Uygunluk Değerlendirme ve Onaylanmış Kuruluş Nedir? 7223 m.14 | 2026

Uygunluk değerlendirme kuruluşu nedir?

Uygunluk değerlendirme kuruluşu; ürünün, sürecin veya ilgili teknik unsurun belirli şartları karşılayıp karşılamadığını değerlendiren kuruluşları ifade eder. Teknik düzenlemeye göre test, muayene, belgelendirme veya başka uygunluk değerlendirme faaliyetleri yürütülebilir. Her teknik düzenleme aynı değerlendirme yöntemini kullanmaz.

7223 sayılı Kanun’un sistemi, uygunluk değerlendirmesini ürünün hukuka uygun biçimde piyasaya arz edilmesinin araçlarından biri olarak kabul eder. Bu nedenle kuruluşun yaptığı faaliyet teknik düzenlemenin öngördüğü kapsamla sınırlı ve o düzenlemeyle uyumlu olmalıdır.

İmalatçı, piyasaya arz edeceği ürün için hangi değerlendirme yolunun gerekli olduğunu önce teknik düzenlemeden belirlemelidir. Gerekmeyen bir belgenin alınması zorunlu mevzuat sürecinin yerine geçmez; gerekli değerlendirme yapılmadan yalnız ticari nitelikte bir kalite belgesine dayanılması da yeterli değildir.

Onaylanmış kuruluş nedir?

Onaylanmış kuruluş, ilgili teknik mevzuat kapsamında belirli uygunluk değerlendirme görevlerini yürütmek üzere yetkili makam tarafından belirlenen ve öngörülen sistem içinde bildirilen uygunluk değerlendirme kuruluşudur. Bu statü, kuruluşun her ürün ve her teknik düzenleme bakımından sınırsız yetkili olduğu anlamına gelmez.

Bir kuruluşun belirli bir teknik düzenleme ve ürün grubu bakımından kapsamı vardır. Üretici veya ithalatçı kuruluş adını görmekle yetinmemeli; sertifikada belirtilen kapsam ile ürünün tabi olduğu mevzuatı karşılaştırmalıdır.

Onaylanmış kuruluşun rolü, teknik düzenlemenin öngördüğü değerlendirme modülüne göre değişebilir. Bazı sistemlerde kuruluş tip incelemesi yapar; bazılarında üretim kalite sistemini veya son ürün doğrulamasını değerlendirir.

Her ürün için onaylanmış kuruluş gerekir mi?

Hayır. Birçok teknik düzenleme belirli ürünlerde imalatçının kendi iç üretim kontrolüne dayalı uygunluk değerlendirmesine izin verirken, daha yüksek riskli veya özel ürün gruplarında bağımsız kuruluş katılımı öngörebilir. Bu nedenle “CE varsa mutlaka onaylanmış kuruluş vardır” düşüncesi doğru değildir.

Ürün için hangi modülün uygulanacağı ilgili teknik düzenleme ve ürün sınıfına göre belirlenir. Kuruluş katılımının gerekmediği bir üründe sırf sertifika almak için kuruluş kullanılması, kanuni uygunluk sistemini değiştirmez.

Tersine, kuruluş katılımının zorunlu olduğu üründe yalnız imalatçı beyanıyla piyasaya arz yapılması hukuka aykırı olabilir.

Kuruluşun yetki kapsamı neden kontrol edilmelidir?

Bir onaylanmış kuruluşun belirli teknik düzenleme altında yalnız bazı ürün grupları veya bazı uygunluk değerlendirme faaliyetleri için yetkili olması mümkündür. Bu nedenle kuruluş numarası veya logosu tek başına yeterli kontrol değildir.

İmalatçı, kuruluşun ilgili tarihte yetkili olup olmadığını, sertifika kapsamının kendi ürün grubuna uyup uymadığını ve yapılan değerlendirme modülünün teknik düzenlemenin istediği modül olup olmadığını doğrulamalıdır.

