Arabuluculukta Gizlilik Kuralı Nedir? HUAK m.4: Kimler Sır Saklamak Zorunda? 2026
Güncelleme: 11 Eylül 2026
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
Arabuluculukta Gizlilik Kuralı Nedir? HUAK m.4: Kimler Sır Saklamak Zorunda?
Kısa ve net cevap: 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 4. maddesine göre, taraflar aksini kararlaştırmadıkça arabulucu; arabuluculuk faaliyeti sırasında kendisine sunulan veya başka şekilde elde ettiği bilgi, belge ve kayıtları gizli tutmak zorundadır. Aynı yükümlülük taraflar ile görüşmelere katılan diğer kişiler için de geçerlidir. Gizlilik yalnız arabulucuya ait bir ödev değildir; sürece katılanların tamamını kapsayan kanuni bir kuraldır.
Arabuluculukta gizlilik, HUAK m.4 ve m.5 birlikte değerlendirilerek uygulanır.
Arabuluculukta gizlilik kuralının kanuni dayanağı
Arabuluculuk sürecinin sağlıklı işleyebilmesi için tarafların uyuşmazlığın çözümüne yönelik gerçek görüşlerini, tekliflerini ve ekonomik ya da kişisel bilgilerini serbestçe açıklayabilmesi gerekir. Kanun koyucu bu ihtiyacı doğrudan korumuş ve gizlilik ilkesini 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 4. maddesinde düzenlemiştir.
HUAK m.4/1 uyarınca taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça arabulucu, arabuluculuk faaliyeti çerçevesinde kendisine sunulan veya diğer bir şekilde elde ettiği bilgi ve belgeler ile diğer kayıtları gizli tutmakla yükümlüdür. Maddenin ikinci fıkrası, bu yükümlülüğü yalnız arabulucuyla sınırlamamış; taraflar ve görüşmelere katılan diğer kişiler bakımından da aynı kuralı getirmiştir.
Bu nedenle “arabuluculuk gizlidir” ifadesinin hukuki karşılığı nettir: süreçte edinilen bilgi ve kayıtlar, kanuni dayanak veya tarafların geçerli iradesi olmadan sürecin dışına taşınamaz. Arabulucu, taraf, avukat, şirket temsilcisi, uzman veya görüşmeye hukuken katılan başka bir kişi bakımından gizlilik yükümlülüğü ayrı ayrı değerlendirilir.
Kimler gizlilik yükümlülüğüne tabidir?
Birinci grup arabulucudur. Arabulucu, görevini yürütürken taraflardan aldığı ticari sırları, ödeme tekliflerini, borcun yapılandırılmasına ilişkin önerileri, aile ve malvarlığı bilgilerini, belge ve kayıtları korumak zorundadır. Bu yükümlülük, arabulucunun taraflardan biriyle ayrı görüşmede öğrendiği bilgiler bakımından da önem taşır.
İkinci grup uyuşmazlığın taraflarıdır. Taraflardan birinin “gizlilik yalnız arabulucuyu bağlar, ben toplantıda duyduğumu yayımlayabilirim” şeklindeki yaklaşımı HUAK m.4/2 ile bağdaşmaz. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça tarafların kendileri de gizliliğe uymak zorundadır.
Üçüncü grup görüşmelere katılan diğer kişilerdir. Bir şirket adına toplantıya katılan yetkili, taraf vekili, teknik açıklama için görüşmede bulunan uzman veya kanuna uygun şekilde sürece katılan başka kişiler bu kapsamda değerlendirilir. Kanunun amacı, arabuluculuk masasındaki bilginin katılımcı sıfatı üzerinden kontrolsüz biçimde yayılmasını önlemektir.
Vekilin mesleki sır saklama yükümlülüğü ayrıca Avukatlık Kanunu ve meslek kuralları kapsamında devam eder. Arabuluculuk gizliliği, avukatın mevcut sır saklama borcunu ortadan kaldırmaz; aksine uyuşmazlık çözüm sürecine özgü ek bir kanuni çerçeve oluşturur.
Hangi bilgiler arabuluculuk gizliliği kapsamındadır?
HUAK m.4 yalnız imzalı belgeleri korumaz. Kanun “bilgi ve belgeler ile diğer kayıtlar” ifadesini kullanır. Bu nedenle toplantıda açıklanan ticari veri, tarafın ödeme kapasitesine ilişkin beyanı, uzlaşma için önerdiği rakam, e-posta üzerinden arabulucuya gönderdiği çalışma belgesi, yalnız süreç amacıyla oluşturulan hesap tablosu ve görüşmenin organizasyonuna ilişkin kayıtlar somut içeriğine göre gizlilik kapsamında olabilir.
Özellikle ticari uyuşmazlıklarda müşteri listeleri, fiyatlandırma politikaları, tedarik koşulları, şirket içi mali veriler ve henüz kamuya açıklanmamış proje bilgileri arabuluculuk görüşmesinde gündeme gelebilir. İş uyuşmazlıklarında ücret, performans, disiplin kayıtları ve fesih gerekçeleri; kira uyuşmazlıklarında ödeme geçmişi, tahliye tarihi veya yeni sözleşme teklifi gibi bilgiler tartışılabilir. Gizlilik kuralı bu bilgilerin sırf arabuluculukta paylaşılmış olması nedeniyle kamuya açık hale gelmesini engeller.
Bununla birlikte bir belgenin arabuluculuk dışında zaten mevcut olması önemlidir. Örneğin imzalı kira sözleşmesi, banka dekontu, ticari defter kaydı veya iş sözleşmesi arabuluculuk başlamadan önce de var olan bağımsız delillerdir. Bir belgenin arabuluculuk sırasında masaya konulması, o belgenin başka hukuki sebeple kullanılabilir olma niteliğini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. HUAK m.5 özellikle yalnız arabuluculuk nedeniyle hazırlanan veya süreçte ileri sürülen beyan ve teklifleri delil yasağı bakımından düzenler.
Arabuluculukta söylenenler mahkemede delil olur mu?
Bu sorunun temel cevabı HUAK m.5’tedir. Taraflar, arabulucu veya arabuluculuğa katılan üçüncü kişiler; uyuşmazlıkla ilgili hukuk davasında veya tahkimde, kanunda sayılan belirli beyan ve belgeleri delil olarak ileri süremez ve bunlar hakkında tanıklık yapamaz.
Kanunun koruduğu başlıca içerikler şunlardır: arabuluculuk daveti veya katılma isteği; uyuşmazlığın arabuluculukla çözülmesi amacıyla ileri sürülen görüş ve teklifler; süreç sırasında yapılan öneriler; herhangi bir vakıa veya iddianın arabuluculuk çerçevesindeki kabulü; yalnız arabuluculuk faaliyeti nedeniyle hazırlanan belgeler.
Bu kuralın amacı nettir. Bir taraf “uzlaşmak için 300.000 TL ödeyebilirim” dediğinde bu teklif, daha sonra açılan davada “borcun 300.000 TL’sini kabul etti” şeklinde kullanılamaz. Aksi sonuç, tarafları gerçekçi uzlaşma teklifinde bulunmaktan uzaklaştırır ve arabuluculuğun işlevini ortadan kaldırır.
HUAK m.5 ayrıca mahkeme, hakem veya idari makamın bu kapsamdaki bilgilerin açıklanmasını isteyemeyeceğini; yasak kapsamındaki belge sunulsa bile hükme esas alınamayacağını düzenler. Dolayısıyla gizlilik ilkesi yalnız etik bir beklenti değil, delil hukukunda sonuç doğuran kanuni bir korumadır.
Gizliliğin sınırları ve kanuni istisnalar
Gizlilik mutlak ve sınırsız bir perde değildir. HUAK m.4’ün lafzı tarafların aksini kararlaştırabilmesine izin verir. Ancak bu kararın kapsamı açık olmalı; kişisel veriler, üçüncü kişilerin hakları, ticari sırlar ve başka kanunlardan doğan sır saklama yükümlülükleri ayrıca gözetilmelidir. Tarafların kendi aralarında yaptığı açıklama kararı, üçüncü bir kişinin kanunla korunan verisini sınırsız şekilde yayımlama yetkisi vermez.
HUAK m.5’te ayrıca kanun hükmünün açıklamayı emrettiği veya arabuluculuk sonunda varılan anlaşmanın uygulanması ve icrası için açıklamanın gerekli olduğu ölçüde bilgi verilebilmesine ilişkin istisna bulunur. Bu istisna dar uygulanmalıdır. “İşime yarar” düşüncesi tek başına açıklama sebebi değildir; açıklamanın kanuni zorunluluğa veya anlaşmanın uygulanması/icrasına bağlanması gerekir.
Arabuluculuk sonunda taraflar anlaşma belgesi imzaladığında, bu belgenin icrası için yetkili mercie sunulması gizlilik kuralının ihlali olarak değerlendirilemez. Çünkü kanun anlaşmanın uygulanabilmesi için gerekli açıklamaya imkan tanır. Ancak belgenin tamamının sosyal medyada yayımlanması veya uyuşmazlıkla ilgisiz kişilere gönderilmesi aynı hukuki temele dayanmaz.
Gizlilik kuralı kişisel verileri de korur mu?
Arabuluculuk dosyasında tarafların adı, iletişim bilgileri, banka hesapları, ücret bilgileri, sağlık verileri, şirket temsilcilerinin kimlik bilgileri veya başka kişisel veriler bulunabilir. Bu verilerin işlenmesinde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu da ayrıca dikkate alınır. HUAK’taki gizlilik yükümlülüğü, KVKK kapsamındaki hukuki yükümlülükleri kaldırmaz.
Bu nedenle arabuluculuk belgelerinin saklanması, elektronik posta ile iletilmesi, üçüncü kişilere aktarılması ve imha edilmesi süreçlerinde veri güvenliği önemlidir. Bir belgenin arabuluculuk dosyasına girmesi, o belgenin süresiz ve sınırsız kullanımına izin vermez.
Arabuluculuk görüşmesi kayda alınabilir mi?
Görüşmenin ses veya görüntü kaydına alınması, gizlilik ve kişisel veri kuralları yanında Türk Ceza Kanunu’nun haberleşme ve özel hayatı koruyan hükümlerini de gündeme getirebilir. Taraflardan birinin diğer katılımcılara haber vermeden toplantıyı kaydetmesi, “arabuluculukta tarafım” gerekçesiyle kendiliğinden hukuka uygun hale gelmez.
Arabuluculuk sürecinde ispat ihtiyacı esas olarak son tutanak ve varsa anlaşma belgesi üzerinden karşılanır. Müzakere konuşmalarını kayıt altına alma yaklaşımı, HUAK m.4 ve m.5’in koruduğu güven ortamıyla bağdaşmayabilir. Bu nedenle kayıt meselesi, somut hukuki sebep bulunmadan sıradan bir belge toplama yöntemi olarak görülmemelidir.
Uygulamada gizliliği korumak için ne yapılmalıdır?
Taraflar ve vekilleri, arabuluculuk öncesinde hangi belgelerin süreç için gerekli olduğunu ayırmalı; gereksiz kişisel veri veya ticari sır içeren belgeleri dosyaya taşımamalıdır. Elektronik belge gönderilecekse doğru alıcı adresi kullanılmalı, hassas ekler kontrol edilmeli ve üçüncü kişilerin verileri bakımından ölçülülük gözetilmelidir.
Toplantıda sunulan uzlaşma teklifi ile dava dosyasında kullanılacak bağımsız delil birbirinden ayrılmalıdır. Örneğin ücret bordrosu zaten mevcut bir işyeri kaydıdır; buna karşılık “şu tutarı ödersek dosyayı kapatalım” biçimindeki teklif arabuluculuk müzakeresine özgüdür. Bu ayrım, dava aşamasında yanlış delil stratejisini önler.
Şirketler bakımından toplantıya katılan temsilcilerin gizlilik kuralı konusunda açıkça bilgilendirilmesi yararlıdır. Arabuluculukta öğrenilen bilgi, şirket içindeki herkesle paylaşılması gereken rutin toplantı notu değildir. Bilgiye görev gereği erişmesi gereken kişilerle sınırlı paylaşım yapılması, hem HUAK hem veri güvenliği bakımından daha doğru bir yöntemdir.
Taraflar ayrıca son tutanağı, anlaşma belgesini, davet kayıtlarını ve ödeme belgelerini ayrı saklamalıdır. Son tutanak dava şartının yerine getirildiğini gösterebilir; anlaşma belgesi ise şartlarına göre ilam niteliğinde belge veya icra edilebilirlik şerhine konu olabilir. Bu belgelerin işlevi, müzakere konuşmalarından farklıdır.
Gizlilik ihlal edilirse hangi hukuki sonuçlar doğar?
Gizlilik ihlalinin sonucu, ihlali yapan kişinin sıfatına, açıklanan bilginin niteliğine ve doğan zarara göre belirlenir. HUAK’taki yükümlülük yanında kişilik hakkı, sözleşmesel sorumluluk, ticari sır, kişisel veri ve meslek kuralları gündeme gelebilir. Kişisel verinin hukuka aykırı açıklanması halinde KVKK’daki başvuru ve şikayet yolları ile şartları varsa özel hukuk ve ceza hukuku hükümleri ayrıca incelenir.
Arabulucu bakımından mesleki yükümlülüklere aykırılık sicil ve disiplin boyutu doğurabilir. Avukat bakımından sır saklama ve meslek kuralları ayrıca değerlendirilir. Tarafın yaptığı açıklama ise açıklanan bilginin niteliğine göre tazminat veya başka hukuki sonuçlara neden olabilir. Tek bir “gizlilik cezası” formülü yoktur; uygulanacak yaptırım, ihlal edilen somut hukuk kuralına göre belirlenir.
Arabuluculukta gizlilik ile şeffaflık çelişir mi?
Hayır. Arabulucu tarafları süreç hakkında aydınlatmak, tarafsız davranmak ve eşitliği gözetmek zorundadır. Gizlilik; arabulucunun ne yaptığını taraflardan saklaması anlamına gelmez. Gizlilik, uyuşmazlığa ve müzakereye ilişkin bilgilerin süreç dışına kontrolsüz taşınmasını önler. Tarafların haklarını, yöntemi, ücret esaslarını ve sonuçları bilmesi ise aydınlatma yükümlülüğünün parçasıdır.
Arabuluculuk gizliliği ile kamuya açık bilgi arasındaki fark
Bir bilgi zaten Ticaret Sicili Gazetesi, tapu kaydı, mahkeme kararı veya başka hukuka uygun kaynaktan erişilebilir durumdaysa, yalnız arabuluculuk görüşmesinde anılması o bilginin kaynağını değiştirmez. Buna karşılık kamuya açık olmayan mali veri, uzlaşma teklifi veya yalnız süreç için hazırlanan belge bakımından HUAK koruması doğrudan önem taşır.
Bu nedenle uyuşmazlık sonrası değerlendirme yapılırken “bu bilgiyi ilk kez nereden öğrendim?”, “belge arabuluculuk dışında mevcut muydu?” ve “kullanmak istediğim içerik bir uzlaşma beyanı mı?” soruları ayrı ayrı cevaplanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Arabuluculuk toplantısında konuşulanlar gizli mi?
Evet. HUAK m.4 uyarınca taraflar aksini kararlaştırmadıkça arabulucu, taraflar ve görüşmelere katılan diğer kişiler gizliliğe uymak zorundadır.
Arabuluculuk teklifini mahkemeye sunabilir miyim?
Uyuşmazlığın arabuluculukla çözülmesi için ileri sürülen görüş ve teklifler HUAK m.5 kapsamında kural olarak delil olarak kullanılamaz.
Arabuluculukta borcu kabul edersem dava kaybolur mu?
Arabuluculuk faaliyeti sırasında uzlaşma amacıyla yapılan kabul ve öneriler, HUAK m.5’teki delil yasağı kapsamında değerlendirilir. Bunun dışında ayrıca imzalanmış bağımsız ikrar veya anlaşma belgesi varsa hukuki niteliği ayrı incelenir.
Arabulucu bilgileri üçüncü kişiye verebilir mi?
Kanuni açıklama sebebi veya geçerli istisna bulunmadıkça arabulucu HUAK m.4 gereğince bilgi, belge ve kayıtları gizli tutmalıdır.
Tarafın avukatı da gizliliğe tabi mi?
Evet. Görüşmelere katılan kişiler HUAK m.4/2 kapsamındadır. Avukatın ayrıca mesleki sır saklama yükümlülüğü vardır.
Anlaşma belgesi icraya konulurken gizlilik ihlal edilir mi?
Hayır. HUAK m.5, arabuluculuk sonunda varılan anlaşmanın uygulanması ve icrası için gerekli ölçüde açıklamaya izin verir.
Arabuluculukta sunulan eski bir banka dekontu davada kullanılamaz mı?
Hayır. Belge arabuluculuktan bağımsız olarak mevcutsa, yalnız arabuluculukta sunulmuş olması belgeyi otomatik olarak delil olmaktan çıkarmaz. HUAK m.5’in kapsamı belgenin kaynağı ve hazırlanma amacı dikkate alınarak belirlenir.
Gizlilikten taraflar birlikte vazgeçebilir mi?
HUAK m.4 “taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça” ifadesini içerir. Ancak üçüncü kişilerin hakları, kişisel veriler ve başka kanunlardaki emredici sır yükümlülükleri ayrıca korunur.
İlgili içerikler
- Arabuluculuk anlaşma belgesi nasıl icra edilir?
- Arabuluculuk zamanaşımını durdurur mu?
- Arabuluculuk davet mektubu geldi: ne yapılır?
Resmî hukuki dayanak
Temel mevzuat: 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.4 ve m.5. Güncel mevzuat metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmelidir.
Bu içerik, 6325 sayılı Kanun’un gizlilik ve delil yasağı hükümleri esas alınarak hazırlanmış; 11 Eylül 2026 tarihi itibarıyla mevzuat yapısı yönünden kontrol edilmiştir.
Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
İhsaniye Mah. 4903 Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 D:14 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
