Yurt Dışında Yapılan Evlilik Türkiye’de Geçerli mi? MÖHUK m.13 | 2026

Kısa ve net cevap

Yurt dışında yapılan evliliğin Türkiye bakımından değerlendirilmesinde üç ayrı hukuk bağlantısı vardır. Evlenme ehliyeti ve maddi şartlar her eşin evlenme anındaki millî hukukuna göre; evlenmenin şekli evliliğin yapıldığı ülke hukukuna göre; evliliğin genel hükümleri ise önce eşlerin müşterek millî hukukuna, bu yoksa müşterek mutad mesken hukukuna, o da yoksa Türk hukukuna göre belirlenir. Türk vatandaşı için evlenme anındaki millî hukuk Türk hukukudur. Yabancı makam önünde yapılan evlilik ayrıca Türk nüfus kayıtlarına bildirilir; tescilin yapılmamış olması ile evliliğin geçersizliği aynı şey değildir.

MÖHUK m.13 yurt dışı evliliğini nasıl düzenler?

MÖHUK m.13 üç fıkralı bir bağlama kuralıdır. Birinci fıkra evlenme ehliyeti ve maddi şartları tarafların her birinin evlenme anındaki millî hukukuna bağlar. İkinci fıkra evliliğin şekline, evliliğin yapıldığı ülke hukukunu uygular. Üçüncü fıkra ise evliliğin genel hükümlerinde kademeli bir sistem kurar: müşterek millî hukuk, bu yoksa müşterek mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku.

Bu sistem, evliliğin yapıldığı yabancı ülkenin hukukunun her konuda uygulanacağı anlamına gelmez. Örneğin Almanya’da evlenen bir Türk ve Alman vatandaşı için evlenmenin tören ve şekli Alman hukukuna tâbi iken, Türk eşin evlenme ehliyeti Türk hukukuna, Alman eşin ehliyeti Alman hukukuna tâbidir. Evliliğin devam eden genel hükümlerinde ise m.13/3’teki müşterek bağlantılar araştırılır.

Kanunun “evlenme anındaki millî hukuk” ifadesi önemlidir. Tarafın sonradan vatandaşlık değiştirmesi, evlenme anındaki ehliyet şartlarını geriye dönük olarak başka bir hukuka bağlamaz. Bu yönüyle m.13, MÖHUK m.3’teki dava tarihi kuralına karşı özel zaman bağlantısı içerir.

Yurt dışında evlenen Türk vatandaşının evlenme ehliyeti hangi hukuka tâbidir?

Türk vatandaşının evlenme anındaki millî hukuku Türk hukukudur. Dolayısıyla Türk vatandaşı yabancı ülkede evlense bile evlenme yaşı, ayırt etme gücü, yasal temsilci izni ve Türk hukukunun maddi evlenme şartları bakımından Türk Medenî Kanunu esas alınır.

Yabancı eş için kendi millî hukuku uygulanır. Örneğin Türk vatandaşı ile Fransız vatandaşının Fransa’da evlenmesinde Türk eşin ehliyeti Türk hukukuna, Fransız eşin ehliyeti Fransız hukukuna tâbidir. Bir tarafın kendi millî hukukuna göre evlenme ehliyeti bulunmuyorsa evlilik, yalnız tören yapılan ülke hukukunun izin vermesi nedeniyle otomatik olarak geçerli hâle gelmez.

Çifte vatandaşlıkta MÖHUK m.4 devreye girer. Kişi aynı zamanda Türk vatandaşıysa vatandaşlık esasına dayanan hukuk tayininde Türk hukuku uygulanır. Türk vatandaşlığı bulunmayan çok vatandaşlı kişide daha sıkı ilişkili devlet hukuku belirlenir. Bu konuda ayrıntılı açıklama MÖHUK m.4 rehberinde yer almaktadır.

Evlenme engelleri hangi ülke hukukuna göre belirlenir?

Evlenme engelleri, evlenme ehliyeti ve şartlarının bir parçasıdır. Bu nedenle her taraf bakımından evlenme anındaki millî hukuk uygulanır. Türk vatandaşı açısından mevcut evlilik, yakın hısımlık, ayırt etme gücü ve Türk Medenî Kanunundaki diğer kesin evlenme engelleri dikkate alınır.

Tarafların farklı millî hukuklara tâbi olması, her eşin kendi hukukunun ayrı ayrı kontrol edilmesini gerektirir. Bir eş bakımından engel bulunması, evliliğin Türk hukukunda tanınması veya geçerliliği konusunda uyuşmazlık doğurabilir. Yabancı makamın “evlenebilir” belgesi vermiş olması Türk eşin millî hukukundaki emredici evlenme şartlarını tek başına bertaraf etmez.

Yabancı hukukta izin verilen fakat Türk hukuk düzeninin temel değerleriyle açıkça bağdaşmayan bir sonuç ortaya çıkarsa MÖHUK m.5’teki kamu düzeni müdahalesi gündeme gelebilir. Kamu düzeni istisnası yabancı hukukun sırf Türk hukukundan farklı olması nedeniyle değil, somut sonucun Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde uygulanır.

Yurt dışında yapılan evliliğin şekline hangi hukuk uygulanır?

MÖHUK m.13/2 çok nettir: Evliliğin şekline yapıldığı ülke hukuku uygulanır. Dolayısıyla evliliğin hangi makam önünde, hangi tanıklarla, hangi tören veya kayıt usulüyle yapılacağı esas olarak evlenmenin gerçekleştiği ülkenin hukukuna tâbidir.

Örneğin Hollanda’da yetkili belediye veya medeni hâl makamı önünde Hollanda hukukunun aradığı şekle uygun yapılan evlilik, şekil bakımından m.13/2’ye uygundur. Türkiye’nin kendi evlendirme merasimini yabancı ülkedeki törene aynen uygulama şartı yoktur.

Şekil kuralı ile maddi evlenme şartları birbirine karıştırılmamalıdır. Yabancı ülkenin usulüne tamamen uygun bir tören yapılmış olsa bile Türk eş kendi millî hukukuna göre evlenme ehliyetinden yoksunsa şekil uygunluğu maddi ehliyet sorununu ortadan kaldırmaz. Tersine tarafların ehliyeti mevcut olsa bile evliliğin yapıldığı ülke hukukunun kurucu şekline uyulmamışsa şekil sorunu doğar.

Yabancı ülkede hangi makam önünde yapılan evlilik Türkiye’de geçerli kabul edilir?

MÖHUK m.13/2 bakımından temel ölçüt, evliliğin yapıldığı ülke hukukunun o makamı veya usulü evlilik kurmaya yetkili kabul etmesidir. Belediye, medeni hâl dairesi, mahkeme, yetkili dini makam veya başka bir kurumun evlilik kurma yetkisi ülke hukukuna göre değişebilir.

Bu nedenle kurumun adından çok hukuki yetkisi önemlidir. Bazı ülkelerde dini tören tek başına medeni evlilik sonucu doğurabilir; bazı ülkelerde ise dini törenin yanında ayrıca resmi kayıt zorunludur. Türkiye’de kullanılacak yabancı evlilik belgesinin, ilgili ülkenin yetkili makamınca düzenlenmiş ve gerektiğinde tasdik edilmiş olması gerekir.

Türk konsolosluklarında evlilik yapılabilmesi ise konsolosluğun görev yaptığı ülkenin hukukuna, milletlerarası düzenlemelere ve Türk evlendirme mevzuatına bağlıdır. Her ülkede Türk konsolosluğunun her iki taraf için evlendirme yetkisi bulunduğu varsayılmaz; dış temsilcilik işlemi öncesinde yetki ve belge listesi kontrol edilir.

Evliliğin genel hükümlerine hangi hukuk uygulanır?

MÖHUK m.13/3 evliliğin genel hükümleri için kademeli bağlantı kurar. Eşlerin müşterek millî hukuku varsa bu hukuk uygulanır. Eşler ayrı vatandaşlıktaysa müşterek mutad mesken hukuku uygulanır. Müşterek mutad mesken de bulunmuyorsa Türk hukuku uygulanır.

Evliliğin genel hükümleri; eşlerin evlilik birliği içindeki kişisel ve bazı mali yükümlülükleri, aile birliğinin yönetimi ve genel statü sonuçlarıyla ilgilidir. Ancak mal rejimi özel olarak MÖHUK m.15’e, boşanma ve ayrılık m.14’e, soybağı m.16-17’ye tâbidir. Bu özel alanlar m.13/3’ün genel kuralıyla çözülmez.

Örneğin Türk ve Alman vatandaşı eşlerin her ikisi de uzun süredir Almanya’da müşterek mutad meskene sahipse, müşterek vatandaşlıkları olmadığı için evliliğin genel hükümlerinde Alman hukuku gündeme gelir. Buna karşılık eşlerin ortak bir mutad meskeni yoksa m.13/3 son basamak olarak Türk hukukunu gösterir.

Yurt dışında yapılan evlilik Türkiye’de nüfusa nasıl tescil edilir?

Yurt dışında yabancı yetkili makam önünde yapılan evlilik, Türk vatandaşı eş bakımından nüfus kayıtlarına bildirilir. Nüfus tescili, kişinin medeni hâlinin Türk nüfus sistemine işlenmesini sağlar. Tescil işlemi evliliğin kurucu unsuru değildir; evlilik yabancı ülkede hukuken geçerli şekilde kurulmuşsa tescil bu mevcut hukuki durumu kayda geçirir.

Evlilik bildirimi dış temsilcilik aracılığıyla veya nüfus mevzuatının izin verdiği diğer yöntemlerle yapılabilir. Evlilik belgesi, tarafların kimlik bilgileri ve makamın istediği diğer belgeler sunulur. Çok dilli uluslararası medeni hâl belgeleri bakımından uygulanabilir milletlerarası sözleşmeler tercüme veya tasdik yükünü etkileyebilir.

Tescilin gecikmiş olması uygulamada medeni hâl, çocuk kaydı, miras, eş üzerinden işlemler ve kimlik kayıtlarında sorun çıkarabilir. Bu nedenle yabancı evliliğin geçerliliği ile tescil birbirinden ayrılmakla birlikte, Türk vatandaşı eşin nüfus kayıtlarının güncel tutulması önemlidir.

Yabancı evlilik belgesine apostil ve Türkçe tercüme gerekir mi?

Yabancı resmî belgenin Türkiye’de kullanılmasında HMK m.224, Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmeler ve belgenin düzenlendiği ülke dikkate alınır. 1961 Apostil Sözleşmesi uygulanıyorsa yetkili makamca verilen apostil klasik konsolosluk tasdik zincirinin yerine geçebilir.

Apostil evliliğin maddi olarak geçerli olduğunu kanıtlayan bir “onay” değildir. Apostil, belgedeki imzanın gerçekliğini, imzalayanın sıfatını ve mühür/damganın aidiyetini doğrular. Evlilik belgesinin MÖHUK m.13’e göre geçerliliği ayrıca değerlendirilir.

Yabancı dildeki belgenin Türk makamında kullanılabilmesi için kabul edilen usulde Türkçe tercüme gerekir. Uluslararası çok dilli belge veya Türkiye’nin taraf olduğu özel sözleşme nedeniyle tercüme/tasdik muafiyeti varsa bu özel düzenleme uygulanır. Belge tasdik sistemi için HMK m.224 ve Apostil Rehberi incelenebilir.

Çifte vatandaş yurt dışında evlenirse hangi hukuk uygulanır?

Evlenme ehliyeti bakımından MÖHUK m.13/1 ile m.4 birlikte uygulanır. Kişi hem Türk hem yabancı vatandaşıysa vatandaşlık esaslı hukuk tayininde Türk hukuku esas alınır. Bu nedenle Türk-Alman çifte vatandaşının Almanya’da evlenmesinde kendi ehliyeti Türk hukukuna göre incelenir; evlenmenin şekli ise Alman hukukuna tâbidir.

Türk vatandaşlığı bulunmayan iki yabancı vatandaşlığı olan kişi bakımından m.4/c gereğince daha sıkı ilişkili devlet hukuku millî hukuk olarak esas alınır. Bu tespit kişinin fiili yaşam merkezi, aile, iş ve sosyal bağları üzerinden yapılır.

Evlilikten sonra vatandaşlığın değişmesi, m.13/1’in “evlenme anındaki” millî hukuk bağlantısını geriye dönük değiştirmez. Evliliğin genel hükümleri ise devam eden ilişki bakımından m.13/3’teki güncel müşterek bağlantılara göre incelenir.

Yurt dışında yalnız dini törenle yapılan evlilik Türkiye’de geçerli midir?

Bu sorunun cevabı törenin yapıldığı ülke hukukuna bağlıdır. MÖHUK m.13/2 evliliğin şekline yapıldığı ülke hukukunu uygular. O ülke dini töreni medeni hukuk bakımından kurucu ve resmi evlilik olarak kabul ediyorsa şekil şartı karşılanabilir. O ülke ayrıca medeni kayıt veya resmi nikâh arıyorsa yalnız dini tören yeterli değildir.

Bu nedenle “dini nikâh her yerde geçersizdir” veya “yabancı ülkede yapıldıysa her dini nikâh geçerlidir” şeklinde genel sonuç kurulmaz. Önce törenin yapıldığı ülkenin hukukunda hangi makamların medeni evlilik kurma yetkisi olduğu ve somut törenin bu şartlara uyup uymadığı tespit edilir.

Türk kamu düzeni ve tarafların millî hukukundaki maddi evlenme şartları ayrıca kontrol edilir. Şekil bakımından geçerli bir yabancı evlilik, tarafın evlenme ehliyetindeki ciddi hukuki engeli otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Yabancı evliliğin geçersizliği veya iptali Türkiye’de nasıl değerlendirilir?

Bir evliliğin geçersizlik iddiası, iddianın hangi unsura dayandığına göre sınıflandırılır. Evlenme ehliyeti veya maddi şartlara ilişkin iddia m.13/1’de gösterilen millî hukuka; şekle ilişkin iddia m.13/2’de gösterilen evlenmenin yapıldığı ülke hukukuna göre değerlendirilir.

Evliliğin geçersizliğine ilişkin yabancı mahkeme kararı varsa, bu kararın Türkiye’de hukuki sonuç doğurması tanıma veya nüfus mevzuatındaki özel tescil yollarını gündeme getirebilir. Yabancı ilamın icra edilebilir eda hükmü içerdiği durumlarda tenfiz ayrıca değerlendirilir.

Yabancı evlilik belgesinin sahte olduğu veya yetkisiz makamca düzenlendiği iddiası ise şekil geçerliliğinden farklı bir ispat ve belge doğrulama sorunudur. Mahkeme belgenin kaynağını, tasdikini ve yabancı makamın yetkisini araştırabilir.

Yurt dışı evliliklerinde sık yapılan hukuki hatalar

• Yurt dışında yapılan evliliğin Türkiye’de hiç geçerli olmadığını sanmak.
• Nüfusa tescil edilmemiş olmayı evliliğin yokluğu ile aynı kabul etmek.
• Evlenme ehliyeti ile evlenmenin şeklini aynı ülke hukukuna bağlamak.
• Türk vatandaşının yabancı ülkede evlendiği için maddi evlenme şartlarında yabancı hukuka tâbi olduğunu varsaymak.
• Apostili evliliğin esas geçerliliğini onaylayan belge sanmak.
• Çifte vatandaşlıkta MÖHUK m.4’ü atlamak.
• Evliliğin genel hükümleri ile mal rejimi veya boşanma hukukunu karıştırmak.
• Yabancı belgeyi tercüme ve tasdik kontrolü olmadan Türk makamına sunmak.

Hukuki dayanaklar

Temel dayanak 5718 sayılı MÖHUK m.4, m.5 ve özellikle m.13; 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun evlenme hükümleri; 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve Evlendirme Yönetmeliğidir. Güncel mevzuat 11 Eylül 2026 tarihinde Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmiştir.