Yasa Dışı Bahis Dosyasında Malvarlığına El Koyma 2026: CMK 128 ve 7258 m.5

Güncel mevzuat kontrolü: 15 Eylül 2026. Yasa dışı bahis soruşturmalarında yalnız banka hesabına bloke konulması değil; taşınmaz, araç, şirket ortaklık payı, kıymetli evrak, üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacaklar ve kiralık kasa içeriği gibi çok farklı malvarlığı değerlerine el koyma gündeme gelebilir. 7258 sayılı Kanun m.5, birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (ç) bentlerindeki suçlar bakımından CMK m.128 hükümlerinin uygulanabileceğini özel olarak düzenler.

7258 m.5 ile CMK 128 arasındaki özel bağlantı

Ceza Muhakemesi Kanunu m.128, belirli suçlardan elde edildiği konusunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunan malvarlığı değerlerine el koymayı düzenler. 7258 sayılı Kanun özel hükümle yasa dışı bahis oynatma veya yer-imkân sağlama, yurt dışındaki oyuna Türkiye’den erişim sağlama, bahis bağlantılı para nakline aracılık ve reklam-teşvik suçlarında CMK m.128’in uygulanabileceğini kabul eder.

Bu özel atıf yalnızca 7258 m.5/a, b, c ve ç kapsamındaki suçlar içindir. Yalnız yasa dışı bahis oynayan kişinin m.5/d kapsamındaki idari para cezası fiili bu özel el koyma fıkrasında sayılmamıştır. Bu ayrım, özellikle yalnız oyuncu olarak idari yaptırım dosyası bulunan kişiler bakımından önemlidir.

7258’in CMK m.128’e atıf yapması, soruşturmadaki tüm malvarlığına otomatik el koyma yetkisi vermez. CMK m.128’in kendi koşulları aynen aranır. Suçun işlendiğine ve el konulmak istenen değerin suçtan elde edildiğine ilişkin somut deliller bulunmalıdır. Genel suç şüphesi ile belirli malvarlığı arasındaki kaynak bağlantısı birbirinden ayrı kurulmalıdır.

CMK 128 el koymasının iki temel şüphe şartı

CMK m.128/1 iki ayrı bağlantıyı aynı anda arar. Birincisi soruşturma veya kovuşturma konusu suçun işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphedir. İkincisi belirlenen malvarlığı değerinin bu suçtan elde edildiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphedir. Bu nedenle kişinin 7258 soruşturmasında şüpheli olması tek başına bütün malvarlığının suçtan kaynaklandığı anlamına gelmez.

Örneğin yıllardır çalışan bir kişinin maaşla alınmış ve kredi ödemeleri belgeli aracına el konulması talep ediliyorsa, aracın suç geliriyle edinildiği veya suçtan elde edilen malvarlığıyla bağlantılı olduğu ayrıca somutlaştırılmalıdır. Aynı şekilde miras kalan taşınmaz, yıllar önce edinilmiş ev veya belgeli ticari kazanç kaynağı ayrıca incelenmelidir.

Para nakline aracılık dosyalarında hesabın bir dönem bahis transferlerinde kullanılması, hesaptaki her bakiyenin suçtan elde edildiği sonucuna otomatik olarak götürmez. İşlem bazlı finansal analiz yapılmalı, yasal gelirler ve suçla bağlantılı olduğu iddia edilen tutarlar ayrıştırılmalıdır. 7258 m.5/c para nakline aracılık rehberimiz bu ayrımı detaylandırır.

CMK 128 kapsamında hangi malvarlığı değerlerine el konulabilir?

Kanun şüpheli veya sanığa ait taşınmazlar; kara, deniz veya hava ulaşım araçları; banka veya diğer mali kurumlardaki her türlü hesap; gerçek veya tüzel kişiler nezdindeki her türlü hak ve alacak; kıymetli evrak; ortağı bulunduğu şirketteki ortaklık payları; kiralık kasa mevcutları ve diğer malvarlığı değerlerini tedbir kapsamına alır.

“Diğer malvarlığı değerleri” ibaresi tedbirin belirsiz ve sınırsız uygulanabileceği anlamına gelmez. El konulacak değer somut olarak belirlenmeli, şüpheli veya sanığa ait olmalı yahut kanundaki üçüncü kişi düzenlemesine girmeli ve suç geliri bağlantısı ortaya konulmalıdır.

Üçüncü kişinin zilyetliğindeki malvarlığına el konulabilir mi?

CMK m.128, somut olarak belirlenen malvarlığı değerlerinin şüpheli veya sanıktan başka bir kişinin zilyetliğinde bulunması halinde dahi el koymaya izin verir. Amaç suç gelirinin üçüncü kişiye geçirilerek tedbirden kaçırılmasını önlemektir. Ancak malın üçüncü kişinin elinde bulunması ile gerçek mülkiyetin üçüncü kişiye ait olması aynı şey değildir.

Araç şüpheli tarafından kullanılıyor fakat ruhsat aile ferdinin adına kayıtlıysa ödeme kaynağı, devir tarihi, kullanım biçimi ve gerçek ekonomik sahiplik incelenebilir. Buna karşılık üçüncü kişi malı kendi yasal geliriyle edinmişse bu hak iddiası ödeme dekontu, kredi, fatura, miras veya diğer belgelerle ortaya konulmalıdır.

Müsadere aşamasında iyi niyetli üçüncü kişi koruması ayrıca TCK m.54-55 çerçevesinde değerlendirilir. Bu nedenle el koyma aşamasında sunulan mülkiyet belgeleri nihai müsadere tartışması bakımından da önemlidir.

CMK 128’de suçtan elde edilen değere ilişkin kurum raporu

CMK m.128/1, el koyma kararı alınabilmesi için ilgisine göre BDDK, SPK, MASAK, Hazine alanındaki yetkili birimler ile Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumundan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınmasını düzenler. Rapor en geç üç ay içinde hazırlanır; özel sebepler zorunlu kıldığında talep üzerine iki ay daha uzatma mümkündür.

Hangi kurumun raporunun gerekli olduğu malvarlığının ve finansal ilişkinin niteliğine göre belirlenir. Banka ve para transferi ağırlıklı dosyada MASAK veya ilgili mali otorite kayıtları; sermaye piyasası aracı söz konusuysa SPK alanındaki değerlendirmeler; şirket mali tablolarında ise denetim verileri önem kazanabilir.

Raporda yalnız toplam para giriş-çıkışına bakılması yeterli değildir. Suçtan elde edildiği düşünülen değer somutlaştırılmalı; aynı paranın hesaplar arasında dolaşması nedeniyle mükerrer sayım yapılmamalı; yasal ticari faaliyet, maaş, borç, miras ve diğer açıklanabilir kaynaklar ayrıştırılmalıdır.

CMK 128 el koyma kararını kim verir?

Güncel CMK m.128/9 açıktır: Bu madde hükümlerine göre el koymaya ve onuncu fıkra uyarınca kayyım atanmasına ancak hâkim karar verebilir. 2014 yılında bir dönem “ağır ceza mahkemesince oy birliği” kuralı getirilmiş olsa da bu düzenleme 24 Kasım 2016 tarihli 6763 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir. 2026’da yürürlükteki metinde karar mercii hâkimdir.

Bu nedenle internette halen bulunan eski açıklamalardaki “ağır ceza mahkemesi oybirliği şartı” güncel değildir. Dosyadaki kararın hangi tarihte verildiği, hangi hâkimlik tarafından verildiği ve kararın gerekçesinde CMK m.128 şartlarının nasıl somutlaştırıldığı incelenmelidir.

Hâkim kararının varlığı tek başına tedbiri tartışılmaz hâle getirmez. Kararda el konulacak malvarlığı değerleri ve suçtan elde edilme bağlantısı yeterli gerekçeyle gösterilmelidir. Belirsiz biçimde “tüm malvarlığı” ifadesi kullanılması somut belirleme ve ölçülülük yönünden denetime açıktır.

Banka hesapları, haklar ve alacaklara el koyma

Banka veya diğer mali kurumdaki hesaba el koyma kararı ilgili kuruma teknik iletişim araçlarıyla derhâl bildirilerek icra edilir ve karar ayrıca tebliğ edilir. Bu tedbir hesabın tamamen kapatılmasıyla aynı şey değildir. El koymanın kapsamı kararda belirtilen tutar veya malvarlığı değerine göre belirlenmelidir.

Hesabın suçtan önceki bakiyesi, maaş ödemeleri, yasal ticari gelir ve üçüncü kişilere ait emanet niteliğindeki tutarlar bulunabilir. El koyma tedbirinde suçtan elde edilen değer bağlantısı incelenirken bu kaynaklar görmezden gelinmemelidir.

Gerçek veya tüzel kişiler nezdindeki hak ve alacaklara el koyma da mümkündür. Şüphelinin şirketteki cari hesap alacağı, üçüncü kişiden olan alacağı veya başka mali hakkı somut olarak belirlenebilir. Yasa dışı bahis hesabına bloke rehberimiz yalnız banka hesabı yönünden daha dar uygulamayı açıklar.

Şirket ortaklık payına el koyma ve kayyım

CMK m.128 kapsamında şüpheli veya sanığın ortağı bulunduğu şirketteki ortaklık payına el konulabilir. Karar ilgili şirket yönetimine ve şirketin kayıtlı bulunduğu ticaret sicili müdürlüğüne bildirilir. Şirket tüzel kişiliğine ait bütün malvarlığı ile ortağın kişisel payı birbirinden ayrılmalıdır.

Şüphelinin şirketin yüzde 20 ortağı olması şirketin bütün varlıklarının otomatik olarak şüpheliye ait olduğu anlamına gelmez. Paya el koyma ortaklık hakkı üzerindeki tedbirdir. Şirketin kendi hesap ve malları bakımından ayrıca hukuki dayanak ve suç geliri bağlantısı bulunmalıdır.

CMK m.128/10, el konulan taşınmaz, hak ve alacakların idaresi gerektiğinde bunların yönetimi amacıyla kayyım atanabilmesini düzenler. Güncel m.128/9 uyarınca kayyım atanmasına da ancak hâkim karar verebilir.

Araç ve taşınmaza el koyma

Taşınmaza el koyma kararı tapu kütüğüne şerh verilmek suretiyle icra edilir. Araçlara yönelik karar aracın kayıtlı bulunduğu sicile şerh verilerek uygulanır. Edinim tarihi burada kritik önemdedir.

Suç faaliyetinin 2025-2026 döneminde işlendiği iddia edilirken taşınmazın 2018’de belgeli kredi ve maaş gelirleriyle alınmış olması suçtan elde edilme bağlantısına karşı önemli bir veridir. Buna karşılık suç gelirinin başka hesaplardan geçirilerek daha sonra taşınmaz veya araca dönüştürüldüğü yönünde finansal iz varsa kaynak zinciri incelenir.

Krediyle edinilen araç veya taşınmazlarda banka lehine rehin veya ipotek, kalan borç ve üçüncü kişinin ayni hakları kayıtlardan görülmelidir. Tedbir üçüncü kişilerin haklarını gereksiz biçimde aşmamalıdır.

El koyma kararına karşı itiraz ve ölçülülük

CMK kapsamındaki koruma tedbirleri yargısal denetime tabidir. El koyma kararına karşı CMK’nın itiraz hükümleri çerçevesinde başvuru yapılabilir. İtirazda suçtan elde edilme bağlantısının neden bulunmadığı, mülkiyetin kime ait olduğu ve tedbirin neden ölçüsüz olduğu belgelerle açıklanmalıdır.

Ölçülülük, tedbirin amacı için gerekli olandan daha ağır müdahale yapılmamasını gerektirir. İsnat edilen suçtan elde edildiği iddia edilen tutarla kaynağı belgeli çok daha yüksek değerde bütün malvarlığı arasında açık oransızlık varsa somut gerekçe aranır. Bununla birlikte suç gelirinin farklı değerlerle karıştırıldığı veya dönüştürüldüğü iddialarında finansal iz ayrıca araştırılır.

Yeni deliller suç geliri bağlantısını ortadan kaldırırsa veya belirli malvarlığı kaleminin yasal kaynakla edinildiği ispatlanırsa tedbirin o kalem yönünden kaldırılması talep edilebilir.

El koyma ile müsadere arasındaki fark

CMK m.128 el koyma geçici koruma tedbiridir. TCK m.54 ve 55 müsadere ise mahkeme hükmüyle eşya veya suç kazancının nihai olarak alınmasına yol açan güvenlik tedbiridir. Hesaba, araca veya taşınmaza soruşturma sırasında el konulması, o malın yargılama sonunda mutlaka müsadere edileceği anlamına gelmez.

Müsaderede iyi niyetli üçüncü kişi, suçta kullanım, suç geliri, paylı mülkiyet, kaim değer ve hakkaniyet gibi özel kurallar uygulanır. Yasa Dışı Bahis Dosyasında Müsadere 2026 yazımız bu ayrımı ayrıntılı ele alır.

CMK 128 el koyma kararında kontrol listesi

1. İsnat m.5/a, b, c veya ç kapsamında mı? 2. Suç işlendiğine dair somut delile dayanan kuvvetli şüphe nedir? 3. Her malvarlığı değerinin suçtan elde edildiğini gösteren bağlantı nedir? 4. Edinim tarihi suç tarihinden önce mi sonra mı? 5. İlgili kurum raporu dosyada var mı? 6. Hâkim kararı somut ve gerekçeli mi? 7. Üçüncü kişi hakları belgelenmiş mi? 8. Yasal gelirler suç geliri hesabından ayrılmış mı? 9. Aynı para hesaplar arasında dolaşırken mükerrer sayılmış mı? 10. Tedbirin kapsamı ölçülü ve halen gerekli mi?

Resmî kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi — 7258 ve 5271 sayılı Kanunlar
• T.C. Resmî Gazete
• MASAK
• BDDK
• SPK
• UYAP Vatandaş Portalı