Ürünün Gümrükten Geçmesi Mevzuata Uygun Olduğu Anlamına Gelir mi? 7223 m.9 | 2026

Gümrükten geçmek ile piyasaya arz arasındaki fark

Gümrük mevzuatı ürünün ülkeye girişine, beyanına, vergilerine ve dış ticaret tedbirlerine ilişkin bir hukuki çerçeve kurar. Ürün güvenliği mevzuatı ise ürünün Türkiye piyasasında güvenli ve teknik düzenlemeye uygun şekilde sunulmasını düzenler.

Bu iki alan bazı noktalarda kesişebilir; belirli ürünler ithalat aşamasında ürün güvenliği denetimine de tabi olabilir. Ancak gümrük işleminin bitmiş olması ithalatçının 7223 m.9’daki kendi yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

İthalatçı ürün depoya ulaştıktan sonra dahi piyasaya arz öncesi uygunluk dosyasını tamamlamalıdır.

İthalatçının m.9 kontrolü

İthalatçı imalatçının gerekli uygunluk değerlendirmesini yaptığını, teknik dosyanın hazırlanmış olduğunu, gerekli uygunluk işaretleri ve belgelerin bulunduğunu, ürün kimliğinin ve imalatçı bilgilerinin mevcut olduğunu kontrol eder.

Ayrıca kendi adı/ticari unvanı ve ulaşılabilir adresini Kanunun öngördüğü biçimde ürün, ambalaj veya eşlik eden belgede gösterir. Gerekli Türkçe talimat ve güvenlik bilgileri de satıştan önce hazır olmalıdır.

Bu kontroller ürün gümrükten çıktıktan sonra unutulacak formaliteler değildir; piyasaya arz şartlarıdır.

Gümrükte belge görülmüş olması yeterli mi?

Gümrük veya dış ticaret kontrolünde belirli bir belgenin sunulmuş olması, belgenin sonraki denetimde sahte, kapsam dışı veya başka modele ait çıkamayacağı anlamına gelmez. İthalatçı gerçek ürün ile belge arasındaki eşleşmeyi kendi kanuni sorumluluğu kapsamında doğrulamalıdır.

Özellikle model, imalatçı, üretim tesisi ve onaylanmış kuruluş bilgilerinde uyuşmazlık varsa satışa geçilmemelidir.

Belge yalnız ticari bir kalite sertifikasıysa zorunlu uygunluk değerlendirmesinin yerine geçtiği varsayılmamalıdır.

CE işareti sonradan yanlış çıkarsa ne olur?

Ürün üzerinde CE işareti bulunması, uygunluk değerlendirmesinin gerçekten tamamlandığını göstermelidir. Sonradan işaretin teknik dayanağının bulunmadığı veya sertifikanın ürünle eşleşmediği anlaşılırsa ürün uygun hale getirilmeden piyasada tutulmamalıdır.

İthalatçı yeni satışları durdurmalı, imalatçıdan doğru teknik belgeleri istemeli ve etkilenen stokları belirlemelidir. Risk varsa yetkili kuruluş bilgilendirilir.

Ürün kullanıcıya ulaşmışsa risk seviyesine göre çekme veya geri çağırma gündeme gelebilir.

Teknik dosya eksikse satış yapılabilir mi?

İmalatçının teknik dosyayı hazırlama yükümlülüğü vardır; ithalatçı ise dosyanın yetkili kuruluş talebinde sunulabilmesini sağlamalıdır. Zorunlu teknik dosyanın hiç bulunmadığı biliniyorsa ürünün uygunluk değerlendirmesinin gerçekliği ciddi biçimde sorgulanır.

İthalatçı “gümrükten geçti” gerekçesiyle bu eksikliği görmezden gelemez. Belge erişimi ve uygunluk kanıtı satıştan önce güvence altına alınmalıdır.

Teknik dosya bulunamıyorsa yeni piyasaya arz durdurulmalı ve gerekli teknik değerlendirme tamamlanmalıdır.

Ürün etiketi ve ithalatçı bilgisi

Gümrük beyanında ithalatçının adı bulunması ile ürün üzerindeki m.9 kimlik yükümlülüğü aynı şey değildir. Kanunun gerektirdiği ithalatçı adı ve açık adres bilgisi ürün, ambalaj veya eşlik eden belgede uygun biçimde bulunmalıdır.

Ürünün model, parti veya seri bilgisi ile imalatçı kimliği de izlenebilir olmalıdır. Sonradan etiketleme yapılacaksa ürün piyasaya arz edilmeden önce tamamlanmalıdır.

Etiket değişikliği zorunlu uygunluk işaretlerini kapatmamalıdır.

Gümrük sonrası testte uygunsuzluk

Piyasa gözetimi veya şirket içi numune testinde ürün uygunsuz çıkabilir. Bu sonuç, gümrük işleminin tamamlanmış olmasına rağmen düzeltici önlem gerektirir.

Kök neden belirlenmeli ve etkilenmiş seri/partiler satıştan ayrılmalıdır. Ürün teknik olarak düzeltilebiliyorsa uygun hale getirildikten sonra yeniden değerlendirilir.

Ciddi riskte çekme veya geri çağırma süreci uygulanabilir.

Dağıtıcı gümrük belgesine güvenebilir mi?

Dağıtıcı ürünü Türkiye’deki ithalatçıdan almış olsa da m.10 kapsamındaki kendi görünür kontrollerini yapmalıdır. Gümrük giriş belgesi CE işaretinin, imalatçı/ithalatçı bilgilerinin ve gerekli talimatların kontrolü yerine geçmez.

Açık uygunsuzluğu gören dağıtıcı ürünü satışa sunmamalı ve ithalatçıya bildirmelidir.

Tedarik sözleşmesinde uygunluk belgesi sağlanması dağıtıcının kontrolünü kolaylaştırabilir.

Piyasa gözetimi gümrükten sonra yapılabilir mi?

Evet. 7223 m.15 kapsamında piyasa gözetimi ve denetimi ürün piyasadayken yürütülebilir. Yetkili kuruluş belge, işaret, fiziksel ürün ve gerektiğinde test sonuçlarını inceleyebilir.

Ürünün daha önce ithalat kontrolünden geçmiş olması sonraki piyasa denetimini engellemez. Seri üretimde veya taşıma/depolamada sonradan sorun da oluşabilir.

İşletme denetim kayıtlarını gümrük dosyasından ayrı ama bağlantılı tutmalıdır.

İthalat kontrol listesi

Gümrük işlemi tamamlandıktan sonra ürün piyasaya arz edilmeden teknik düzenleme, uygunluk beyanı, sertifika/test, CE veya diğer işaretler, model/seri, imalatçı ve ithalatçı bilgileri ve Türkçe talimat kontrol edilmelidir.

Teknik dosyanın nerede olduğu ve denetimde nasıl temin edileceği belirlenmelidir. Şüpheli belge veya açık etiket uygunsuzluğunda ürün karantinaya alınmalıdır.

Sonuç olarak “gümrükten geçti” cümlesi 7223 bakımından uygunluk belgesi değildir. Piyasaya arz sorumluluğu ithalatçının kendi kanuni kontrolleriyle devam eder.

İlgili içerikler

• İthalatçı Piyasaya Arzdan Önce Neleri Kontrol Etmeli?
• Sahte veya Kapsam Dışı CE Sertifikası
• Piyasa Gözetimi ve Denetimi
• İthalat ve ürün güvenliği için iletişim

Resmî kaynaklar

• 7223 sayılı Kanun – Resmî Gazete
• Ticaret Bakanlığı – Ürün Kuralları

Sık Sorulan Sorular