Aday Sürücü 0,20 Promilin Üzerinde Alkollü Araç Kullanırsa Ne Olur? 2026
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek Madde 17, aday sürücünün araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullandığının tespit edilmesini doğrudan sürücü belgesi iptal sebebi sayar.
Kısa ve net cevap: Aday sürücünün iki yıllık adaylık süresi içinde alkol ölçümünün 0,20 promilin üzerinde çıkması halinde aday sürücü belgesi iptal edilir. Bu sonuç 2918 sayılı Kanun Ek Madde 17’de düzenlenmiştir. Hüküm 7590 sayılı Kanunun 5. maddesiyle 2026 yılında yeniden yazılmıştır. Araç türü bu özel eşik bakımından sonucu değiştirmez.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
İşlemin hukuka uygunluğu değerlendirilirken yalnızca “alkollü yakalandı” ifadesi yeterli değildir. Ölçüm sonucu, ölçümün kime ait olduğu, cihaz ve tutanak bilgileri, ihlal tarihi, aday sürücülük süresi ve varsa sağlık kuruluşu ölçümü birlikte incelenir. Belge iptali ağır bir idari sonuç olduğu için maddi tespitin doğruluğu dosyanın merkezindedir.
- 0,20 promil kuralının kanuni dayanağı
- Aday sürücü kimdir?
- “0,20 promilin üzerinde” ne demektir?
- Araç cinsine bakılmaksızın kuralı
- Alkol ölçüm tutanağında neler bulunmalı?
- Ölçüm sonucuna itiraz ve karşı deliller
- Adaylık süresinin önemi
- Belge iptali ile geçici geri alma farkı
- İptal sonrası yeniden ehliyet alma şartları
- Sık sorulan sorular
0,20 Promil Kuralının Kanuni Dayanağı
24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanunun 5. maddesi, Karayolları Trafik Kanununun Ek Madde 17 hükmünü yeniden düzenledi. Güncel metne göre aday sürücülük süresinde araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanıldığının tespit edilmesi aday sürücü belgesinin iptaline yol açar.
Bu hüküm aday sürücülere özgü bir iptal şartıdır. Genel sürücüler bakımından alkol nedeniyle uygulanacak idari yaptırımlar KTK m.48 ve ilgili diğer kurallara göre değerlendirilirken, aday sürücü için Ek Madde 17 ayrıca belge iptali sonucunu doğurur. Dosyada her iki düzenleme birbirinden ayrılmalı, hangi işlemin hangi maddeye dayandığı açıkça belirlenmelidir.
Aday Sürücü Statüsü Neden Belirleyicidir?
Ek Madde 17’ye göre ilk defa sürücü belgesi alan kişi, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl aday sürücüdür. Daha önce belgesi iptal edilip yeniden sürücü belgesi alan kişi de yeni belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıllık adaylık statüsüne girer.
Bu nedenle 0,20 promil nedeniyle iptal işleminin ilk kontrolü sürücünün olay tarihinde aday olup olmadığıdır. İki yıllık dönem bitmişse aday sürücüye özgü Ek Madde 17 iptali uygulanmaz; olay genel trafik mevzuatı hükümleri kapsamında değerlendirilir. Sürücü belgesi tarihi ve olay tarihi bu sebeple temel belgelerdir.
Kanundaki “0,20 Promilin Üzerinde” İfadesi Ne Anlama Gelir?
Kanun metni açık biçimde “0,20 promilin üzerinde” ifadesini kullanır. İdari yaptırım uygulanırken ölçüm sonucu ile bu kanuni ifade karşılaştırılır. Sonuç belgesindeki rakamın okunaklı olması, ölçüm biriminin doğru gösterilmesi ve kaydın ilgili sürücüye ait olduğunun tespit edilmesi gerekir.
Ölçüm değerinin yorumlanmasında varsayım kullanılmaz. İşlem, resmî ölçüm belgesi ve tutanakta yazılı sonuca dayanır. Ölçüm sonucuna teknik veya usul yönünden itiraz varsa itirazın dayanağı da somutlaştırılmalıdır. Örneğin sürücünün başka bir kişiyle karıştırıldığı, tutanak saatinin olayla uyuşmadığı veya sağlık kuruluşu ölçümünün farklı sonuç verdiği ileri sürülüyorsa ilgili belgeler dosyaya eklenir.
“Araç Cinsine Bakılmaksızın” İbaresinin Sonucu
Ek Madde 17, aday sürücü için özel olarak “araç cinsine bakılmaksızın” ifadesini kullanır. Bu nedenle aday sürücünün kullandığı aracın ticari veya hususi olması, otomobil veya başka bir sürücü belgesi sınıfına tabi araç olması bu özel 0,20 promil eşiğini ortadan kaldırmaz.
Bu ifade özellikle genel alkol kurallarındaki araç türüne veya sürücü statüsüne ilişkin farklılıklarla aday sürücü kuralının karıştırılmasını önler. Adaylık iptali yönünden kanundaki özel hüküm esas alınır.
