SKDM 50 Ton Eşiği Nasıl Hesaplanır? İthalatçı Bazında De Minimis Kuralı | 2026
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026. Bu rehber, 2023/956 sayılı AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) Tüzüğüne 2025/2083 sayılı Tüzükle eklenen 2a maddesi ve Ek VII’deki 50 tonluk tek kütle eşiği esas alınarak hazırlanmıştır.
Kısa ve Net Cevap
SKDM’de 50 ton eşiği Türk ihracatçıya değil, AB’deki ithalatçıya göre ve takvim yılı bazında hesaplanır. Demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre sektörlerindeki SKDM mallarının bir AB ithalatçısı tarafından aynı takvim yılında ithal edilen toplam net kütlesi 50 tonu aşmıyorsa m.2a’daki de minimis muafiyeti uygulanabilir. Eşik, her CN kodu veya her tedarikçi için ayrı ayrı 50 ton değildir; ilgili dört sektördeki kapsamdaki mallar ithalatçı bazında birlikte izlenir.
50 ton sınırı yıl içinde aşılırsa yalnız aşan miktar değil, o takvim yılındaki ilgili kapsamdaki bütün ithalat yükümlülüğe girer. Ayrıca 50 tonluk kütle muafiyeti elektrik ve hidrojen ithalatına uygulanmaz. Bu nedenle Türk ihracatçı, AB müşterisinin “şimdilik 50 tonun altındayım” açıklamasına güvenerek emisyon verisi toplamayı bırakmamalıdır; ithalatçı yılın ilerleyen ayında eşiği aşarsa yılın başındaki sevkiyatlar için de SKDM verisine ihtiyaç duyulur.
50 Ton Eşiğinin Hukuki Dayanağı
AB SKDM’nin kesin dönemi 1 Ocak 2026’da başladı. Sistemi basitleştiren 2025/2083 sayılı Tüzük, 2023/956 sayılı temel Tüzüğe yeni 2a maddesini ekledi. Bu madde, küçük hacimli ithalatçıların kapsam dışında kalabilmesi için “single mass-based threshold” olarak adlandırılan tek bir kütle eşiği sistemi kurdu. Ek VII’de ilk eşik 50 ton net kütle olarak belirlenmiştir.
Düzenlemenin amacı, çok küçük ithalatçıların idari yükünü azaltırken SKDM kapsamındaki emisyonların büyük çoğunluğunu sistem içinde tutmaktır. Bu nedenle sınır işletmenin cirosuna, ürün bedeline veya sevkiyat sayısına göre değil, ilgili malların yıllık net kütlesine göre kuruldu.
Eşik, SKDM kapsamındaki bütün mallar için aynı şekilde uygulanmaz. m.2a sistemi özellikle Ek I kapsamındaki demir-çelik, alüminyum, gübre ve çimento mallarında kütle hesabı üzerinden işler. Elektrik ve hidrojen için ayrı sistem uygulanır.
SKDM’nin kesin dönem, ilk yıllık beyan ve sertifika sistemi hakkında genel çerçeve için AB SKDM 2026 Kesin Dönem: 50 Ton Eşik, Beyan ve Sertifika Rehberi incelenebilir.
50 Ton Eşiği Kim Bazında Hesaplanır?
En sık yapılan hata, 50 tonu Türk üreticinin veya ihracatçının yıllık AB satış toplamı sanmaktır. Tüzük m.2a, eşiği ithalatçı bazında kurar. Dolayısıyla aynı Türk şirketinin farklı AB müşterilerine yaptığı satışlar, yalnız Türk ihracatçının toplamı üzerinden tek bir 50 ton hesabına dönüştürülmez.
Örneğin Mersin’deki bir üretici Almanya’daki A şirketine 40 ton, Hollanda’daki B şirketine 35 ton SKDM kapsamındaki alüminyum ürünü satmış olsun. A ve B bağımsız ithalatçılarsa her birinin kendi yıllık toplamı ayrı değerlendirilir. Türk üreticinin toplam 75 ton ihracat yapmış olması tek başına iki ithalatçının da eşiği aştığı anlamına gelmez.
Buna karşılık Almanya’daki A şirketi aynı yıl Türkiye’den 40 ton, Güney Kore’den 20 ton ve başka bir tedarikçiden 15 ton kapsamdaki alüminyum/demir-çelik malı ithal etmişse, A şirketinin ilgili toplamı tedarikçi bazında bölünmez. İthalatçı kendi takvim yılı toplamını izlemek zorundadır.
İthalatın dolaylı gümrük temsilcisi üzerinden yapılması hâlinde, yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi ve gümrük temsilciliği yapısı ayrıca incelenir. Ancak ticari planlama açısından Türk satıcının temel sorusu “AB müşterimin bu yıl kapsamdaki toplam ithalatı 50 tonu geçebilir mi?” olmalıdır.
Hangi Mallar 50 Ton Hesabına Dahil Edilir?
SKDM’de ürün kapsamı ticari isimle değil, 2023/956 sayılı Tüzüğün Ek I’inde yer alan gümrük CN kodlarıyla belirlenir. 50 ton hesabında yalnız Ek I kapsamında bulunan ve m.2a kütle eşiğine tabi sektörlerdeki mallar dikkate alınır.
Demir-çelik, alüminyum, gübre ve çimento sektörlerinde farklı CN kodları bulunabilir. Eşik hesaplanırken “her ürün koduna ayrı 50 ton” yaklaşımı kullanılmaz. Aynı ithalatçının bu dört sektördeki kapsamdaki malları, Tüzüğün m.2a sistemi uyarınca yıllık toplam net kütle hesabında birlikte dikkate alınır.
Bu nedenle bir ithalatçı 20 ton kapsamdaki çelik ürünü, 15 ton kapsamdaki alüminyum ürünü ve 20 ton kapsamdaki gübre ithal etmişse toplam 55 ton seviyesine ulaşabilir. Her ürün tek başına 50 tonun altında olsa da ithalatçının yıllık toplulaştırılmış miktarı eşik bakımından önemlidir.
Ürünün Ek I kapsamında olup olmadığını doğru belirlemek kritik önemdedir. Yanlış CN kodu yalnız SKDM eşiğini değil gümrük vergileri, menşe işlemleri ve diğer ithalat yükümlülüklerini de etkileyebilir. Türk ihracatçı, AB alıcısıyla sipariş aşamasında ürünün 8 haneli CN sınıflandırmasını teyit etmeli ve teknik ürün tanımıyla uyumunu belgelemelidir.
Net Kütle Hesabı Nasıl Yapılır?
Eşik “net kütle” üzerinden belirlenmiştir. Net kütle, malın ambalajından ayrılmış ağırlığını esas alan gümrük kavramıdır. Konteyner, palet, ambalaj, sandık ve benzeri taşıma unsurlarının toplam sevkiyat ağırlığı doğrudan 50 ton hesabı değildir.
İthalatçı yıl içindeki gümrük beyannamelerinde ilgili CN kodları için beyan edilen net kütleleri kümülatif olarak izlemelidir. İhracatçı açısından ticari fatura, paketleme listesi, konşimento/CMR ve teknik ürün kayıtları arasında ağırlık tutarlılığı sağlanmalıdır. Aynı sevkiyatın farklı belgelerde farklı net ağırlık göstermesi hem eşik hesabını hem emisyon yoğunluğu hesaplarını zorlaştırabilir.
Birden fazla sevkiyat yapılması eşiği sıfırlamaz. Ocakta 12 ton, martta 18 ton, haziranda 15 ton ve ekimde 10 ton ithalat yapan aynı ithalatçının toplamı 55 tona ulaşır. Her gümrük beyannamesi ayrı işlem olsa da m.2a takvim yılı toplamını esas alır.
Yıl değiştiğinde yeni takvim yılı hesabı başlar. Ancak şirketlerin satış/ithalat sözleşmeleri birden fazla yıla yayıldığında hangi sevkiyatın hangi yıl gümrükten çekileceği ticari planlama açısından önem taşır; kâğıt üzerindeki sözleşme tarihi değil fiili ithalat ve gümrük kaydı belirleyicidir.
50 Ton Yıl İçinde Aşılırsa Ne Olur?
m.2a sisteminin en kritik noktası budur: Eşik aşıldığı anda yükümlülük yalnız 50 tonu aşan bölüm için doğmaz. İthalatçının ilgili takvim yılındaki kapsamdaki ithalatlarının tamamı SKDM yükümlülüklerinin hesabında dikkate alınır.
Örneğin bir ithalatçı ocak-ağustos arasında toplam 48 ton ithalat yapmış olsun. Kasım ayında 8 ton daha ithalatla toplam 56 tona çıkarsa, yalnız son 6 ton bakımından değil, yıl içindeki 56 tonluk kapsamdaki ithalat bütünü bakımından SKDM uyumu gerekir. Bu nedenle yılın ilk aylarında “muafız” düşüncesiyle veri toplamamak önemli bir risk yaratır.
Türk üretici açısından bunun sonucu açıktır: AB müşterisi ilk sevkiyat sırasında 50 tonun altında olsa dahi o sevkiyatın üretim ve gömülü emisyon verileri saklanmalıdır. Müşteri sonradan eşiği aşarsa geçmiş sevkiyatlar için emisyon hesabı, tesis bilgisi ve gerekiyorsa doğrulama belgeleri istenebilir.
Eşik aşımını geç fark eden AB ithalatçısının yetkilendirilmiş beyan sahibi statüsü, yıllık beyan ve sertifika yükümlülükleri bakımından ilave uyum sorunları doğabilir. Türk ihracatçı bu riskin tarafı olmasa bile müşterisinin geçmişe dönük veri talepleri ve sözleşmesel tazmin talepleriyle karşılaşabilir.
Elektrik ve Hidrojen İçin 50 Ton Muafiyeti Var mı?
Hayır. 2023/956 sayılı Tüzüğün m.2a/4 hükmü, elektrik ve hidrojenin 50 tonluk tek kütle eşiği muafiyetine girmediğini açıkça düzenler. Bunun nedeni bu ürünlerin ölçüm ve ticaret yapısının kütle temelli eşikten farklı olmasıdır.
Bu nedenle “SKDM’de 50 tonun altında bütün ithalatlar muaftır” cümlesi doğru değildir. Elektrik ve hidrojen için kapsam, beyan sahibi statüsü ve emisyon hesabı kendi sektörel kurallarına göre incelenmelidir.
İhracatçı ve danışmanların hazırladığı genel uyum tablolarında elektrik ve hidrojenin ayrı satırda gösterilmesi gerekir. Aksi hâlde 50 ton muafiyetinin yanlış uygulanması önemli uyum riski yaratır.
Türk İhracatçı 50 Ton Eşiği İçin Ne Yapmalı?
Türk ihracatçı doğrudan AB’deki ithalatçının yıllık toplamını kontrol edemez. Buna rağmen kendi sevkiyatlarını ve emisyon verisini sistematik tutarak müşterinin eşik aşımına hazır olabilir.
- Her AB müşterisi için SKDM kapsamındaki CN kodlarını ayrı izleyin.
- Sevkiyatların net kütlesini ve gümrük belgelerini müşteri bazında kayıt altına alın.
- Üretim tesisi, üretim rotası ve dönemsel üretim miktarı kayıtlarını koruyun.
- Doğrudan emisyon, enerji tüketimi ve ilgili öncül girdilere ilişkin ölçüm kayıtlarını tutun.
- AB müşterisinin yıl içinde 50 tona yaklaşması hâlinde veri/doğrulama takvimini öne alın.
- Emisyon verisi paylaşılırken ticari sır ve gizlilik hükümlerini yazılı sözleşmeye bağlayın.
