89/1 Haciz İhbarnamesine Üçüncü Kişi Nasıl İtiraz Eder? İİK 89 | 2026

Kısa ve net cevap: İİK m.89 uyarınca kendisine birinci haciz ihbarnamesi tebliğ edilen üçüncü kişi; takip borçlusuna borcu bulunmadığını, borcun ihbarname tebliğinden önce sona erdiğini, borçluya ait malın elinde olmadığını veya kanunda itiraz sebebi sayılan başka bir durum bulunduğunu tebliğden itibaren yedi gün içinde haciz ihbarnamesini gönderen icra dairesine bildirmelidir. Süresinde itiraz edilmezse kanunun ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamesine bağladığı sonuçlar devreye girer. Üçüncü kişinin sıradan borca itiraz prosedürü değil, İİK m.89’a özgü özel bir süreç söz konusudur.

1. 89/1 haciz ihbarnamesi nedir?
2. Üçüncü kişi kimdir?
3. Yedi günlük itiraz süresi nasıl hesaplanır?
4. Hangi sebeplerle itiraz edilir?
5. İtiraz nereye ve nasıl yapılır?
6. İkinci haciz ihbarnamesi ne sonuç doğurur?
7. Üçüncü haciz ihbarnamesi ve menfi tespit
8. Hangi belgeler saklanmalıdır?
9. Banka, işveren ve şirketler bakımından uygulama
10. Sık yapılan hatalar
11. Sık sorulan sorular

89/1 Haciz İhbarnamesi Nedir?

İcra ve İflas Kanunu m.89, takip borçlusunun üçüncü kişilerde bulunan mal ve alacaklarının haczine ilişkin özel bir yol düzenler. Takip borçlusunun bir bankadaki mevduatı, müşterisinden doğmuş alacağı, kiracısından kira alacağı veya başka bir üçüncü kişinin elindeki taşınır malı bu mekanizmanın konusu olabilir. İcra dairesi, üçüncü kişiye gönderdiği haciz ihbarnamesiyle artık borçluya değil icra dosyasına karşı hareket edilmesi gerektiğini bildirir.

Burada üç ayrı kişi vardır: icra takibini yürüten alacaklı, hakkında takip bulunan borçlu ve borçlunun malını veya alacağını elinde bulundurduğu ileri sürülen üçüncü kişi. Üçüncü kişi takip borçlusu değildir. Ancak haciz ihbarnamesine süresinde ve doğru cevap vermemesi, İİK m.89’un kendisine bağladığı özel sonuçlar nedeniyle üçüncü kişinin malvarlığını doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle 89/1 ihbarnamesi, sıradan bir bilgi isteme yazısı gibi değerlendirilmemelidir.

Birinci haciz ihbarnamesinin amacı, üçüncü kişide gerçekten bir borç veya mal bulunuyorsa bu değerin takip borçlusuna ödenmesini ya da teslim edilmesini engelleyerek haczi korumaktır. Üçüncü kişi gerçekten borçluysa, ihbarname sonrasında borcu takip borçlusuna ödemesi haciz bakımından geçerli bir kurtuluş sağlamaz. Üçüncü kişi gerçekte borçlu değilse de kanunda öngörülen süre içinde bu durumu icra dairesine bildirmesi gerekir.

İİK 89 Bakımından Üçüncü Kişi Kimdir?

Üçüncü kişi, takip borçlusu dışında kalan ve borçlunun kendisinde bir alacağı veya malı bulunduğu düşünülen gerçek ya da tüzel kişidir. Bankalar, işverenler, kiracılar, müşteriler, cari hesap ilişkisi bulunan şirketler, taşeronlar, ödeme kuruluşları ve bazı sözleşme tarafları uygulamada sık karşılaşılan üçüncü kişilerdir. Üçüncü kişi sıfatının doğması için alacaklıyla doğrudan bir sözleşme ilişkisi bulunması şart değildir.

Örneğin takip borçlusu bir şirketin mal sattığı müşterisine 89/1 ihbarnamesi gönderilebilir. Müşteri, ihbarname tarihinde satıcı şirkete henüz ödenmemiş bir fatura borcu varsa bunu dosyaya göre değerlendirmek zorundadır. Buna karşılık fatura daha önce banka yoluyla tamamen ödenmişse, ödeme kaydı üçüncü kişinin itirazını destekleyen temel belgedir. Aynı şekilde bir işverene, çalışanı hakkında yürütülen takip nedeniyle bildirim gelebilir; ancak ücret haczinin İİK’daki diğer özel hükümlerle ilişkisi ayrıca gözetilmelidir.

Üçüncü kişinin en önemli görevi, ihbarnameyi aldığı gün hukuki ve muhasebesel durumu dondurup incelemektir. Borçluya karşı borç doğuran sözleşme, faturalar, tahakkuklar, mahsuplar, önceki ödemeler, iade faturaları, cari hesap kayıtları ve elde tutulan mallar birlikte kontrol edilmelidir. Sadece muhasebe programındaki tek satıra bakılarak cevap verilmesi özellikle ticari işletmelerde risklidir.

89/1 Haciz İhbarnamesine İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Net kural: Süre yedi gündür. İİK m.89’un birinci haciz ihbarnamesine ilişkin düzenlemesine göre üçüncü kişi, ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazını icra dairesine bildirmelidir. Sürenin başlangıcında tebliğ tarihi esas alınır; tebligatın elektronik yapılması, fiziki yapılması veya özel bir tebligat usulünün uygulanması hâlinde Tebligat Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat birlikte değerlendirilir.

Süre hesabı yapılırken “belgeyi fiilen hangi gün gördüm?” sorusu tek başına yeterli değildir. Hukuken tebliğin hangi tarihte tamamlandığı belirlenmelidir. Özellikle elektronik tebligatta, mesajın okunma tarihi ile kanunen tebliğ edilmiş sayılma tarihi aynı olmayabilir. Bu nedenle UETS kaydı, tebliğ mazbatası veya dosyadaki tebligat evrakı incelenmeden son gün hesabı yapılmamalıdır.

Yedi günlük sürenin kaçırılması, üçüncü kişinin hiçbir hukuki imkânı kalmadığı anlamına gelmez; fakat süreç daha ağır bir aşamaya geçer. Kanun birinci ihbarnameye itiraz edilmemesi hâlinde ikinci haciz ihbarnamesi gönderilmesini, ona da itiraz edilmezse üçüncü ihbarname ve İİK m.89/3 kapsamındaki ödeme veya menfi tespit mekanizmasını düzenler. İlk yedi günlük aşamada yapılabilecek açık bir itirazın daha sonraki dava yükünü doğurmaması için tebliğ tarihi aynı gün kayda alınmalıdır.

Üçüncü Kişi Hangi Sebeplerle İtiraz Edebilir?

İtirazın özü, haciz ihbarnamesindeki “borçlunun sizde malı veya alacağı vardır” varsayımının gerçeğe uymadığını bildirmektir. Üçüncü kişi takip borçlusuna hiç borçlu olmadığını, ihbarname tebliğinden önce borcu ödediğini, borcun başka bir sebeple sona erdiğini, borçluya ait malın elinde bulunmadığını veya bildirilen miktarın gerçeği aşan kısmına itiraz ettiğini açıkça yazabilir.

Kısmi borç varsa “hiç borcum yoktur” şeklinde gerçeğe aykırı toptan itiraz yapılmamalıdır. İhbarname tarihinde üçüncü kişinin 100.000 TL borcu varsa fakat ihbarname 400.000 TL üzerinden gönderilmişse, mevcut ilişkinin ve borcun gerçek miktarının belgelerle açıklanması gerekir. İcra dosyasına verilecek cevap ile muhasebe kayıtlarının birbiriyle çelişmesi daha sonra hem ispat hem de sorumluluk bakımından ciddi sorun yaratabilir.

İtiraz yalnız “kabul etmiyorum” cümlesinden ibaret bırakılmamalıdır. Dosya numarası, ihbarnamenin tebliğ tarihi, itiraz eden üçüncü kişinin kimliği, borçlu ile hukuki ilişkinin niteliği, borcun veya malın neden bulunmadığı ve talep sonucu net biçimde yazılmalıdır. Kanun itirazın varlığını esas alır; ancak açık, belgelendirilebilir ve çelişkisiz bir metin uyuşmazlığın büyümesini önler.

89/1 İtirazı Nereye ve Nasıl Yapılır?

