Çek İptali Dava Dilekçesi 2026 | Word Örneği

Çek İptali Davasını Kim Açabilir?

Çek iptalinde ilk inceleme “çek kayboldu mu?” sorusuyla değil, “çek zayi olduğunda çek üzerindeki hak kime aitti?” sorusuyla başlamalıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.651/2, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişinin iptal isteyebileceğini düzenler. Çek bakımından TTK m.818/1-s, poliçenin iptaline ilişkin TTK m.757 ilâ 763 ile m.764/1 hükümlerini çeklere de uygular.

Bu ayrım, dilekçenin yalnız başlığını değil bütün hukuki kurgusunu değiştirir. Hamil sıfatı açıkça kurulmadan hazırlanan “çek iptali dilekçesi” görünüşte ayrıntılı olsa bile temel dava şartında sorun yaşayabilir. Özellikle çek fotokopisi, ciro zinciri, teslim belgesi, fatura/sözleşme ve çekin talep edene nasıl geçtiğini gösteren kayıtlar birlikte değerlendirilmelidir.

Keşideci kendi kayıp çek yapraklarını iptal ettirebilir mi?

Zayi nedeniyle çek iptali bakımından genel cevap hayırdır. TTK m.651, senet üzerinde hak sahibi olan kişiyi; uygulama ise meşru hamili esas alır. 2026 tarihli mahkeme kararlarında, çek hesabı sahibinin/keşidecinin TTK m.757 ve m.818 kapsamında çek iptali talep edemeyeceği açık biçimde belirtilmektedir. Keşideci yönünden bankaya bildirim, sahtecilik veya hırsızlık varsa ceza hukuku başvuruları, çekin ibraz edilmesi hâlinde menfi tespit/istirdat gibi başka yollar somut olaya göre ayrıca değerlendirilebilir. Bunlar zayi nedeniyle çek iptali davasıyla aynı işlem değildir.

Hangi Durumlarda Çek İptali İstenir?

“Zayi”, yalnız fiziksel olarak yok olmayı ifade etmez. Çekin hak sahibinin iradesi dışında elinden çıkması ve hakkın senetsiz kullanılmasının fiilen engellenmesi önemlidir. Kaybolma, çalınma, yangında yok olma veya senedin artık ibraz edilemeyecek ölçüde zarar görmesi bu başlık altında değerlendirilebilir. Ancak çeki kimin elinde tuttuğu biliniyorsa iptal süreci ile iade davası birbirinden ayrılır.

1. Çeki elinde bulunduran kişi bilinmiyorsa

TTK m.759 uyarınca iptal istenebilir. Talep eden, çekin kendi elindeyken zayi olduğunu inandırıcı delillerle göstermeli; çekin bir örneğini sunmalı veya en azından senedin esas içeriğini mahkemeye bildirmelidir. Bu nedenle “çekimi kaybettim, iptalini istiyorum” biçimindeki tek cümlelik bir dilekçe yeterli değildir.

2. Çeki elinde bulunduran kişi biliniyorsa

TTK m.758 uyarınca mahkeme, talep edene iade davası açması için uygun süre verir. Çek yargılama sırasında mahkemeye sunulursa TTK m.763 de aynı doğrultuda iade davası mekanizmasını öngörür. Bu durumda amaç, senedi bilinmeyen bir hamile karşı hükümsüzleştirmek değil, senedin kime ait olduğunun çekişmeli yargıda çözülmesidir.

3. Çekin üçüncü kişilerce ibraz edilme riski varsa

TTK m.757, iradesi dışında senedi elinden çıkan hak sahibine ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden ödemeden men kararı isteme imkânı verir. Ödeme yasağı talebinin dilekçede çekin banka, şube, seri numarası, bedeli, düzenleme tarihi ve mümkünse hesap bilgileriyle somutlaştırılması gerekir. Mahkeme kararı ile bankaya yapılacak bildirim, basit bir banka müşteri bildirimiyle aynı hukuki işlem değildir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. Kıymetli evrakın iptali HMK m.382/2-e-6 uyarınca çekişmesiz yargı işidir. TTK m.757 ise ödeme yasağı talebi bakımından Asliye Ticaret Mahkemesini özel olarak gösterir. Ayrı Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerde ticari davalara bakan Asliye Hukuk Mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Yetki bakımından TTK m.757’de iki bağlantı noktası vardır: ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri. Dilekçede mahkemenin neden yetkili olduğu açıkça yazılmalıdır. Örneğin çekin ödeme yeri Mersin ise, bu bilgi çek üzerindeki banka/şube ve ödeme yeri verileriyle gösterilmelidir; talep hamilin yerleşim yerine dayanıyorsa bu bağlantı da adres ve belgelerle kurulmalıdır.

Çek iptali bir çekişmesiz yargı işi olduğundan dilekçede klasik anlamda bir “davalı” gösterilmesi gerekmez. Uygulamada “Karşı taraf: Yoktur (hasımsız)” veya yalnız “Talep Eden” başlığı kullanılır. İptal talebinin niteliği, karşılıksız çek şikâyeti veya kambiyo senedine dayalı icra takibiyle karıştırılmamalıdır. Bu iki konu için ayrıca karşılıksız çek rehberini ve kambiyo takibinde itiraz süreleri rehberini inceleyebilirsiniz.

Çek İptali Süresi Kaç Gündür?

İnternette sık görülen “çek iptal davası 3 ay içinde açılır” ifadesi doğru bir genelleme değildir. TTK m.761’deki üç aylık süre, kural olarak davayı açma süresi değil, mahkemenin çeki elinde bulunduran kişiye çeki mahkemeye getirmesi için vereceği sürenin alt sınırıdır. Kanuna göre bu getirme süresi en az üç ay, en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş senetlerde zamanaşımının üç aydan önce gerçekleşmesi hâlinde özel hüküm vardır.

Bununla birlikte başvurunun gereksiz yere bekletilmesi doğru değildir. Çek ödeme aracı olduğu için ibraz ve ödeme riski devam edebilir. Meşru hamil çekin zayi olduğunu öğrendiğinde, çek bilgilerini ve hamil sıfatını gösteren belgeleri toplayarak ödeme yasağı talebini gecikmeden değerlendirmelidir.

İlan kaç kez yapılır?

TTK m.762, poliçenin getirilmesine ilişkin ilanın kanunda gösterilen gazete aracılığıyla üç defa yapılmasını öngörür; TTK m.818/1-s nedeniyle bu hüküm çek için de uygulanır. Mahkeme olayın özelliğine göre başka ilan önlemleri de belirleyebilir. Çek verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa TTK m.764/1 uyarınca iptal kararı verilir.

Çek İptali İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Güçlü bir dosya, zayi olgusunu ve hamil sıfatını aynı anda gösterir. Her dosyada bulunabilen belgeler aynı değildir; fakat aşağıdaki set başvuru hazırlığında doğrudan kullanılabilir:

• Çek fotokopisi veya görüntüsü: Ön ve arka yüz mevcutsa birlikte sunulmalıdır.
• Çek bilgileri: Banka, şube, çek hesap/seri numarası, keşideci, lehtar, bedel, düzenleme tarihi ve yeri.
• Ciro zincirini gösteren kayıtlar: Talep edenin meşru hamil olduğunu açıklamak için.
• Temel ilişki belgeleri: Fatura, sözleşme, sipariş, teslim tutanağı, cari hesap veya ödeme belgesi.
• Çekin teslim alındığını gösteren deliller: Teslim tutanağı, kargo teslim kaydı, yazışma veya ilgili ticari kayıt.
• Zayi olayını gösteren deliller: Olay tutanağı, kargo araştırma sonucu, kolluk başvurusu varsa tutanak, işyeri iç kayıtları, yazışmalar ve diğer somut belgeler.
• Bankaya yapılan bildirimler: Varsa banka başvurusu ve cevabı.
• Şirket başvurularında temsil belgeleri: Güncel ticaret sicil kayıtları ve vekâletname.

TTK m.759/2 uyarınca çekin fotokopisinin bulunmaması tek başına talebi imkânsız hâle getirmez; ancak bu durumda senedin esas içeriğinin mümkün olduğunca eksiksiz açıklanması gerekir. “Seri numarasını bilmiyorum, banka zaten bulur” yaklaşımı hem tedbirin uygulanmasını hem de ilanın belirli bir senede yönelmesini zorlaştırır.

Çek İptali Dilekçesi Word Dosyası

Aşağıdaki Word dosyası, yalnız başlık ve iki cümlelik bir şablon değildir. Hamil sıfatı, çek bilgileri, zayi olayı, ödeme yasağı, ilan, iade davası ihtimali, deliller ve nihai iptal talebi ayrı bölümler hâlinde hazırlanmıştır. Köşeli parantez içindeki alanlar somut dosya bilgileriyle doldurulmalıdır.

T.C.
[ÖDEME YERİ VEYA TALEP EDEN HAMİLİN YERLEŞİM YERİ] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ’NE

TALEP EDEN: [Ad Soyad / Ticaret Unvanı, T.C. Kimlik No / Vergi No, adres]

VEKİLİ: Av. [Ad Soyad, adres, UETS]

KARŞI TARAF: Yoktur (çekişmesiz yargı işi / hasımsız)

KONU: 6102 sayılı TTK m.651, m.818/1-s yollamasıyla m.757 ilâ 763 ve m.764/1 uyarınca, meşru hamilin elindeyken zayi olan aşağıda bilgileri yazılı çek hakkında tedbiren ödemeden men kararı verilmesi, kanuni ilanların yapılması ve süresinde ibraz edilmemesi hâlinde çekin iptaline karar verilmesi talebidir.

ÇEK BİLGİLERİ:

• Muhatap banka: [Banka adı]
• Şube / ödeme yeri: [Şube ve yer]
• Çek hesap numarası: [Varsa]
• Çek seri / yaprak numarası: [Numara]
• Keşideci: [Ad/unvan]
• Lehtar: [Ad/unvan]
• Düzenleme tarihi: [GG/AA/YYYY]
• Düzenleme yeri: [Yer]
• Çek bedeli: [Tutar ve para birimi]
• Talep edene geliş şekli / ciro zinciri: [Lehtar veya önceki cirantadan itibaren açıklama]

AÇIKLAMALAR

1. Talep eden, yukarıda bilgileri yazılı çekin zayi olduğu tarihte meşru hamili ve çek üzerinde hak sahibidir. Çek, [temel ticari/hukuki ilişkiyi açıkça yazın: örn. … tarihli satış/hizmet ilişkisi kapsamında] [lehtar/ciranta] tarafından talep edene [teslim ve ciro biçimini yazın] suretiyle devredilmiş; çekin zilyetliği talep edene geçmiştir. Talep edenin hamil sıfatını gösteren [çek fotokopisi, ciro görüntüsü, teslim belgesi, fatura, sözleşme, yazışma] dilekçe ekinde sunulmaktadır.

2. Çek, talep edenin fiilî hâkimiyetinde iken [zayi olayını tarih, saat, yer ve oluş biçimiyle somutlaştırın: örn. … tarihinde şirket evraklarının taşınması sırasında kaybolmuş / … tarihinde … güzergâhında çalınan çanta içinde bulunmuş / teslim alınmış olmakla birlikte … olayında yok olmuştur]. Olayın fark edilmesinden sonra [yapılan arama, iç tutanak, kargo araştırması, kolluk başvurusu, banka bildirimi vb.] yapılmış; buna rağmen çek bulunamamıştır.

3. Çeki hâlen elinde bulunduran kişi bilinmemektedir. Bu nedenle TTK m.758’de düzenlenen, senedi elinde bulunduran kişinin bilinmesi hâline ilişkin doğrudan iade davası mekanizması mevcut aşamada uygulanabilir değildir. Çekin üçüncü bir kişi tarafından bankaya ibraz edilmesi, ciro edilmesi veya başka bir işlemde kullanılması ihtimali bulunduğundan ödeme yönünden derhâl koruyucu tedbir gerekmektedir.

4. 6102 sayılı TTK m.651 uyarınca kıymetli evrak zayi olduğunda mahkemece iptaline karar verilebilir ve zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi iptal talep edebilir. Talep eden, yukarıda açıklanan devir ve zilyetlik olguları nedeniyle bu sıfatı taşımaktadır.

5. TTK m.818/1-s gereğince poliçenin iptaline ilişkin TTK m.757 ilâ 763 ile m.764/1 hükümleri çekler hakkında da uygulanır. TTK m.757 uyarınca iradesi dışında senedi elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın ödemeden men edilmesini isteyebilir. İşbu talepte Mahkemenizin yetkisi [çekin ödeme yerinin … olması / talep eden hamilin yerleşim yerinin … olması] sebebine dayanmaktadır.

6. TTK m.759/2 kapsamında çekin talep edenin elindeyken zayi olduğu, dilekçe ekindeki [somut delilleri tek tek yazın] ile inandırıcı biçimde ortaya konulmaktadır. Çekin [fotokopisi/görüntüsü] eklenmiş; ayrıca banka, şube, seri numarası, keşideci, lehtar, bedel ve düzenleme tarihi gibi senedin esas içeriği yukarıda açıklanmıştır.

7. Çekin bankaya ibraz edilerek ödeme yapılması hâlinde iptal yargılamasının koruyucu amacı ciddi biçimde zedelenecektir. Bu nedenle öncelikle, dava/talep sonuna kadar yukarıda bilgileri yazılı çek hakkında ödemeden men kararı verilerek muhatap [Banka adı] [Şube adı]’na derhâl müzekkere yazılması gerekmektedir.

8. TTK m.760 uyarınca mahkeme zayi açıklamasını inandırıcı bulduğunda, senedi eline geçireni belirli süre içinde çeki mahkemeye getirmeye ilanla davet eder. TTK m.761 uyarınca getirme süresi kural olarak en az üç ay ve en çok bir yıldır; TTK m.762 uyarınca kanuni ilan işlemleri yapılır. Bu sebeple çekin ibrazı için kanunun öngördüğü ilanların yapılmasına karar verilmesini talep ediyoruz.

9. Çek ilan süresi içinde mahkemeye sunulursa TTK m.763 gereğince iade davası açılması için tarafımıza süre verilmesi; çek verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa TTK m.764/1 gereğince çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

HUKUKİ NEDENLER: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.651, 652, 757, 758, 759, 760, 761, 762, 763, 764/1, 818/1-s; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.382 ve ilgili sair mevzuat.

DELİLLER: Çek fotokopisi/görüntüsü, ciro zincirini gösteren kayıtlar, temel ilişkiye ait sözleşme ve faturalar, teslim/kargo kayıtları, zayi olayı tutanağı, varsa kolluk başvurusu, banka başvurusu ve cevabı, şirket ticari defter ve kayıtları, ticaret sicil kayıtları, taraf yazışmaları, gerektiğinde banka kayıtları ve müzekkere cevapları ile hukuka uygun diğer deliller.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Yukarıda banka, şube, seri numarası, düzenleme tarihi, bedeli ve taraf bilgileri belirtilen çek hakkında, yargılama sonuna kadar ödemeden men kararı verilmesine,
2. Ödeme yasağının uygulanması için muhatap bankaya ve ilgili şubeye ivedilikle müzekkere yazılmasına,
3. TTK m.760–762 uyarınca çekin mahkemeye ibrazı amacıyla kanuni ilanların yapılmasına,
4. Çekin ilan süresi içinde mahkemeye sunulması hâlinde TTK m.763 uyarınca iade davası açılması için tarafımıza uygun süre verilmesine,
5. Çekin verilen süre içinde mahkemeye sunulmaması hâlinde TTK m.764/1 gereğince zayi nedeniyle iptaline,

karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih]

Talep Eden Vekili
Av. [Ad Soyad]
(E-İMZALIDIR)

EKLER:
1. Çek fotokopisi/görüntüsü
2. Ciro ve teslim belgeleri
3. Temel ilişki belgeleri (sözleşme/fatura vb.)
4. Zayi olayına ilişkin tutanak ve diğer kayıtlar
5. Banka başvurusu/cevabı (varsa)
6. Vekâletname ve temsil belgeleri
7. Diğer somut deliller

ÖRNEK METNİ HAZIRLAYAN: Avukat Halil BAKIRCI — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu

Başvuru Öncesi Profesyonel Kontrol Listesi

1. Sıfat: Çek zayi olduğunda çek üzerinde hak sahibi ve meşru hamil siz miydiniz?
2. Zilyetlik: Çeki fiilen teslim almış mıydınız? Kargoda size ulaşmadan kaybolduysa bu hususu özellikle inceleyin.
3. Çeki elinde tutan kişi: Biliniyor mu, bilinmiyor mu? Biliniyorsa iade davası yolunu ayırın.
4. Çek kimliği: Banka, şube, seri no, bedel, keşide tarihi ve taraf bilgileri tam mı?
5. Yetki: Başvuruyu ödeme yerine mi, hamilin yerleşim yerine mi yapıyorsunuz?
6. Tedbir: Ödeme yasağı talebi açık ve uygulanabilir çek bilgileriyle yazılmış mı?
7. Delil: Zayi olayını yalnız beyanla değil somut kayıtlarla destekliyor musunuz?
8. İlan: İlan gideri ve mahkemenin vereceği ilan/getirme süreci hesaba katıldı mı?
9. Alternatif yol: Keşideciyseniz veya çek size hiç teslim edilmediyse yanlış dava türü seçmediğinizden emin olun.
10. Son talep: Ödeme yasağı, ilan, gerektiğinde iade davası süresi ve nihai iptal ayrı ayrı istenmiş mi?

Çek İptali ile Karşılıksız Çek Aynı Şey Değildir

Çek iptali, zayi olmuş kıymetli evraka ilişkin bir çekişmesiz yargı sürecidir. Karşılıksız çek ise çekin bankaya ibrazı, karşılığının bulunmaması ve 5941 sayılı Çek Kanunu başta olmak üzere farklı sonuçlarla ilgilidir. Aynı şekilde, kayıp çek nedeniyle iptal istemi ile çek veya bonoya dayalı icra takibinde borca/imzaya itiraz da farklı usullerdir. Arama yapan kullanıcının en sık düştüğü hata, bu üç yolu birbirinin yerine kullanmaktır.

Yurt dışında bulunan hamilin Türkiye’deki çek veya diğer kambiyo senedi işlemleri bakımından vekâletname, apostil/konsolosluk ve Türkiye’de takip seçenekleri ayrıca incelenebilir. Bu konu için yurt dışından Türkiye’de icra takibi rehberine bakabilirsiniz.

Resmî Kaynaklar

• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
• Türk Ticaret Kanunu – Resmî Gazete ilk yayımlanan metin
• UYAP Vatandaş Portalı
• Hukuki Bilgilendirme – diğer güncel hukuk rehberleri

Çek Dosyasında İlk İncelemede Hangi Bilgiler Gerekir?

Çek iptali yönünden ilk değerlendirmeyi hızlandıran belgeler; çekin ön/arka yüz görüntüsü, çekin size hangi işlemle ve ne zaman teslim edildiğini gösteren kayıt, zayi olayının kronolojisi, banka/şube/seri bilgileri ve varsa banka veya kolluk başvurusudur. Özellikle hamil sıfatı ve çekin size fiilen teslim edilip edilmediği ilk kontrolde ayrı incelenmelidir.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu — Mersin
Telefon: +90 552 224 43 66