CMK Avukatı Ücretini Kim Öder? 5320 Sayılı Kanun m.13 ve 2026 Sistemi
Kısa ve net cevap: CMK kapsamında baro tarafından görevlendirilen müdafi veya vekilin tarifeye dayalı ücreti, 5320 sayılı Kanun m.13 uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanır. Şüpheli, sanık, mağdur veya katılan CMK görevlendirme ücretini avukata özel ücret sözleşmesi gibi elden ödemez. Ancak aynı kanun bu ücreti yargılama gideri saydığı için, dava sonunda yargılama giderlerinin nihai yükü ayrıca ceza muhakemesi hükümlerine göre belirlenir.
Özet: Barodan atanan CMK avukatının parasını kim verir?
CMK görevlendirmesinde avukatın ilk ücret ödeme kaynağı kamu bütçesidir. 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.13, CMK gereğince görevlendirilen müdafi ve vekillere yapılacak ödemelerin Adalet Bakanlığı bütçesindeki ödenekten karşılanacağını ve bu ödemelerin yargılama giderlerinden sayılacağını düzenler. Yıllık CMK ücret tarifesi de hangi işlem veya merci için ne kadar ödeme yapılacağını belirler.
Bu sistem özel avukatlık sözleşmesinden farklıdır. Özel avukatta ücret tarafların hukuki ilişkisine, Avukatlık Kanununa, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine ve varsa yazılı ücret sözleşmesine göre belirlenir. CMK görevlendirmesinde ise avukat, baro sistemi üzerinden görevlendirilir ve hak ettiği tarife ücretini kamu ödeme sisteminden alır.
5320 Sayılı Kanun m.13 CMK Ücreti Hakkında Ne Düzenler?
5320 sayılı Kanun m.13, Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının istemi üzerine baro tarafından görevlendirilen müdafi ve vekillere ödenecek ücretin kaynağını belirler. Buna göre ücret, Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenekten karşılanır. Aynı hüküm, bu ücretin yargılama giderlerinden sayılacağını da açıkça belirtir.
Madde ayrıca yapılacak ödemenin usul ve esaslarının yönetmelikle, ücret miktarlarının ise tarifeyle belirlenmesine dayanak oluşturur. Bu nedenle bir CMK müdafiinin alacağı ödeme yalnız 5320 m.13 okunarak rakamsal olarak bulunmaz; ilgili yılın yürürlükteki CMK ücret tarifesine ve görevlendirme/ödeme yönetmeliğine bakılır.
2026 yılında uygulanacak ücretler 8 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tarife ile belirlenmiştir. Tarife soruşturma, sulh ceza hâkimliği, asliye ceza, ağır ceza, seri muhakeme ve diğer bazı merciler için ayrı tutarlar içerir.
CMK Müdafi Ücretini Doğrudan Kim Öder?
Kanuni ödeme kaynağı Adalet Bakanlığı bütçesidir. Baro tarafından görevlendirilen müdafi, görevlendirme ve yapılan işlemle ilgili belgeleri ilgili ödeme sistemine sunar; ödeme mevzuattaki usule göre kamu kaynağından gerçekleştirilir. Şüpheli veya sanığın avukata kendi cebinden CMK tarife ücretini ödeme yükümlülüğü, görevlendirme ilişkisinin doğrudan unsuru değildir.
Baronun görevi avukatı görevlendirmek ve sistem içindeki kayıt/koordinasyonu yürütmektir. Ücretin nihai kamu kaynağı 5320 m.13’te Adalet Bakanlığı bütçesi olarak belirlenmiştir. Bu nedenle “baro avukata kendi bütçesinden özel ücret ödüyor” şeklindeki genelleme doğru değildir.
Görevlendirme sırasında avukatın sıfatı bağımsız müdafidir. Kamu bütçesinden ücret alması, avukatı savcılığın, kolluğun veya mahkemenin temsilcisi hâline getirmez. Müdafiin mesleki sadakati ve savunma görevi şüpheli veya sanığa yöneliktir.
Şüpheli veya Sanık CMK Avukatına Elden Ücret Öder mi?
CMK görevlendirme ücretinin şüpheli veya sanıktan elden tahsil edilmesi sistemin yapısına uygun değildir. Görevlendirilen müdafinin tarifeye dayalı ücreti kamu bütçesinden karşılanır. Kişi, “barodan avukat geldi, bu nedenle avukata CMK ücreti kadar para vermek zorundayım” şeklinde bir ödeme yükümlülüğü altında değildir.
Bu sonuç, CMK görevlendirmesi dışındaki özel hukuki işlerin ücretsiz olduğu anlamına gelmez. Görevlendirilen avukat, CMK görevinin kapsamı dışında ayrı bir hukuki işi özel olarak üstlenecekse bu iş ayrı bir avukatlık ilişkisi oluşturabilir. Böyle bir durumda kapsam ve ücretin CMK görevlendirmesinden açıkça ayrılması gerekir.
Örneğin aynı kişinin ceza dosyasından tamamen ayrı bir tazminat, boşanma, iş veya tapu davası varsa, bu iş CMK görevlendirmesinin otomatik uzantısı değildir. Özel avukatlık ücreti ayrı değerlendirilir.
2026 CMK Ücret Tarifesi Nasıl Uygulanır?
2026 CMK tarifesi, görevin yapıldığı soruşturma veya yargı merciine göre farklı ödeme kalemleri belirler. Örneğin soruşturma evresi, sulh ceza hâkimliği, asliye ceza mahkemesi ve ağır ceza mahkemesi aynı tutara tabi değildir. Bu ayrım, yapılan hukuki işin aşaması ve merciine göre kamu ödeme standardı oluşturur.
Tarifenin yürürlük tarihi ve uygulanacak yıl önemlidir. İşlemin hangi tarihte yapıldığı ve hangi tarifenin yürürlükte bulunduğu ödeme hesabında dikkate alınır. Yıllık tarifelerin değişmesi nedeniyle önceki yılların rakamı 2026 görevlendirmesine doğrudan uygulanmamalıdır.
Tarife özel avukatlık ücretini belirleyen bir azami sınır değildir. CMK tarifesi yalnız kanun gereğince baro tarafından görevlendirilen müdafi ve vekillere kamu bütçesinden yapılacak ödeme sistemine ilişkindir.
CMK Ücreti ile Özel Avukatlık Ücreti Arasındaki Fark Nedir?
| Konu | CMK görevlendirmesi | Özel avukatlık |
|---|---|---|
| Avukatın dosyaya girişi | Kanuni şart ve baro görevlendirmesi | Kişinin serbest seçimi ve avukatlık ilişkisi |
| Ücret kaynağı | 5320 m.13 uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesi | Müvekkil ile avukat arasındaki özel ücret ilişkisi |
| Ücret ölçütü | Yıllık CMK ücret tarifesi | Avukatlık Kanunu, AAÜT ve varsa ücret sözleşmesi |
| Görevin sona ermesi | CMK ve görevlendirme mevzuatı | Vekâlet/müdafilik ilişkisi ve meslek mevzuatı |
Bu ayrım özellikle “barodan gelen avukatın ücreti neden özel avukat ücretinden farklı?” sorusunu açıklar. İki ücret farklı hukuki kaynaklara dayanır ve aynı iş modelinin iki fiyatı değildir.
5320 m.13’te “Yargılama Gideri Sayılır” Denmesi Ne Anlama Gelir?
5320 m.13’ün ikinci önemli sonucu, kamu bütçesinden ödenen CMK müdafi ve vekil ücretinin yargılama gideri niteliğinde kabul edilmesidir. Bu nedenle “ücreti devlet ödedi, dosyada hiçbir gider sonucu doğmaz” şeklinde mutlak bir ifade doğru değildir.
Yargılama giderinin dava sonunda kime yükletileceği, ceza muhakemesinin yargılama giderlerine ilişkin hükümlerine ve kararın niteliğine göre ayrıca belirlenir. Kamu bütçesinden avukata yapılan ilk ödeme ile giderin yargılama sonunda nihai hukuki yükünün kimde kalacağı iki ayrı aşamadır.
Bu yazı ödeme kaynağına odaklanmaktadır. CMK müdafi ücretinin neden yargılama gideri sayıldığı ve mahkûmiyet/beraat gibi sonuçlarda gider hükmünün nasıl kurulduğu ayrı rehberde daha ayrıntılı incelenmektedir.
CMK Kapsamında Mağdur veya Katılana Görevlendirilen Vekilin Ücretini Kim Öder?
5320 m.13 yalnız sanık müdafiini değil, CMK uyarınca görevlendirilen vekilleri de kapsayan ödeme sistemine dayanak oluşturur. CMK m.234 ve m.239 gibi hükümler gereğince mağdur veya katılan için barodan vekil görevlendirilmişse, tarifeye dayalı ödeme yine ilgili kamu sistemi üzerinden yapılır.
Mağdur vekili ile şüpheli/sanık müdafii aynı muhakeme rolünü üstlenmez. Müdafi savunma makamını, vekil mağdur veya katılanın haklarını temsil eder. Buna rağmen kanuni görevlendirme ücretinin kamu bütçesinden karşılanmasına ilişkin 5320 m.13 sistemi her ikisi bakımından uygulanır.
Mağdur için hangi suçlarda ve hangi koşullarda avukat görevlendirileceği CMK m.234 ve m.239 kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.
CMK Avukatı Ücretini Alabilmek İçin Görevi Nasıl Belgelendirir?
CMK ödeme sistemi, görevlendirmenin ve yapılan işlemin kayıt altına alınmasına dayanır. Baro görevlendirme kaydı, ifade veya sorgu tutanağı, duruşma katılımı ve ilgili merci kayıtları ödeme sürecinde önemlidir. Avukatın yalnız görevlendirilmiş olması değil, görevlendirme kapsamında yaptığı işlemin mevzuata uygun şekilde belgelendirilmesi gerekir.
Görevin kapsamı soruşturma veya kovuşturma boyunca devam edebileceği için, hangi aşamada hangi işlemlerin yapıldığı ve görevin ne zaman sona erdiği kayıtlarla izlenir. Bu durum hem ödeme hem de savunma sürekliliği bakımından önemlidir.
Soruşturmada görevlendirilen müdafiin kovuşturmadaki görev devamı için CMK müdafiinin soruşturmadan kovuşturmaya görev devamı rehberi incelenebilir.
Özel Avukat Seçilmesi veya Görevin Sona Ermesi CMK Ücretini Yok Eder mi?
Şüpheli veya sanık sonradan kendi müdafiini seçerse CMK m.156/3 uyarınca baro tarafından görevlendirilen müdafiin görevi sona erer. Ancak bu sona erme, önceki müdafiin görevi devam ederken usulüne uygun biçimde yerine getirdiği işlemler için tarifeden doğan ücret hakkını kendiliğinden yok etmez.
Ücretin hangi aşama ve işlem için doğduğu; görevlendirmenin türü, yapılan işlem, görev süresi ve ilgili yıl tarifesi/yönetmelik üzerinden belirlenir. Örneğin müdafi soruşturma ifadesine katılmış ve daha sonra özel avukat göreve başlamışsa, soruşturmadaki tamamlanmış CMK görevinin ödeme durumu ayrı değerlendirilir.
Görev sona ermesinin ayrıntısı için özel avukat seçilince baro müdafiinin görevinin sona ermesi rehberi de birlikte incelenebilir.
CMK Avukatı Ücret Konusunda Şüpheli veya Sanıktan Ne İsteyebilir?
CMK görevlendirme ücretinin şüpheli veya sanıktan elden tahsil edilmesi sistemin amacı değildir; tarife ücreti kamu bütçesinden ödenir. Avukatın mesleki görevi kapsamında yapılacak zorunlu giderlerin hangi kaynaktan ve hangi belgeyle karşılanacağı ise ücret kaleminden ayrı olarak yönetmelik hükümlerine tabidir.
Bu nedenle “CMK avukatı geldi, benden mutlaka ücret makbuzu karşılığı ödeme istemeli” şeklinde bir kural yoktur. Kişi özel olarak ek bir hukuki iş için avukatla ayrıca anlaşacaksa bu artık CMK görevlendirmesinden ayrı özel avukatlık ilişkisidir ve kapsam/ücret açıkça ayrıştırılmalıdır.
CMK görevlendirmesi ile özel ücret ilişkisinin birbirine karıştırılması hem müvekkil hem avukat bakımından uyuşmazlık doğurabilir. Görevlendirme kapsamındaki iş, baro kaydı ve özel olarak ayrıca üstlenilen iş varsa ücret sözleşmesi ayrı tutulmalıdır.
Kamu Bütçesinden Ödeme ile Yargılama Giderinin Nihai Yükü Neden Ayrıdır?
CMK görevlendirmesinde iki ayrı hukuki aşama birbirine karıştırılmamalıdır. Birinci aşama, görevlendirilen müdafi veya vekilin tarifeye göre hak ettiği ücretin nasıl ve hangi kaynaktan ödeneceğidir. 5320 sayılı Kanun m.13 bu konuda ödeme kaynağını açıkça Adalet Bakanlığı bütçesinde bu amaçla ayrılan ödenek olarak belirler. Bu aşamada avukat, şüpheli veya sanığın özel vekâlet ilişkisine dayanarak ondan CMK tarife ücretini tahsil etmez; ödeme kamu sistemi içinden yapılır.
İkinci aşama ise ceza yargılaması sona erdiğinde bu ödemenin yargılama giderleri içinde nasıl ele alınacağıdır. Aynı maddenin “yargılama giderlerinden sayılır” hükmü, ilk ödemenin kamu bütçesinden yapılması ile giderin dava sonucundaki nihai hukuki yükünün aynı şey olmadığını gösterir. Bu nedenle günlük dilde “devlet ödüyor, dolayısıyla hiçbir koşulda dosya gideri olmaz” şeklindeki kesin ifade doğru değildir. Nihai gider hükmü, CMK’nın yargılama giderlerine ilişkin hükümleri ve kararın sonucu üzerinden ayrıca kurulur.
Bu ayrım SEO bakımından da iki farklı kullanıcı sorusuna cevap verir: “CMK avukatına parayı ilk kim verir?” sorusunun cevabı 5320 m.13 uyarınca kamu bütçesidir; “bu ödeme mahkûmiyet veya başka bir karar sonunda kimin üzerinde kalır?” sorusu ise yargılama giderlerinin nihai yüküne ilişkindir ve ayrı bir hukuki inceleme gerektirir. Bu nedenle bu yazı ödeme kaynağına odaklanırken, yargılama giderinin sonuçta kime yükletileceği ayrı rehberde ele alınmıştır.
Bir Dosyada Birden Fazla CMK Tarife Kalemi Doğabilir mi?
2026 tarifesi soruşturma, sulh ceza hâkimliği, asliye ceza, ağır ceza, seri muhakeme ve diğer merciler için farklı ücret kalemleri belirlemiştir. Bunun nedeni CMK görevlendirmesinin tek tip bir “avukat ücreti” olmamasıdır. Müdafiin hangi aşamada, hangi merci önünde ve hangi görevlendirme kapsamında görev yaptığı ödeme hesabında önem taşır.
Soruşturmada başlayan görevin kovuşturmada devam etmesi, her aşamanın tek bir özel avukatlık ücreti gibi toplanacağı anlamına gelmez. Ödeme; görevlendirme belgesi, yapılan işlem, ilgili merci ve yürürlükteki tarife/yönetmelik hükümleri üzerinden yapılır. Bu nedenle dosyada “bir kez CMK avukatı atandı, bundan sonra her aşama için tek sabit rakam vardır” şeklinde bir kural yoktur.
Ödeme bakımından avukatın görevlendirme ve işlem kayıtlarının düzenli tutulması gerekir. İfade veya sorgu tutanağı, duruşma katılımı ve baro görevlendirme kaydı, hangi tarife kaleminin uygulanacağının belirlenmesinde önemlidir. Tarife rakamları yıllık değişebildiği için işlem tarihindeki yürürlükte olan tarife esas alınmalıdır.
Ödeme dosyasındaki belge ve kayıtların doğruluğu, hem kamu kaynağından ödeme yapılması hem de sonradan yapılacak mali ve idari denetim bakımından zorunludur.
CMK Avukatı Ücreti Hakkında Sık Sorulan Sorular
1. CMK avukatının ücretini devlet mi öder?
Tarifeye dayalı ücret 5320 m.13 uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesindeki ödenekten karşılanır.
2. Şüpheli CMK avukatına elden para verir mi?
CMK görevlendirme tarifesi kapsamında avukat ücretini şüpheliden değil, kamu ödeme sisteminden alır.
3. CMK avukatı tamamen ücretsiz mi?
Avukata ilk ödeme kamu bütçesinden yapılır; ancak 5320 m.13 bu ücreti yargılama gideri sayar. Nihai gider yükü dava sonucuna göre ayrıca belirlenir.
4. Özel avukatın ücreti de CMK tarifesine göre mi?
Hayır. Özel avukatlık ücreti Avukatlık Kanunu, AAÜT ve varsa tarafların ücret sözleşmesine göre değerlendirilir.
5. Mağdur için barodan atanan avukatın ücretini kim öder?
CMK gereğince görevlendirilen vekilin tarife ücreti de 5320 m.13 sistemine göre kamu bütçesinden ödenir.
6. 2026 CMK ücretlerini kim belirler?
5320 m.13 ve yıllık tarife sistemi uyarınca ilgili resmi tarife yayımlanır; 2026 tarifesi 8 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
7. Ağır ceza ve asliye ceza CMK ücreti aynı mı?
Hayır. 2026 tarifesinde farklı merciler için ayrı ücret kalemleri vardır.
8. Özel avukat tutulursa önceki CMK müdafiinin ücreti silinir mi?
Hayır. Görev sırasında usulüne uygun yerine getirilen işlemlere ilişkin ücret hakkı görev kapsamı ve tarife hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir.
9. CMK ücreti yargılama gideri midir?
Evet. 5320 sayılı Kanun m.13 bunu açıkça yargılama gideri sayar.
10. CMK ücret tarifesi özel avukat için azami ücret midir?
Hayır. CMK tarifesi kamu görevlendirmelerine özgüdür; özel avukatlık ücretine tavan oluşturmaz.
Resmî Kaynaklar
- 5320 sayılı Kanun – resmî mevzuat metni
- Adalet Bakanlığı – CMK Görevlendirme ve Ödeme Yönetmeliği
- Resmî Gazete – 2026 CMK Müdafi ve Vekil Ücret Tarifesi
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T Bilgisi
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No: 3472. İçerik 15 Eylül 2026 tarihinde 5320 sayılı Kanun m.13, CMK görevlendirme/ödeme yönetmeliği ve 8 Ocak 2026 tarihli 2026 CMK ücret tarifesi esas alınarak kontrol edilmiştir.
(E-İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