İtiraz, haciz ihbarnamesini gönderen icra dairesine yöneltilir. İhbarname üzerinde icra dairesinin adı ve takip dosyasının esas numarası yer alır. Başka bir icra dosyasına veya yalnız alacaklı vekiline gönderilen açıklama, kanuni itirazın doğru dosyaya işlendiğini göstermeye yetmez. Bu nedenle evrakın UYAP dosyasına kaydedildiği doğrulanmalıdır.

Üçüncü kişi, şirket ise yetkili temsilci veya usulüne uygun vekil aracılığıyla işlem yapmalıdır. Şirket kaşesi tek başına temsil yetkisini ispatlamaz; imza sirküsü, yetki belgesi veya vekâletname duruma göre kontrol edilir. Gerçek kişi bakımından kimlik bilgileri ve adres; tüzel kişi bakımından unvan, vergi numarası, adres ve temsil bilgileri doğru yazılmalıdır.

İtirazın teslim edildiğini gösteren evrak kayıt numarası, UYAP evrak bilgisi veya alındı belgesi saklanmalıdır. Süreli işlemlerde dilekçenin hazırlanmış olması değil, süresi içinde yetkili mercie verilmiş olması önemlidir. Posta, elektronik sistem veya muhabere yoluyla yapılacak işlemlerde de başvurunun hangi tarihte hukuken yapılmış sayıldığı önceden kontrol edilmelidir.

Sitedeki genel icra takibine itiraz rehberi, doğrudan takip borçlusunun itirazını açıklar. 89/1 haciz ihbarnamesinde ise itiraz eden kişi takip borçlusu değil üçüncü kişidir ve özel olarak İİK m.89 uygulanır. Bu iki işlem birbirinin yerine geçmez.

İkinci Haciz İhbarnamesi Geldiyse Ne Yapılmalıdır?

Birinci haciz ihbarnamesine yedi gün içinde itiraz edilmezse İİK m.89’un ikinci aşaması gündeme gelir. İkinci haciz ihbarnamesi, birinci ihbarnameye itiraz edilmediği için borcun veya malın üçüncü kişinin elinde sayıldığı sonucunu bildirir ve üçüncü kişiye yeniden itiraz imkânı tanır. İkinci ihbarnamenin de tebliğinden itibaren yedi günlük süre kritik önemdedir.

İkinci ihbarname aşamasında yapılacak inceleme, birinci aşamadakinden daha titiz yürütülmelidir. Öncelikle birinci ihbarnamenin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği, hangi tarihte kesinleştiği ve üçüncü kişinin dosyaya daha önce gönderdiği bir cevabın bulunup bulunmadığı kontrol edilir. İtiraz edilmiş olmasına rağmen sistem veya evrak kaydı nedeniyle ikinci ihbarname çıkarılmışsa, önceki itirazın tarih ve evrak numarası gösterilerek durum derhâl icra dairesine bildirilmelidir.

İkinci ihbarname de cevapsız bırakılırsa süreç artık üçüncü ihbarnameye ilerler. Bu aşamada “nasıl olsa borçlu değilim” düşüncesi hukuki koruma sağlamaz. İİK m.89, üçüncü kişinin borçlu olmadığı iddiasını belirli sürelerde ileri sürmesini arar.

89/3 Üçüncü Haciz İhbarnamesi ve Menfi Tespit Davası

Birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz edilmemişse üçüncü kişiye İİK m.89/3 kapsamında üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilebilir. Bu bildirim, üçüncü kişiye kanunda belirtilen süre içinde parayı icra dairesine ödeme veya malı teslim etme yahut borçlu olmadığının tespiti için dava açma yükümlülüğünü bildirir.

İİK m.89/3 bakımından temel süre on beş gündür. Üçüncü kişi üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren on beş gün içinde menfi tespit davasını açabilir. Kanunda ayrıca açılan davayı gösteren belgenin bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde icra dairesine sunulması ve böylece üçüncü kişi hakkındaki cebri icra işlemlerinin dava sonuna kadar durdurulmasının sağlanması mekanizması düzenlenmiştir. Bu iki süre birbirine karıştırılmamalıdır.

89/3 menfi tespit davası, takip borçlusunun İİK m.72’ye göre açtığı genel menfi tespit davasından farklı hukuki temele dayanır. Davacı, haciz ihbarnamesine muhatap üçüncü kişidir; uyuşmazlık üçüncü kişinin takip borçlusuna borçlu olup olmadığı veya elinde borçluya ait mal bulunup bulunmadığı üzerinedir. Görev ve yetki, dava tarihi ve uyuşmazlığın niteliğine göre usul hükümleriyle birlikte belirlenmelidir.

Sitedeki menfi tespit davası rehberi genel İİK m.72 sürecini açıklar. 89/3 davasında ise özel on beş günlük süre ve icra dairesine belge sunma yükümlülüğü nedeniyle ayrı bir takvim kurulmalıdır.

Üçüncü Kişi Hangi Belgeleri Toplamalıdır?

Birinci iş, ihbarnamenin tebliğ belgesini saklamaktır. İkinci iş, borçlu ile üçüncü kişi arasındaki hukuki ilişkinin tamamını tek dosyada toplamaktır. Sözleşme, sipariş formu, fatura, e-fatura kayıtları, cari hesap ekstresi, banka dekontları, mahsup belgeleri, iade faturaları, teslim-tesellüm tutanakları, depo kayıtları, e-posta ve kurumsal yazışmalar birlikte değerlendirilmelidir.

Borcun ihbarname tebliğinden önce ödendiği ileri sürülüyorsa banka dekontunda alıcı hesap, tarih, tutar ve açıklama kontrol edilmelidir. Cari hesap ilişkisinde karşılıklı alacaklar bulunuyorsa hangi kalemin vadesinin geldiği ve takas-mahsup işleminin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği ayrı ayrı gösterilmelidir. Henüz doğmamış veya şarta bağlı bir alacak ile muaccel borç aynı şey değildir.

Malın üçüncü kişinin elinde bulunmadığı savunuluyorsa depo giriş-çıkış kayıtları, teslim tutanakları ve sevk belgeleri önem kazanır. Şirketler açısından sadece muhasebe departmanının değil, satış, satın alma, depo ve hukuk birimlerinin birlikte kontrol yapması isabetlidir. Büyük işletmelerde haciz ihbarnamelerinin tek bir merkezi ekibe yönlendirilmesi yedi günlük sürelerin kaçırılmasını önemli ölçüde azaltır.

Banka, İşveren ve Şirketler Bakımından İİK 89 Uygulaması

Bankalara gönderilen haciz bildirimlerinde hesap bakiyesi, bloke zamanı ve bankacılık mevzuatı birlikte değerlendirilir. Üçüncü kişi bankanın cevabı ile borçlunun kendi beyanı aynı hukuki işlemi oluşturmaz. Banka hesabına haciz konulmasına ilişkin genel süreç için banka hesabına haciz rehberi incelenebilir.

İşveren bakımından ücret alacakları ve maaş haczi ayrıca İİK’nın ücret haczine ilişkin hükümlerini ilgilendirir. Çalışanın ücretinin haczedilebilir kısmı, bordro ve mevcut haciz sırası önem taşır. Bu nedenle işverene gelen yazı, doğrudan ticari alacak hacziyle aynı şekilde cevaplanmamalıdır. Maaş kesintilerinin çerçevesi maaş haczi ne kadar rehberinde ayrıca açıklanmıştır.

Ticari şirketlerde ise en büyük risk, haciz ihbarnamesinin genel e-posta kutusunda veya şubede kalmasıdır. Tebligatın şirkete ulaşmasıyla birlikte hukuk ve finans birimleri aynı gün haberdar edilmelidir. Şirketin takip borçlusuyla onlarca işlem yapmış olması, ihbarname tarihinde mutlaka borçlu olduğu anlamına gelmez; net borç durumu kayıtlarla çıkarılmalıdır.

89/1 Haciz İhbarnamesinde Sık Yapılan Hatalar

Birinci hata, belgeyi ödeme emri sanarak hiç cevap vermemektir. Haciz ihbarnamesi takip borçlusuna değil üçüncü kişiye yönelik özel sonuç doğurur. İkinci hata, yedi günlük sürenin tebliğden değil belgenin muhasebeye ulaştığı günden başladığını düşünmektir. Üçüncü hata, alacaklı veya borçluyla telefonla konuşmanın icra dairesine yapılması gereken itirazın yerini tuttuğunu varsaymaktır.

Dördüncü hata, “borcumuz yoktur” denildikten sonra aynı borç için takip borçlusuna ödeme yapmaktır. Beşinci hata, kısmi borcu tamamen inkâr etmektir. Altıncı hata, aynı şirket grubundaki başka bir şirketin borcunu muhatap şirketin borcu gibi değerlendirmektir. Her tüzel kişinin borç ve alacak ilişkisi kendi kayıtları üzerinden kurulmalıdır.

Yedinci hata, üçüncü ihbarname aşamasında on beş günlük dava süresini genel menfi tespit kurallarıyla karıştırmaktır. Sekizinci hata, dava açıldığı hâlde icra dairesine kanunda öngörülen süre içinde belge sunulmamasıdır. Süreli işlemler için tebliğ tarihi, son gün, yapılan işlem ve evrak numarasını içeren ayrı bir çizelge tutulmalıdır.

İİK m.89 ile İcra Takibine Genel İtiraz Arasındaki Fark

Takip borçlusunun genel süreci için icra borcu ödenmezse ne olur rehberi ayrıca incelenebilir. Üçüncü kişi, kendi sıfatını doğru belirlemeden borçluya ait dilekçe örneğini kullanmamalıdır.

89/1 Haciz İhbarnamesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

89/1 haciz ihbarnamesine kaç gün içinde itiraz edilir?

Tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilir. Başlangıç tarihi hukuken tamamlanan tebliğ tarihine göre belirlenir.

İtiraz alacaklıya gönderilse yeterli olur mu?

Hayır. İtiraz haciz ihbarnamesini çıkaran icra dairesine ve doğru takip dosyasına bildirilmelidir.

Borçluya hiç borcum yoksa yine de cevap vermeli miyim?

Evet. İİK m.89, üçüncü kişinin borçlu olmadığını yedi gün içinde icra dairesine bildirmesini öngörür. Sessiz kalmak güvenli bir yöntem değildir.

Kısmen borcum varsa nasıl cevap verilir?

Gerçek borç miktarı ve itiraz edilen kısım açıkça ayrılmalıdır. Kısmi borcun tamamını inkâr eden gerçeğe aykırı beyan verilmemelidir.

Birinci ihbarnameyi kaçırdım, ikinci ihbarname geldi. Süre var mı?

İkinci haciz ihbarnamesi için de kanunda yedi günlük itiraz süreci vardır. Tebliğ tarihi hemen kontrol edilmelidir.

Üçüncü haciz ihbarnamesinde dava süresi kaç gündür?

İİK m.89/3 uyarınca üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren on beş gün içinde menfi tespit davası açılabilir. Açılan davaya ilişkin belgenin kanundaki yirmi günlük süre içinde icra dairesine verilmesi de ayrıca önemlidir.

Telefonla icra dairesine bilgi vermek itiraz sayılır mı?

Dosyaya işlenmiş, hukuken geçerli bir beyan bulunmalıdır. Telefon görüşmesi tek başına süreli itirazın yapıldığını ispatlamaz.

Şirket çalışanı dilekçeyi imzalayabilir mi?

Şirket adına işlem yapan kişinin temsil veya vekâlet yetkisi bulunmalıdır. Yetki belgesi şirketin hukuki yapısına göre kontrol edilir.

İhbarname geldikten sonra borçluya ödeme yapılabilir mi?

Haczedilen alacağın takip borçlusuna ödenmesi, ihbarnamenin hukuki etkilerini ortadan kaldırmaz. Ödeme yönü icra dosyasındaki hacze göre belirlenmelidir.

89/3 menfi tespit davası ile İİK 72 davası aynı mı?

Hayır. İİK m.89/3 davası haciz ihbarnamesine muhatap üçüncü kişinin özel dava yoludur; İİK m.72 ise takip borçlusunun genel menfi tespit ve istirdat düzenlemesidir.

Haciz ihbarnamesi e-tebligatla geldiyse ne yapılır?

UETS kaydındaki hukuki tebliğ tarihi belirlenir ve yedi günlük süre buna göre hesaplanır. Mesajı açma tarihi tek başına esas alınmamalıdır.

İtiraz için hangi belge en önemlidir?

Tek bir belge yoktur. Tebligat kaydı ile borçluya karşı borç bulunmadığını gösteren sözleşme, banka, fatura, cari hesap ve teslim kayıtları birlikte saklanmalıdır.

Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler

• Mevzuat Bilgi Sistemi — 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m.89
• UYAP Vatandaş Portal
• Resmî Gazete
• İcra Takibine İtiraz Nasıl Yapılır?
• Menfi Tespit Davası Rehberi

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →