Özel Hayatın Gizliliği İçin 5651 m.9/A Başvurusu Nasıl Yapılır? 2026

5651 m.9/A hangi hakkı korur?

M.9/A, internet ortamındaki yayın nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edilmesi için özel ve hızlı bir erişim engelleme prosedürü düzenler. Hükmün konusu genel kişilik hakkı ihlali değil, özel hayatın gizliliğidir. Bu nedenle her hakaret, ticari itibar zedelenmesi veya yanlış haber m.9/A kapsamında değerlendirilemez.

Özel hayat; kişinin aile yaşamı, özel ilişkileri, sağlık durumu, mahrem görüntüleri, özel yazışmaları, özel mekânlardaki faaliyetleri ve kamuya açıklamayı seçmediği kişisel yaşam alanı gibi unsurları kapsayabilir. Hangi bilginin özel hayat kapsamında olduğu olayın bağlamına göre belirlenir. Kişinin kamusal rolü, bilginin kamu yararı taşıyıp taşımadığı ve yayının elde edilme biçimi de değerlendirmede önemlidir.

M.9/A’nın amacı, özel hayat ihlalinin internetin hızından dolayı büyümesini önlemek için ilk anda hızlı teknik tedbir sağlamaktır. Ancak bu ilk tedbir nihai ve sınırsız değildir; kısa süre içinde sulh ceza hâkimi denetimine sunulması zorunludur.

M.9/A başvurusunu kim yapabilir?

Kanun, internet yayını nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiye başvuru hakkı verir. Başvuru, özel hayatı ihlal edilen kişi adına yapılmalıdır. Vekille başvuru halinde temsil yetkisini gösteren belgeler ve başvurunun ilgili kişiyle bağlantısı açık olmalıdır.

Tüzel kişiler bakımından özel hayat kavramı gerçek kişilerin mahremiyet alanından farklıdır. Bir şirketin ticari itibarı, ticari sırları veya marka hakları başka hukuki koruma yollarına tabidir. Bu nedenle m.9/A ağırlıklı olarak gerçek kişilerin özel yaşam alanını koruyan özel düzenlemedir.

Başvuran kişinin kimliğini ispatlayacak bilgileri sunması zorunludur. Anonim ihbar m.9/A’nın bireysel başvuru usulünün yerine geçmez. Kimlik verisinin istenmesinin amacı, tedbir talep eden kişinin gerçekten ihlal edilen özel hayat alanıyla bağlantısını doğrulamaktır.

Özel hayat ihlalinde başvuru nereye yapılır?

Güncel m.9/A/1’e göre başvuru doğrudan Başkanlığa yapılır. 24 Temmuz 2026 tarihli değişiklik sonrasında 5651’de Başkanlık, Siber Güvenlik Başkanlığı olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle eski makalelerde yer alan Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı veya geçmiş kurumsal yapıların adı 2026 için güncel prosedür olarak kullanılmamalıdır.

Başkanlık başvurunun esası hakkında nihai mahkeme gibi karar vermez. Başvuru şartları tam ise tedbir talebini uygulanmak üzere derhâl Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirir. İlk teknik engellemeden sonra başvuranın sulh ceza hâkimi aşamasını zamanında tamamlaması gerekir.

Bu yapı, özel hayat ihlalinin ilk saatlerinde yayılımı azaltmayı ve kısa süre içinde hâkim denetimini sağlamayı amaçlar.

Başvuruda tam URL neden zorunludur?

M.9/A/2 açık biçimde hakkın ihlaline neden olan yayının tam adresini, yani URL’yi ister. “Google’da adımı arayın”, “sosyal medyada benim hakkımda paylaşımlar var” veya yalnız alan adı yazılması kanunun aradığı tam adres şartını karşılamaz. Başvuru, hangi sayfa, video, fotoğraf veya paylaşımın engelleneceğini teknik olarak gösterebilmelidir.

URL şartı ölçülülük için de önemlidir. Kanunun m.9/A/4 hükmü erişimin engellenmesinin özel hayatı ihlal eden yayın, kısım, bölüm, resim veya video bakımından URL şeklinde uygulanmasını düzenler. Böylece tüm internet sitesini kapatmak yerine ihlal oluşturan içerik hedeflenir.

Sosyal medya platformlarında paylaşımın özel bağlantısı, video kimliği veya gönderi URL’si kaydedilmelidir. Mobil uygulama “paylaş” bağlantısı kısaltılmışsa mümkün olduğunda nihai tam adres de tespit edilmelidir.

