7595 Sayılı Kanunda MGK Kararından Sonra Yeni Soruşturma Açılması Kurul İznine Bağlı mı? | 2026

7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, yalnız devam eden soruşturma, kovuşturma ve infaz dosyalarını düzenlememiş; belirli tarihten sonra geçmişte işlenmiş suçlar için yeni soruşturma açılması konusunda da özel bir izin mekanizması getirmiştir. Bu mekanizmanın amacı ve kapsamı, Kanunun 3. maddesinin üçüncü fıkrasındaki açık şartlar üzerinden belirlenir.

Uygulamada en önemli ayrım şudur: Bir dosyanın hâlen soruşturma aşamasında bulunması ile MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra geçmiş tarihli fiil hakkında ilk kez yeni bir soruşturma başlatılması aynı hukuki durum değildir. İlk durumda Kanunun erteleme hükümleri; ikinci durumda ise önce Kurul izni şartı gündeme gelir.

• Kurul izninin kanuni dayanağı
• Hangi suçlar için izin gerekir?
• Hangi tarih esas alınır?
• Devam eden dosya ile yeni soruşturma arasındaki fark
• İzin olmadan yapılan işlemlerin hukuki niteliği
• İhbar, delil muhafazası ve soruşturma başlangıcı ayrımı
• Erteleme hükümleriyle bağlantı
• Sık sorulan sorular

Kurul İzninin Kanuni Dayanağı Nedir?

7595 sayılı Kanunun 3. maddesinin üçüncü fıkrası, Kanunun 1. maddesinde öngörülen güvenlik tespiti ve Millî Güvenlik Kurulu kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra, yayım tarihinden önce işlenmiş ve Kanunun kapsamına giren suçlar yönünden yeni soruşturma açılmasını Kurul iznine tabi tutar. Bu hüküm, Cumhuriyet savcısının CMK m.160 uyarınca genel soruşturma yetkisine getirilen özel kanuni bir usul şartıdır.

Ceza muhakemesinde soruşturma şartları, dava şartlarına benzer biçimde belirli suçlarda soruşturmanın başlayabilmesi veya sürdürülebilmesi için aranan özel koşullardır. Şikâyet, izin, talep ve karar gibi kurumlar farklı kanunlarda düzenlenir. 7595 m.3/3 de kendi kapsamındaki geçmiş tarihli suçlar bakımından özel bir izin şartı getirir.

Hangi Suçlar İçin Kurul İzni Gerekir?

İzin şartı Kanunun 1. maddesindeki kapsamla sınırlıdır. Dolayısıyla herhangi bir ceza soruşturması sırf tarih olarak eski diye Kurul iznine bağlanmış değildir. Öncelikle fiilin 7595 sayılı Kanunun kapsamına giren suçlardan biri olması gerekir. Kanunun 1. maddesi; PKK/KCK ile bağlantılı olarak örgüt kurma veya yönetme, üyelik, bilerek ve isteyerek yardım, propaganda, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki belirli fiilleri düzenler.

Kapsam şartı oluşmuyorsa 7595 m.3/3’teki izin mekanizması uygulanmaz; soruşturma genel CMK hükümlerine göre yürütülür. Bu nedenle savcılığın ilk incelemede hem suç tarihini hem de fiilin Kanunun 1. maddesiyle bağlantısını belirlemesi gerekir.

Hangi Tarih Esas Alınır?

Kanun iki ayrı tarih arasında ilişki kurar. Birincisi, Kanunun 1. maddesinde belirtilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihtir. İkincisi, soruşturulacak suçun işlendiği tarihtir. Özel izin şartı, MGK kararının yayımından önce işlenmiş suç hakkında yayım sonrasında yeni soruşturma başlatılması halinde uygulanır.

Bu nedenle 7595 sayılı Kanunun 18 Ağustos 2026’da yayımlanmış olması tek başına izin şartının tarihini belirlemez. Kanun, ayrıca 1. maddede tarif edilen MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasını ölçüt alır. Uygulamada savcılık, ilgili MGK kararının kesin yayım tarihini ve isnat edilen fiilin tarihini dosyada açıkça göstermelidir.

Mevcut Soruşturma ile Yeni Soruşturma Aynı Değildir

MGK kararının yayımından önce açılmış ve hâlen devam eden bir soruşturma, ‘yayım sonrasında yeni soruşturma’ değildir. Böyle bir dosyada 7595 sayılı Kanunun soruşturmanın ertelenmesine ilişkin hükümleri gündeme gelir. Buna karşılık daha önce soruşturma bulunmayan bir fiil hakkında yayım sonrasında ilk defa soruşturma açılacaksa m.3/3’teki Kurul izni kontrol edilir.

