Liman Sahasına Geliş Bildirimi Nasıl Yapılır? Limanlar Yönetmeliği m.9 | 2026

Liman sahasına geliş bildirimi, Limanlar Yönetmeliği m.9 uyarınca uluslararası sefer yapan Türk ve yabancı bayraklı bütün gemi ve deniz araçları ile 150 GT ve üzeri kabotaj seferi yapan gemi ve deniz araçları bakımından, kural olarak liman sahasına girişten en az 24 saat önce LTP Sistemi üzerinden yapılması gereken zorunlu elektronik bildirimdir.

Bu yazıyla ilgili genel bir sorunuz mu var? Anonim soru sor

Kısa ve net cevap: Limanlar Yönetmeliği m.9/1-a açıktır. Uluslararası sefer yapan gemi ve deniz aracı ilgilileri ile 150 GT ve üzeri kabotaj seferi yapan gemi ve deniz aracı ilgilileri, liman sahasına girmeden en az 24 saat önce bildirim yapmak zorundadır. Limana kadar kalan seyir 24 saatten kısa ise bildirim, önceki kıyı tesisinden kalkıştan hemen sonra yapılır. Bildirim elektronik ortamda Liman Tek Pencere (LTP) Sistemi üzerinden gerçekleştirilir. Tahmini varış zamanı 24 saatten fazla gecikecekse bu değişiklik ayrıca liman başkanlığına yazılı olarak bildirilir. Bildirim yapılmaması veya gerçeğe aykırı bilgi verilmesi idari işleme ve varsa yanaşma, kalkma veya geçiş sırasının kaybedilmesine yol açar.

Liman Sahasına Geliş Bildiriminin Hukuki Dayanağı Nedir?

Liman sahasına geliş bildiriminin doğrudan dayanağı Limanlar Yönetmeliği m.9’dur. Madde, gemi ve deniz araçlarının liman sahasına gelmeden önce idareye bilgi verilmesini isteğe bağlı bir operasyon prosedürü olarak değil, belirli gemiler için hukuki yükümlülük olarak düzenler. Aynı Yönetmelik m.4’te Liman Tek Pencere Sistemi; limanlara gelen gemilerin yanaşma ve ayrılmalarına ilişkin kamu kurumlarına yapılması gereken bildirimlerin tek noktadan gerçekleştirildiği elektronik sistem olarak tanımlanır. Liman Yönetimi Bilgi Sistemi ise LTP üzerinden yapılan bildirimlerin liman başkanlığınca kontrol edildiği, ordino ve liman çıkış belgesinin düzenlendiği elektronik sistemdir.

Bu ayrım önemlidir. LTP, bildirimin sunulduğu ortak elektronik kanaldır; LYBS ise liman başkanlığının bildirimleri kontrol ettiği ve liman işlemlerini yürüttüğü idari altyapıdır. Gemi acentesinin veya diğer gemi ilgilisinin yalnız kendi şirket sisteminde ETA kaydı oluşturması, m.9’daki resmi bildirimin yerine geçmez. Hukuki yükümlülük, İdarenin belirlediği usul ve esaslara uygun biçimde LTP üzerinden yerine getirilir.

Limanlar Yönetmeliği m.8 de bu yükümlülüğün çerçevesini tamamlar. Liman idari sahasında seyreden, kıyı tesisinde bulunan veya demirde bekleyen gemi ve deniz aracı ilgilileri ile kıyı tesisi ilgilileri, seyir, can, mal ve çevre güvenliği için liman başkanlığınca verilen talimatlara uymak zorundadır. Bu nedenle m.9’daki elektronik bildirim yapıldıktan sonra liman başkanlığının somut operasyon için verdiği hukuka uygun talimatlar ayrıca takip edilir.

Kimler Liman Sahasına Geliş Bildirimi Yapmak Zorunda?

Madde 9/1-a iki ana grubu açık biçimde kapsar. Birinci grup, uluslararası sefer yapan Türk ve yabancı bayraklı bütün gemi ve deniz araçlarıdır. Burada maddenin metni bir gros ton alt sınırı öngörmez. Uluslararası sefer niteliği mevcutsa bildirim yükümlülüğü tonajdan bağımsız olarak uygulanır; ancak m.9/1-ç’deki özel muafiyetler ayrıca dikkate alınır.

