Hedefli Reklamlarda Kriter Açıklama Zorunluluğu 2026: 6502 m.61-62 ve KVKK
Kısa ve net cevap: 1 Ağustos 2026’dan itibaren hedefli reklam yapan reklam verenler, reklamın tüketiciye hangi kriterler kullanılarak gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin bilgileri doğrudan ve kolay erişilebilir şekilde sunmak zorundadır. Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması ise yasaktır. Hukuki çerçeve; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.61 ve m.62, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinin 2026 değişiklikleri ile kişisel veri işlendiği ölçüde 6698 sayılı KVKK m.4, m.5, m.10 ve m.12 hükümlerinden oluşur.
Hedefli reklam nedir?
Hedefli reklam, aynı reklamın herkese gösterilmesi yerine belirli kullanıcıların çevrimiçi davranışları, ilgi alanları, cihaz veya hesap verileri, geçmiş etkileşimleri ya da reklam platformunun oluşturduğu segmentler dikkate alınarak kişiye veya gruba özel reklam gösterilmesidir. Tüketici bir ürün aradıktan sonra başka bir internet sitesinde aynı ürün kategorisinin reklamını görüyorsa, sosyal medya platformunda belirli ilgi alanlarına göre sponsorlu içerik alıyorsa veya bir uygulamadaki davranışına göre farklı kampanya görüyorsa hedefli reklamcılık gündeme gelebilir.
Hedefli reklamın kendisi hukuka aykırı değildir. Hukuka aykırılık; tüketicinin neden hedeflendiğinin gizlenmesi, yanlış veya aldatıcı bir profil oluşturulması, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi, çocukların kişisel veriye dayalı profillemeyle hedeflenmesi veya reklam içeriğinin 6502 sayılı Kanun m.61 ve m.62’ye aykırı olması hâlinde ortaya çıkar. Bu nedenle reklam hukuku ile veri koruma hukuku aynı kampanyada birlikte uygulanabilir.
1 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren yeni kural nedir?
1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikler 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. Ticaret Bakanlığının resmî açıklamasına göre reklam verenler, hedefli reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay erişilebilir bilgileri sunmaları şartıyla bu reklam uygulamalarını gerçekleştirebilir.
Bu düzenleme, “reklamı platformun algoritması gösterdi” şeklindeki belirsiz açıklamayı yeterli hâle getirmez. Reklam verenin ve reklamı sunan sistemin tüketiciye, en azından hedeflemenin temel mantığını anlayabileceği bir şeffaflık sağlaması gerekir. Örneğin “son 30 gün içindeki spor ürünleri etkileşiminiz”, “belirttiğiniz şehir”, “benzer ürünleri incelemeniz” veya “reklam tercihlerinizde seçtiğiniz ilgi alanı” gibi somut kriterlerin anlaşılır biçimde açıklanması gerekir. Ticari sır niteliğindeki algoritmanın kaynak kodunun açıklanması zorunluluğu söz konusu değildir; ancak tüketiciye reklamın neden gösterildiğini açıklamayan soyut ifadeler yeni düzenlemenin amacına aykırıdır.
Hangi hedefleme kriterleri açıklanmalıdır?
Açıklanacak kriterler, somut reklam kampanyasında gerçekten kullanılan hedefleme unsurlarına göre belirlenir. Yaş aralığı, coğrafi bölge, dil, cihaz türü, ilgi alanı, önceki ziyaret, sepete ekleme davranışı, uygulama içi etkileşim, benzer kitle segmenti veya reklam platformunda seçilen başka bir kategori fiilen kullanılıyorsa tüketicinin bu unsurları anlayabilmesi gerekir.
Burada önemli olan, reklam panelinde yüzlerce teknik parametre bulunması değil, kullanıcının reklamı neden gördüğünü açıklayan maddi kriterlerin şeffaflaştırılmasıdır. “Size daha uygun reklam sunmak için” ifadesi amaç anlatır; hedefleme kriterini anlatmaz. “Son dönemde otomobil içerikleriyle etkileşim kurduğunuz için bu reklam gösterildi” ifadesi ise neden-sonuç bağlantısını açıklar.
6502 sayılı Kanun m.61 ticari reklamın doğru ve dürüst olmasını; m.62 ise tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde bozabilecek haksız ticari uygulamalardan kaçınılmasını gerektirir. Bir kullanıcının hassasiyetini yanlış tanımlayan veya gerçekte kullanılmayan bir kriteri kullanılmış gibi gösteren şeffaflık ekranı da ayrıca yanıltıcı olabilir.
Tüketici kriterleri nasıl değiştireceğini nereden öğrenmelidir?
2026 kuralı yalnızca “neden bu reklamı gördünüz?” açıklamasını değil, kullanılan kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin bilgiyi de kapsar. Bu nedenle reklam tercihleri ekranına veya ilgili ayara giden yol tüketicinin kolayca ulaşabileceği biçimde gösterilmelidir. Kullanıcıdan onlarca menü arasında ayar araması beklenmesi, kolay erişilebilirlik şartını zayıflatır.
Uygulamada reklamın yanında yer alan bilgi simgesi, “Bu reklamı neden görüyorum?” bağlantısı veya reklam tercihleri paneline doğrudan yönlendiren bir kontrol kullanılabilir. Burada platformun teknik tasarımından bağımsız olarak hukuki sonuç şudur: tüketici, hedefleme kriterini görebilmeli ve değiştirilebilen bir kriterse bunun nasıl değiştirileceğini anlayabilmelidir.
Kriterlerin tümü tüketicinin tek taraflı tercihiyle değişmeyebilir. Örneğin yaş bilgisi hesapta doğrulanmış olabilir. Bu durumda “değiştirilebilir” görünümü verilmeksizin, hangi bilginin hangi yöntemle düzeltilebileceği açıklanmalıdır. Şeffaflık ekranının gerçeğe uygun olması, 6502 m.61’in doğruluk ilkesi bakımından da önemlidir.
Hedefli reklamda KVKK nasıl uygulanır?
Hedefleme kişisel veri işlenmesini içeriyorsa 6698 sayılı KVKK uygulanır. KVKK m.4 uyarınca kişisel veriler hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun, doğru ve güncel, belirli-açık-meşru amaçlarla, işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak işlenmelidir. KVKK m.5 veri işleme şartlarını; m.10 aydınlatma yükümlülüğünü; m.12 veri güvenliğini düzenler.
Reklam mevzuatındaki hedefleme şeffaflığı ile KVKK aydınlatması aynı şey değildir. Reklam mevzuatı, tüketiciye belirli reklamın hangi kriterlerle gösterildiğini ve kriterleri nasıl değiştireceğini açıklamayı amaçlar. KVKK m.10 ise veri sorumlusunun kimliği, verinin hangi amaçla işlendiği, kimlere aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları gibi başlıkları kapsar. Bu nedenle yalnızca KVKK aydınlatma metnine bağlantı verilmesi, hedefli reklam açıklamasını otomatik olarak karşılamaz.
Benzer şekilde hedefli reklam açıklamasının yapılması da kişisel veri işlemenin hukuki sebebini kendiliğinden oluşturmaz. Veri sorumlusu KVKK m.5’teki uygun işleme şartını ayrıca belirlemeli; özel nitelikli veri söz konusuysa m.6’yı dikkate almalıdır.
Çocuklara kişisel veriye dayalı hedefli reklam yapılabilir mi?
Hayır. 1 Ağustos 2026 itibarıyla çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaktır. Bu, yalnızca “çocuk ürünü” reklamı kavramından daha geniş bir veri koruma tedbiridir. Reklamın alıcısı çocuksa ve hedefleme çocuğun kişisel verisinden üretilen profil üzerinden yapılıyorsa yasak gündeme gelir.
Bu nedenle çocuklara hizmet sunan oyun, eğitim, eğlence, sosyal medya veya içerik uygulamalarında yaş tespiti, hesap yapısı, reklam teknolojisi ve üçüncü taraf SDK’lar birlikte incelenmelidir. Reklam sisteminde “18 yaş altını hedefleme” seçeneğinin kapalı olması tek başına yeterli olmayabilir; mevcut verilerden çocuk profili çıkarılıp çıkarılmadığı da kontrol edilmelidir.
Çocuklara hedefli reklam yasağı hakkında ayrıntılı ayrı rehberimiz: Çocuklara kişisel veriye dayalı hedefli reklam yasağı 2026.
Hedefli reklam ihlali nasıl ispatlanır?
Tüketici açısından delil toplarken yalnızca reklam ekran görüntüsü değil, “neden bu reklamı görüyorum?” alanı da kaydedilmelidir. Reklamın tarihi, platformu, reklam veren hesabı, yönlendirme URL’si, gösterilen açıklama, tercih paneli ve değişiklik imkânı birlikte kayıt altına alınmalıdır. Reklam tercihi sayfası açılmıyorsa veya açıklama bulunmuyorsa bunun ekran kaydı alınabilir.
Şirket içi uyum incelemesinde ise kampanya ayarları, hedef kitle tanımı, ajans brief’i, platform raporları, piksel/SDK yapılandırması ve veri kaynağı envanteri saklanmalıdır. Hedeflemenin kişisel veri üzerinden yapılıp yapılmadığı ancak teknik akışla birlikte sağlıklı biçimde belirlenebilir.
Reklam verenler için uygulanabilir uyum adımları
- Her reklam kampanyasında kullanılan hedefleme kriterlerini kampanya dosyasına yazın.
- Tüketiciye gösterilecek “neden bu reklam?” açıklamasını teknik terimsiz hazırlayın.
- Kriter değiştirme veya reklam tercihi ekranına doğrudan erişim sağlayın.
- Çocuk hesaplarını kişisel veriye dayalı profillemeden ve hedefli reklam segmentlerinden çıkarın.
- KVKK m.10 aydınlatma metni ile reklam şeffaflığı metnini işlevsel olarak ayırın.
- Hedefleme verisinin hukuki sebebini KVKK m.5 veya gerekiyorsa m.6 kapsamında kayda alın.
- Ajans ve reklam platformu sözleşmelerinde hedefleme verisinin kaynağını ve sorumluluk paylaşımını düzenleyin.
- Reklamın canlı örneğini ve şeffaflık ekranını tarih damgalı olarak arşivleyin.
Yapay zekâ ile üretilen reklamların ayrı yükümlülükleri için Yapay zekâ ile oluşturulan reklamlar hukuka uygun mu? rehberimize bakabilirsiniz.
Resmî kaynaklar
Ticaret Bakanlığı 27 Temmuz 2026 duyurusu; çocukların dijital güvenliğine ilişkin 28 Temmuz 2026 duyurusu; 6502 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat.
Sık Sorulan Sorular
1. Hedefli reklam yasak mı?
Hayır. 2026 düzenlemesi hedefli reklamı genel olarak yasaklamaz; kriterlerin ve bunların nasıl değiştirileceğinin tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir şekilde açıklanmasını şart koşar.
2. Çocuklara hedefli reklam yapılabilir mi?
Çocuklara kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması 1 Ağustos 2026’dan itibaren yasaktır.
3. “Size özel reklam” yazmak yeterli mi?
Hayır. İfade reklamın hedefli olduğunu söyler ancak hangi kriterlerin kullanıldığını açıklamaz. Kriterin anlaşılır biçimde belirtilmesi gerekir.
4. Reklam tercihleri bağlantısı nerede olmalı?
Mevzuat doğrudan ve kolay erişilebilir bilgi ister. Kullanıcı reklamdan veya ilgili açıklama alanından tercih yönetimine makul ve açık bir yolla ulaşabilmelidir.
5. KVKK aydınlatma metni hedefli reklam açıklaması yerine geçer mi?
Otomatik olarak geçmez. İki yükümlülüğün amacı ve zorunlu bilgi unsurları farklıdır.
6. Konum hedeflemesi de hedefli reklam mıdır?
Reklam belirli coğrafi kritere göre seçiliyorsa hedefli reklam niteliği taşıyabilir. Konum verisinin kişisel veri olarak işlenmesi hâlinde KVKK da uygulanır.
7. Benzer kitle hedeflemesi açıklanmalı mı?
Kampanyanın fiilî hedefleme kriterlerinden biri benzer kitle/segment ise tüketiciye gösterim mantığının anlaşılabilir şekilde açıklanması gerekir.
8. Reklam veren “platform yaptı” diyerek sorumluluktan çıkar mı?
Hayır. Reklam veren, kullandığı reklam sisteminin mevzuata uygun çalışmasını sağlayacak sözleşmesel ve teknik kontrolleri kurmalıdır.
9. İhlal nereye şikâyet edilir?
Ticari reklam yönünden Ticaret Bakanlığı Reklam Kuruluna başvuru yapılabilir. Kişisel veri işleme ihlali varsa KVKK kapsamındaki başvuru ve şikâyet yolları ayrıca değerlendirilir.
10. Düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?
1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikler 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