Alkol Ölçüm Tutanağında Hangi Bilgiler Kontrol Edilir?
Aday sürücü belgesinin iptali alkol tespitine dayanıyorsa, idari işlemin maddi sebebi ölçüm ve buna bağlı tutanaktır. Dosyada şu unsurların birbiriyle uyumlu olması gerekir:
- Sürücünün kimlik bilgileri,
- Sürücü belgesi bilgileri ve adaylık dönemi,
- Araç plakası ve olay yeri,
- Ölçüm tarihi ve saati,
- Alkol ölçüm cihazına ilişkin kayıtlar,
- Ölçüm sonucu ve birimi,
- Tutanağı düzenleyen görevliler,
- Varsa ikinci ölçüm veya sağlık kuruluşu belgesi,
- İptal kararının hangi kanun maddesine dayandığı.
Bu belgeler arasında kimlik, tarih veya ölçüm sonucu bakımından maddi çelişki bulunması halinde işlem denetiminde bu çelişki açıkça gösterilir. Belge iptali yalnızca genel bir kanaate değil, kanunda belirtilen somut eşik ve tespit şartına dayanır.
Alkol Ölçüm Sonucuna İtiraz Edilebilir mi?
Alkol tespiti bir idari işlemin dayanağıdır ve hukuka aykırılık iddiası ileri sürülebilir. Ancak itirazın etkili olabilmesi için hangi unsurun neden yanlış olduğu açıklanmalıdır. “Alkol kullanmadım” şeklindeki soyut beyan yerine ölçüm süreci, sağlık kuruluşu kaydı, cihaz/tutanak bilgisi, zaman çizelgesi ve diğer somut veriler ortaya konulmalıdır.
Trafik idari para cezasına karşı başvuru ile sürücü belgesinin iptaline karşı başvuru aynı hukuki işlem değildir. Bir dosyada alkol tespiti nedeniyle hem para cezası hem geçici geri alma hem de aday sürücü belgesi iptali gibi birden fazla idari sonuç bulunabilir. Her işlemin tebliğ tarihi, dayanak maddesi ve başvuru yolu ayrı kontrol edilmelidir.
Sağlık Kuruluşundaki Ölçüm Neden Önemlidir?
Somut olayda sağlık kuruluşu ölçümü yapılmışsa bu belge zaman ve sonuç bakımından dosyaya dahil edilir. Özellikle kolluk ölçümüyle sağlık kuruluşu ölçümü arasında fark olduğu iddia ediliyorsa iki ölçüm arasındaki süre, kullanılan yöntem ve resmî kayıtlar birlikte incelenir.
Hukuki değerlendirme teknik tıp yorumunun yerine geçmez. Ancak idari işlemin hangi ölçümü esas aldığı ve karşıt belgenin neden dikkate alınıp alınmadığı denetlenebilir. Aday sürücü belgesi iptali bakımından kanuni eşik doğrudan ölçüm sonucuna bağlandığından, maddi verinin güvenilirliği önem taşır.
0,20 Promil İptalinde Ceza Puanının Önemi Var mı?
Hayır; 0,20 promilin üzerinde alkol tespiti Ek Madde 17’de bağımsız bir iptal sebebidir. Sürücünün ceza puanının düşük olması bu bendi etkisiz hale getirmez. Aynı maddede 75 ceza puanının aşılması ayrı bir iptal sebebi olarak düzenlenmiştir.
Bu ayrım uygulamada önemlidir. İdare 0,20 promil bendine dayanıyorsa değerlendirme alkol tespiti ve adaylık süresi üzerinden yapılır. Puan toplamı farklı bir hukuki sebebin konusudur.
Belge İptali ile Geçici Geri Alma Arasındaki Fark
Geçici geri alma işleminde sürücünün mevcut belgesi belirli bir süreyle kullanılamaz ve kanuni koşullar tamamlandığında iade süreci gündeme gelir. Ek Madde 17 uyarınca aday sürücü belgesinin iptalinde ise mevcut belge hukuki varlığını sürdürerek beklemez; kişi yeniden sürücü kursu ve sertifika sürecine girmek zorundadır.
Bu nedenle aday sürücü, yalnızca genel alkol yaptırımındaki geri alma süresinin sona ermesini bekleyerek tekrar araç kullanamaz. Ek Madde 17’nin yeniden belge alma şartları ayrıca tamamlanmalıdır.
İptal Sonrası Yeniden Ehliyet Alma Şartları
Aday sürücü belgesi iptal edilen kişinin yeniden sürücü belgesi alması için sürücü kurslarına devam etmesi ve sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası alması gerekir. Kursa başlayabilmek için ise kanun ek koşullar öngörür.
Birincisi, psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösteren belge ibraz edilmelidir. İkincisi, Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekir. Üçüncüsü, iptal işlemi sonrasında varsa bekleme süresi veya geçici geri alma işleminden doğan süre tamamlanmalıdır.