İthalatçı da yabancı tedarikçiden gelen sertifikada kuruluşun adı ve numarası bulunduğu için otomatik kabul yapmamalı; belgenin gerçekliği ve kapsamı kontrol edilmelidir.

Sertifikanın ürün modeliyle eşleşmesi

Sertifika, test raporu veya uygunluk değerlendirme belgesi piyasaya arz edilen somut ürünle ilişkilendirilebilir olmalıdır. Model, tip, seri ailesi, imalatçı, üretim tesisi veya teknik özellikler belgede belirtiliyorsa bunlar gerçek ürünle eşleşmelidir.

Aynı marka altında küçük görünen teknik farklılıklar sertifika kapsamını etkileyebilir. Güç, kapasite, güvenlik bileşeni, yazılım veya malzeme değişikliği yeni değerlendirme gerektirebilir.

Başka model adına düzenlenmiş belgenin yalnız ticari benzerlik gerekçesiyle kullanılması, uygunluk değerlendirmesinin amacına aykırıdır.

Uygunluk değerlendirme modülü ne anlama gelir?

Teknik mevzuat, ürünün uygunluğunun hangi yöntemle gösterileceğini belirleyen değerlendirme modülleri kullanabilir. İç üretim kontrolü, tip incelemesi, tipe uygunluk, üretim kalite güvencesi veya ürün doğrulaması gibi farklı yöntemler olabilir.

Hangi modülün uygulanacağı ürünün teknik düzenlemesine göre tespit edilir. Kuruluş yalnız gerekli modüldeki rolünü yerine getirir; başka bir belgelendirme hizmeti zorunlu modülün yerine geçmez.

İşletme teknik dosyada hangi modülün neden seçildiğini ve gerekli kuruluş katılımının nasıl yerine getirildiğini açıkça gösterebilmelidir.

Kuruluşun bağımsızlığı ve teknik yeterliliği

Uygunluk değerlendirme sisteminin güvenilirliği, değerlendirmeyi yapan kuruluşun teknik yeterliliğine, tarafsızlığına ve faaliyetini ilgili mevzuata uygun yürütmesine bağlıdır. Kuruluş değerlendirdiği ürünün ticari başarısından bağımsız teknik karar verebilmelidir.

Personelin yeterliliği, test veya muayene altyapısı, kalite sistemi ve karar süreçleri kuruluşun güvenilirliğinin temel unsurlarıdır. Bu hususlar ilgili akreditasyon, yetkilendirme ve teknik mevzuat sistemi içinde değerlendirilir.

İmalatçı yalnız en hızlı veya en ucuz sertifikayı değil, hukuken gerekli değerlendirmeyi yapmaya yetkili kuruluşu seçmelidir.

Onaylanmış kuruluş numarası ne zaman kullanılır?

CE işaretinin yanında onaylanmış kuruluş kimlik numarasının bulunması her ürün için zorunlu değildir. Numara, ilgili teknik düzenleme ve uygunluk değerlendirme modülü kuruluşun üretim veya ürün uygunluğuna belirli şekilde katılmasını gerektiriyorsa kullanılır.

Kuruluş numarasının yetkisiz biçimde ürüne basılması yanıltıcı uygunluk görünümü oluşturur. Aynı şekilde sertifikayı veren kuruluşun numarası ile ürün üzerindeki numara eşleşmelidir.

İthalatçı ve dağıtıcı açık numara-belge uyumsuzluğunu fark ettiğinde ürün satışa açılmadan önce tedarikçiden açıklama istemelidir.

Yabancı kuruluş belgesi Türkiye’de otomatik geçerli midir?

Hayır. Belgenin geçerliliği ürünün tabi olduğu teknik düzenleme, kuruluşun statüsü, uluslararası veya karşılıklı tanıma sistemi ve belgenin kapsamına göre değerlendirilir. Her yabancı laboratuvar raporu veya özel kalite sertifikası zorunlu uygunluk değerlendirmesinin yerine geçmez.

Özellikle çevrim içi tedarikçilerden alınan “CE certificate” başlıklı belgelerde düzenleyen kuruluşun gerçekten gerekli statüye sahip olup olmadığı kontrol edilmelidir. Test laboratuvarı raporu ile onaylanmış kuruluş sertifikası aynı hukuki belge değildir.

İthalatçı Türkiye’de piyasaya arz ettiği ürün bakımından m.9 kapsamındaki kendi kontrol yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır.

İmalatçı kuruluş seçerken neyi kontrol etmeli?

İlk olarak ürünün teknik düzenlemesi ve gerekli uygunluk değerlendirme modülü belirlenmelidir. Sonra kuruluşun bu teknik düzenleme ve faaliyet kapsamında yetkili olup olmadığı doğrulanmalıdır.

Teklif veya sözleşmede değerlendirilecek ürün modeli, standartlar, modül, test kapsamı, üretim tesisi ve belge çıktıları açıkça yazılmalıdır. Kuruluşun yalnız ticari bir kalite sertifikası sunduğu durum ile zorunlu teknik mevzuat değerlendirmesi birbirinden ayrılmalıdır.

Sertifika düzenlendikten sonra kapsam, tarih, model ve kuruluş numarası teknik dosyayla eşleştirilmelidir.

İthalatçı sertifika doğrulamasını nasıl yapmalı?

İthalatçı yabancı imalatçıdan gelen belgenin kopyasını almakla yetinmemelidir. Belge numarası, düzenleyen kuruluş, ürün modeli, imalatçı adı, teknik düzenleme ve sertifikanın geçerlilik durumu kontrol edilmelidir.

Kuruluşun kamuya açık doğrulama sistemi varsa kullanılmalı; şüpheli belgede kuruluştan teyit alınmalıdır. Belgenin değiştirilmiş veya ürün kapsamı dışında olduğu anlaşılırsa ürün piyasaya arz edilmemelidir.

Doğrulama sonucu ve kullanılan kaynaklar ürün uygunluk dosyasında saklanmalıdır.

İşletmeler için kuruluş ve sertifika kontrol listesi

Ürün sınıflandırması tamamlanmalı ve onaylanmış kuruluş katılımının zorunlu olup olmadığı belirlenmelidir. Zorunluysa kuruluşun teknik düzenleme ve ürün kapsamındaki yetkisi doğrulanmalıdır.

Sertifika ürün modeli, imalatçı, üretim tesisi ve teknik özelliklerle eşleştirilmeli; geçerlilik ve kuruluş numarası kontrol edilmelidir. Tasarım veya kritik bileşen değişikliğinde belgenin kapsamı yeniden değerlendirilmelidir.

İthalatçı ve dağıtıcı açık belge/işaret uyumsuzluğunu satışa geçmeden çözmeli; imalatçı ise bütün belgeleri teknik dosyanın parçası olarak kanuni saklama süresince korumalıdır.

Sonuç olarak 7223 m.14 kapsamında önemli olan “bir sertifikanın bulunması” değil, teknik düzenlemenin gerektirdiği uygunluk değerlendirmesinin yetkili ve yeterli kuruluş tarafından doğru ürün için doğru kapsamda yapılmış olmasıdır.

İlgili içerikler

• CE ve Uygunluk İşareti Hangi Şartlarda Kullanılabilir?
• CE veya Uygunluk İşareti Yanlış Kullanılırsa Ne Olur?
• İthalatçı Piyasaya Arzdan Önce Neleri Kontrol Etmeli?
• Uygunluk değerlendirme ve ürün güvenliği için iletişim

Resmî kaynaklar

• 7223 sayılı Kanun – Resmî Gazete
• Ticaret Bakanlığı – 7223 sayılı Kanun

Sık Sorulan Sorular