MERNİS Adresine Tebligat Nasıl Yapılır? 7201 m.21/2

MERNİS Adresi Hukuken Ne İfade Eder?

Günlük kullanımda “MERNİS adresi” denilen adres, Adres Kayıt Sisteminde bulunan yerleşim yeri adresidir. Tebligat Kanunu bakımından bu adres sıradan bir alternatif adres değildir. 7201 sayılı Kanun m.10/2, belirli koşullar gerçekleştiğinde adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresini kanunen “bilinen en son adres” kabul eder. Bu sonuç, m.21/2’nin özel tebligat yönteminin uygulanabilmesini sağlar.

Adres kayıt sisteminin kullanılması, tebligatı çıkaran merciin keyfî tercihine bırakılmamıştır. Kanunun kurduğu sıra izlenmelidir. Dosyada muhatabın bilinen bir adresi varsa önce bu adres esas alınır. Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya o adreste tebligat yapılamaması üzerine adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine geçilir. Bu sıra, m.21/2 tebligatının geçerliliği bakımından temel denetim noktasıdır.

7201 Sayılı Kanun m.10: Önce Bilinen En Son Adres

Tebligat Kanunu m.10/1, tebligatın tebliğ yapılacak kişiye bilinen en son adresinde yapılacağını düzenler. Aynı fıkra, muhatabın başvurusu veya kabulü hâlinde başka yerde de tebligata izin verir. M.10/2 ise bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresinin bilinen en son adres kabul edilmesini emreder.

Bu düzenleme nedeniyle dosya incelemesinde ilk sorulacak konu “MERNİS adresi doğru muydu?” değil, “MERNİS adresine geçilmeden önce m.10’daki sıra tamamlandı mı?” sorusudur. Tebligat dosyasında önceki tebligat parçası, iade nedeni, adresin elverişsiz olduğuna ilişkin kayıt ve sonraki m.21/2 şerhi birlikte görülmelidir.

Bilinen en son adres ile adres kayıt sistemi adresi aynı olabilir. Aynı olması, m.10’daki hukuki ayrımı ortadan kaldırmaz. İkinci çıkarılan tebligatın m.21/2 kapsamında adres kayıt sistemi adresine çıkarıldığının tebliğ evrakında anlaşılır biçimde gösterilmesi gerekir. Aksi hâlde tebliğ memurunun hangi usulü uygulayacağı belirsizleşir.

7201 m.21/2’ye Göre MERNİS Tebligatı Nasıl Yapılır?

Kanunun m.21/2 hükmü, gösterilen adresin muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olması hâlinde özel bir yöntem öngörür. Muhatap bu adreste hiç oturmamış veya adresten sürekli ayrılmış olsa bile tebliğ memuru evrakı o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti üyelerinden birine ya da zabıta amir veya memuruna imza karşılığı teslim eder. Ardından teslim alanın adresini içeren ihbarname, gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırılır.

Kanun, m.21/2 bakımından tebliğ tarihini açıkça belirlemiştir: ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih tebliğ tarihidir. Muhatabın evrakı muhtardan daha sonra alması, kanundaki tebliğ tarihini ileri taşımaz. Bu nedenle kapıya yapıştırma işleminin yapılmaması veya mazbatada güvenilir biçimde belgelenmemesi tebligatın geçerliliğini doğrudan etkileyebilir.

M.21/2’nin ayırt edici özelliği, muhatabın o adreste hiç oturmamış veya sürekli ayrılmış olması hâlinde dahi yöntemin uygulanabilmesidir. Çünkü kanun, adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine resmî kayıt sonucu bağlamıştır. Bunun karşılığı, m.10’daki geçiş koşullarının ve m.21/2’deki şekil işlemlerinin eksiksiz yerine getirilmesidir.

21/1 ile 21/2 Arasındaki Fark Nedir?

M.21/1 ile 21/2’nin aynı yöntem gibi uygulanması, tebligat incelemesinde sık yapılan hatalardandır. Birinci fıkrada adreste bulunmama veya tebellüğden kaçınma olgusu önemlidir. İkinci fıkra ise resmî adres kayıt sistemine dayanan özel bir tebligat rejimidir. Tebliğ mazbatasında hangi fıkranın uygulandığı açıkça anlaşılmalıdır.

MERNİS Tebligatında Mazbatada Neler Kontrol Edilir?