Türkiye’de aynı tesisin TR ETS kapsamındaki izleme ve izin yükümlülüğü bulunabilir. Bunun için Sera Gazı Emisyon İzni Nasıl Alınır? ve Türkiye ETS Kategori A, B ve C Tesisler rehberleri ayrıca incelenmelidir.
İhracat Sözleşmesinde 50 Ton Eşik Riski Nasıl Düzenlenmeli?
SKDM maliyeti ve veri yükümlülüğü, yalnız kamu hukuku meselesi değildir; satıcı ile AB alıcısı arasındaki sözleşmenin de parçasıdır. Özellikle birden fazla yıl süren tedarik anlaşmalarında alıcının eşiği ne zaman aşacağı önceden bilinmeyebilir.
Sözleşmede şu başlıklar açık yazılmalıdır: AB ithalatçısının eşik durumunu satıcıya hangi sıklıkta bildireceği, 50 ton yaklaşınca ek veri talebinin kaç gün içinde yapılacağı, bağımsız doğrulama ücretinin kime ait olduğu, yanlış CN kodu veya yanlış miktar bilgisinden hangi tarafın sorumlu olacağı, sonradan eşik aşılması hâlinde geçmiş sevkiyat verilerinin hangi formatta sunulacağı ve SKDM maliyetinin satış fiyatına nasıl yansıtılacağı.
“Tüm vergiler alıcıya aittir” gibi çok genel bir cümle, emisyon verisi üretme, doğrulama ve gecikme sorumluluğunu tek başına çözmez. Teknik veri yükümlülükleri ayrıca yazılmalıdır.
50 Ton Eşiği İçin Uygulama Örnekleri
Örnek 1: Tek ürün, tek ithalatçı
Fransa’daki ithalatçı 2026 boyunca Türkiye’den toplam 44 ton Ek I kapsamındaki çelik ürünü ithal ediyor ve aynı sektörlerde başka kapsamdaki ithalatı bulunmuyor. 50 ton aşılmadığı sürece m.2a muafiyeti gündeme gelir.
Örnek 2: Farklı ürünler birlikte 50 tonu aşıyor
İtalya’daki ithalatçı 25 ton alüminyum ve 30 ton kapsamdaki çimento ürünü ithal ediyor. Her kalem ayrı ayrı 50 tonun altında olsa da ilgili yıllık toplam 55 ton olduğundan eşik aşılmış olur.
Örnek 3: Farklı Türk tedarikçiler
AB ithalatçısı Türk A şirketinden 28 ton, Türk B şirketinden 27 ton kapsamdaki çelik ürünü alıyor. Tedarikçiler farklı olsa da aynı ithalatçının toplamı 55 tondur; eşik tedarikçi bazında bölünmez.
Örnek 4: Yıl sonunda aşım
İthalatçı eylül sonuna kadar 49 ton seviyesindedir. Aralık ayında 3 ton daha ithal eder. Toplam 52 ton olduğunda yılın ilk 49 tonu da dahil olmak üzere kapsamdaki yıllık ithalat SKDM yükümlülüğünün hesabına girer.
Örnek 5: Elektrik
İthalat küçük miktarlı veya ekonomik değeri düşük olsa dahi elektrik için 50 tonluk kütle muafiyeti uygulanmaz. İlgili özel SKDM hükümleri değerlendirilir.
50 Ton Eşiği ile İlk Yıllık Beyan Arasındaki Bağ
50 ton eşiğini aşan ithalatçı için 2026 ithalatlarına ilişkin ilk yıllık SKDM beyanı 30 Eylül 2027’ye kadar verilecektir. Beyan, ithal edilen malların miktarını, gömülü emisyonları ve teslim edilmesi gereken sertifika sayısını içerir. Eşiğin yıl sonunda aşılması, önceki ayların verisini gereksiz hâle getirmez.
Bu nedenle şirketler SKDM uyumunu yalnız 2027’de başlayacak bir raporlama işi olarak görmemelidir. Veri 2026 üretim ve ithalat faaliyetlerinden doğar. Türk tesislerinin ölçüm ve veri arşivi 2026 boyunca kesintisiz tutulmalıdır.
Kontrol Listesi
- Ürünün Ek I kapsamındaki doğru CN kodunu belirleyin.
- AB müşterinizin importer/indirect customs representative yapısını öğrenin.
- Her sevkiyatta net kütleyi kaydedin.
- Müşteri bazında yıl içi kümülatif miktarı takip edin.
- 50 tonun yalnız dört ana kütle sektöründe uygulanacağını, elektrik/hidrojenin hariç olduğunu unutmayın.
- Eşik aşılmadan önce emisyon verisini hazır tutun.
- Eşik aşılırsa yılın başından itibaren bütün ilgili sevkiyat verisini sağlayabilecek arşiv oluşturun.
- Veri ve SKDM maliyeti paylaşımını satış sözleşmesine açık hüküm olarak yazın.
Sık Sorulan Sorular
1. 50 ton sınırı Türk ihracatçı başına mı?
Hayır. Tüzükte eşik AB ithalatçısı bazında ve takvim yılı toplamına göre uygulanır.
2. Her CN kodu için ayrı ayrı 50 ton mu var?
Hayır. Demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübrede kapsamdaki malların net kütlesi ithalatçı bazında toplulaştırılır.
3. Farklı ülkelerden ithalatlar birlikte sayılır mı?
Aynı AB ithalatçısının ilgili SKDM mallarındaki yıllık ithalatı tedarikçi ve üçüncü ülke ayrımıyla ayrı 50 tonlara bölünmez.
4. 50 tonu 1 ton aşarsam yalnız 1 ton için mi SKDM uygulanır?
Hayır. Eşik aşılırsa ilgili takvim yılındaki kapsamdaki tüm ithalat ve gömülü emisyonlar yükümlülük kapsamına girer.
5. 50 ton hesabında palet ve ambalaj dahil mi?
Eşik net kütleye dayanır; ambalaj ve taşıma ekipmanı brüt ağırlık hesabının parçasıdır ve doğrudan 50 ton net kütle hesabına eklenmez.
6. Elektrik ithalatında 50 ton muafiyeti var mı?
Hayır. m.2a/4 elektrik ve hidrojeni kütle eşiği muafiyetinden hariç tutar.
7. Yılın başında 50 tonun altındaysam emisyon verisi toplamayı bırakabilir miyim?
Bu güvenli değildir. Yıl içinde eşik aşılırsa önceki sevkiyatlar da yükümlülüğe gireceği için geçmiş emisyon verisine ihtiyaç duyulur.
8. Türk üretici SKDM beyanını mı verir?
AB ithalatındaki yıllık beyan kural olarak yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibinin yükümlülüğüdür. Türk üretici doğru üretim ve gömülü emisyon verisini sağlayan taraftır.
9. 50 ton eşiği ürün bedeline bağlı mı?
Hayır. Muafiyet net kütle esaslıdır; ürünün avro değeri eşik hesabının temeli değildir.
10. 2026 ithalatlarının ilk beyanı ne zaman?
İlk yıllık SKDM beyanı 2026 ithalatları için 30 Eylül 2027’ye kadar verilecektir.
Resmî Kaynaklar
- EUR-Lex – 2023/956 sayılı SKDM Tüzüğü, güncel konsolide metin
- EUR-Lex – 2025/2083 sayılı değişiklik Tüzüğü, m.2a ve Ek VII
- Avrupa Komisyonu – CBAM Definitive Regime
- T.C. Ticaret Bakanlığı – AB SKDM Genel Bilgiler ve Uygulama Mevzuatı
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507
Son mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut işlemde CN kodu, gümrük beyan sahibi, ithalatçı kimliği, yıl içi toplam net kütle, menşe ve gömülü emisyon verileri birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