İkinci grup, kabotaj seferi yapan 150 GT ve üzeri gemi ve deniz araçlarıdır. Bu grupta 150 GT eşiği doğrudan Yönetmelik metninden gelir. Kabotaj seferi yapan geminin 150 GT’nin altında olması tek başına her liman işleminden muaf olduğu anlamına gelmez; yalnız m.9’daki bu özel geliş bildirimi yükümlülüğünün kapsamı bakımından değerlendirme yapılır. Ordino, liman çıkış belgesi, kılavuzluk, römorkörcülük, tehlikeli yük veya kıyı tesisi kuralları kendi maddelerine göre ayrıca incelenir.

Yükümlülük “gemi ve deniz aracı ilgilileri” üzerinden kurulmuştur. Operasyonun acente eliyle yürütülmesi, donatanın, işletenin, kaptanın veya hukuken sorumluluk taşıyan diğer ilgililerin mevzuata uyum yükünü ortadan kaldırmaz. Şirket içi görev dağılımında bildirimi kimin gireceği açık biçimde belirlenmeli; LTP kaydının başarıyla gönderildiği ve güncel tutulduğu denetlenmelidir.

24 Saatlik Geliş Bildirimi Süresi Nasıl Uygulanır?

Esas kural, bildirimin liman sahasına girmeden en az 24 saat önce yapılmasıdır. Sürenin başlangıcı, liman sahasına fiziksel giriş anına göre geriye doğru hesaplanır. Bu nedenle yalnız planlanan yanaşma saati değil, Yönetmelikteki liman idari saha sınırına giriş zamanı operasyon planında dikkate alınmalıdır. Liman idari sahalarının sınırları Yönetmeliğin Ek-1’inde; ilgili haritalar Ek-2’de gösterilir.

Yönetmelik kısa seyirler için ayrıca açık kural koymuştur. Geminin liman sahasına girmesine kadarki seyir süresi 24 saatten azsa, “24 saat önce bildirim” fiilen mümkün olmayacağından bildirim önceki kıyı tesisinden kalkıştan hemen sonra yapılır. Bu hüküm, kısa seyirde bildirim yükümlülüğünü kaldırmaz; yalnız bildirimin zamanını değiştirir. Önceki limandan ayrıldıktan sonra operasyon ekibinin bildirimi sonraki vardiyaya bırakması, “hemen sonra” şartıyla bağdaşmaz.

Seferin teknik süresi 18 saat ise mevzuatın aradığı hareket, 24 saatlik olmayan bir süreyi yapay olarak beklemek değildir. Kalkış gerçekleştiği anda LTP bildiriminin gecikmeden tamamlanması gerekir. Gemi acentesi, kalkış zamanı ile LTP gönderim zamanını aynı dosyada izlenebilir kılmalıdır.

Liman Tek Pencere (LTP) Sistemi Neden Kullanılır?

Madde 9, bildirimin elektronik ortamda LTP Sistemi kullanılarak yapılacağını emredici şekilde belirtir. LTP’nin işlevi, gemilerin varış ve ayrılış süreçlerinde farklı kamu kurumlarına sunulması gereken bilgilerin tek elektronik noktadan aktarılmasıdır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının resmi performans belgelerinde de sistemin, gemi acentelerinin ilgili kurumlara yapmakla yükümlü olduğu bildirimleri tek noktadan iletmesini ve kurumlarca verilen izinlerin aynı sistem üzerinden izlenmesini sağladığı açıklanmaktadır.

Elektronik bildirim yapılmış olsa bile liman başkanlığı gerekli gördüğü durumda fiziki belge isteyebilir. Bu yetki m.9/1-a’nın ikinci cümlesinde açıkça vardır. Dolayısıyla “sistem kaydı yapıldı, hiçbir fiziksel belge artık istenemez” sonucu hukuken doğru değildir. Liman başkanlığının somut işlemde istediği belge, bildirimin dayanağı ve operasyon dosyasındaki asıl kayıtlarla uyumlu sunulmalıdır.

Elektronik kaydın oluşturulması kadar doğru bilgilerle oluşturulması da zorunludur. Madde 9/1-c, bildirimlerin doğru bilgiler içermemesini ayrıca yaptırıma bağlar. Bu nedenle gemi adı, sefer, ETA, liman, yük ve idarece istenen diğer alanların şirket içi kaynak kayıtlarla karşılaştırılması gerekir. Hız uğruna eksik veya tahmine dayalı bilgi girilmesi, sonradan yalnız operasyonel değil idari uyuşmazlık da doğurabilir.

Tahmini Varış Zamanı (ETA) Değişirse Ne Yapılır?

Madde 9/1-b uyarınca, liman sahasına giriş için bildirilen tahmini varış zamanını 24 saatten fazla geciktirecek gemi ve deniz aracı ilgilileri bu durumu liman başkanlığına yazılı olarak bildirmek zorundadır. Hükmün eşiği nettir: bildirilen ETA’ya göre gecikme 24 saati aşacaksa yazılı bildirim zorunludur.

Bu bildirim, ilk LTP kaydının varlığını ortadan kaldırmaz; değişen operasyon bilgisini idarenin güncel biçimde öğrenmesini sağlar. Hava şartı, makine arızası, rota değişikliği, önceki limandaki operasyonun uzaması veya başka bir neden gecikmeye yol açmış olabilir. Sebep ne olursa olsun m.9/1-b bakımından hukuki ölçüt, bildirilen tahmini varış zamanının 24 saatten fazla gecikmesidir.

Yazılı bildirimin ispat edilebilir olması gerekir. Kurumsal elektronik yazışma, sistem kaydı, evrak kayıt numarası ve liman başkanlığınca kullanılan resmi iletişim kanalları dosyada saklanmalıdır. Yalnız telefon görüşmesine güvenilmesi, sonradan “bildirim yapıldı mı, hangi saatte yapıldı mı?” tartışmasını çözümsüz bırakabilir.

Kimler Limanlar Yönetmeliği m.9’dan Muaftır?

Madde 9/1-ç iki muafiyet grubu öngörür. Birincisi, 300 GT altındaki ve turizm faaliyetlerinde gezi, spor ve eğlence amacıyla kullanılan gemi ve deniz araçlarıdır. İkincisi, kabotaj seferi yapan ve kendisine tahsis edilmiş kıyı tesislerine yanaşan balıkçı tekneleridir. Muafiyet yalnız m.9 hükümleri bakımından değerlendirilir.

Bir geminin turizm sektöründe kullanılması tek başına muafiyet için yeterli değildir. Metin, hem 300 GT altında olmayı hem gezi, spor veya eğlence amacıyla kullanılmayı birlikte arar. Balıkçı teknesinde ise kabotaj seferi ve kendine tahsisli kıyı tesisine yanaşma şartları önemlidir. Farklı bir kıyı tesisine yanaşma veya sefer niteliğinin değişmesi halinde muafiyet otomatik olarak uygulanmaz.

Muafiyet değerlendirmesi kayıt altına alınmalıdır. Bir işletme gemisini m.9 bildirimi dışında tutuyorsa bunu yalnız alışkanlığa veya sözlü uygulamaya dayandırmamalı; geminin GT bilgisi, faaliyet türü, sefer niteliği ve tahsisli kıyı tesisi bilgisiyle hukuki gerekçesini dosyalamalıdır.

Geliş Bildirimi Yapılmazsa veya Yanlış Yapılırsa Ne Olur?

Madde 9/1-c iki sonucu açıkça düzenler. Bildirim yükümlülüğüne uyulmaması veya bildirimin doğru bilgi içermemesi halinde bildirim veren hakkında idari işlem yapılır. Ayrıca varsa yanaşma, kalkma veya geçiş sırası kaybedilir. Sıra kaybı, liman operasyonunda ciddi zaman ve maliyet etkisi doğurabilir; ancak bu sonuç doğrudan Yönetmelik hükmüne dayanır.

Burada iki ayrı ihlal vardır: hiç bildirim yapmamak ve bildirim yapmakla birlikte doğru bilgi vermemek. Bu nedenle yalnız sistemde bir kaydın görünmesi hukuki uyum için yeterli değildir. Bildirimin süresinde, doğru ve güncel olması gerekir.

İdari işlem tesis edildiğinde işlemin dayanağı, tebliğ tarihi, ihlal olarak gösterilen fiil ve kullanılan mevzuat maddesi incelenir. İdari para cezası veya başka bir idari yaptırım söz konusuysa, başvuru yolu ve süre yaptırımın hukuki niteliğine göre ayrıca belirlenir. Süreler varsayımla değil tebliğ edilen karar ve dayanak mevzuat üzerinden hesaplanmalıdır.

Geliş Bildirimi Ordino Yerine Geçer mi?

Hayır. Limanlar Yönetmeliği m.9’daki geliş bildirimi ile m.10’daki yanaşma/demirleme ordinosu farklı işlemlerdir. Madde 10/1-a, geliş bildirimi yapmakla yükümlü gemi ve deniz araçlarının ordino almadan yanaşma, bağlama veya demirleme işlemi yapamayacağını açıkça düzenler. Bu nedenle “m.9 bildirimi yapıldı, artık yanaşma serbesttir” sonucu çıkarılamaz.

Yanaşma, bağlama ve demirleme süreci için m.10’daki ordino kuralları ayrıca yerine getirilir. Sitemizdeki Mersin Limanı ordino ve teslim emri uyuşmazlığı yazısı ticari teslim emri uyuşmazlıklarını ele almaktadır; Limanlar Yönetmeliği m.10’daki yanaşma ordinosu ise seyir ve liman idaresi boyutundaki ayrı bir kurumdur. İki kavram dosyada birbirine karıştırılmamalıdır.

Mersin Limanı Bakımından Uygulama

Limanlar Yönetmeliği m.9 ulusal düzenlemedir ve Mersin Bölge Liman Başkanlığı idari sahasına gelen kapsam içindeki gemiler bakımından da uygulanır. Mersin’de konteyner, dökme yük, sıvı yük, Ro-Ro, proje yükü ve diğer dış ticaret operasyonlarının yoğunluğu nedeniyle ETA, yanaşma sırası ve terminal planı ticari zincirin tamamını etkiler. Bununla birlikte m.9’daki 24 saatlik hukuki kural limanın ticari yoğunluğuna göre değişmez.

Mersin operasyonunda geliş bildirimi ile terminalin kendi operasyon talebi, gemi acentesinin iç planı ve yük ilgilisinin teslim takvimi ayrı kayıtlardır. Bir terminal rezervasyonu veya özel şirket e-postası, LTP bildirimini ikame etmez. Benzer şekilde LTP bildirimi de terminalin sözleşmesel kabul şartlarını kendiliğinden yerine getirmez.

Liman işletmesi ile yük ilgilisi arasındaki sorumluluk farklı bir hukuki alan oluşturur. Yük hasarı ve terminal kontrol dönemi bakımından Mersin liman işletmesinin yük hasarından sorumluluğu yazısı; taşıma aşamasındaki zıya ve hasar bakımından deniz taşımacılığında yük hasarı rehberi incelenebilir.

Uyuşmazlıkta Hangi Kayıtlar Saklanmalıdır?

Geliş bildirimi uyuşmazlığında ilk delil seti, LTP gönderim zamanı ve gönderilen veridir. Bunun yanında önceki kıyı tesisinden kalkış zamanı, AIS ve seyir kayıtları, acente operasyon e-postaları, bildirilen ilk ETA, güncellenmiş ETA, 24 saatten fazla gecikme varsa liman başkanlığına yapılan yazılı bildirim ve varsa fiziki belge talebi birlikte saklanmalıdır.

Kısa seferlerde önceki limandan kalkış ile LTP bildirimi arasındaki zaman farkı özellikle önemlidir; çünkü Yönetmelik “kalkıştan hemen sonra” bildirim kuralı koyar. Uluslararası uzun seferlerde ise liman sahasına girişten en az 24 saat önce bildirim yapıldığını gösteren zaman damgası belirleyicidir.

Şirket içi operasyon ekran görüntüsü tek başına resmi LTP kaydı değildir. Resmi sistem teyidi, işlem numarası ve liman başkanlığı yazışmaları mümkün olduğu ölçüde dosyanın merkezinde tutulmalıdır. Operasyon ekibi değişse dahi sonraki denetimde sürecin yeniden kurulabilmesi için kayıtlar gemi/sefer bazında arşivlenmelidir.

Liman Sahasına Geliş Bildirimi İçin Uygulama Kontrol Listesi

Bu kontrol listesi, m.9’daki yükümlülüğün şirket içi operasyon prosedürüne çevrilmesini sağlar. Ticari işletmeler açısından düzenli kayıt tutma, yalnız ceza riskini azaltmak için değil; gecikmenin kimin eyleminden kaynaklandığını, terminal veya taşıma sözleşmesindeki sürelerin hangi anda başladığını ve sonradan doğan maliyetlerin hukuki sebebini göstermek için de önemlidir.

Liman Sahasına Geliş Bildirimi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Resmî Kaynaklar

• Limanlar Yönetmeliği – Mevzuat Bilgi Sistemi
• Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü – Yönetmelikler
• Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü