ETS Danışma Kurulu Nedir? TOBB Başkanlığı, Üyeleri ve Görevleri 2026
Kısa ve net cevap: 7552 sayılı İklim Kanununun 10/1-b maddesine göre Danışma Kurulu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı başkanlığında özel sektör, finans, sigorta, ihracat, yatırım ve mühendislik kuruluşlarının karar alıcı düzeyde temsilcilerinden oluşan istişari organdır. Kurul, ETS ve uluslararası karbon piyasası strateji ve eylemleri hakkında istişari nitelikte karar alır. Sekretarya görevini TOBB yürütür; alınan kararlar gerekçeleriyle birlikte İklim Değişikliği Başkanlığına gönderilir ve Karbon Piyasası Kuruluna sunulur. Danışma Kurulu bağlayıcı tahsisat kararı alamaz; bağlayıcı politika yetkisi Karbon Piyasası Kurulundadır.
Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor
ETS Danışma Kurulu, özel sektör ve finans dünyasının karbon piyasası politikalarına ilişkin görüşlerini Karbon Piyasası Kuruluna taşıyan istişari yapıdır.
ETS Danışma Kurulunun Kanuni Dayanağı
7552 sayılı İklim Kanununun 10. maddesi Türkiye karbon piyasasının yönetim mimarisini birden fazla kuruma dağıtır. Karbon Piyasası Kurulu politika ve karar organıdır; İklim Değişikliği Başkanlığı uygulama ve tahsisat süreçlerini yürütür; EPDK piyasa gözetimi alanında yetkilidir; piyasa işletmecisi piyasa ve kayıt altyapısını işletir. Danışma Kurulu ise aynı maddenin 1/b bendinde ayrı bir istişari organ olarak düzenlenir.
Danışma Kurulunun kurulma amacı, ETS ve uluslararası karbon piyasası stratejilerinin yalnız kamu kurumları arasında hazırlanması yerine reel sektör, finans, sigorta, yatırım, ihracat ve mühendislik aktörlerinin görüşlerinin kurumsal kanalla karar mekanizmasına aktarılmasıdır. Kanun, üyeleri tek tek sayarak bu istişareyi rastlantısal toplantı yapısından çıkarıp sürekli bir yönetişim mekanizmasına dönüştürmüştür.
Danışma Kurulu kararları istişari niteliktedir. Bu ifade hukuken önemlidir. Kurul, Ulusal Tahsisat Planını onaylayamaz, ücretsiz tahsisat oranını belirleyemez veya şirketlere doğrudan yükümlülük koyamaz. Bu alanlarda bağlayıcı karar yetkisi 7552 m.10/1-a çerçevesinde Karbon Piyasası Kuruluna aittir.
Danışma Kuruluna Kim Başkanlık Eder?
7552 m.10/1-b hükmüne göre Danışma Kuruluna Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı başkanlık eder. TOBB’un başkanlık görevi, Kurulun özellikle sanayi, ticaret ve iş dünyası perspektifini karbon piyasası yönetişimine taşımadaki merkezi rolünü gösterir.
Danışma Kurulunun sekretaryasını da TOBB yürütür. Başkanlık ve sekretarya görevlerinin aynı kurumsal yapı içinde bulunması, toplantı gündeminin hazırlanması, görüşlerin toplanması, alınan kararların gerekçelendirilmesi ve ilgili kamu makamlarına iletilmesi süreçlerinin düzenli yürütülmesini sağlar.
TOBB’un bu rolü, Danışma Kurulunun kamu idaresinin bir alt komisyonu olmadığı anlamına gelir. Kurul kanunla oluşturulmuş istişari mekanizmadır; ancak üyelerinin önemli bölümü özel sektör ve mesleki kuruluşlardan gelir. Bu yönüyle ETS’nin piyasa boyutunu temsil eden kurumsal danışma kanalıdır.
ETS Danışma Kurulunda Kimler Var?
Kanun, Danışma Kurulunun üyelerini geniş bir ekonomik temsil mantığıyla belirler. Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği, Türk Sanayicileri ve İşinsanları Derneği, Uluslararası Yatırımcılar Derneği, Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu karar alıcı düzeyde birer temsilciyle Kurulda yer alır.
Finans ve sigorta sektörünü Türkiye Bankalar Birliği, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği, Finansal Kurumlar Birliği ve Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği temsil eder. Teknik ve mühendislik boyutunda Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Çevre Mühendisleri Odasının karar alıcı düzeyde bir temsilcisi bulunur.
İklim Değişikliği Başkanlığının da Kurulda temsilcisi vardır. Kanun ayrıca gerektiğinde konusuna göre diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, meslek kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve üniversitelerin birer temsilcisinin davet edilebilmesine imkân tanır.
Bu yapı, ETS’nin yalnız sanayi şirketlerinin çevre birimleriyle ilgili olmadığını gösterir. Karbon fiyatı ve tahsisat maliyeti bankacılık, sigorta, sermaye piyasaları, ihracat finansmanı, yabancı yatırım ve teknik mühendislik kararlarını doğrudan etkiler.
Danışma Kurulunun Görevi Nedir?
Danışma Kurulu, ETS ve uluslararası karbon piyasası ile ilgili strateji ve eylemlere ilişkin istişari nitelikte karar alır. Bu görev iki alanı kapsar. Birinci alan Türkiye’nin ulusal ETS’sidir. Ücretsiz tahsisat, karbon maliyetinin sektörlere etkisi, piyasa likiditesi, yatırım ihtiyacı ve geçiş politikaları hakkında sektör görüşleri geliştirilebilir.
İkinci alan uluslararası karbon piyasalarıdır. Türkiye’de geliştirilen projelerin uluslararası kredi piyasalarına erişimi, karbon kredilerinin ithal ve ihracı, uluslararası standartlarla uyum ve ihracatçı sektörlerin rekabet gücü bu başlıkta değerlendirilebilir. Kanunun 10. maddesi uluslararası piyasa temel politikalarının Karbon Piyasası Kurulu tarafından belirlenmesini öngörür; Danışma Kurulu bu politika oluşumuna istişari katkı sağlar.
Danışma Kurulunun kararı, şirketlere doğrudan uygulanacak düzenleyici işlem değildir. Ancak sektörlerin ortak maliyet, uygulama ve rekabet sorunlarını karar organına taşıdığı için pratik etkisi yüksektir. Özellikle yeni bir ETS döneminin başlangıcında teknik düzenlemenin piyasa etkileri bu kanaldan kamu idaresine aktarılabilir.
Danışma Kurulu Kararları Nereye Gönderilir?
7552 sayılı Kanun, sekretaryanın TOBB tarafından yürütüleceğini açıkça düzenler. Kurulun istişari kararları, sekretarya tarafından gerekçeleriyle birlikte İklim Değişikliği Başkanlığına gönderilir. Amaç, bu kararların Karbon Piyasası Kuruluna sunulmasıdır.
Bu zincir önemlidir: Sektörel görüş Danışma Kurulunda tartışılır; TOBB sekretaryası kararı gerekçelendirerek Başkanlığa iletir; Başkanlık bunu Karbon Piyasası Kuruluna sunulacak sürece taşır. Böylece istişari görüş ile bağlayıcı politika kararı arasında kanuni iletişim kanalı kurulur.
Şirketler açısından bu süreç, bireysel talepler yerine sektör kuruluşları üzerinden ortak görüş geliştirilmesinin önemini artırır. Özellikle tahsisat, sınırda karbon maliyeti, finansman ve uygulama süreleri gibi konular tek şirket sorunu olmaktan çıkıp sektör düzeyinde ele alınabilir.
Danışma Kurulu ile Karbon Piyasası Kurulu Arasındaki Fark
Karbon Piyasası Kuruluna Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı başkanlık eder ve kamu kurumlarının üst düzey temsilcilerinden oluşur. Danışma Kuruluna ise TOBB Başkanı başkanlık eder ve özel sektör, finans, sigorta, ihracat, yatırım ile mühendislik kuruluşları ağırlıktadır.
Karbon Piyasası Kurulu Ulusal Tahsisat Planını onaylar, ücretsiz tahsisatların dağılımına karar verir, birincil piyasaya sunulacak tahsisat miktarını belirler ve denkleştirme oranını kararlaştırır. Danışma Kurulu bu konularda istişari görüş ve karar üretir; bağlayıcı karar alamaz.
Karbon Piyasası Kurulunun sekretaryası İklim Değişikliği Başkanlığıdır. Danışma Kurulunun sekretaryası TOBB’dur. İki kurul birbirinin alternatifi değil, aynı karbon piyasası yönetişim sisteminin karar ve istişare katmanlarıdır.
Özel Sektör Açısından Danışma Kurulu Neden Önemli?
ETS şirketlere doğrudan karbon maliyeti yükleyebilir. Ücretsiz tahsisat oranının düşük olması, tahsisat fiyatının yükselmesi veya kapsamın genişlemesi üretim maliyetini etkiler. Danışma Kurulu, bu etkilerin kamu politikasına taşınması için kanuni platform sağlar.
Bankacılık ve finans sektörünün Kurulda temsil edilmesi de tesadüf değildir. Karbon maliyeti yatırım fizibilitesini, kredi geri ödeme kapasitesini, proje finansmanını ve şirket değerlemelerini değiştirebilir. Sigorta sektöründe iklim riskleri, sermaye piyasalarında yeşil finansman ve sürdürülebilir tahvil araçları ETS politikalarıyla kesişir.
İhracatçı şirketler bakımından Türkiye ETS’nin maliyeti Avrupa Birliği CBAM gibi dış ticaret kaynaklı karbon düzenlemeleriyle birlikte değerlendirilir. TİM ve DEİK’in Kurul üyeliği, ihracat ve uluslararası rekabet etkilerinin istişare sürecine doğrudan taşınmasına imkân verir.
Bir Şirket Danışma Kuruluna Nasıl Görüş Taşıyabilir?
Kanun, bireysel şirketlerin doğrudan Kurul üyesi olmasını öngörmez. Üyelik temsil kuruluşları üzerinden kurulmuştur. Şirketler kendi sektör dernekleri, TOBB oda ve borsaları, ihracatçı birlikleri, finansal sektör birlikleri veya diğer meslek kuruluşları aracılığıyla ortak görüş geliştirebilir.
Görüşün etkili olabilmesi için yalnız genel talep içermemesi gerekir. Emisyon verisi, tahsisat maliyeti, yatırım ihtiyacı, rekabet etkisi, ihracat verisi ve önerilen düzenlemenin somut ekonomik sonucu sayısal olarak ortaya konmalıdır. Böylece Danışma Kurulu kararı gerekçeli biçimde Başkanlığa aktarılabilir.
Şirketin kendi hukuki uyumsuzluğunu sektörel politika meselesi gibi sunması doğru değildir. Danışma Kurulu mevzuat ihlaline bireysel af sağlama organı değildir. İzin, raporlama, teslim ve idari yaptırım işlemleri kendi kanuni süreçlerinde yürür.
Şirketler Danışma Kurulu Çalışmalarını Nasıl Takip Etmeli?
İlk olarak TOBB ve İklim Değişikliği Başkanlığı duyuruları takip edilmelidir. İkinci olarak şirketin üyesi olduğu sektör kuruluşlarının ETS çalışma gruplarına düzenli veri sağlanmalıdır. Üçüncü olarak Danışma Kuruluna taşınacak konular şirket yönetiminde önceden değerlendirilmelidir.
Dördüncü olarak Danışma Kurulu görüşü ile Karbon Piyasası Kurulu kararı birbirine karıştırılmamalıdır. İstişari bir tavsiyenin uygulanacağı varsayımıyla yatırım veya tahsisat pozisyonu alınmamalıdır. Bağlayıcı mevzuat, Kurul kararı ve resmi duyuru yayımlandığında uygulanmalıdır.
Beşinci olarak uluslararası karbon piyasaları ve AB CBAM gibi dış düzenlemelerle ilgili sektör görüşleri ayrı dosyalanmalıdır. Türkiye’nin ulusal ETS’si ile AB düzenlemeleri aynı hukuk kaynağı değildir. Danışma Kurulundaki uluslararası piyasa istişaresi bu iki alanın ticari etkilerini birlikte değerlendirebilir; ancak mevzuat dayanakları ayrı kalır.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
Danışma Kurulu ulusal düzeyde çalışır. Mersin’e özel ayrı bir ETS Danışma Kurulu bulunmaz. Ancak Mersin Ticaret ve Sanayi Odası, sektör kuruluşları, ihracatçı birlikleri ve TOBB kanalları üzerinden Mersin’deki sanayi, lojistik, enerji ve ihracat sektörlerinin görüşleri ulusal istişare mekanizmalarına taşınabilir.
Mersin’de ETS kapsamına giren tesislerin ortak sorunları; liman bağlantılı lojistik, enerji maliyeti, ihracat pazarları ve karbon verisi tedarik zinciri gibi başlıklarda sektörel veriyle desteklenerek temsil kuruluşları üzerinden gündeme getirilebilir.
Sık Sorulan Sorular
ETS Danışma Kuruluna kim başkanlık eder?
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı.
Danışma Kurulunun sekretaryasını kim yapar?
TOBB.
Danışma Kurulu bağlayıcı karar alır mı?
Hayır. Kanun kararlarını istişari nitelikte tanımlar.
Kararlar nereye gönderilir?
Gerekçeleriyle birlikte İklim Değişikliği Başkanlığına gönderilir ve Karbon Piyasası Kuruluna sunulur.
TÜSİAD Danışma Kurulunda var mı?
Evet. Kanunda karar alıcı düzeyde bir temsilciyle yer alacağı açıkça sayılmıştır.
Bankacılık sektörü temsil ediliyor mu?
Evet. Türkiye Bankalar Birliği Kurul üyesidir; ayrıca diğer finansal kuruluş birlikleri de temsil edilir.
Şirketler doğrudan üye olabilir mi?
Kanunda bireysel şirket üyeliği öngörülmemiştir; temsil kuruluşları üzerinden kurumsal katılım esastır.
Danışma Kurulu ücretsiz tahsisat oranını belirleyebilir mi?
Hayır. Ücretsiz tahsisat dağılımı hakkında bağlayıcı karar yetkisi Karbon Piyasası Kurulundadır.
İlgili İçerikler ve Resmî Kaynaklar
Karbon Piyasası Kurulu Nedir? · Türkiye ETS Nedir? · Ulusal Tahsisat Planı Nedir?.
Resmî kaynak: 7552 sayılı İklim Kanunu m.10.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
İçerik 7552 sayılı İklim Kanununun 10. maddesinde düzenlenen Danışma Kurulu yapısı, üyeleri, sekretarya ve görev hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Son hukuk kontrolü: 11 Eylül 2026
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin · +90 552 224 43 66
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.