Tebligat Kanunu m.23, tebliğ mazbatasında bulunması gereken zorunlu kayıtları sayar. MERNİS tebligatı bakımından özellikle tebligatın adres kayıt sistemindeki adrese yapıldığına ilişkin kayıt, 21. madde işlemlerinin yapıldığının belirtilmesi, adreste bulunmama veya ilgili durumun açıklanması, tebliğin nerede ve ne zaman yapıldığı, evrakın teslim edildiği kişinin kimliği ve imzası ile tebliğ memurunun adı, soyadı ve imzası denetlenir.

Kapıya yapıştırma işlemi m.21/2’nin kurucu unsurudur. Mazbatada yalnız “muhtara bırakıldı” yazması yeterli bir inceleme sunmaz; ihbarnamenin kapıya yapıştırıldığı ve tebliğ tarihinin hangi gün olduğu anlaşılmalıdır. Tebliğ evrakında adres kayıt sistemi şerhinin bulunması da m.21/2 yöntemine geçildiğini ortaya koyar.

MERNİS Tebligatı Hangi Durumlarda Usulsüz Olur?

• M.10/2 koşulları oluşmadan doğrudan adres kayıt sistemi adresine m.21/2 tebligatı çıkarılması.
• Tebligatın adres kayıt sistemi adresine çıkarıldığını gösteren gerekli şerhin bulunmaması.
• Evrakın kanunda sayılan muhtar, ihtiyar heyeti üyesi veya zabıta görevlisi dışındaki bir kişiye bırakılması.
• İhbarnamenin kapıya yapıştırılmaması.
• Kapıya yapıştırma tarihinin veya m.21/2 işlemlerinin mazbatada usulüne uygun belgelenmemesi.
• Tebligatın zorunlu elektronik tebligata tabi bir muhataba, elektronik yol zorunluluğu dikkate alınmadan klasik usulle çıkarılması.
• Vekille takip edilen işte m.11 gereği vekile yapılması gereken tebligatın doğrudan asile yöneltilmesi.

Usulsüzlük iddiası, yalnız muhatabın fiilen o adreste yaşamaması üzerine kurulamaz. M.21/2 zaten kişinin adreste hiç oturmamış veya sürekli ayrılmış olması hâlinde uygulanabilecek şekilde düzenlenmiştir. Asıl denetim, m.10’daki geçiş sırasının ve m.21/2’nin şekil şartlarının yerine getirilip getirilmediğidir.

Usulsüz MERNİS Tebligatında Süre ve Başvuru

Usulsüz tebligatın sonucu 7201 m.32’ye göre belirlenir. Muhatap usulsüz tebliği öğrenmişse tebligat geçerli hâle gelir ve beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır. İcra takibinde icra dairesinin tebligat işlemine yönelik şikâyet bakımından İİK m.16’daki yedi günlük süre ayrıca kontrol edilir. Hukuk davasında veya kanun yolu aşamasında ise usulsüzlük ilgili mahkeme veya kanun yolu mercii önünde ileri sürülür.

Öğrenme tarihi ile asıl işleme karşı başvuru süresi birbirinden ayrılmalıdır. M.32 yalnız tebliğ tarihini düzeltir; ödeme emrine itiraz, istinaf, temyiz veya diğer başvuru süresinin uzunluğu ilgili özel kanundan bulunur. Bu konuda ayrıntılı açıklama için Usulsüz Tebligatta Öğrenme Tarihi ve Başvuru Yolu rehberi kullanılabilir.

Uygulama Kontrol Listesi

1. Dosyadaki ilk bilinen adresi tespit edin.
2. Bu adrese çıkarılan ilk tebligatın sonucunu ve iade sebebini alın.
3. Adres kayıt sistemi yerleşim yeri adresinin hangi tarihte dosyaya alındığını kontrol edin.
4. İkinci tebligatta m.21/2/AKS şerhinin bulunup bulunmadığını inceleyin.
5. Evrakın kanunda sayılan kişiye teslim edilip edilmediğini kontrol edin.
6. İhbarnamenin kapıya yapıştırılma kaydını ve tarihini doğrulayın.
7. Mazbatadaki m.23 kayıtlarını tek tek denetleyin.
8. Usulsüzlük varsa gerçek öğrenme tarihini ve ilgili başvuru süresini ayrı ayrı hesaplayın.

İlgili İçerikler

Tebligat Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Hukuk Yargılaması ve iletişim sayfaları üzerinden konu başlıklarına ulaşabilirsiniz.

Resmî Kaynaklar

• Adalet Bakanlığı – 7201 sayılı Tebligat Kanunu
• Adalet Bakanlığı – UETS

MERNİS Adresine Tebligat Hakkında Sık Sorulan Sorular