Senette Yazıyla ve Rakamla Bedel Farklıysa Hangisi Geçerli? TTK 676 | 2026
Kısa ve net cevap: Bir bono veya senette bedel hem yazıyla hem rakamla gösterilmiş ve iki tutar birbirinden farklıysa 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.676/1 uyarınca yazıyla gösterilen bedel geçerlidir. Bedel yalnız yazıyla veya yalnız rakamla birden fazla kez yazılmış ve bu tutarlar birbirinden farklıysa TTK m.676/2 gereğince en düşük bedel esas alınır. Bu kural poliçe için düzenlenmiş olmakla birlikte TTK m.778’in yollaması nedeniyle bonoya da uygulanır. Ancak bedel farklılığının sonradan tahrifat, ekleme veya sahtecilikten kaynaklandığı iddia ediliyorsa yalnız m.676’ya bakılmaz; senet metnindeki değişiklik, imza ve yetkisiz doldurma hükümleri ayrıca incelenir. Bu nedenle 10.000 TL yazıyla, 100.000 TL rakamla yazılı bir senette ilk hukuki kural yazıyla belirtilen tutarın üstün tutulmasıdır; fakat belgenin sonradan değiştirildiği iddiası varsa bunun ayrıca ispatı gerekir.
Senette yazıyla ve rakamla bedel farklıysa hangi tutar geçerlidir?
Kambiyo senetlerinde bedelin belirli olması zorunludur. Bono, belirli bir bedeli kayıtsız ve şartsız ödeme vaadini içerir. Uygulamada matbu senetlerde bedel genellikle üst bölümde rakamla, metin içinde ise yazıyla tekrar edilir. Bu iki alanın farklı doldurulması hâlinde hangi tutarın geçerli olacağı kanunda açıkça çözülmüştür.
TTK m.676/1’e göre poliçe bedeli hem yazı hem rakamla gösterilmiş ve iki bedel arasında fark varsa yazıyla gösterilen bedel üstün tutulur. Bonolar için TTK m.778, poliçeye ilişkin bu hükmü uygulanabilir kılar. Dolayısıyla senet üstünde “100.000 TL” rakamı bulunurken metinde “on bin Türk lirası” yazıyorsa kural olarak yazıyla gösterilen 10.000 TL esas alınır.
Bu sonuç, belgedeki her farklılığın otomatik olarak m.676 ile çözüleceği anlamına gelmez. Rakam hanesine sonradan sıfır eklendiği, yazıyla tutarın kazındığı, farklı kalemle değişiklik yapıldığı veya imzadan sonra belgeye müdahale edildiği ileri sürülüyorsa artık senette sonradan değişiklik ve sahtecilik iddiaları da gündemdedir. TTK m.676, gerçek ve mevcut iki farklı bedel kaydının çatışmasını çözer; sahte müdahaleyi meşrulaştırmaz.
TTK m.676 hangi iki durumu ayrı düzenliyor?
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.676 iki fıkradan oluşur ve iki farklı çelişkiyi çözer. Birinci fıkra, bedelin hem yazıyla hem rakamla gösterilmesi hâlini düzenler. İki gösterim farklıysa yazıyla belirtilen tutar geçerlidir. İkinci fıkra ise bedelin yalnız yazıyla veya yalnız rakamla birden çok kez gösterilip bu kayıtların kendi arasında farklı olmasını düzenler. Bu durumda en düşük tutar geçerli kabul edilir.
Örneğin senedin üst kısmında 80.000 TL, alt kısmında yine rakamla 60.000 TL yazılmış ve metinde yazıyla herhangi bir bedel yer almıyorsa, TTK m.676/2 kapsamında en düşük bedel olan 60.000 TL esas alınır. Aynı şekilde metin içinde iki farklı yerde “elli bin Türk lirası” ve “yetmiş bin Türk lirası” yazılmış, rakamsal tutar bulunmamışsa en düşük yazılı bedel geçerli olur.
Kanun metni için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu incelenebilir. Adalet Bakanlığının kıymetli evrak eğitim materyalinde de yazı-rakam farklılığında yazının, aynı türden birden çok farklı bedelde ise düşük tutarın esas alınacağı açıklanmaktadır.
Senet bedeli farklı yazılmışsa örnekler nasıl çözülür?
Örnek 1: Rakamla 250.000 TL, yazıyla “iki yüz bin Türk lirası” yazılmışsa TTK m.676/1 gereğince 200.000 TL esas alınır. Rakamla yazılan tutarın daha yüksek olması kuralı değiştirmez.
Örnek 2: Rakamla 25.000 TL, yazıyla “otuz beş bin Türk lirası” yazılmışsa bu kez yazıyla belirtilen 35.000 TL esas alınır. Kanun “düşük olan” demediği için yazı-rakam çatışmasında yazının yüksek veya düşük olmasının önemi yoktur.
Örnek 3: Senet üzerinde iki ayrı yerde yalnız rakamla 40.000 TL ve 45.000 TL yazıyorsa, yazıyla bedel yoksa TTK m.676/2 gereğince 40.000 TL geçerlidir.
Örnek 4: Senet metninde yalnız yazıyla “yüz bin Türk lirası” ve başka bir yerde “doksan bin Türk lirası” yazıyorsa, m.676/2 uyarınca 90.000 TL esas alınır.
Örnek 5: Rakam hanesinde 10.000 TL yazarken sıfırların sonradan eklendiği ve tutarın 1.000.000 TL’ye çevrildiği iddia ediliyorsa konu yalnız bedel çatışması değildir. Senet metninde değişiklik ve tahrifat iddiası değerlendirilir. Bu konuda Senet Üzerinde Sonradan Değişiklik Yapılırsa Ne Olur? rehberi incelenebilir.
Senette aynı türden birden fazla farklı bedel yazılmışsa ne olur?
TTK m.676/2’nin amacı, aynı tür gösterimler arasındaki çelişkiyi çözmektir. “Aynı tür” ifadesi yazı-yazı veya rakam-rakam karşılaştırmasını ifade eder. Kanun bu durumda en düşük bedeli geçerli sayar. Böylece belge üzerinde iki farklı rakam veya iki farklı yazılı tutar bulunmasının yaratacağı belirsizlik kanuni bir tamamlayıcı kuralla giderilir.
Burada dikkat edilmesi gereken husus, yazıyla ve rakamla birlikte farklı bedeller bulunması hâlinde doğrudan “en düşük tutar” kuralına gidilmemesidir. Örneğin rakamla 50.000 TL ve yazıyla “yetmiş bin TL” varsa m.676/1 uygulanır ve yazıyla 70.000 TL esas alınır. “En düşük bedel” ancak m.676/2’deki aynı türden birden fazla gösterim çatışmasında uygulanır.
Belgenin hazırlanma aşamasında en güvenli yöntem, bedeli hem rakamla hem yazıyla aynı biçimde yazmak ve boşluk bırakmamaktır. Senedin diğer zorunlu unsurları için Senet Nasıl Doldurulur? 2026 rehberindeki kontrol listesi kullanılabilir.
Bedel sonradan değiştirilmişse TTK 676 yeterli midir?
Hayır. TTK m.676, belgedeki bedel kayıtları arasındaki uyumsuzluğun kanuni çözümünü verir. Senedin imzalanmasından sonra metnin değiştirildiği iddiası ise farklıdır. TTK m.748, poliçe metninde değişiklik yapılması hâlinde değişiklikten sonra imza atanların değişmiş metne, önce imza atanların ise eski metne göre sorumlu olacağını düzenler; bu hüküm bonoya TTK m.778 aracılığıyla uygulanır.
Örneğin senet düzenlenirken rakam ve yazı uyumlu biçimde 20.000 TL iken daha sonra rakam hanesine sıfır eklenmişse yalnız “rakam-yazı farklı, yazı geçerli” demek olayın tüm hukuki boyutunu çözmez. Belgenin kim tarafından, hangi aşamada ve nasıl değiştirildiği önemlidir. İcra takibinde borçlu tahrifat iddiasında bulunabilir; ceza hukuku bakımından sahtecilik şüphesi varsa ayrıca soruşturma konusu doğabilir.
Bu tür uyuşmazlıklarda senedin aslının korunması önemlidir. Fotokopi veya ekran görüntüsü, mürekkep ve fiziksel müdahale incelemesi için yeterli olmayabilir. İcra dosyasındaki senet aslı ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi, iddianın niteliğine göre belirleyici olabilir.
Açık bono sonradan farklı tutarla doldurulmuşsa ne olur?
İmzalı senedin bazı bölümleri boş bırakılarak karşı tarafa verilmiş ve sonradan doldurulmuşsa “açık bono” tartışması doğar. Açık senet verilmesi, boş bırakılan alanların sınırsız ve keyfî biçimde doldurulmasına izin vermez. Taraflar arasında bedelin ne kadar olacağına ilişkin anlaşma varsa tamamlamanın bu anlaşmaya uygun yapılması gerekir.
Bedel hanesi anlaşmaya aykırı doldurulmuşsa, bu iddianın ileri sürülmesi ve ispatı somut taraf ilişkisine göre değerlendirilir. Senet üçüncü kişiye ciro edilmişse üçüncü kişinin senedi iktisap biçimi ve iyiniyet durumu ayrıca önem kazanır. TTK m.676 ise tamamlanmış belgedeki yazı-rakam çatışmasının sonucunu belirler; açık bononun anlaşmaya uygun doldurulup doldurulmadığı sorununu tek başına çözmez.
Bu nedenle özellikle ticari ilişkilerde boş bedelli bono imzalamak yüksek risk taşır. Borcun kaynağı, azami tutar, vade ve tamamlama yetkisi ayrı bir sözleşme veya teslim belgesiyle açıkça kayıt altına alınmalıdır.
İcra takibinde alacaklı hangi senet bedelini talep edebilir?
Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte alacaklı, takip dayanağı bonoya göre asıl alacağını belirtir. Senette yazıyla ve rakamla bedel farklıysa, kambiyo senedinin kanunen geçerli bedeli TTK m.676’ya göre belirlenir. Alacaklının yalnız yüksek olan rakamsal tutarı seçerek takip başlatması, kanuni bedelle uyumsuzluk yaratabilir.
İcra müdürlüğü ve icra mahkemesi, kambiyo senedinin niteliğine ilişkin kanuni şartları takip hukuku çerçevesinde değerlendirir. Borçlu ödeme emri aldıktan sonra İİK m.168 ve devamındaki kısa süreleri dikkate almalıdır. Kambiyo takibinde borca itiraz süresi ve yöntemi genel ilamsız icradan farklıdır.
Takibin aşamaları için Senede Dayalı İcra Takibi Nasıl Başlatılır? ve Kambiyo Takibinde Borca İtiraz Nasıl Yapılır? rehberleri birlikte okunabilir.
Borçlu, yanlış bedelle başlatılan kambiyo takibine nasıl itiraz eder?
Kambiyo senetlerine özgü takipte ödeme emrinin tebliğiyle çok kısa kanuni süreler işlemeye başlar. Borçlu, borcun tamamen veya kısmen bulunmadığını ileri sürüyorsa İİK’nın kambiyo takibine özgü itiraz hükümleri uygulanır. Senedin kambiyo niteliği yoksa, imza kendisine ait değilse veya senet üzerinde tahrifat varsa başvurunun hukuki türü de farklılaşabilir.
Bu nedenle ödeme emri alındığında ilk yapılacak işlem yalnız senet tutarını değil, tebliğ tarihini, senedin aslını, ciro zincirini, vade ve düzenleme tarihini, yazı-rakam bedellerini ve takipte talep edilen ferileri karşılaştırmaktır. Kısmi borca itiraz söz konusuysa kabul edilen ve itiraz edilen tutarın açıkça ayrılması gerekir.
Senedin bedeli üzerinde görünür bir farklılık varsa bunun fotoğrafı ve icra dosyasında bulunan senet aslının örneği gecikmeden temin edilmelidir. Tahrifat iddiası varsa yalnız basit bir “borcum yoktur” beyanı yerine, müdahalenin hangi alanda ve nasıl yapıldığı somutlaştırılmalıdır.
Yazı-rakam farklılığında faiz ve diğer feriler hangi tutardan hesaplanır?
Asıl senet bedeli TTK m.676’ya göre belirlendikten sonra faiz, takip gideri ve diğer feriler geçerli asıl alacak üzerinden hesaplanır. Alacaklının geçersiz yüksek bedeli esas alarak feri alacakları da bu tutara bağlaması, takip toplamını büyütür ve itiraz ihtiyacını doğurur.
Faizin başlangıcı ve oranı ayrıca senedin vadesine, faiz şartına, temerrüt tarihine ve 3095 sayılı Kanun ile ticari iş hükümlerine göre belirlenir. 2026 yılında kanuni faiz sisteminde değişiklik yapıldığı için eski yıllardan alınmış sabit oran tablolarını doğrudan kullanmak doğru değildir. Her takipte ilgili dönem için yürürlükteki oran doğrulanmalıdır.
Bedel farklılığının çözümü faiz başlangıcını kendiliğinden belirlemez. Örneğin 100.000 TL rakamla, 80.000 TL yazıyla belirtilmiş vadeli bir bonoda önce m.676 gereğince asıl bedel belirlenir; sonra senetteki geçerli vade ve faiz rejimi üzerinden feriler hesaplanır.
Senet bedeli için 10 maddelik kontrol listesi
- Bedel rakamla kaç TL yazılmış?
- Bedel yazıyla nasıl ifade edilmiş?
- Yazı ve rakam tam olarak aynı mı?
- Birden fazla rakamsal bedel var mı?
- Birden fazla yazılı bedel var mı?
- Rakam veya yazı üzerinde kazıntı, silinti, ekleme izi var mı?
- Farklı kalem veya mürekkep kullanıldığı görülüyor mu?
- Senet boş imzalanıp sonradan mı doldurulmuş?
- Takip talebinde istenen asıl alacak senetteki kanuni bedelle uyumlu mu?
- İcra ödeme emrinin tebliğ tarihi ve itiraz süresi kaydedildi mi?
Bu kontrol özellikle yüksek tutarlı ticari senetlerde önemlidir. Bedel uyuşmazlığı fark edildiğinde senet aslı korunmalı ve ödeme emri geldiyse kanuni süreler geçirilmeden işlem yapılmalıdır.
Senette bedel hiç yazılmamışsa sonuç farklıdır
TTK m.676 yalnız farklı yazılmış bedelleri çözer. Bono için TTK m.776, belirli bir bedeli kayıtsız ve şartsız ödeme vaadini zorunlu unsur olarak arar. Bedelin hiç belirlenmediği bir belge ile bedelin iki farklı biçimde yazıldığı belge aynı değildir. Kanun, vade veya bazı yer kayıtlarında tamamlayıcı hükümler öngörse de bedelin belirli olması kambiyo senedinin temel unsurudur.
Bu nedenle “bedel hanesi boş ama imza var, sonra istediğimiz tutarı yazarız” yaklaşımı hukuken güvenli değildir. Açık senet ilişkisinde tamamlama anlaşması, temel borç miktarı ve üçüncü kişiye devir ihtimali birlikte değerlendirilmelidir.
Resmî kaynaklar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — özellikle m.676, m.748, m.776-778.
- Adalet Bakanlığı – Türk Ticaret Kanunu metni.
- Adalet Bakanlığı – Kıymetli Evrak Hukuku eğitim materyali.
Sık Sorulan Sorular
Senette yazıyla ve rakamla farklı tutar varsa hangisi geçerli?
TTK m.676/1 uyarınca yazıyla gösterilen bedel geçerlidir. Yazılı tutarın rakamsal tutardan yüksek veya düşük olması bu kuralı değiştirmez.
Rakamla 100.000 TL, yazıyla 10.000 TL yazıyorsa borç ne kadar?
TTK m.676/1’in doğrudan uygulanabildiği durumda yazıyla belirtilen 10.000 TL esas alınır. Sonradan tahrifat iddiası varsa bu ayrıca incelenir.
Senette iki ayrı rakam varsa hangisi geçerli?
Bedel yalnız rakamla birden çok gösterilmiş ve tutarlar farklıysa TTK m.676/2 gereğince en düşük bedel geçerlidir.
Senette iki farklı yazılı bedel varsa hangisi geçerli?
Bedel yalnız yazıyla birden çok kez gösterilmiş ve tutarlar farklıysa yine m.676/2 gereğince en düşük bedel esas alınır.
Rakam hanesine sonradan sıfır eklenmişse ne olur?
Bu durumda yalnız m.676 değil, senet metninde değişiklik ve tahrifat hükümleri de değerlendirilir. Senedin aslının incelenmesi önem taşır.
Yanlış yüksek tutarla icra takibi yapılabilir mi?
Alacaklı takip başlatabilir ancak talep edilen tutar senedin TTK m.676’ya göre geçerli bedelini aşıyorsa borçlu kambiyo takibine özgü kanuni yolları süresinde kullanabilir.
Bedel farklılığı senedi tamamen geçersiz yapar mı?
Yazı-rakam veya aynı türden birden fazla bedel farklılığı tek başına senedi geçersiz yapmaz; TTK m.676 çatışmayı hangi bedelin geçerli sayılacağını belirleyerek çözer.
Senette hiç bedel yoksa TTK 676 uygulanır mı?
Hayır. TTK m.676 mevcut bedeller arasındaki farklılığı çözer. Belirli bir bedelin kayıtsız ve şartsız ödeme vaadi bononun TTK m.776’daki temel unsurudur.
Açık senette bedel sonradan doldurulabilir mi?
Taraflar tamamlama yetkisi vermiş olabilir; ancak doldurma anlaşmanın sınırlarına uygun olmalıdır. Anlaşmaya aykırı doldurma ayrı bir hukuki uyuşmazlık doğurur.
Bedel farklıysa faiz hangi tutardan hesaplanır?
Önce TTK m.676’ya göre geçerli asıl senet bedeli belirlenir. Faiz ve diğer feriler daha sonra bu asıl alacak ile ilgili vade ve faiz hükümlerine göre hesaplanır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
