasıl hesaplanır?
Sürenin başlangıcı tebliğ, öğrenme, işlem veya olay tarihine göre değişebilir. Başlangıç ve son gün belge üzerinden hesaplanmalı; zamanaşımı ile hak düşürücü süre ayrımı ayrıca değerlendirilmelidir.
Dilekçeye hangi belgeler ve deliller eklenmelidir?
Sözleşme, ihtar, tebligat, ödeme kaydı, tutanak, yazışma, rapor ve diğer hukuka uygun deliller uyuşmazlığın türüne göre numaralandırılarak ekler bölümünde gösterilmelidir.
Word DOCX dilekçe şablonu doğrudan kullanılabilir mi?
Hayır. Taraflar, tarihler, görev, yetki, süre, olaylar, hukuki nedenler, deliller ve sonuç talebi somut dosyaya göre uyarlanmadan şablon imzalanmamalıdır.
Dilekçenin sonuç ve talep bölümü nasıl yazılmalıdır?
Her talep ayrı bentte, açık, ölçülebilir ve uygulanabilir biçimde yazılmalıdır. Faiz, yargılama gideri, vekâlet ücreti ve diğer feri talepler varsa hukuki dayanaklarıyla belirtilmelidir.
Dilekçe UYAP veya elektronik sistem üzerinden gönderilebilir mi?
İşlemin türü, başvurucunun sıfatı ve teknik koşullar elveriyorsa ilgili UYAP portalı, KEP veya kurum sistemi kullanılabilir. Elektronik imza, dosya biçimi ve teslim belgesi gereklilikleri önceden kontrol edilmelidir.
Bu dilekçe örneği Türkiye genelinde kullanılabilir mi?
Temel mevzuat Türkiye genelinde uygulanabilir; ancak görevli ve yetkili merci, yerel uygulama, dosyanın usul aşaması ve özel düzenlemeler her başvuruda ayrıca belirlenmelidir.
Hazır dilekçe hukuki danışmanlığın yerine geçer mi?
Hayır. Örnekler genel bilgilendirme ve taslak amacı taşır. Süre, görev, yetki, delil veya talep hatası hak kaybı doğurabileceğinden somut dosya ayrıca değerlendirilmelidir.