Bu koşullardan biri eksikse sadece kurs kaydı yaptırmak yeterli olmaz. Süreç belgeli ve aşamalı yürütülmelidir.
0,20 Promil Nedeniyle İptal İşleminde Kontrol Listesi
- Sürücü belgesinin alındığı tarihi tespit edin.
- Olay tarihinin iki yıllık adaylık dönemi içinde kaldığını doğrulayın.
- Ölçüm sonucunu ve birimini kontrol edin.
- Ölçüm kaydının doğru kişiye ait olduğunu doğrulayın.
- Tutanak tarihi, saati, yer ve plaka bilgilerini karşılaştırın.
- Varsa sağlık kuruluşu ölçümünü dosyaya ekleyin.
- İdari para cezası, geçici geri alma ve belge iptali işlemlerini birbirinden ayırın.
- Her işlemin tebliğ tarihini ayrı kaydedin.
- İptal sonrası psikoteknik ve psikiyatri belgelerini hazırlayın.
- Para cezalarının tahsil ve bekleme sürelerinin durumunu kontrol edin.
2026 Değişikliğinin Uygulamadaki Önemi
7590 sayılı Kanun sonrası aday sürücülük kuralları güncel Ek Madde 17 metni üzerinden uygulanır. İnternette eski döneme ait aday sürücü alkol sınırlarını, farklı puan eşiklerini veya eski iptal şartlarını içeren çok sayıda yazı bulunmaktadır. İşlem tarihi 31 Temmuz 2026 sonrasındaysa yürürlükteki metin esas alınmalıdır.
Ayrıca sürücü lehine veya aleyhine sonuç doğuracak hiçbir eşik “yaklaşık” değerle uygulanamaz. Kanun açık bir ölçüm eşiği belirlemiştir. İdari işlem bu eşik ve resmî tespit üzerine kurulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Aday sürücü için alkol sınırı kaç promildir?
Ek Madde 17 bakımından 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanıldığının tespiti sürücü belgesi iptal sebebidir.
0,20 promilin üstünde çıkınca sadece para cezası mı uygulanır?
Hayır. Aday sürücü yönünden Ek Madde 17 ayrıca sürücü belgesi iptalini öngörür. Genel alkol yaptırımları da kendi hükümlerine göre değerlendirilir.
Hususi otomobil ile ticari araç arasında aday sürücü bakımından fark var mı?
Ek Madde 17 bu özel iptal sebebinde “araç cinsine bakılmaksızın” ifadesini kullanır.
Ceza puanım düşükse ehliyet iptal edilmez mi?
0,20 promil üzeri alkol tespiti bağımsız iptal sebebidir. 75 ceza puanı ayrı bir benttir.
Alkol ölçümüne itiraz edilebilir mi?
Ölçüm ve buna dayalı idari işlemlerde hukuka aykırılık iddiası ileri sürülebilir. İtiraz somut belge ve kayıtlarla gerekçelendirilmelidir.
Sağlık kuruluşu ölçümü farklı çıkarsa ne olur?
Her iki ölçümün tarihi, saati, yöntemi ve sonucu dosyada birlikte değerlendirilir. İdari işlemin hangi veriye dayandığı incelenir.
İki yıllık adaylık bittiyse 0,20 promil Ek 17 uygulanır mı?
Aday sürücüye özgü Ek Madde 17 iptali için olay tarihinde adaylık statüsünün devam ediyor olması gerekir.
Ehliyet iptal edilince otomatik geri gelir mi?
Hayır. Yeniden kurs, sınav, psikoteknik değerlendirme, psikiyatri muayenesi ve diğer kanuni şartların tamamlanması gerekir.
Ödenmemiş trafik cezası yeniden ehliyet sürecini etkiler mi?
Evet. Ek Madde 17, trafik idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olmasını kursa başlama şartları arasında sayar.
Aday sürücü iptal sebeplerinin tamamı nerede açıklanıyor?
Aday sürücü belgesi iptal sebepleri 2026 rehberimizde tüm bentler birlikte ele alınmıştır.
Resmî Kaynaklar
Temel hukuki dayanak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek Madde 17 ve 7590 sayılı Kanun m.5’tir. Genel alkol düzenlemesi bakımından 2918 sayılı Kanun m.48 de dosya türüne göre birlikte incelenir. Güncel metinler Mevzuat Bilgi Sistemi ve TBMM üzerinden kontrol edilmelidir.
Bu içerik 2918 sayılı Kanun Ek Madde 17’nin 7590 sayılı Kanunla değişen güncel metni esas alınarak hazırlanmıştır. Ölçüm uyuşmazlığında tutanak, cihaz kaydı, sağlık kuruluşu belgesi ve adaylık tarihi birlikte incelenir.
Av. Halil Bakırcı — Mersin Barosu Sicil No: 3472
Yayın tarihi: 11 Eylül 2026
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
