Kooperatif Genel Kurulunda Bakanlık Temsilcisi Zorunlu mu? 15 Günlük Başvuru | 1163 m.87 (2026)
Kısa ve net cevap: 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.87 uyarınca kooperatif genel kurullarında, Kanun ve ilgili düzenlemelerin öngördüğü hâllerde Bakanlık temsilcisi bulunur. Temsilci görevlendirilmesi için başvurunun toplantı tarihinden en az 15 gün önce ilgili makama yapılması gerekir. Başvuru usulüne uygun ve süresinde yapıldığı hâlde temsilci toplantı saatinde hazır bulunmazsa, Kanunun öngördüğü bekleme süresi ve şartları tamamlandıktan sonra genel kurul temsilcisiz yapılabilir. Uygulamada ilan edilen toplantı saatinden itibaren bir saat beklenmesi ve temsilcinin gelmediğinin tutanak altına alınması önem taşır. Bakanlık temsilcisi ortak değildir; oy kullanmaz, yönetim kurulunun yerine karar vermez ve hukuka aykırı bir genel kurul kararını sırf toplantıda bulunduğu için geçerli hâle getirmez.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.87 ne düzenliyor?
m.87 kooperatif genel kurul toplantılarında Bakanlık temsilcisinin bulunması, görevlendirme talebi ve temsilcinin toplantıya gelmemesi hâlinde izlenecek usulün kanuni temelini oluşturur. Amaç, kooperatif genel kurulunun kamu görevlisi tarafından yönetilmesi değil; toplantının Kanun, anasözleşme ve usul kuralları bakımından gözetilmesidir.
Bakanlık temsilcisi kooperatifin organı değildir. Genel kurul iradesi ortaklara aittir. Temsilci toplantının açılması, hazirun, gündem, seçim ve tutanak sürecindeki usuli hususları izler ve görev alanı içinde gerekli kayıtları tutar.
m.86 Bakanlık gözetiminin genel çerçevesini, m.87 ise genel kuruldaki temsilci mekanizmasını özel olarak düzenler.
Güncel 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden; temsilci başvurusu ve güncel genel kurul uygulamaları Ticaret Bakanlığı Kooperatifçilik sayfalarından kontrol edilmelidir.
Bakanlık temsilcisi her kooperatif genel kurulunda zorunlu mudur?
Temsilci zorunluluğu, 1163 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik/ikincil düzenlemelerdeki istisna ve şartlarla birlikte değerlendirilir. Kooperatif türü, toplantının niteliği ve güncel idari düzenleme önem taşır. Bu nedenle geçmişte temsilci bulunmuş olması sonraki her toplantıda aynı usulün otomatik uygulanacağı anlamına gelmez.
Yönetim kurulu toplantı hazırlığına başladığında önce kooperatif türüne göre görevli Bakanlığı, ardından temsilci zorunluluğunu güncel resmi kaynaktan kontrol etmelidir. Temsilci gereken toplantıda başvuru yapılmaması, toplantı ve sonrasındaki tescil işlemleri bakımından ciddi risk yaratır.
Temsilcinin toplantıya katılmış olması da diğer genel kurul şartlarını ortadan kaldırmaz. Usulsüz çağrı, yanlış gündem, nisap eksikliği veya oy yasağı ihlali temsilci huzurunda yapılmış olsa dahi hukuki uyuşmazlık doğurabilir.
Bakanlık temsilcisi başvurusu ne zaman yapılmalıdır?
m.87’deki temel süre, toplantı tarihinden en az 15 gün önce başvurudur. Bu süre yönetim kurulunun genel kurul takvimini son dakikaya bırakmamasını gerektirir. Toplantı günü belirlenir belirlenmez temsilci başvuru dosyası hazırlanmalıdır.
Süre hesabında ilgili idari makamın güncel başvuru yöntemleri, elektronik sistem veya fiziki evrak teslim koşulları dikkate alınmalıdır. Eksik belgeyle yapılan başvurunun “süresinde başvuru” sayılıp sayılmayacağı tartışma yaratabileceği için dosya tek seferde tamamlanmalıdır.
Toplantı tarihi sonradan değişirse ilk başvurunun yeni tarih için geçerli olup olmadığı ilgili makama yazılı sorulmalı ve gerekiyorsa yeni başvuru yapılmalıdır. Sadece telefonla bilgi vermek yerine kayıtlı başvuru tercih edilmelidir.
Temsilci başvurusunda hangi belgeler hazırlanmalıdır?
Güncel başvuru listesi ilgili Bakanlık/il müdürlüğü uygulamasına göre değişebilmekle birlikte genel kurul çağrı kararı, gündem, toplantı yeri-tarihi, kooperatifin güncel unvanı ve sicil bilgileri, temsilci ücretinin yatırıldığına ilişkin belge gerekiyorsa ödeme dekontu ve yetkili imza/başvuru belgeleri temel dosyada yer alır.
Kooperatif anasözleşmesinin güncel örneği, önceki genel kurul tutanağı, yönetim kurulu/denetçi bilgileri veya ortak sayısı gibi ek belgeler de istenebilir. Yönetim kurulu ilgili makamın güncel kontrol listesini başvuru öncesinde doğrulamalıdır.
Başvuruda toplantı adresi eksiksiz yazılmalıdır. Aynı binada birden fazla salon varsa kat ve salon bilgisi belirtilmelidir. Temsilcinin yanlış adrese gitmesi genel kurulun gecikmesine yol açabilir.
Temsilci toplantıya gelmezse genel kurul yapılabilir mi?
Usulüne uygun ve süresinde temsilci talebi yapılmasına rağmen temsilci ilan edilen saatte hazır bulunmazsa Kanunun öngördüğü bekleme mekanizması uygulanır. Uygulamada toplantı saatinden itibaren bir saat beklenmesi ve temsilcinin gelmediğinin tutanağa yazılması kritik önemdedir.
Bu istisna, hiç başvuru yapmayan kooperatifin “temsilci zaten gelmezdi” diyerek toplantıyı kendiliğinden yapmasına imkân vermez. Ön şart, temsilci talebinin kanuna uygun ve süresinde yapılmış olmasıdır.
Bekleme süresinin başlangıç ve bitiş saati tutanakta açıkça belirtilmelidir. Temsilci gelmemişse toplantının hangi kanuni dayanakla temsilcisiz sürdürüldüğü yazılmalı ve başvuru belgesi toplantı dosyasına eklenmelidir.
Bakanlık temsilcisinin görevleri nelerdir?
Temsilci toplantının Kanun ve anasözleşme hükümlerine uygun yürütülmesini gözetir. Hazirun listesinin, toplantı nisabının, gündem sırasının, seçimlerin ve karar sonuçlarının tutanakla doğru biçimde gösterilmesi görev alanının temel unsurlarıdır.
Temsilci gördüğü açık usulsüzlükleri tutanağa geçirebilir ve gerekli uyarıları yapabilir. Ancak genel kurul başkanlığı görevini otomatik üstlenmez. Toplantı başkanlığı/divan, Kanun ve anasözleşmeye göre genel kurul tarafından oluşturulur.
Temsilci genel kurulun ticari tercihleri hakkında ortaklara “şu kararı alın” talimatı veremez. Görevi hukuki ve usuli gözetimdir; kooperatif adına ekonomik karar almak değildir.
Bakanlık temsilcisi genel kurulda oy kullanabilir mi?
Hayır. Bakanlık temsilcisi kooperatif ortağı sıfatıyla değil kamu görevi nedeniyle toplantıda bulunur. Ortakların oy sayısına dahil edilmez ve organ seçimlerinde oy kullanmaz.
Temsilcinin tutanağı imzalaması, bütün kararların maddi olarak doğru veya hukuka kesin uygun olduğuna dair yargısal karar anlamına gelmez. Genel kurul kararları kanuni şartları taşımalıdır ve gerektiğinde m.53 kapsamındaki iptal yargısına konu olabilir.
Temsilcinin görüşü ile divanın veya ortakların görüşü farklıysa ihtilaf tutanağa açıkça geçirilmelidir. Sonradan sicil veya yargı incelemesinde olay bu kayıtlardan anlaşılır.
Bakanlık temsilcisi ücreti nasıl belirlenir?
Temsilci görevlendirmesinde ödenecek ücret veya harcırahın tutarı dönemsel idari düzenleme ve resmi tarifeye göre değişebilir. Bu nedenle eski genel kurul dosyasındaki tutar yeni toplantı için otomatik olarak kullanılmamalıdır.
Kooperatif, toplantı yılı için ilgili Bakanlığın veya il müdürlüğünün resmi duyurusundaki güncel tutarı kontrol etmeli ve belirtilen hesaba/usule göre ödeme yapmalıdır. İnternetteki eski blog yazısındaki ücret tutarına göre ödeme yapılması eksik başvuruya yol açabilir.
Hafta sonu, tatil günü, mesai dışı saat veya il dışı görevlendirme gibi durumlar güncel tarifede farklı ödeme yaratabilir. Bu ayrıntı başvuru makamından teyit edilmelidir.
Temsilci bulunan genel kurul sonrası hangi işlemler yapılır?
Toplantı tutanağı, hazirun listesi, seçim sonuçları ve temsilcinin imzası/görev notları eksiksiz dosyalanmalıdır. Ticaret siciline tescil edilecek organ değişikliği veya anasözleşme kararı varsa gerekli başvuru gecikmeden yapılır.
KOOPBİS’te genel kurul ve organ bilgileri güncellenir. Yeni yönetim kurulu seçildiyse temsil ve imza kararları alınarak sicile bildirilir. Eski yöneticilerin banka ve dijital erişimleri de yeni duruma göre değiştirilmelidir.
Tutanakta sonradan elle değişiklik yapılmamalıdır. Maddi hata fark edilirse hukuka uygun düzeltme yöntemi kullanılmalı ve temsilci/ilgili makamla koordinasyon sağlanmalıdır.
m.87 genel kurul kontrol listesi
- Kooperatif türüne göre temsilci zorunluluğunu güncel resmi kaynaktan kontrol edin.
- Toplantı tarihini belirledikten sonra başvuruyu en az 15 gün önce yapın.
- Gündem, adres, saat ve kooperatif unvanını başvuruda eksiksiz yazın.
- Güncel temsilci ücretini resmi tarifeden doğrulayın.
- Başvuru ve ödeme belgelerini toplantı dosyasına koyun.
- Toplantı günü temsilci gelmezse kanuni bekleme süresini tamamlayın.
- Bir saatlik bekleme başlangıç ve bitişini tutanağa yazın.
- Hazirun, nisap, oy ve seçim sonuçlarını açık biçimde kaydedin.
- Temsilcinin varlığını diğer genel kurul usul şartlarının yerine geçer saymayın.
- Toplantı sonrası sicil ve KOOPBİS güncellemelerini gecikmeden tamamlayın.
Sık Sorulan Sorular
Bakanlık temsilcisi için kaç gün önce başvuru yapılır?
Toplantı tarihinden en az 15 gün önce başvuru yapılmalıdır.
Temsilci gelmezse toplantı iptal mi olur?
Usulüne uygun başvuru yapılmışsa Kanundaki bekleme şartı tamamlandıktan sonra temsilcisiz toplantı yapılabilen hâller vardır.
Kaç saat beklenir?
Uygulamada m.87 kapsamında ilan edilen toplantı saatinden itibaren bir saatlik bekleme kuralı esas alınır.
Hiç başvuru yapmadan bir saat bekleyip toplantı yapılabilir mi?
Hayır. Temsilcisiz toplantı istisnasının ön şartı süresinde ve usulüne uygun temsilci talebidir.
Temsilci genel kurulda oy kullanır mı?
Hayır. Ortak değildir ve oy hakkı yoktur.
Temsilci yönetim kurulunu seçebilir mi?
Hayır. Organ seçimi ortakların oylarıyla yapılır.
Temsilci ücreti her yıl aynı mıdır?
Hayır. Güncel resmi tarife/duyuru kontrol edilmelidir.
Temsilcinin bulunması usulsüz çağrıyı düzeltir mi?
Hayır. Çağrı, gündem, nisap ve oy kuralları ayrıca geçerli olmalıdır.
Toplantı tutanağını temsilci imzalar mı?
Görev ve ilgili mevzuat çerçevesinde temsilci genel kurul belgelerinde gerekli imza ve kayıt işlemlerini yerine getirir.
Toplantıdan sonra KOOPBİS güncellenir mi?
Evet. Genel kurul ve organ değişiklikleri için ilgili KOOPBİS bildirimleri süresinde yapılmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
