Trafik Sigortasına Dava Açmadan Önce Başvuru Zorunlu mu? KTK 97 (2026)

Kanuni dayanak: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97; ödeme süresi bakımından m.99; işleten sorumluluğu bakımından m.85-86; zamanaşımı bakımından m.109. Güncelleme: 11.09.2026.

KTK 97’ye göre sigorta şirketine başvuru zorunlu mu?

Evet. KTK m.97’nin güncel metni, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvurmasını öngörür. Bu düzenleme, sigortacıya talebi mahkeme veya tahkim sürecinden önce inceleme ve ödeme imkânı verir. Başvuru yalnız bir ihbar değildir; zarar görenin kimliğini, kazayı, talep kalemlerini ve talebin dayanaklarını belirli hâle getiren hukuki bir işlemdir.

Başvurunun zorunlu olması, sigortacının her talebi kabul edeceği anlamına gelmez. Sigortacı sorumluluk, kusur, teminat, zarar miktarı ve belge yeterliliği yönünden inceleme yapar. Kanun, başvurudan sonra sigortacıya en fazla 15 günlük cevap süresi tanır. Süre sonunda cevap yoksa veya cevap zarar görenin talebini karşılamıyorsa yargı veya tahkim yolu açılır.

KTK m.97 özellikle zorunlu trafik sigortacısına yöneltilen talep bakımından önemlidir. Araç işleteni ve sürücü aleyhine ileri sürülen haksız fiil veya tehlike sorumluluğu talepleri ile sigortacıya karşı kanundan ve poliçeden doğan talep aynı hukuki ilişki değildir. Bu nedenle taraflar ve başvuru şartları ayrı ayrı kurulmalıdır.

Kim, hangi sigorta şirketine başvurmalıdır?

Başvuru hakkı, trafik kazası nedeniyle zorunlu trafik sigortası teminatı kapsamında zarar gören kişiye aittir. Zarar gören gerçek kişi doğrudan başvurabilir; vekille takipte usulüne uygun vekâletname ve temsil belgeleri dosyaya eklenir. Ölüm hâlinde destekten yoksun kalma veya diğer ölüm zararlarını talep eden kişiler kendi zarar kalemleri için başvuru yapar. Araç hasarı ve değer kaybında malvarlığı zararını talep eden hak sahibi belirlenir.

Başvuru, kazaya karışan ve sorumluluğu ileri sürülen aracın olay tarihindeki zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yapılır. Poliçenin kaza tarihini kapsaması esastır. Poliçe numarası bilinmiyorsa araç plakasından sigorta bilgisi araştırılır. Birden fazla sorumlu araç veya birden fazla poliçe söz konusuysa her sigortacı bakımından sorumluluk ve başvuru ilişkisi ayrı kurulur.

Sigortasız veya tespit edilemeyen araçlar gibi özel durumlarda Güvence Hesabı sistemi gündeme gelebilir. Bu konu, doğrudan KTK m.97’deki sıradan sigorta başvurusundan farklı şartlar taşır. Sitedeki Güvence Hesabı hangi zararları karşılar? rehberi bu istisnai alanı açıklar.

Sigorta başvurusunda ne yazılmalıdır?

Başvuruda başvuranın adı, kimlik ve iletişim bilgileri; kazanın tarihi ve yeri; zarar veren aracın plakası; poliçe veya sigortacı bilgisi; kaza olayı; talep edilen zarar kalemleri ve ödeme için gerekli banka bilgisi açıkça yer almalıdır. Bedensel zarar, ölüm, araç hasarı, değer kaybı ve diğer talep kalemleri birbirinden ayrılmalıdır. Sadece “tüm zararımı ödeyin” şeklindeki belirsiz bir metin, sağlıklı inceleme için yeterli dosya oluşturmaz.

Talebin hesaplanabildiği ölçüde tutar veya hesap yöntemi belirtilmelidir. Henüz kesinleşmeyen bedensel zarar kalemlerinde mevcut rapor ve belgeler sunulur; gelişen zarar veya kalıcı maluliyet değerlendirmesi daha sonra tamamlanabilir. Başvuru metni, hangi hukuki ve maddi zararın talep edildiğini sigortacının anlayabileceği açıklıkta olmalıdır.

Kusur bakımından kaza tespit tutanağı veya kolluk belgesi, talebin başlangıç dayanağıdır. Zarar gören tutanaktaki kusur değerlendirmesine katılmıyorsa bunu başvuruda açıkça belirtmeli ve karşı delillerini sunmalıdır. Sigortacıya yapılan başvuru, sonraki tahkim veya dava dilekçesinin yerine geçmez; ancak sonraki sürecin belge temelini oluşturur.

Hangi belgeler sigorta şirketine sunulmalıdır?

Gerekli belgeler zarar türüne göre değişir. Araç hasarında ruhsat, kaza tespit tutanağı, hasar fotoğrafları, servis/ekspertiz kayıtları ve ödeme belgeleri öne çıkar. Değer kaybında araç geçmişi, hasar ve onarım verileri ile ekspertiz değerlendirmesi önemlidir. Bedensel zararda hastane evrakı, epikriz, istirahat raporu, tedavi belgeleri, gelir ve çalışma kayıtları ile kalıcı kayıp iddiasında ilgili sağlık raporları dosyaya eklenir.

Ölüm hâlinde ölüm belgesi, nüfus aile kayıt tablosu, destek ilişkisini gösteren kayıtlar, gelir belgeleri ve cenaze giderleri gibi evrak kullanılır. Sigortacı, genel şartlarda ve ilgili mevzuatta tazminat hesabı için öngörülen belgeleri talep edebilir. Ancak başvuru sürecinin sürüncemede bırakılmasına yol açacak, talep ile ilgisiz belge istekleri ayrıca değerlendirilir.

Bedensel zarar başvurusuna özgü belge akışı için trafik kazasında bedeni zarar sigorta başvurusu yazımız tamamlayıcıdır. Bu yazının konusu ise başvurunun KTK m.97 bakımından dava/tahkim öncesi zorunlu aşama olmasıdır.

KTK 97’deki 15 günlük süre ne zaman başlar?

Kanundaki 15 günlük süre, sigorta kuruluşunun kendisine yapılan başvuruyu aldığı tarihle bağlantılıdır. Bu nedenle başvurunun hangi tarihte ulaştığının ispatı önem taşır. Kayıtlı elektronik iletişim, sigortacının resmî başvuru sistemi, iadeli taahhütlü gönderi veya teslim alındığını gösteren başka güvenilir yöntem kullanılmalıdır. Yalnız gönderim yapıldığını gösteren fakat sigortacının hangi tarihte teslim aldığını ortaya koymayan kayıt, süre tartışmasını büyütür.

Sigortacı 15 gün içinde hiç cevap vermezse kanundaki bekleme süresi tamamlanır. Cevap verip talebi tamamen reddederse zarar gören kanundaki sonraki yollara başvurabilir. Kısmi ödeme veya talebin yalnız bir bölümünü karşılayan cevapta da karşılanmayan kısım bakımından uyuşmazlık devam eder. Başvurunun amacı zarar göreni süresiz bekletmek değildir; sigortacıya sınırlı bir ön inceleme süresi tanımaktır.

Bu 15 günlük süre ile KTK m.99’daki sekiz iş günlük ödeme süresi aynı değildir. KTK m.97, dava veya tahkim öncesi cevap süresini; KTK m.99 ise hak sahibinin gerekli belgeleri sigortacıya iletmesinden sonra ödeme borcunun süresini düzenler. Her iki madde farklı işlev görür ve aynı dosyada birlikte gündeme gelebilir.

Eksik belge varsa 15 günlük süre ve dava şartı ne olur?

Başvurunun varlığı ile tazminat hesabı için belge yeterliliği birbirinden ayrılmalıdır. Zarar gören başvurusunu yazılı olarak yapmalı ve elindeki gerekli belgeleri eklemelidir. Sigortacı, değerlendirme için zorunlu bir belgenin eksik olduğunu somut biçimde bildirirse belge tamamlanır. Özellikle bedensel zarar dosyalarında tedavi sürecinin devam etmesi nedeniyle bazı belgelerin zaman içinde oluşması mümkündür.

Ancak belirsiz ve sınırsız belge talepleri, KTK m.97’de öngörülen ön başvuru mekanizmasını süresiz bekleme aracına dönüştüremez. Talebin özü, başvuru tarihi, sigortacının istediği belgelerin hukuki gerekliliği ve eksik belgenin tazminat hesabına etkisi birlikte değerlendirilir. Uyuşmazlıkta başvuru formu, ek listesi, sigortacının cevap ve belge talep yazıları saklanmalıdır.

15 gün sonra dava mı, Sigorta Tahkim Komisyonu mu?

KTK m.97, kanuni koşullar gerçekleştiğinde zarar görene dava veya 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesindeki tahkim yolunu kullanma imkânı verir. Hangi yolun seçileceği; talep türü, delil kapsamı, kusur uyuşmazlığı, tazminat hesabı, taraf sayısı, sigortacı dışındaki işleten ve sürücünün de davaya dahil edilip edilmeyeceği gibi unsurlara göre belirlenir.

Sigorta tahkimi sigortacıyla olan uyuşmazlık için özel bir mekanizmadır. İşleten, sürücü ve sigortacı dışındaki diğer sorumlular yönünden genel mahkeme yolu ayrıca gündeme gelir. Aynı zarar için birden çok yolda çifte tahsil yapılamaz. Başvuru veya dava stratejisi kurulurken daha önce yapılan ödemeler, ibralar, sulh belgeleri ve devam eden dosyalar kontrol edilir.

Sigortacının temerrüdü ve faiz başlangıcı konusunda trafik kazasında faiz ne zaman başlar? yazımız ayrı hesap ve hukuki ayrımları içerir.

Sigortacının cevabında hangi unsurlar kontrol edilmelidir?

Sigortacının cevabı sadece “kabul” veya “ret” şeklinde okunmamalıdır. Kusur oranı, teminat kapsamı, poliçe limiti, kullanılan aktüeryal veya değer kaybı hesabı, mahsup edilen ödemeler, eksik görülen belgeler ve reddedilen kalemlerin gerekçesi ayrı ayrı incelenmelidir. Kısmi ödeme yapıldığında sigortacının hangi zarar kalemini ne tutarda kabul ettiği ve hangi bölümü reddettiği açıklaştırılmalıdır. Aksi hâlde daha sonraki tahkim veya dava aşamasında uyuşmazlığın gerçek miktarı tartışmalı hâle gelir.

Zarar gören, sigortacının hesap cetvelini, ödeme dekontunu ve varsa ibraya ilişkin metni imzalamadan önce kapsamını kontrol etmelidir. Ödeme alınması, her durumda kalan zarardan vazgeçildiği anlamına gelmez; ancak sulh, ibra veya feragat sonucu doğurabilecek belgelerin hukuki niteliği ayrıca değerlendirilir. KTK m.111’deki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalara ve açıkça yetersiz ya da fahiş tazminat anlaşmalarına ilişkin özel hükümler de trafik zararlarında önem taşır.

Sigorta şirketine başvuru zamanaşımını nasıl etkiler?

KTK m.109 trafik kazası tazminat talepleri için temel zamanaşımı rejimini düzenler: zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl. Cezayı gerektiren fiilde ceza kanununun daha uzun zamanaşımı öngördüğü durumlarda daha uzun süre uygulanır. Sigortacıya başvuru yapılırken bu süreler ayrıca izlenmelidir.

Başvurunun yapılması, zamanaşımı hesabını tamamen göz ardı etme hakkı vermez. Başvurunun zamanaşımına etkisi, somut hukuki işlem ve ilgili kesilme/durma hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Uygulamada güvenli yöntem, KTK m.97 başvurusunu geciktirmeden yapmak ve zamanaşımı sınırını ayrı bir takvim olarak takip etmektir. Ayrıntılı süre açıklaması için trafik kazası tazminatında zamanaşımı rehberimiz kullanılabilir.

Başvuru yapıldığını nasıl ispatlarsınız?

Başvuru metni kadar teslimin ispatı da önemlidir. Sigortacının çevrim içi sisteminden gönderimde başvuru numarası, tarih-saat ve yüklenen dosya listesi kaydedilmelidir. E-posta kullanılıyorsa gönderim ve teslim kayıtları, ekler ve sigortacının alındı cevabı saklanmalıdır. Fiziki gönderide teslim belgesi ve ek listesi dosyalanmalıdır.

Başvurudan sonra gelen her cevap tarih sırasıyla saklanır. İlk cevap, eksik belge yazısı, kısmi ödeme teklifi, hesap cetveli ve ret gerekçesi sonraki uyuşmazlığın kapsamını belirler. Telefon görüşmesine dayanmak yerine yazılı kayıt oluşturmak, KTK m.97’deki 15 günlük sürenin ispatını kolaylaştırır.

Başvuru dosyasında kontrol listesi

• Kaza tarihi ve yeri doğru yazıldı mı?
• Doğru aracın olay tarihindeki sigortacısı belirlendi mi?
• Talep sahibinin sıfatı ve zarar kalemi açık mı?
• Kaza tespit tutanağı ve kusur belgeleri eklendi mi?
• Zarar türüne özgü sağlık, gelir, servis veya ekspertiz belgeleri var mı?
• Başvuru ek listesi oluşturuldu mu?
• Sigortacının teslim aldığı tarih ispatlanabiliyor mu?
• 15 günlük süre ayrı kaydedildi mi?
• Kısmi ödeme varsa hangi kaleme sayıldığı tespit edildi mi?
• KTK 109 zamanaşımı takvimi ayrıca takip ediliyor mu?

Sık Sorulan Sorular

1. Trafik sigortasına başvurmadan dava açılır mı?

Sigortacıya karşı talepte KTK m.97 uyarınca önce yazılı başvuru yapılmalıdır.

2. Sigorta şirketi kaç gün içinde cevap vermelidir?

KTK m.97’ye göre en geç 15 gün içinde yazılı cevap verilmelidir.

3. Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermezse ne olur?

Zarar gören dava açabilir veya koşulları varsa Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurabilir.

4. Kısmi ödeme yapılırsa dava açılabilir mi?

Evet. Karşılanmayan zarar kalemi veya tutar bakımından uyuşmazlık devam eder.

5. Başvuru e-posta ile yapılabilir mi?

Yazılı başvurunun içeriği ve sigortacıya ulaştığı tarih güvenilir biçimde ispatlanabiliyorsa kullanılan iletişim yöntemi buna göre değerlendirilir; sigortacının resmî kanalları tercih edilmelidir.

6. 15 gün ile sekiz iş günü aynı süre mi?

Hayır. 15 gün KTK 97’de dava/tahkim öncesi cevap süresidir; sekiz iş günü KTK 99’daki ödeme süresidir.

7. Değer kaybı için de ön başvuru gerekir mi?

Sigortacıdan zorunlu trafik sigortası kapsamında değer kaybı isteniyorsa yazılı başvuru kuralı uygulanır.

8. Başvuruda tutar yazmak zorunlu mu?

Hesaplanabilen zarar kalemleri ve tutarlar açıkça belirtilmelidir; henüz kesinleşmeyen bedensel zararlar mevcut belgelerle açıklanır.

9. Sigortacı ek belge isterse ne yapılır?

Tazminat hesabı için gerekli ve ilgili belge ise tamamlanır; ilgisiz veya belirsiz talepler yazılı olarak değerlendirilir ve kayıt altına alınır.

10. Başvuru numarasını saklamak gerekli mi?

Evet. Başvurunun tarihi, içeriği ve ulaştığını ispatlayan numara veya teslim kaydı sonraki dava/tahkimde önemlidir.

KTK 97 Başvurusunda Talep Kalemleri Nasıl Ayrılmalıdır?

Başvuru dilekçesinde her zarar kalemi ayrı başlık altında kurulmalıdır. Araç hasarı, değer kaybı, geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı gideri, tedaviyle bağlantılı giderler ve ölüm hâlindeki destekten yoksun kalma zararı aynı hukuki ve teknik hesap yöntemine tabi değildir. Sigortacının hangi kalemi hangi belgeye göre inceleyeceği açık olursa, sonradan verilen cevabın talebi ne ölçüde karşıladığı da denetlenebilir. Bu yöntem, kısmi ödeme hâlinde bakiye uyuşmazlığının sınırını belirlemeyi kolaylaştırır.

Başvuru ekleri numaralandırılmalı ve dilekçenin sonunda bir ek listesi bulunmalıdır. Elektronik başvuruda yüklenen dosyaların adları, tarihleri ve sistem tarafından oluşturulan başvuru numarası saklanmalıdır. Sigortacı sonradan ek belge isterse, hangi talep kaleminin hesabı için istediği kayda geçirilmelidir. Böylece KTK m.97’deki 15 günlük cevap süresi ile KTK m.99’daki ödeme süresi aynı dosya içinde izlenebilir.

Sigortacıdan gelen cevapta yalnız toplam rakama değil, kusur oranına, poliçe limitine, mahsup edilen ödemelere ve reddedilen kalemlere bakılmalıdır. Cevap belirsizse veya yalnız bir kalemi karşılıyorsa diğer kalemler yönünden uyuşmazlık devam eder. Tahkim veya dava aşamasında ilk başvuru dilekçesi, ek listesi, teslim kaydı, sigortacının cevapları ve ödeme belgeleri birlikte sunulmalıdır. Bu belgeler ön başvuru şartının yerine getirildiğini ve uyuşmazlığın kapsamını aynı anda gösterir.

Sonuç

KTK m.97, trafik sigortasına karşı tazminat talebinde dava ve tahkimden önce yazılı başvuruyu zorunlu bir aşama hâline getirir. Başvuru doğru sigortacıya, doğru zarar kalemleri ve gerekli belgelerle yapılmalı; sigortacının teslim tarihi kanıtlanmalı; 15 günlük cevap süresi ve KTK m.109 zamanaşımı ayrı ayrı takip edilmelidir. Eksik, belirsiz veya ispatlanamayan başvuru, esasa haklı bir tazminat talebini usulen yavaşlatır.

Resmî Kaynaklar

• KGM – 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu
• SEDDK
• Sigorta Tahkim Komisyonu