Park Edilmiş Araca Çarpma: Kusur, Sigorta ve Tazminat | KTK 61 ve 84 (2026)

Trafik Kazaları · Güncel kontrol: 15 Eylül 2026

Kısa ve net cevap

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) m.84/1-l, kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpmayı asli kusur hâli olarak açıkça sayar. Bu nedenle yol kenarında mevzuata uygun biçimde park edilmiş duran araca hareket hâlindeki başka bir aracın çarpması durumunda, çarpan sürücünün asli kusuru esas alınır. Ancak duran aracın KTK m.61’de park etmenin yasaklandığı bir yerde bırakılması, gece görünürlüğünü sağlayan tedbirlerin alınmaması veya trafiği tehlikeye sokacak biçimde yol üzerinde bulunması hâlinde park eden sürücünün ihlali de kazaya etkisi ölçüsünde değerlendirilir. “Duran araç her zaman kusursuzdur” veya “park yasağı olan araç her durumda eşit kusurludur” biçiminde otomatik bir oran yoktur. Önce parkın mevzuata uygunluğu, sonra hareket hâlindeki sürücünün yolu ve aracı görme imkânı, hız, aydınlatma, yol şartları ve nedensellik belirlenir.

KTK m.84/l: Kurallara Uygun Park Edilmiş Araca Çarpma Asli Kusurdur

KTK m.84 sürücülerin trafik kazalarında asli kusurlu sayılacağı temel ihlalleri tek tek sıralar. Maddenin (l) bendinde “kurallara uygun olarak park etmiş araçlara çarpma” açıkça asli kusur hâli olarak düzenlenmiştir. Buradaki şart önemlidir: park edilmiş aracın parkı trafik mevzuatına uygun olmalıdır. Bu şart gerçekleşiyorsa hareket hâlindeki sürücünün duran araca çarpması, kusur incelemesinde güçlü ve doğrudan bir kanuni temele sahiptir.

Hareket hâlindeki sürücü yolu, şeridi ve önündeki engelleri gözetmek zorundadır. KTK m.52 kapsamında hızını görüş, yol, hava ve trafik koşullarına göre ayarlaması gerekir. Düz bir yolda gündüz saatinde açıkça görülebilen, yol kenarında usulüne uygun park edilmiş bir araca çarpılması hâlinde “araç duruyordu” olgusu çarpan sürücünün dikkat ve hız yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; aksine m.84/l doğrudan uygulanır.

Bununla birlikte kazadan önce park edilmiş aracın hareket edip etmediği de netleştirilmelidir. Park yerinden çıkmak üzere manevraya başlamış araç artık yalnız “park edilmiş araç” olarak değerlendirilemez. Bu durumda KTK m.67’deki park yerinden çıkış ve manevra kuralları gündeme gelir.

Kurallara Uygun Park Nasıl Belirlenir?

Parkın hukuka uygunluğu, KTK m.60 ve m.61 ile Karayolları Trafik Yönetmeliğinin durma ve park etmeye ilişkin hükümlerine göre belirlenir. Yol üzerinde park yasağı levhası bulunup bulunmadığı, aracın kavşak, yaya geçidi, tünel, köprü, durak veya görüşü engelleyen bir noktada olup olmadığı incelenir. Aracın taşıt yolunun geçiş için ayrılan bölümünü gereksiz biçimde kapatıp kapatmadığı da önemlidir.

Park edilen aracın yolun sağına veya mevzuata uygun konuma bırakılması, ışık ve işaret şartlarına uyulması, trafik işaretlerine aykırılık bulunmaması m.84/l’nin uygulanmasını güçlendirir. Özel otopark veya kamuya açık park alanında çizgiler içinde park edilmiş araca başka aracın çarpması da KTK m.2 kapsamı ve park alanının trafik düzeni içinde değerlendirilebilir.

Parkın hukuka uygun olup olmadığına ilişkin uyuşmazlıkta kaza anına ait fotoğraf önemlidir. Sonradan aracın çekilmesi veya yol işaretinin değişmesi hâlinde yalnız taraf beyanıyla sağlıklı sonuca varılamaz. Kamera kaydı, park çizgileri ve trafik levhaları birlikte incelenmelidir.

Yasak Yere Park Edilmiş Araca Çarpılırsa Kusur Kimde?

KTK m.61, park etmenin yasak olduğu yerleri düzenler. Park yasağı bulunan yerde bırakılan araç sürücüsü trafik kuralını ihlal etmiş olur. Ancak bu ihlal, hareket hâlindeki sürücünün duran araca çarpmasını otomatik olarak hukuka uygun hâle getirmez. Kusur için park ihlali ile kazanın oluşumu arasında nedensellik bağı bulunmalıdır.

Örneğin araç virajın hemen çıkışında, görüşü kapatan ve parkın açıkça yasak olduğu bir konumda bırakılmışsa park ihlali çarpışmaya doğrudan katkı sağlayabilir. Buna karşılık geniş, aydınlık ve görüş mesafesi yeterli bir yolda yalnız idari park yasağı ihlali bulunan aracın açıkça görülebilir durumda olması hâlinde hareketli sürücünün dikkat ve hız yükümlülüğü devam eder. Park yasağına aykırılık tek başına çarpan sürücünün kusurunu ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle bilirkişi raporunda “araç yasak park etmişti” tespiti yeterli değildir. Park ihlalinin çarpışma riskini nasıl yarattığı veya artırdığı açıklanmalıdır. Aynı şekilde çarpan aracın hızı, görüş mesafesi ve kaçınma imkânı değerlendirilmelidir.

Gece Park Edilmiş Araca Çarpma ve Görünürlük

Gece meydana gelen kazalarda aracın görünürlüğü ayrıca incelenir. Yol aydınlatması, hava koşulları, aracın rengi, park konumu ve gerekli ışık/işaret tedbirleri önemlidir. Arıza nedeniyle yol üzerinde kalan araç bakımından park kurallarından farklı olarak arıza ve zorunlu durma tedbirleri gündeme gelebilir. Reflektör, dörtlü ikaz lambası ve aracın mümkünse taşıt yolu dışına alınması gibi güvenlik önlemleri incelenir.

Hareket hâlindeki sürücü de farlarının aydınlattığı mesafede durabileceği, görüş koşullarına uygun bir hızla ilerlemek zorundadır. KTK m.52, sürücünün hızını görüş ve hava şartlarına göre ayarlamasını açıkça gerektirir. “Gece görmedim” savunması tek başına kusuru kaldırmaz. Sürücü görüş mesafesine göre hız seçmekle yükümlüdür.

Karanlık ve aydınlatmasız yolda park edilmiş araçta gerekli işaretleme yoksa bu eksiklik ile kaza arasındaki nedensellik teknik olarak incelenir. Kamera, far izleri, yol aydınlatma durumu ve kaza yeri keşfi önemlidir.

Park Edilmiş Aracın Sahibi Olay Yerinde Değilse Ne Yapılmalı?

Park edilmiş araca çarpan sürücünün, zarara rağmen hiçbir bildirim yapmadan olay yerinden ayrılması hukuken risklidir. KTK m.81 trafik kazasına karışanların kaza sonrasındaki yükümlülüklerini düzenler. Yalnız maddi hasarlı kazada tarafın olay yerinde bulunmadığı durumda da kimlik ve iletişim bilgilerinin bırakılması, kolluğa bildirim ve zararın usulüne uygun kayıt altına alınması gerekir.

Araç sahibinin sonradan hasarı fark etmesi hâlinde çevredeki kamera kayıtları, güvenlik görevlisi kayıtları, plaka tespit sistemleri ve tanıklar önem kazanır. Kamera kayıtlarının kısa sürede silinebildiği unutulmamalıdır. Hasarın fark edildiği anda aracın bulunduğu yer ve hasar fotoğraflanmalıdır.

Çarpan araç tespit edilemezse maddi hasarın hangi sigorta teminatından karşılanabileceği ayrıca poliçeye göre değerlendirilir. Zorunlu trafik sigortası bakımından bilinmeyen aracın yalnız maddi araç hasarı için Güvence Hesabından otomatik ödeme yapılacağı varsayılmamalıdır; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14 kapsamı zarar türüne göre ayrıdır.

Park Edilmiş Araca Çarpma Kazasında Deliller

Park konumunu gösteren geniş açı fotoğraflar ilk sıradadır. Aracın yol çizgisine, kaldırıma, kavşağa ve park yasağı levhasına göre nerede bulunduğu açıkça görünmelidir. Yalnız hasarın yakın fotoğrafı parkın uygunluğunu göstermeye yetmez.

Çarpan araç olay yerindeyse araçların hasar bölgeleri ve boya transferi temas biçimini doğrulayabilir. Kamera kayıtları aracın park hâlinde olduğunu, çarpan aracın hızını ve manevrasını ortaya koyabilir. Park edilmiş aracın çarpışma nedeniyle yerinden sürüklenmesi durumunda ilk konum, kırık parça ve lastik izi önem kazanır.

Maddi hasarlı tutanak düzenlenebilen bir olayda kroki, park edilen aracın konumunu doğru göstermelidir. Taraflar arasında parkın hukuka uygunluğu konusunda uyuşmazlık varsa levha ve yol çizgileri ayrıca fotoğraflanmalıdır. Yaralanma varsa kolluk çağrılmalı ve resmi tutanak düzenlenmelidir.

Onarım Gideri, Değer Kaybı ve Araç Mahrumiyeti

Park edilmiş araç çarpma sonucu hasar gördüğünde gerçek onarım gideri zarar kapsamındadır. Onarım sonrasında aracın ikinci el piyasa değerinde objektif azalma oluşmuşsa koşulları çerçevesinde değer kaybı ayrıca talep edilebilir. Aracın makul onarım süresince kullanılamaması ekonomik kayıp yaratmışsa araç mahrumiyet zararı gündeme gelir.

Araç mahrumiyeti ile ikame araç gideri aynı ekonomik kaybın farklı ispat biçimleri olabilir; aynı dönem için iki kez tazminat istenemez. Mahrumiyet süresi, hasarın niteliği ve makul onarım süresine göre belirlenir. Ayrıntı için araç mahrumiyet bedeli rehberimiz incelenebilir.

Çarpma nedeniyle araçta daha önce bulunmayan elektronik, mekanik veya kaporta hasarları ekspertiz ve fatura ile belgelenmelidir. Onarım öncesi fotoğraf ve ekspertiz kaydı, sonradan zarar kapsamı konusunda çıkacak uyuşmazlığı azaltır.

Zorunlu Trafik Sigortası ve Dava Süreci

Motorlu aracın işletilmesinden doğan zararda KTK m.85 işletenin sorumluluğunu düzenler. Çarpan araç sürücüsü ile işleten farklı olabilir. İşleten sıfatının belirlenmesi için araç işleteni kimdir? rehberimize bakılabilir.

Çarpan aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu yoluna gitmeden önce KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılmalıdır. Gerekli belgelerin tamamlanmasından sonra KTK m.99’daki sekiz iş günlük ödeme düzenlemesi uygulanır. Başvuru usulü için KTK m.97 sigorta başvurusu rehberimiz kullanılabilir.

Sigorta teminatı dışında kalan veya limit üstü zararlar bakımından sürücü ve işleten yönünden talep ayrıca değerlendirilir. KTK m.109 zamanaşımı hükümleri korunmalıdır. Trafik kazası tazminatında zamanaşımı yazımızda süreler açıklanmıştır.

Park Edilmiş Araca Çarpıp Olay Yerinden Ayrılma

Sürücü, bir trafik kazasına karıştığında KTK m.81’de düzenlenen kaza sonrası yükümlülüklere uymak zorundadır. Sadece maddi hasarlı kaza olması, sürücünün zarar verdiği aracı ve olayı tamamen görmezden gelmesine izin vermez. Kimlik ve adres bilgilerini bildirme, gerekli hâllerde yetkili makama haber verme ve kaza yerinde trafik güvenliği için tedbir alma yükümlülükleri somut olaya göre uygulanır.

Olay yerinden ayrılma ayrıca sigorta sözleşmesi bakımından rücu veya teminat tartışmasına yol açabilir; bunun için poliçe ve zorunlu trafik sigortası genel şartları somut olayda incelenmelidir. “Olay yerinden ayrıldı, sigorta kesin ödemez” biçimindeki genelleme doğru değildir; zarar görenin doğrudan talebi ile sigortacının sigortalıya rücu hakkı birbirinden farklı hukuki meselelerdir.

Sık Sorulan Sorular

1. Park edilmiş araca çarpan araç asli kusurlu mudur?

Araç kurallara uygun park edilmişse KTK m.84/l arkadan veya yandan çarpan hareketli sürücüyü asli kusur hâlinde değerlendirir.

2. Yasak yere park edilmiş araca çarpılırsa kim kusurlu?

Park ihlali ile kazanın nedensel bağlantısı ve çarpan sürücünün dikkat/hız ihlali birlikte değerlendirilir. Otomatik eşit kusur kuralı yoktur.

3. Gece park edilen araç görünmüyorsa ne olur?

Araç üzerindeki gerekli işaret ve ışık tedbirleri ile hareketli sürücünün görüşe uygun hız yükümlülüğü birlikte incelenir.

4. Araç sahibi olay yerinde yoksa tutanak tutulabilir mi?

Klasik iki taraflı maddi hasarlı tutanak her durumda mümkün olmayabilir. Kolluk bildirimi ve kamera/delil tespiti yapılmalıdır.

5. Çarpan araç kaçtıysa ne yapılmalı?

Plaka, kamera ve tanık delilleri hızla toplanmalı ve kolluğa bildirim yapılmalıdır. Sigorta ve zarar yolu aracın tespit edilip edilmemesine göre değişir.

6. Park hâlindeki araç için değer kaybı istenir mi?

Onarım sonrası piyasa değerinde gerçek azalma oluşmuşsa koşulları çerçevesinde talep edilebilir.

7. Araç mahrumiyet bedeli talep edilir mi?

Araç makul onarım süresince kullanılamamış ve ekonomik kullanım kaybı doğmuşsa ayrı zarar kalemi olarak değerlendirilebilir.

8. Trafik sigortasına başvuru şart mı?

Sigortacıya karşı dava veya tahkimden önce KTK m.97 uyarınca yazılı başvuru yapılmalıdır.

9. Park yasağı levhası sonradan takılmışsa ne olur?

Kaza tarihindeki trafik düzeni esas alınır. O günkü fotoğraf ve resmi işaretleme kayıtları incelenir.

10. Zamanaşımı hangi maddede?

KTK m.109 trafik kazasından doğan tazminat taleplerinde özel zamanaşımı düzenler.

Resmî Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi – 2918 sayılı KTK
• Karayolları Genel Müdürlüğü
• Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı
• SEDDK
• Sigorta Tahkim Komisyonu

Somut kazada parkın hukuka uygunluğu, görünürlük, çarpan aracın hızı ve kaza tarihindeki yol düzeni birlikte incelenmelidir.