Tescilli Markayı Instagram Kullanıcı Adında Kullanmak Marka İhlali mi? SMK 7/3-d ve 29 | 2026
Kısa ve net cevap: Tescilli bir markanın aynısının veya karıştırılma ihtimali yaratacak derecede benzerinin, marka sahibinin izni olmadan ve kullanıcı ile marka arasında hak veya meşru bağlantı bulunmaksızın ticari etki yaratacak biçimde Instagram, TikTok, X, YouTube veya başka bir sosyal medya kullanıcı adında kullanılması, şartları oluştuğunda 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7/3-d kapsamında marka sahibince yasaklanabilir ve m.29/1-a uyarınca marka hakkına tecavüz sayılır. Her kullanıcı adı otomatik ihlal değildir; kullanımın ticaret alanında olması, marka hakkının kapsamına girmesi ve m.7’deki koruma şartlarını taşıması gerekir.
Sosyal medya kullanıcı adı bugün yalnız profil etiketi değildir. Bir işletmenin satış yaptığı, reklam verdiği, müşteri topladığı ve Google sonuçlarında göründüğü ticari kimliğin parçasıdır. Bu nedenle tescilli markayla aynı veya çok benzer kullanıcı adının yetkisiz kişi tarafından mağaza, danışmanlık, rezervasyon veya satış hesabı için kullanılması marka hakkı bakımından doğrudan önem taşır.
Öte yandan markayı eleştiren tüketici hesabı, hayran sayfası, haber veya açıklama amacıyla yapılan dürüst kullanım ile markayı kendi ticari kaynağıymış gibi sunan kullanım aynı değildir. SMK m.7 ve m.29 değerlendirmesinde kullanımın amacı, profilin ticari faaliyeti, sunulan mal veya hizmetler, hesap açıklaması, logo ve görsel kullanım biçimi ile tüketicide doğan bağlantı algısı birlikte incelenir.
Tescilli marka hangi hukuki korumayı sağlar?
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7, tescilden doğan marka hakkının kapsamını düzenler. Marka sahibi, tescilli markasıyla aynı işaretin tescil kapsamındaki mal veya hizmetlerde izinsiz kullanılmasını önleyebilir. Ayrıca işaret ile marka ve ilgili mal veya hizmetler arasında aynılık veya benzerlik nedeniyle halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali varsa benzer kullanımlar da yasaklanabilir.
Tanınmışlık düzeyine ulaşmış markalarda SMK m.7/2-c kapsamında, haklı sebep olmaksızın markanın itibarından haksız yarar sağlama, itibarına zarar verme veya ayırt edici karakterini zedeleme halleri bakımından farklı mal ve hizmetlerde de daha geniş koruma doğabilir.
Bu nedenle yalnız kullanıcı adındaki kelimelere bakılmaz. Tescilin hangi sınıfları kapsadığı, hesabın hangi mal veya hizmeti sunduğu, işaretlerin görsel/işitsel/kavramsal benzerliği ve tüketicide oluşan kaynak algısı birlikte değerlendirilir.
SMK m.7/3-d internet kullanımını nasıl düzenler?
SMK m.7/3-d, işareti kullanan kişinin işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla, işaretin aynısının veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılmasının marka sahibi tarafından yasaklanabileceğini düzenler.
Kanun teknoloji isimlerini sınırlı sayıda saymamış, “benzeri biçimlerde” ifadesini kullanmıştır. Bu nedenle sosyal medya kullanıcı adının ticari kaynak gösterme işlevi gördüğü durum, m.7/3-d’deki internet ortamında ticari etki yaratan kullanım çerçevesinde değerlendirilir.
Bir Instagram kullanıcı adı doğrudan satış sayfasının adıysa, profil aynı markanın logosunu taşıyor, ürün satıyor ve tüketiciyi markanın resmi hesabı olduğuna inandırıyorsa ticari etki açıktır. Buna karşılık kişisel ve ticari olmayan bir tartışma hesabındaki salt kelime kullanımı aynı şekilde değerlendirilmez.
Sosyal medya kullanıcı adı hangi durumda marka kullanımına dönüşür?
Kullanıcı adı, hesabın ticari kaynağını tanıtıyorsa marka işlevi görür. Örneğin “markaistanbul”, “markaresmisatis”, “markaservis” veya markanın aynısını içeren hesap adı üzerinden aynı sektörde ürün veya hizmet sunulması, tüketicide yetkili satıcı, şube, servis veya resmi hesap izlenimi yaratabilir.
Profil adı yanında logo, ürün fotoğrafları, web sitesi bağlantısı, ödeme bilgisi, reklam kampanyası ve “resmi” ibaresi kullanılıyorsa marka kullanımının ticari etkisi güçlenir. Takipçi sayısı belirleyici değildir; az takipçili hesap da ticari faaliyet yürütebilir.
Hesap hiç paylaşım yapmıyor ve yalnız kullanıcı adını rezerve etmişse durum daha ayrıntılı incelenir. Marka hakkına tecavüz için fiili kullanımın ticaret alanında marka hakkının kapsamına girmesi aranır. Ancak kullanıcı adının marka sahibine satılmak üzere kötü niyetle tutulması, haksız rekabet veya diğer hukuki talepler bakımından ayrıca değerlendirilebilir.
SMK m.29 sosyal medya marka kullanımını nasıl tecavüz sayar?
SMK m.29/1-a, marka sahibinin izni olmaksızın markayı m.7’de belirtilen biçimlerde kullanmayı marka hakkına tecavüz sayar. Bu nedenle m.7/3-d şartlarını taşıyan sosyal medya kullanımı, m.29 üzerinden tecavüz niteliği kazanır.
m.29/1-b, marka sahibinin izni olmaksızın markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanarak markayı taklit etmeyi ayrıca tecavüz sayar. Sahte mağaza hesabı orijinal logo, ambalaj ve kurumsal görselleri kullanarak tüketicide resmi hesap izlenimi yaratıyorsa bu hüküm de önem kazanır.
m.29/1-c ise taklit markayı taşıyan ürünleri satma, dağıtma, ticaret alanına çıkarma, ithal veya ihraç etme ve ticari amaçla elde bulundurma gibi fiilleri düzenler. Sosyal medya hesabı sahte markalı ürünlerin satış kanalı olarak kullanılıyorsa kullanıcı adı ihlali ile ürün üzerindeki marka ihlali birlikte değerlendirilir.
“Ticari etki” nasıl belirlenir?
Ticari etki, hesabın ekonomik faaliyetle bağlantısını ifade eder. Ürün satışı, hizmet sunumu, randevu kabulü, fiyat listesi, ödeme bağlantısı, reklam, sponsorluk, komisyon bağlantısı, müşteri yönlendirme veya işletmenin web sitesine trafik sağlama ticari etkiyi gösterir.
Kullanıcı adı markayı içeriyor olsa bile hesap yalnız kişisel görüş açıklıyor ve hiçbir mal veya hizmet sunmuyorsa ticari etki şartı ayrıca tartışılır. Marka hukuku ifade özgürlüğünü ortadan kaldıran genel bir kelime tekeli değildir.
Öte yandan bir kişi “fan hesabı” yazıp aynı zamanda markanın ürünlerini izinsiz satıyor, sipariş topluyor veya rakip ürünlere yönlendirme komisyonu alıyorsa salt “fan” ibaresi ticari kullanımı ortadan kaldırmaz. Hesabın fiili işlevi esas alınır.
Aynı değil, benzer kullanıcı adı da ihlal olabilir mi?
Evet. Marka hakkı yalnız birebir aynı işarete karşı korunmaz. SMK m.7/2-b, işaretin marka ile ve kapsadığı mal veya hizmetlerle aynılığı ya da benzerliği nedeniyle halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunması hâlinde kullanımın yasaklanmasına imkân verir.
Örneğin markanın bir harfinin değiştirilmesi, sonuna “tr”, “shop”, “official”, “servis” veya şehir adı eklenmesi tüketici nezdindeki genel izlenimi her zaman ortadan kaldırmaz. Kullanıcı adının bütünü, profil logosu, satılan ürünler ve hedef kitle birlikte değerlendirilir.
“Official”, “Türkiye”, “yetkili” gibi ibarelerin kullanılması özellikle resmi bağlantı algısını güçlendirebilir. Kullanıcının gerçekten yetkili satıcı veya lisanslı işletme olup olmadığı bu nedenle önemlidir.
Sahte marka veya şirket hesabı açılırsa hangi yollar kullanılabilir?
Markanın aynısını kullanıp resmi şirket hesabı gibi davranan profil bakımından öncelikle platformun marka ihlali veya impersonation bildirim mekanizması kullanılabilir. Tescil belgesi, marka numarası, hak sahibi bilgisi, ihlal eden profil URL’si ve ekran görüntüleri başvuruya eklenmelidir.
Hesap tüketicilerden ödeme alıyor veya şirket adına sahte satış yapıyorsa marka hakkına tecavüz yanında dolandırıcılık hükümleri de gündeme gelebilir. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılık yönünden TCK m.158/1-f şartları ayrıca incelenir.
Sahte kişi hesabından farklı olarak burada korunması gereken varlık şirketin markası ve ticari kimliğidir. Bu nedenle SMK, TTK haksız rekabet ve gerektiğinde ceza hukuku yolları birlikte kullanılmalıdır.
Hayran hesabı veya eleştiri hesabı markayı kullanıcı adında kullanabilir mi?
Marka sahibinin hakkı mutlak değildir. Markanın bir konuya referans vermek, eleştiri yapmak veya dürüst ticari açıklama amacıyla kullanıldığı durumlar ayrıca değerlendirilir. Kullanım tüketicide resmi bağlantı izlenimi yaratmıyor ve ticari etki taşımıyorsa SMK m.7/3-d’nin şartları oluşmayabilir.
Bununla birlikte hayran hesabı markanın logosunu birebir kullanıyor, “resmi” izlenimi veriyor, ürün satıyor veya sponsorlu reklam alıyorsa ticari kullanım ortaya çıkabilir. Hesabın biyografisinde “resmi hesap değildir” yazması yararlı olsa da fiili sunum tüketiciyi yanıltıyorsa tek başına yeterli değildir.
Eleştiri hesabı da marka hakkını kötü niyetli sahte satış için kalkan olarak kullanamaz. İfade özgürlüğü ile markanın ticari kaynak gösterme fonksiyonu arasında somut denge kurulur.
Markayı reklam anahtar sözcüğü olarak kullanmak ile kullanıcı adı arasında bağlantı nedir?
SMK m.7/3-d internet ortamında alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ve benzeri kullanımları açıkça sayar. Arama motoru reklamında başkasının markasının anahtar kelime olarak kullanılması da ticari etki ve tüketicinin kaynak algısı bakımından değerlendirilir.
Sosyal medya kullanıcı adı bu hükümde kelimesi kelimesine sayılmamış olsa da “benzeri biçimler” kapsamında ticari etki yaratan dijital tanıtıcı olarak incelenebilir. Her iki durumda da kullanıcının marka ile hak veya meşru bağlantısının bulunup bulunmadığı ve m.7/2’deki yasaklama şartları önemlidir.
Yetkili satıcıların markayı kullanımında ise sözleşme kapsamı, marka sahibinin izin verdiği görsel standartlar ve tüketiciyi yanıltmama şartı ayrıca dikkate alınmalıdır.
Instagram veya TikTok’a marka ihlali başvurusu nasıl hazırlanır?
Platform başvurusu için tescilli markanın adı, tescil numarası, hak sahibinin kimliği, ihlal eden hesap URL’si ve ihlal örnekleri net biçimde sunulmalıdır. Yalnız “bu kullanıcı adını istiyorum” demek yerine markanın tescilli olduğu ve hesabın hangi ticari faaliyetle karışıklık yarattığı açıklanmalıdır.
İhlal eden gönderiler tek tek URL ile gösterilmeli; kullanıcı adı, profil açıklaması, ürün satış ekranları ve logo kullanımı kaydedilmelidir. Hesap adı değişirse önceki kullanıcı adını gösteren deliller önem kazanır.
Platformun kullanıcı adını kaldırması veya hesabı kapatması, geçmişteki marka ihlalinden doğan tazminat talebini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Platform prosedürü ile mahkeme yolları ayrı mekanizmalardır.
Marka sahibi mahkemeden ne talep edebilir?
SMK m.149, sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibine fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti, muhtemel tecavüzün önlenmesi, devam eden tecavüzün durdurulması ve sonuçlarının ortadan kaldırılması gibi talepler sağlar. Şartları varsa maddi ve manevi zararların tazmini de istenebilir.
Sosyal medya bakımından dava ve ihtiyati tedbir talepleri; ihlal eden kullanıcı adının kullanımının durdurulması, markayı taşıyan görsellerin kaldırılması, sahte satışın önlenmesi ve tecavüz oluşturan ürünlerin ticaretinin durdurulmasına odaklanabilir.
Kullanıcı adının platform tarafından teknik olarak kime devredileceği platform şartlarına bağlıdır. Mahkeme kararı marka ihlalini durdurmaya yöneliktir; platformdaki kullanıcı adı tahsis politikasının ayrıca uygulanması gerekebilir.
Sosyal medya marka ihlalinde delil nasıl korunur?
Profil URL’si, kullanıcı adı, görünen profil adı, biyografi, logo, ürün gönderileri, satış bağlantıları, fiyatlar ve iletişim bilgileri ekran görüntüsü ve ekran kaydıyla korunmalıdır. Paylaşımların tarihleri ve reklam niteliği ayrıca kaydedilmelidir.
Marka tescil belgesi ve tescilin kapsadığı mal veya hizmet sınıfları dosyaya eklenmelidir. Karıştırılma ihtimali iddiası yalnız isim benzerliğine değil, markanın tescil kapsamı ve hesabın fiili faaliyetine bağlanmalıdır.
Hesap üzerinden satın alma yapılmışsa sipariş yazışmaları, ödeme dekontu, gönderilen ürün, kargo etiketi ve fatura da saklanmalıdır. Bu deliller hem marka ihlali hem varsa tüketici dolandırıcılığı bakımından önemlidir.
Haksız rekabet hükümleri ayrıca uygulanabilir mi?
Evet. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.54 dürüst ve bozulmamış rekabetin korunmasını amaçlar. Bir işletmenin adı, logosu veya itibarıyla karışıklık yaratan ve tüketiciyi yanıltan sosyal medya hesabı, marka hakkından bağımsız olarak TTK m.55’teki haksız rekabet halleri bakımından da incelenebilir.
TTK m.56 uyarınca zarar gören taraf tespit, men, haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılması ve şartları varsa tazminat taleplerinde bulunabilir. Özellikle tescilsiz ticari işaretlerde haksız rekabet koruması önem kazanabilir.
Marka tescili bulunması hâlinde SMK özel koruma sağlar; haksız rekabet hükümleri somut olayın niteliğine göre tamamlayıcı şekilde gündeme gelebilir.
Kullanıcı adını markadan önce alan kişi otomatik olarak hak sahibi olur mu?
Hayır. Bir sosyal medya platformunda kullanıcı adını önce kaydetmek tek başına marka hakkı oluşturmaz. Marka hakkı ile platform hesabı tahsisi farklı hukuki yapılardır. Kişinin kullanıcı adını daha önce kullanmaya başlaması, ticaret unvanı, işletme adı veya başka önceki hakkı varsa bu haklar ayrıca değerlendirilebilir.
SMK m.7/3-d zaten kullanıcı ile işaret arasında “hak veya meşru bağlantı” bulunmamasını şart olarak arar. Önceki gerçek kullanım, ticaret unvanı veya başka meşru menfaat bu değerlendirmede önemlidir.
Bu nedenle uyuşmazlık yalnız “hesabı kim önce açtı?” sorusuyla çözülmez. Marka tescil tarihi, önceki haklar, kullanımın niteliği, sektör, mal/hizmet benzerliği ve ticari etki birlikte incelenir.
Sık Sorulan Sorular
Başkasının markasını Instagram kullanıcı adı yapmak suç mu?
Her kullanım otomatik suç değildir; ancak ticari etki yaratan, hak veya meşru bağlantısı olmayan ve SMK m.7 kapsamındaki yasak şartlarını taşıyan kullanım marka hakkına tecavüz oluşturabilir.
SMK m.7/3-d sosyal medyayı kapsar mı?
Hüküm internet ortamında alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük “ya da benzeri biçimlerde” ticari etki yaratan kullanımları kapsar; sosyal medya kullanıcı adı bu çerçevede değerlendirilebilir.
Aynı markanın sonuna “tr” eklemek ihlali önler mi?
Hayır. Karıştırılma ihtimali devam ediyorsa küçük eklemeler marka ihlalini ortadan kaldırmaz.
Hayran hesabı marka ihlali midir?
Ticari olmayan ve resmi bağlantı izlenimi yaratmayan kullanım farklı değerlendirilir; ürün satışı veya yanıltıcı resmi hesap görünümü varsa ihlal riski artar.
“Official” yazmak neden risklidir?
Yetkisiz kişinin “official/resmi” ibaresi kullanması tüketicide marka sahibiyle resmi bağlantı bulunduğu izlenimini güçlendirebilir.
Marka sahibi hesabı doğrudan kapattırabilir mi?
Platformun marka ihlali prosedürüne tescil ve ihlal delilleriyle başvurabilir; uyuşmazlık sürerse mahkeme yoluna başvurulabilir.
Marka tescili hangi mal ve hizmetlerde önemlidir?
Markanın tescil kapsamı karıştırılma değerlendirmesinin temel unsurudur; aynı kelimenin ilgisiz sektörlerde kullanımı her zaman ihlal değildir.
Sahte hesap satış yapıyorsa dolandırıcılık da olur mu?
Tüketiciden hileyle ödeme alınıyorsa ve kanuni unsurlar oluşuyorsa TCK m.158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık ayrıca değerlendirilebilir.
Kullanıcı adını önce alan kişi markadan üstün müdür?
Hayır. Önce açılan hesap tek başına üstün hak yaratmaz; marka tescili ve varsa önceki hak/meşru bağlantı birlikte incelenir.
Marka ihlalinde tazminat istenebilir mi?
Evet. SMK m.149 ve devamındaki hükümler çerçevesinde şartları oluştuğunda zararların tazmini talep edilebilir.
Profil adını değiştirince dava biter mi?
Hayır. Değişiklik devam eden ihlali sona erdirebilir; geçmiş ihlal ve zarar talepleri ayrıca değerlendirilir.
Hukukçu İncelemesi ve E‑E‑A‑T
Bu rehber 15 Eylül 2026 itibarıyla 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7, m.29 ve m.149 ile 6102 sayılı TTK m.54-56 esas alınarak hazırlanmıştır. Sosyal medya kullanıcı adının tek başına değil, ticari etki, tescil kapsamı, karıştırılma ihtimali ve hak/meşru bağlantı koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği esas alınmıştır.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Resmî kaynaklar ve ilgili içerikler
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu — m.7, m.29 ve m.149.
- Türk Patent ve Marka Kurumu.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.54-56.
- Sahte sosyal medya hesabı rehberi.
Son güncelleme: 15 Eylül 2026. (E‑İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