M.9/A başvurusunda hangi bilgiler bulunmalıdır?

Kanun üç zorunlu bilgi grubu öngörür: ihlal oluşturan yayının tam URL’si, özel hayatın hangi açılardan ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgiler. Bu bilgilerden biri eksikse talep işleme konulmaz.

İhlal açıklaması somut olmalıdır. Örneğin “bu içerikten rahatsızım” yerine videoda izinsiz yayımlanan özel mekân görüntüsünün, sağlık bilgisinin veya özel yazışmanın hangi bölümde yer aldığı açıklanmalıdır. Birden fazla URL varsa her adres ayrı satırda ve ihlal edilen içerikle eşleştirilerek gösterilmelidir.

Kimlik doğrulama için gereksiz veri sunulmamalıdır. Başkanlığın başvuru sistemi hangi belge veya doğrulama alanlarını istiyorsa o kapsam izlenmeli, üçüncü kişilerin kişisel verileri gereksiz yere dosyaya eklenmemelidir.

Başvuru sonrası Erişim Sağlayıcıları Birliği ne yapar?

Başkan, kendisine gelen uygun talebi uygulanmak üzere derhâl Birliğe bildirir. Erişim sağlayıcılar tedbir talebini derhâl, en geç dört saat içinde yerine getirir. M.9/A’da Erişim Sağlayıcıları Birliği kararın teknik dağıtım ve koordinasyon zincirinde merkezî rol üstlenir.

Dört saatlik süre nedeniyle başvuruda teknik hata olmaması önemlidir. Yanlış veya çalışmayan URL verilmesi engelin yanlış içeriğe yönelmesine veya uygulanamamasına neden olabilir. Başvuru yapılmadan önce adresler tarayıcıda doğrulanmalıdır.

Birliğin rolü hakkında ayrıntılı bilgi için Erişim Sağlayıcıları Birliği 5651 m.6/A rehberi incelenebilir.

Başvuran kişi neden 24 saat içinde sulh ceza hâkimine başvurmalıdır?

M.9/A/5’e göre erişimin engellenmesini isteyen kişi, Başkanlığa talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde bu talebi sulh ceza hâkiminin kararına sunar. Süre gün değil saat üzerinden ifade edildiği için başvuru saati önemlidir.

Bu aşama yapılmazsa ilk idari tedbirin kalıcılaşması mümkün değildir. M.9/A hızlı idari müdahaleyi zorunlu yargısal denetime bağlar. Başvuru dilekçesine Başkanlığa yapılan talep, URL’ler, ihlal açıklaması ve varsa tedbirin uygulandığını gösteren bilgiler eklenmelidir.

Hâkim özel hayatın gerçekten ihlal edilip edilmediğini inceler. İlk teknik engelin uygulanmış olması, hâkimin ihlal bulunduğuna karar vermek zorunda olduğu anlamına gelmez.

Sulh ceza hâkimi ne kadar sürede karar verir?

Hâkim, internet yayını nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini değerlendirerek kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Başkanlığa gönderir. Hâkimin bu süre içinde karar vermemesi halinde erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar.

Bu düzenleme geçici tedbirin yargı kararı olmadan süresiz devam etmesini önler. Hâkim özel hayat ile ifade ve basın özgürlüğünü, yayının kamu yararını, başvuranın konumunu ve içeriğin mahremiyet düzeyini dengeler.

Karar yalnız ilgili URL için erişim engeli yönünde olabilir veya başvurunun reddine karar verilebilir. Hâkimin gerekçesi, sonraki itiraz sürecinde temel inceleme konusudur.

Gecikmesinde sakınca bulunan özel hayat ihlalinde Başkan doğrudan emir verebilir mi?

Evet. M.9/A/8, özel hayatın gizliliğinin ihlaline bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde doğrudan Başkanın emri üzerine erişimin engellenmesinin Başkanlık tarafından yapılmasını düzenler. Bu istisnai yetki, normal bireysel başvuru akışından farklıdır.

Başkan tarafından verilen bu erişim engelleme kararı yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur. Hâkim kararını kırk sekiz saat içinde açıklar. Böylece acil durumda hızlı müdahale sağlanırken yargısal denetim korunur.

Gecikmesinde sakınca bulunan hâl somut biçimde gerekçelendirilmelidir. Her özel hayat ihlali otomatik olarak bu acil yetkiyi doğurmaz.

M.9/A kararına itiraz edilebilir mi?

Güncel m.9/A/6, hâkim tarafından verilen karara karşı Başkanın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidebilmesini düzenler. Bunun yanında başvuru sahibi veya içerikle ilgili tarafların hukuki başvuru imkânları somut karar ve genel ceza muhakemesi kuralları çerçevesinde değerlendirilir.

İtirazda özel hayat alanı, kamu yararı, haber niteliği, içerik bağlamı ve tedbirin ölçülülüğü açıklanmalıdır. İçeriğin zaten kamuya bizzat başvuran tarafından açıklanmış olması, kamusal bir olayla doğrudan bağlantısı veya güncelliği değerlendirmeyi etkileyebilir.

Teknik olarak karar yanlış URL’ye uygulanmışsa bu durum da açıkça belgelenmelidir.

İçerik yayından çıkarılırsa m.9/A tedbiri ne olur?

M.9/A/7’ye göre erişimin engellenmesine konu içerik yayından çıkarılmışsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Tedbirin amacı erişilebilir mahrem içeriğe erişimi önlemektir; içerik kaynaktan kalktığında erişim engeli kararının devamı anlamını yitirir.

Ancak aynı görüntü veya özel bilgi başka URL’lerde yeniden yayımlanmışsa yeni adresler için tekrar hukuki işlem gerekebilir. M.9/A metni, eski m.9’daki kopya URL’lere ilişkin Birliğe müracaat mekanizmasını aynı şekilde düzenlemez; bu nedenle her yeni yayının hukuki ve teknik konumu ayrı değerlendirilmelidir.

İçeriğin silindiği tarih ve erişilemez hâle geldiği ekran kaydı tutulmalıdır. Sonraki tazminat veya ceza uyuşmazlığında geçmiş yayın yine önem taşıyabilir.

M.9/A ile eski 5651 m.9 arasındaki fark nedir?

Eski m.9, internet yayını nedeniyle kişilik hakkı ihlal edildiğini iddia eden kişiler için içerik çıkarma ve erişim engelleme prosedürü düzenliyordu. Anayasa Mahkemesi m.9’u iptal etmiş ve iptal hükmü 10 Ekim 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle 2026’da eski m.9 prosedürünü yürürlükteymiş gibi kullanmak doğru değildir.

M.9/A ise ayrı bir hükümdür ve özel hayatın gizliliğine özgüdür. Başkanlığa doğrudan başvuru, tam URL şartı, dört saatlik teknik uygulama, 24 saat içinde hâkime sunma ve 48 saatlik hâkim kararı mekanizması yürürlüktedir.

Kişilik hakkı ihlali her zaman özel hayat ihlali değildir. 2026’da kişilik hakları için Türk Medeni Kanunu m.24-25, Türk Borçlar Kanunu ve somut olaya uygun diğer yargısal koruma yolları değerlendirilmelidir.

Özel hayat ihlalinde hangi deliller korunmalıdır?

Başvurudan önce tam URL, ekran görüntüsü, video veya fotoğrafın kopyası, yayın tarihi, hesap adı ve mümkünse sayfanın arşivlenebilir teknik bilgileri kaydedilmelidir. İçerik silinirse ihlalin geçmişte varlığını göstermek zorlaşabilir.

Özel mesaj veya kapalı hesap içeriği söz konusuysa delil hukuka uygun elde edilmelidir. Başkasının hesabına izinsiz girilerek alınan veriler yeni bir hukuka aykırılık yaratabilir. Kişinin kendisine gönderilmiş mesajı veya kamuya açık yayını belgelemesi farklıdır.

Mahrem içerik dosyaya sunulurken gereksiz yayılım önlenmelidir. Özellikle çıplak görüntü, sağlık verisi veya çocuklara ilişkin içerik yalnız gerekli merci ve kapsamda paylaşılmalıdır.

Türkiye geneli ve Mersin uygulaması

M.9/A Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de yaşayan bir kişinin özel görüntüsünün İstanbul merkezli bir platformda veya yurt dışı sunucuda yayımlanması, kanuni başvuru yapılmasına engel değildir. Teknik erişim engeli Türkiye’deki erişim sağlayıcılar üzerinden uygulanır.

Mersin’de yürütülecek ek tazminat veya ceza süreçlerinde görev ve yetki, ihlalin niteliğine ve genel usul hükümlerine göre belirlenir. M.9/A tedbiri tazminat veya ceza talebinin yerine geçmez.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin’deki İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerden Türkiye genelindeki özel hayat, internet yayını, erişim engeli ve dijital delil uyuşmazlıklarını güncel mevzuata göre takip eder.