Dosya numarasının sonradan değişmesi, savcılıklar arasında yetkisizlik nedeniyle gönderim yapılması veya tefrik kararı verilmesi her durumda otomatik olarak ‘yeni soruşturma’ anlamına gelmez. Hukuki değerlendirmede soruşturmanın maddi fiil ve kişi bakımından ne zaman başlatıldığı, işlem devamlılığı ve önceki dosyayla bağlantı incelenmelidir.

Kurul Hangisidir ve Kimlerden Oluşur?

7595 sayılı Kanunun 7. maddesi, Kanunun uygulanmasını koordine eden özel Kurulu düzenler. Kurul Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlığında; Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanları, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden oluşur. Soruşturma izni bu Kanunda tanımlanan Kurulun görev alanına girer.

Kurulun siyasi veya idari değerlendirmesi hakkında yorum yapmak yerine uygulamada önemli olan, izin şartının kanunla öngörülmüş olması ve savcılık dosyasında izin bulunup bulunmadığının denetlenebilir biçimde ortaya konulmasıdır.

İzin Olmadan Soruşturma Başlatılırsa Ne Olur?

Özel soruşturma şartı bulunduğu halde gerekli izin alınmadan soruşturmanın esaslı işlemlerine geçilmesi usul bakımından hukuka aykırılık tartışması doğurur. Savcılık, izin gerekip gerekmediğini öncelikle belirlemeli; gerekiyorsa Kanunda öngörülen merci kararını almadan soruşturmayı genel usule göre ilerletmemelidir.

Ancak olayın niteliğine göre delilin kaybolmasını önlemek için yapılması zorunlu koruyucu işlemler ile soruşturmanın esasına ilişkin işlemler aynı kategori değildir. Ceza muhakemesinde izin şartının kapsamı yorumlanırken hem özel Kanunun amacı hem de CMK’nın delillerin korunmasına ilişkin hükümleri dikkate alınır. Somut işlemin geçerliliği, ne zaman ve hangi amaçla yapıldığına göre yargısal denetime konu olabilir.

İhbar Gelmesi Soruşturmanın Başladığı Anlamına Gelir mi?

CMK m.158 uyarınca suç ihbarı veya şikâyeti Cumhuriyet başsavcılığına ya da yetkili makamlara yapılabilir. İhbar kaydının alınması, savcılığın fiili öğrendiğini gösterir. Fakat 7595 m.3/3 bakımından önemli olan, Kanun kapsamındaki fiil hakkında ceza soruşturmasının başlatılmasıdır. Savcılık, ihbarı aldıktan sonra önce kapsam ve izin şartını değerlendirebilir.

İhbarın kayıt altına alınması ile şüpheli hakkında ifadeye çağrı, arama, elkoyma veya teknik soruşturma işlemleri yapılması arasında hukuki fark vardır. İzin şartının bulunduğu dosyada bu ayrım özellikle önemlidir.

Kurul İzni ile Soruşturmanın Ertelenmesi Arasındaki İlişki

Kurulun soruşturma açılmasına izin vermesi, kişinin 7595 sayılı Kanunun erteleme rejiminden yararlanamayacağı anlamına gelmez. İzin, soruşturmanın başlayabilmesi için aranan usul şartıdır. Soruşturma başladıktan sonra dosyanın Kanunun 3. maddesindeki 5 veya 10 yıllık erteleme hükümlerine girip girmediği ayrıca değerlendirilir.

Aynı şekilde Kurul izni alınması suçun sabit olduğu veya şüphelinin cezalandırılacağı anlamına gelmez. Ceza sorumluluğu ancak delillerin toplanması, savunma hakkının kullanılması ve yargılama sonucunda belirlenir. İzin, esasa ilişkin mahkûmiyet kararı değildir.

Kasten Öldürme ve Diğer İstisnalar Bakımından Sonuç

7595 m.3’te erteleme rejiminin dışında tutulan suçlar ayrıca düzenlenmiştir. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme ile 1 Haziran 2005 öncesi müebbet/ağırlaştırılmış müebbet cezasını gerektiren suçlar bu istisnaların başındadır. Yeni soruşturma izni ile erteleme istisnası farklı sorulardır.

Bir fiil için önce ‘yeni soruşturma açılabilir mi, Kurul izni gerekir mi?’ sorusu; soruşturma açıldıktan sonra ise ‘7595 ertelemesi uygulanır mı, istisna var mı?’ sorusu cevaplanır. Kasten öldürme istisnası hakkında ayrıntılı rehberimiz, 2005 öncesi istisna hakkında ise özel açıklamamız bulunmaktadır.

İzin Kararının Dosyada Bulunması Neden Önemlidir?

Ceza muhakemesinde işlem şartının varlığı denetlenebilir olmalıdır. Kurul izni gerektiren dosyada iznin tarihi, kapsamı, kişi ve fiille bağlantısı dosya üzerinden anlaşılabilmelidir. Genel veya belirsiz bir yazının somut soruşturmayı kapsayıp kapsamadığı tereddüt yaratıyorsa bu husus savunma tarafından ileri sürülebilir.

İddianame düzenlenmişse mahkeme, CMK m.174 kapsamında iddianamenin iadesi ve soruşturma şartlarının yerine getirilip getirilmediği yönünden ilgili usul eksikliklerini inceler. Kovuşturma şartı ve soruşturma şartı ayrımı somut hükme göre yapılır; 7595’in özel izin düzenlemesi dosyada açık şekilde gösterilmelidir.

Başvuru ve İtiraz Yolları

Kanun kapsamında verilen erteleme kararları için özel iki haftalık itiraz yolları düzenlenmiştir. Kurul izniyle ilgili uyuşmazlık ise soruşturmanın hukuka uygunluğu ve sonraki yargısal işlemler kapsamında ileri sürülebilir. Savunma, gerekli iznin bulunmadığını düşünüyorsa soruşturma dosyasındaki izin belgesinin getirtilmesini, kapsamının açıklanmasını ve hukuka aykırı işlemlerin değerlendirilmesini talep edebilir.

Koruma tedbirleri uygulanmışsa arama, elkoyma, tutuklama veya adli kontrol kararlarına ilişkin kendi CMK itiraz yolları ayrıca kullanılabilir. Bir özel izin eksikliği bulunduğu iddiası, koruma tedbirlerinin kanuni dayanağı ve ölçülülük denetimiyle birlikte ileri sürülebilir.

Uygulamada Kontrol Listesi

Yeni soruşturma açılırken şu noktalar sırayla kontrol edilmelidir: fiil 7595 m.1 kapsamına giriyor mu; suç tarihi nedir; ilgili MGK kararının Resmî Gazete’de yayım tarihi nedir; aynı fiil hakkında daha önce soruşturma var mı; dosya gerçekten yeni mi yoksa önceki soruşturmanın devamı mı; Kurul izni alınmış mı; izin hangi kişi ve fiilleri kapsıyor; sonrasında erteleme veya istisna hükümleri uygulanacak mı?

İddianame düzenlenmiş dosyada iddianamenin kabulü sonrası süreç ile özel soruşturma şartı birlikte değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

7595 kapsamındaki her soruşturma için Kurul izni gerekir mi?

Hayır. Özel izin, MGK kararının Resmî Gazete’de yayımından sonra, yayım tarihinden önce işlenmiş kapsam içi suç hakkında yeni soruşturma başlatılması halinde gündeme gelir.

Kararın yayımlanmasından önce açılmış dosya için yeniden izin gerekir mi?

Kanun m.3/3 yeni soruşturmayı düzenler. Önceden başlamış soruşturmanın devamı ile sonradan ilk kez açılan soruşturma ayrılmalıdır.

İhbar alınması izin yerine geçer mi?

Hayır. İhbar, savcılığın suçu öğrenmesidir; Kanunun aradığı Kurul izni ayrı bir usul şartıdır.

Kurul izni verilmesi mahkûmiyet anlamına gelir mi?

Hayır. İzin yalnız soruşturmanın başlatılmasına ilişkin usul şartıdır; suçun sabit olduğuna ilişkin karar değildir.

İzin alındıktan sonra soruşturma ertelenebilir mi?

Dosyanın 7595 m.3’teki erteleme şartlarına girmesi halinde izin sonrasında erteleme ayrıca değerlendirilebilir.

İstisna suçlarda izin şartı hiç incelenmez mi?

İzin ve erteleme istisnası farklı hukuki aşamalardır. Somut dosyada hem m.3/3 izin şartı hem de diğer fıkralardaki istisnalar ayrı ayrı değerlendirilir.

İzin belgesinin dosyada bulunması gerekir mi?

İşlem şartının yargısal denetimi için iznin varlığı, tarihi ve kapsamı dosya üzerinden doğrulanabilir olmalıdır.

Resmî kanun metni nerede?

TBMM 7595 sayılı Kanun sayfası ve Mevzuat Bilgi Sistemi resmî kaynaklardır.

Sonuç

7595 sayılı Kanun, MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra, yayım tarihinden önce işlenmiş kapsam içi suçlar hakkında yeni soruşturma açılmasını Kurul iznine bağlar. Bu izin şartı devam eden dosyaların erteleme rejiminden farklıdır. Uygulamada suç tarihi, MGK kararının yayım tarihi, önceki soruşturmanın bulunup bulunmadığı ve fiilin 7595 m.1 kapsamına girip girmediği birlikte incelenmelidir.

İzin verilmesi suçun sabit olduğu anlamına gelmez; yalnız soruşturmanın başlamasına ilişkin kanuni usul şartını karşılar. Soruşturma açıldıktan sonra erteleme, istisna, zamanaşımı ve koruma tedbirleri kendi hükümleri çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →