Miras Ortaklığına Temsilci Nasıl Atanır? TMK 640 (2026)
Kısa ve net cevap: Birden çok mirasçı varsa mirasın açılmasıyla paylaşmaya kadar tereke üzerinde miras ortaklığı oluşur ve mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur. TMK m.640 uyarınca mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir. Temsilci, mahkemenin belirlediği görev ve yetki sınırları içinde terekenin korunması, yönetimi, gelirlerin toplanması, zorunlu ödemelerin yapılması ve ortaklığın üçüncü kişiler karşısında temsil edilmesi işlerini yürütür. Temsilci atanması miras paylarını değiştirmez ve mirası paylaştırmaz.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
TMK m.640: Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesi paylaşmaya kadar miras ortaklığına temsilci atayabilir.
Miras Ortaklığı Nedir?
Bir kişinin ölümüyle miras, kanunda öngörülen şekilde mirasçılara geçer. Birden fazla mirasçı bulunuyorsa paylaşma yapılıncaya kadar tereke üzerinde miras ortaklığı meydana gelir. TMK m.640 bu ortaklığı özel olarak düzenler.
Miras ortaklığında mirasçılar tereke mallarına ayrı ayrı belirlenmiş paylar üzerinden doğrudan sahip değildir; terekenin tamamı üzerinde elbirliği mülkiyeti vardır. Mirasçılık payları bellidir ancak belirli bir taşınmazın veya hesabın fiziksel olarak hangi mirasçıya ait olduğu paylaşma yapılmadan kesinleşmez.
Bu yapı, terekenin korunmasını sağlamakla birlikte mirasçılar arasında anlaşmazlık varsa günlük yönetimi zorlaştırabilir. Banka işlemleri, kiraların tahsili, taşınmazların bakımı, vergi ve aidat ödemeleri veya dava takibi konusunda ortak karar alınamaması hâlinde TMK m.640’taki temsilci kurumu önem kazanır.
Mirasçılar Neden Tereke Üzerinde Birlikte Hareket Etmek Zorundadır?
Elbirliği mülkiyetinde terekeye ilişkin haklar üzerinde kural olarak mirasçıların birlikte tasarruf etmesi gerekir. Bir mirasçı tek başına “benim miras payım üçte bir, o hâlde evin üçte birini kiraya veriyorum” diyemez. Pay oranı, henüz belirli tereke malına bağımsız tasarruf yetkisi sağlamaz.
Kanundan, mirasbırakanın düzenlemesinden veya mahkeme kararından doğan özel yönetim ve temsil yetkileri saklıdır. Bunun dışında terekenin bütününü ilgilendiren olağan ve olağanüstü işlemlerde birlikte hareket zorunluluğu doğar.
Mirasçılar arasında iletişim kopmuşsa veya bir mirasçı işlemleri sürekli engelliyorsa terekenin değeri zarar görebilir. Boş kalan taşınmazın bakımsızlaşması, kira gelirinin toplanamaması, vergi borçlarının artması veya şirket paylarına ilişkin zorunlu işlemlerin yapılamaması buna örnektir.
Miras Ortaklığına Temsilci Ne Zaman Atanır?
TMK m.640, mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesine paylaşmaya kadar temsilci atama yetkisi verir. Kanun, temsilci atanması için bütün mirasçıların anlaşmasını şart koşmaz. Tek mirasçının başvurusu yeterlidir.
Mahkeme temsilci ihtiyacını somut tereke ve mirasçı ilişkilerine göre değerlendirir. Mirasçılar arasında ciddi uyuşmazlık, terekenin yönetilememesi, gelirlerin toplanamaması, malların korunamaması veya üçüncü kişilerle işlemlerin yürütülememesi temsilci ihtiyacını güçlendiren olgulardır.
Temsilci atanması her çok mirasçılı tereke için otomatik değildir. Mirasçılar terekeyi uyum içinde yönetebiliyorsa mahkeme müdahalesine gerek yoktur. Kurum, ortaklığın işlemesini sağlayan koruyucu ve yönetsel bir çözümdür.
Temsilci Atanmasını Kim İsteyebilir?
TMK m.640 açıkça mirasçılardan birinin istemini yeterli görür. Yasal mirasçı, atanmış mirasçı veya mirasçılığı hukuken tanınmış kişi başvurabilir. Başvuru için diğer mirasçılardan vekâlet veya onay alınması gerekmez.
Başvuran kişi mirasçılık sıfatını mirasçılık belgesi veya ilgili mahkeme/vasiyetname kayıtlarıyla ortaya koymalıdır. Mirasçılık sıfatı çekişmeliyse mahkeme bu uyuşmazlığın temsilci talebine etkisini değerlendirir.
Terekenin alacaklısı veya kiracısı doğrudan “miras ortaklığına temsilci atayın” talebinde bulunamaz; TMK m.640’taki talep hakkı mirasçıya tanınmıştır. Başka koruma kurumlarının şartları varsa ilgililer kendi hukuki yollarını kullanabilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?
Miras ortaklığına temsilci atanması talebinde görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetki bakımından mirasbırakanın son yerleşim yeri, miras hukukundaki temel yetki bağlantısıdır.
Başvuruda mirasbırakanın son yerleşim yeri adresi, ölüm kaydı ve mirasçılık belgesi sunulmalıdır. Terekenin başka illerde taşınmaz veya şirket payı içermesi tek başına her malın bulunduğu yerde ayrı temsilci atanmasını gerektirmez.
Mahkeme, terekenin kapsamını ve yönetim ihtiyacını görerek temsilcinin görev alanını belirler. Gerekirse tapu, banka, vergi dairesi, şirket veya diğer kurumlardan bilgi ve belge istenir.
Kim Miras Ortaklığı Temsilcisi Olabilir?
Kanun temsilciyi yalnız belirli bir meslek grubuyla sınırlamaz. Mahkeme güvenilir, tarafsız, terekenin niteliğine uygun ve görevi yerine getirebilecek kişiyi temsilci atar. Somut dosyada mirasçılardan biri, bağımsız üçüncü kişi veya uygun başka bir kişi değerlendirilebilir.
Mirasçılar arasındaki uyuşmazlık ağırsa taraflardan birinin temsilci atanması yeni ihtilaf doğurabilir. Bu durumda bağımsız ve tarafsız bir üçüncü kişinin atanması terekenin düzenli yönetimi bakımından daha uygun olabilir.
Temsilcinin tereke mallarıyla çıkar çatışması bulunmaması gerekir. Mahkeme adayın güvenilirliğini, uzmanlık ihtiyacını ve tarafların görüşlerini değerlendirerek karar verir.
Miras Ortaklığı Temsilcisinin Yetkileri Nelerdir?
Temsilcinin yetkisi mahkeme kararına göre belirlenir. Genel olarak tereke mallarının korunması, zorunlu bakım ve onarım, kira ve diğer gelirlerin tahsili, tereke borçlarının düzenli ödenmesi, resmi yazışmaların yürütülmesi ve ortaklığın üçüncü kişiler karşısında temsil edilmesi görevleri verilebilir.
Bankadaki tereke varlıklarının korunması, taşınmazların sigortalanması, aidat ve vergilerin ödenmesi, kiracıyla zorunlu yazışmalar yapılması veya tereke adına gerekli hukuki başvuruların yürütülmesi temsil yetkisi içinde düzenlenebilir.
Temsilci kendi adına değil miras ortaklığı hesabına hareket eder. Elde ettiği gelirleri kişisel hesabında serbestçe kullanamaz; hesap verme ve belgeleri saklama yükümlülüğü vardır.
Miras Ortaklığı Temsilcisi Ne Yapamaz?
Temsilci atanması, temsilciye terekeyi paylaşma veya miras paylarını değiştirme yetkisi vermez. Taşınmazların hangi mirasçıya kalacağına karar vermek mahkemece verilen yönetim temsilinin doğal sonucu değildir.
Tereke malının satılması, bağışlanması veya ağır biçimde tasarruf edilmesi konusunda temsilci yalnız açık yetki ve hukuki koşullar varsa işlem yapabilir. Genel “terekeyi yönet” yetkisi her durumda taşınmaz satışı yetkisi anlamına gelmez.
Temsilci mirasçıların kişisel alacakları veya aile içi uyuşmazlıkları hakkında karar veremez. Görev alanı tereke ve miras ortaklığının yönetimiyle sınırlıdır.
Temsilci Kira ve Diğer Tereke Gelirlerini Toplayabilir mi?
Mahkeme kararında yetki verilmişse temsilci terekeye ait taşınmazların kiralarını, şirket kâr paylarını veya diğer dönemsel gelirleri tahsil edebilir. Bu gelirler miras ortaklığına aittir ve kayıt altında tutulmalıdır.
Bir mirasçının daha önce kiraları tek başına toplaması, temsilci atandıktan sonra devam edemez; mahkeme kararındaki yetki düzenine uyulmalıdır. Kiracılar da temsilci kararının kendilerine bildirilmesinden sonra ödemeyi yetkili kişiye yapmalıdır.
Temsilci elde edilen gelirlerden zorunlu tereke giderlerini karşılayabilir; kalan tutarın tutulması veya mirasçılara dağıtılması mahkeme kararının ve tereke yönetiminin sınırlarına göre belirlenir.
Temsilci Dava Açabilir veya İcra Takibi Yapabilir mi?
Mahkemenin verdiği temsil yetkisinin kapsamına göre tereke alacaklarının tahsili için dava veya icra takibi yapılabilir. Terekeye ait kira alacağı, haksız işgal tazminatı veya sözleşmeden doğan alacakların korunması gerektiğinde temsilci ortaklık adına hukuki işlem yapabilir.
Her dava için temsil yetkisinin kapsamı kontrol edilmelidir. Mahkeme kararı yalnız günlük yönetimi kapsıyorsa ağır sonuç doğuran bir dava veya sulh işlemi için ek izin gerekebilir.
Temsilci, tereke aleyhine açılan davalarda da yetkisi içinde ortaklığın savunmasını koordine edebilir. Avukatla çalışılması gerekiyorsa vekâlet ve gider konusu mahkeme kararına uygun yürütülmelidir.
Miras Ortaklığı Temsilcisine Ücret Ödenir mi?
Temsil görevi emek, zaman ve sorumluluk gerektiriyorsa mahkeme uygun ücret ve gider sistemi belirleyebilir. Temsilcinin zorunlu masrafları tereke yönetim gideri niteliğinde değerlendirilebilir.
Ücretin miktarı terekenin büyüklüğü, mal sayısı, iş yoğunluğu, görevin süresi ve temsilcinin yaptığı işlemlere göre belirlenir. Temsilci kendi kendine tek taraflı ücret belirleyemez.
Yapılan ödemeler belgeli olmalıdır. Mirasçılar temsilcinin hesaplarını ve görevi kapsamında yaptığı giderleri denetleyebilir; uyuşmazlık hâlinde mahkemeye başvurabilir.
Miras Ortaklığı Temsilciliği Ne Zaman Sona Erer?
TMK m.640 temsilciyi paylaşmaya kadar öngörür. Miras tamamen paylaşıldığında miras ortaklığı sona erdiği için temsilcilik de temel olarak sona erer.
Mahkeme temsilciyi görevden alabilir, yetkilerini değiştirebilir veya yeni temsilci atayabilir. Temsilcinin görevini kötüye kullanması, hesap vermemesi, tarafsızlığını kaybetmesi veya görevi yapamayacak duruma gelmesi görev değişikliği sebebi olabilir.
Mirasçılar sonradan anlaşmaya varır ve temsilci ihtiyacı ortadan kalkarsa mahkemeden temsilcilik kararının kaldırılması istenebilir. Tek taraflı “artık istemiyoruz” beyanıyla mahkeme kararı kendiliğinden sona ermez.
Temsilci Atanması Başvurusunda Hangi Belgeler Sunulmalıdır?
Ölüm belgesi veya nüfus kaydı, mirasçılık belgesi, terekeye ait tapu ve araç kayıtları, banka ve şirket bilgileri, kira sözleşmeleri, vergi/aidat belgeleri ve temsilci ihtiyacını gösteren yazışmalar sunulabilir.
Mirasçılar arasındaki anlaşmazlık nedeniyle tereke yönetilemiyorsa imza taleplerinin reddedildiği mesajlar, bankanın tüm mirasçıların onayını istediğine ilişkin yazı, ödenmeyen borçlar veya kira tahsilatındaki sorunlar dosyaya eklenmelidir.
Başvuru soyut “kardeşlerimle anlaşamıyorum” anlatımında bırakılmamalıdır. Temsilci ihtiyacının terekenin korunması ve yönetimi bakımından hangi somut sorunu çözeceği açıklanmalıdır.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
TMK m.640 Türkiye genelinde aynıdır. Mirasbırakanın son yerleşim yeri Mersin ise temsilci atanması talebi görevli Mersin sulh hukuk mahkemesinde ileri sürülür.
Mersin’de farklı ilçelerde veya başka illerde tereke taşınmazları bulunması, tek miras ortaklığına temsilci atanmasına engel değildir. Temsilcinin görev alanı mahkeme kararında terekenin bütününe veya belirli işlemlere göre düzenlenebilir.
Sonuç
Birden fazla mirasçının bulunduğu tereke paylaşılıncaya kadar miras ortaklığı olarak yönetilir. Mirasçılar birlikte hareket edemiyor ve tereke zarar görüyorsa TMK m.640 uyarınca mirasçılardan biri sulh hukuk mahkemesinden miras ortaklığına temsilci atanmasını isteyebilir. Temsilci mahkemenin çizdiği sınırlar içinde terekeyi korur ve yönetir; miras paylarını değiştiremez ve terekeyi kendiliğinden paylaşamaz.
Hukuki dayanak: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.640 ve terekenin korunması/paylaşılmasına ilişkin ilgili hükümler.
Resmî kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi – 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu · T.C. Resmî Gazete
İlgili içerik: Miras sebebiyle istihkak davası TMK 637-639
11 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuat esas alınarak Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Miras ortaklığına temsilci atanabilir mi?
Evet. TMK m.640 uyarınca mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh hukuk mahkemesi temsilci atayabilir.
Bütün mirasçıların onayı gerekir mi?
Hayır. Kanun bir mirasçının başvurusunu yeterli görür.
Görevli mahkeme hangisidir?
Sulh hukuk mahkemesidir.
Temsilci mirasçı olmak zorunda mı?
Hayır. Mahkeme uygun ve güvenilir üçüncü kişiyi de temsilci atayabilir.
Temsilci evi satabilir mi?
Genel yönetim yetkisi kendiliğinden satış yetkisi vermez; mahkeme kararındaki açık yetki ve hukuki koşullar aranır.
Temsilci kira toplayabilir mi?
Mahkeme kararı bu yetkiyi içeriyorsa terekeye ait kiraları tahsil edebilir.
Temsilci dava açabilir mi?
Yetki kapsamındaysa tereke haklarını korumak için dava veya icra takibi yapabilir.
Temsilcilik ne zaman biter?
Kural olarak mirasın paylaşılmasıyla veya mahkemenin kaldırma/değiştirme kararıyla sona erer.
Temsilciye ücret ödenir mi?
Görevin kapsamına göre mahkeme uygun ücret ve gider düzeni belirleyebilir.
Temsilci miras paylarını belirler mi?
Hayır. Temsilcinin görevi terekenin yönetimi ve korunmasıdır; paylaşma yetkisi yoktur.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