M.9/A başvuru dosyası nasıl hazırlanmalıdır?

Özel hayat ihlalinde hız önemlidir; ancak hızlı başvuru eksik başvuru anlamına gelmemelidir. İlk adım ihlale konu her paylaşımın tam URL’sini ayrı ayrı tespit etmektir. Bir sosyal medya hesabının profil adresi, belirli gönderinin adresi yerine geçmez. Video, fotoğraf veya hikâye gibi içeriklerde paylaşım kimliği, hesap adı, yayın zamanı ve içeriğin erişilebilir olduğu ekran görünümü birlikte korunmalıdır.

İkinci adım ihlalin özel hayatla bağını açıklamaktır. Başvuruda yalnız “kişilik haklarım ihlal edildi” denilmesi m.9/A’nın özel konusunu göstermeye yetmez. Özel yazışma, mahrem görüntü, sağlık bilgisi, aile yaşamı, özel mekân görüntüsü veya kişinin kamuya açıklamadığı başka bir mahrem unsurun hangi bölümde yer aldığı somut biçimde belirtilmelidir.

Üçüncü adım kimlik ve temsil belgeleridir. Başvuru vekil aracılığıyla yapılıyorsa temsil yetkisi açık olmalı, müvekkilin kimlik bilgileri yalnız gerekli kapsamda sunulmalıdır. Mahrem içeriğin başvuru eklerinde gereksiz biçimde çoğaltılması önlenmeli; özellikle çocuk, sağlık veya çıplak görüntü içeren dosyalarda veri minimizasyonu uygulanmalıdır.

Dördüncü adım süre takibidir. Başkanlığa elektronik veya fiziksel başvurunun tam saati kaydedilmelidir; çünkü sulh ceza hâkimine sunma süresi yirmi dört saattir. Bu süre “ertesi iş günü” mantığıyla değil, kanunun açık saat hesabıyla takip edilmelidir. Hâkim aşamasında da kırk sekiz saatlik karar süresi nedeniyle dosyanın kayıt tarihi önem taşır.

Beşinci adım erişim engelinin teknik kontrolüdür. İlk tedbir uygulandıktan sonra ilgili URL’nin farklı internet servis sağlayıcılarından erişilebilir olup olmadığı kontrol edilebilir. Ancak VPN veya yurt dışı bağlantıyla içeriğin görülebilmesi, Türkiye’deki erişim sağlayıcıların kararı uygulamadığını tek başına göstermez; kararın coğrafi ve teknik kapsamı dikkate alınmalıdır.

M.9/A erişim engeli tazminat ve ceza taleplerinin yerine geçer mi?

Hayır. M.9/A’nın amacı özel hayat ihlaline konu internet yayınına hızlı erişim tedbiri sağlamaktır. İhlal nedeniyle manevi veya maddi tazminat istenecekse Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri; fiil suç oluşturuyorsa Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri ayrıca uygulanır.

Örneğin mahrem görüntünün hukuka aykırı yayımlanması erişim engeli yanında kişisel veri, özel hayatın gizliliği veya başka suç tiplerini gündeme getirebilir. Erişim engelinin kaldırılması veya içeriğin silinmesi, geçmişte gerçekleşmiş ihlal nedeniyle doğmuş tazminat veya ceza sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

5651 m.9/A hakkında sık sorulan sorular

Özel hayat ihlalinde doğrudan nereye başvurulur?

5651 m.9/A kapsamında Başkanlığa doğrudan başvuru yapılabilir.

URL yazmak zorunlu mu?

Evet. Tam URL zorunlu başvuru unsurudur.

Kimlik bilgisi gerekli mi?

Evet. Başvuran kimliğini ispatlayacak bilgileri sunmalıdır.

Eksik başvuru işleme alınır mı?

Hayır. Kanunda sayılan bilgiler eksikse talep işleme konulmaz.

İlk engel kaç saatte uygulanır?

Derhâl ve en geç dört saat içinde.

Hâkime ne kadar sürede başvurulmalı?

Başkanlığa talep saatinden itibaren yirmi dört saat içinde.

Hâkim ne kadar sürede karar verir?

En geç kırk sekiz saat içinde.

Hâkim karar vermezse ne olur?

İlk erişim engelleme tedbiri kendiliğinden kalkar.

İçerik silinirse karar sürer mi?

Hayır. Hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.

Eski m.9 kişilik hakkı prosedürü 2026’da yürürlükte mi?

Hayır. Anayasa Mahkemesi iptali 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girmiştir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →