Süreli Yayın Sahibi Kim Olabilir? Tüzel Kişi Temsilcisi Şartları | 5187 m.6 (2026)

Kısa ve net cevap

5187 sayılı Basın Kanunu m.6 uyarınca gerçek kişiler, tüzel kişiler ve kamu kurum ve kuruluşları süreli yayın sahibi olabilir. Yayın sahibi on sekiz yaşından küçük veya kısıtlıysa kanuni temsilcisi; yayın sahibi tüzel kişiyse tüzel kişi tarafından belirlenen temsilci, 5187 m.5’in ikinci fıkrasında sorumlu müdür için aranan şartları taşımak zorundadır. İnternet haber siteleri de süreli yayın kapsamına girdiğinden bu sahiplik ve temsil kuralları internet haber siteleri için de uygulanır.

Hukuki dayanak: 5187 sayılı Basın Kanunu m.6

Basın Kanunu, süreli yayın sahibinin kim olabileceğini 6. maddede açık biçimde düzenler. Hükme göre gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları süreli yayın sahibi olabilir. Düzenleme, basılı gazete ve dergilerle sınırlı değildir. Kanunun tanımlar bölümünde internet haber sitesi de süreli yayın sistemine dahil edildiği için, internet haber sitesi sahipliğinde de aynı m.6 esasları uygulanır.

Kanunun güncel konsolide metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden, değişikliklerin yayımlandığı metinler ise Resmî Gazete üzerinden kontrol edilmelidir. Sorumlu müdürün ayrı kanuni konumu için internet haber sitesinde sorumlu müdür rehberimize bakılabilir.

Yayın sahibi, sorumlu müdür ve eser sahibi aynı kavramlar değildir. Bir şirket internet haber sitesinin sahibi olabilir; şirketin belirlediği gerçek kişi temsilci, Kanunun aradığı koşulları taşır; ayrıca yayın için sorumlu müdür bulunur. Haber veya köşe yazısının eser sahibi ise somut içeriği meydana getiren kişidir. Bu kişilerin görev ve sorumlulukları farklı maddelerde düzenlenir.

Gerçek kişi süreli yayın sahibi olabilir mi?

Evet. 5187 m.6 gerçek kişilerin süreli yayın sahibi olabileceğini açıkça kabul eder. Gerçek kişi adına kurulan yerel bir internet haber sitesi, sektörel haber portalı veya basılı süreli yayın bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak yayın sahibinin gerçek kişi olması, sorumlu müdür zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Yayın sahibi aynı zamanda sorumlu müdür olabilecekse m.5’te aranan şartları da sağlamalıdır; aksi halde ayrı bir sorumlu müdür belirlenmelidir.

Gerçek kişi yayın sahibi bakımından kimlik, adres ve diğer beyanname bilgileri doğru olmalıdır. 5187 m.7 uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına verilen beyannamede sahibin adı ve adresi gösterilir. İnternet haber sitesinde ayrıca m.4’teki görünür iletişim ve künye bilgileri bulunmalıdır. Bu konu için internet haber sitesinde zorunlu iletişim bilgileri yazımız incelenebilir.

Gerçek kişinin marka adı kullanması, hukuki yayın sahibinin kimliğini ortadan kaldırmaz. “X Haber” ticari veya editoryal marka olabilir; ancak yayın sahibinin hukuki kimliği, beyanname ve künye sisteminde açık olmalıdır. Marka ile yayın sahibi arasında belirsizlik oluşturmak, muhataplık ve sorumluluk tartışmalarına neden olabilir.

Şirket veya başka bir tüzel kişi süreli yayın sahibi olabilir mi?

Evet. 5187 m.6 tüzel kişilerin süreli yayın sahibi olabileceğini açıkça düzenler. Anonim şirket, limited şirket, dernek, vakıf veya başka bir tüzel kişilik, kendi hukuki statüsü ve özel mevzuatı elverdiği ölçüde süreli yayın sahibi olabilir. Basın Kanunu açısından önemli olan, tüzel kişi adına gerçek bir temsilcinin belirlenmesi ve bu temsilcinin kanunda aranan şartları taşımasıdır.

Tüzel kişi yayın sahibi olduğunda internet sitesinde yalnız marka adının veya ticaret unvanının yazılması yeterli bir organizasyon değildir. Beyanname bakımından tüzel kişi sahibin kimliği ile temsilcinin kimliği ayrıştırılmalı; görünür künye ve iletişim alanlarında da hukuki muhatap açık olmalıdır. Tüzel kişiliğin ticari unvanının değişmesi veya temsilcisinin değişmesi halinde 5187 m.8’deki değişiklik bildirimi yükümlülüğü ayrıca gündeme gelir.

Tüzel kişi adına temsilci belirlenmesi, yönetim kurulu üyelerinin veya şirket yöneticilerinin Basın Kanunu’ndaki bütün sorumluluklardan otomatik olarak çıktığı anlamına gelmez. Özellikle 5187 m.13’te basın yoluyla doğan maddi ve manevi zararlar bakımından tüzel kişi şirketin yapısına göre yönetim kurulu başkanı veya en üst yöneticinin müteselsil sorumluluğuna ilişkin hükümler bulunur. Bu nedenle temsilci ataması ile hukuki sorumluluk rejimi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kamu kurum ve kuruluşları süreli yayın sahibi olabilir mi?

Evet. Kanun m.6, kamu kurum ve kuruluşlarını da açıkça süreli yayın sahibi olabilecekler arasında sayar. Bakanlık, belediye, üniversite veya başka bir kamu kurumu; görev alanıyla bağlantılı ve ilgili mevzuata uygun bir süreli yayın faaliyeti yürütebilir. Basın Kanunu açısından kamu tüzel kişiliğinin yayın sahibi olması, künye ve sorumlu müdür düzenini ortadan kaldırmaz.

Kamu kurumunun yayın faaliyeti ile kurumun resmî internet sayfasındaki duyuru faaliyeti her zaman aynı hukuki nitelikte değildir. Bir internet alanının 5187 anlamında internet haber sitesi sayılması için m.2’deki tanımdaki şekilde belirli aralıklarla haber veya yorum niteliğinde yazılı, görsel veya işitsel içerik sunmak üzere kurulup işletilmesi gerekir. Kurum içi bilgilendirme sayfası ile düzenli haber sitesi aynı kategoride değerlendirilmeyebilir.

Kamu kurumlarına ait yayınlarda personelin statüsü de ayrıca önem taşır. Basın İş Kanunu m.2 kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memur ve hizmetlileri özel kapsam dışında bırakabilen hükümler içerir. Dolayısıyla yayın sahipliği ile çalışanların iş hukuku statüsü ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

On sekiz yaşından küçük veya kısıtlı kişi yayın sahibi olabilir mi?

5187 m.6, küçük veya kısıtlı kişinin yayın sahibi olmasını mutlak biçimde yasaklamaz; ancak bu durumda kanuni temsilci devreye girer. Hükme göre sahibi küçük veya kısıtlı olan süreli yayınlarda kanuni temsilci, m.5’in ikinci fıkrasında aranan şartları taşımalıdır. Böylece yayın sahipliği ile yayının hukuki temsilinin fiilen yürütülmesi birbirinden ayrılır.

Kanuni temsilcinin kim olduğu medeni hukuk hükümlerine göre belirlenir. Velayet veya vesayet ilişkisi somut olayın niteliğine göre değerlendirilir. Ancak Basın Kanunu bakımından önemli olan, temsilcinin yalnız temsil sıfatına sahip olması değil, ayrıca m.5/2’de sayılan şartları taşımasıdır. Bu şartların beyanname ekindeki belgelerle doğrulanması gerekir.

Küçük kişinin yayın sahibi olarak gösterilmesi, Basın Kanunu’ndaki ceza ve hukuk sorumluluğunu otomatik olarak küçük kişiye yöneltmez. İçeriğin eser sahibi, sorumlu müdür, bağlı olduğu yetkili, yayın sahibi ve temsilci bakımından sorumluluk her somut maddede ayrı biçimde incelenir.

Tüzel kişi temsilcisinde hangi şartlar aranır?

5187 m.6, tüzel kişi yayın sahibinin belirlediği temsilcinin m.5’in ikinci fıkrasındaki şartları taşımasını zorunlu kılar. Buna göre temsilcinin on sekiz yaşını bitirmiş olması, Türkiye’de yerleşim yeri sahibi olup devamlı oturması, en az ortaöğretim veya dengi eğitim kurumundan mezun olması, kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması, kanunda belirtilen mahkûmiyet engelini taşımaması ve Türk vatandaşı değilse karşılıklılık koşulunu sağlaması gerekir.

Bu şartlar yalnız sorumlu müdür için değil, m.6’nın yaptığı açık atıf nedeniyle küçük/kısıtlı yayın sahibinin kanuni temsilcisi ile tüzel kişi yayın sahibinin temsilcisi için de önemlidir. Yayın şirketinin ticaret sicilinde müdürü olan her kişi, Basın Kanunu bakımından otomatik olarak uygun temsilci sayılamaz; kanuni şartların ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Temsilci değişikliği sırasında yeni kişinin bütün şartları yeniden doğrulanmalı; eski temsilcinin adı künye ve beyannameden çıkarılmalı; değişiklik 5187 m.8 uyarınca iki hafta içinde gerekli belgelerle Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmelidir. Böylece ticaret sicili, beyanname ve internet sitesindeki görünür bilgiler arasında tutarlılık sağlanır.

Yayın sahibi ve temsilci beyannamede nasıl gösterilir?

5187 m.7 uyarınca süreli yayın beyannamesi yönetim yerinin bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına verilir. Beyannamede yayının adı ve mahiyeti, hangi aralıklarla yayımlanacağı, yönetim yeri, sahibin ve varsa temsilcisinin adı ve adresi, sorumlu müdürün adı ve adresi, yayının türü ve elektronik tebligat adresi yer alır.

Yayın sahibi küçük veya tüzel kişiyse beyanname temsilci tarafından da imzalanır. Ayrıca m.5 ve m.6’daki şartların varlığını gösteren belgeler beyannameye eklenir. Yayın sahibi tüzel kişi ise kuruluş belgesinin veya ana sözleşme, tüzük ya da vakıf senedinin ilgili örneği de gerekli olabilir. Bu nedenle şirket kurulduktan sonra yalnız alan adı alıp yayın yapmak, Basın Kanunu kayıt düzenini tamamlamış sayılmaz.

Beyanname usulü ayrıca ayrı bir arama niyetidir. Bu yazı yayın sahibinin kim olabileceği ve temsilci koşullarına odaklanmaktadır; Cumhuriyet Başsavcılığına sunulacak beyanname içeriği ve belgeler m.7 kapsamında ayrı olarak ele alınmalıdır. Bu ayrım SEO açısından da aynı hükmün farklı kullanıcı ihtiyaçlarını birbirine karıştırmadan cevaplamayı sağlar.

Yayın sahibi, temsilci ve sorumlu müdür aynı sorumluluğa mı sahiptir?

Hayır. Basın Kanunu farklı aktörlere farklı maddelerde sorumluluk yükler. m.5 sorumlu müdürün şartlarını, m.6 yayın sahibi ve temsilciyi, m.11 basın yoluyla işlenen suçlarda ceza sorumluluğunu, m.13 ise basılmış eser veya internet haber sitesindeki yayın nedeniyle doğan maddi ve manevi zararlardaki hukuki sorumluluğu düzenler.

Örneğin bir haberin eser sahibi belli ve ceza ehliyetine sahipse m.11’deki temel ceza sorumluluğu eser sahibine aittir. Buna karşılık m.13’te süreli yayın nedeniyle doğan maddi veya manevi zarar bakımından eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcinin birlikte sorumluluğu gündeme gelebilir. Şirket yayın sahibi ise şirket yöneticilerine ilişkin özel müteselsil sorumluluk hükümleri de ayrıca incelenir.

Bu sebeple “şirket adına temsilci atadık, bütün sorumluluk temsilciye geçti” sonucu çıkarılamaz. Aynı şekilde sorumlu müdürün bulunması da yayın sahibinin hukuk sorumluluğunu kendiliğinden kaldırmaz. Her uyuşmazlık, ihlalin türü ve Basın Kanunu’ndaki özel madde üzerinden değerlendirilmelidir.

İnternette kişilik hakkı ihlali ve içeriğin kaldırılması bakımından farklı bir prosedür de gündeme gelebilir. Bu alan için internetten içerik kaldırma rehberimize, manevi tazminatın genel ilkeleri için manevi tazminat yazımıza bakılabilir.

SEO ve GEO açısından sahiplik bilgisinin açık olması

Yayın sahibinin hukuki kimliğinin, ticari unvanın, temsilcinin ve sorumlu müdürün açık biçimde gösterilmesi yalnız kanuni uyum bakımından değil, yayıncı güvenilirliği açısından da önemlidir. Arama motorları ve üretken arama sistemleri, bir internet haber sitesinin arkasındaki gerçek veya tüzel kişiyi anlamlandırırken künye, iletişim, yapılandırılmış veri ve şirket bilgilerinin tutarlılığından yararlanabilir.

Organization veya NewsMediaOrganization şemasında belirtilen legalName ve publishingPrinciples gibi alanlar görünür künye bilgileriyle çelişmemelidir. Tüzel kişi temsilcisi değiştiğinde eski kişi bilgileri schema’da tutulmamalıdır. Aksi halde kullanıcıya başka, makineye başka yayıncı kimliği sunulur.

2026 yayın sahibi ve temsilci kontrol listesi

• Yayın sahibi gerçek kişi, tüzel kişi veya kamu kurumu olarak doğru tanımlanmış mı?
• Yayın sahibi küçük veya kısıtlıysa kanuni temsilci açık mı?
• Tüzel kişi yayın sahibinin gerçek kişi temsilcisi belirlenmiş mi?
• Temsilci 18 yaşını tamamlamış mı?
• Türkiye’de yerleşim yeri sahibi ve devamlı oturuyor mu?
• En az ortaöğretim veya dengi eğitim şartını sağlıyor mu?
• Kısıtlılık, kamu hizmetlerinden yasaklılık veya kanundaki mahkûmiyet engeli var mı?
• Yabancıysa karşılıklılık şartı kontrol edilmiş mi?
• Beyanname, ticaret sicili ve görünür künye bilgileri birbiriyle uyumlu mu?
• Temsilci değişiklikleri iki haftalık süre içinde bildirilmiş mi?

Sonuç

5187 sayılı Basın Kanunu m.6’ya göre gerçek kişiler, tüzel kişiler ve kamu kurum ve kuruluşları süreli yayın sahibi olabilir. İnternet haber siteleri de bu sistem içindedir. Yayın sahibi küçük veya kısıtlıysa kanuni temsilcisi; tüzel kişiyse tüzel kişi tarafından belirlenen gerçek kişi temsilci, m.5/2’deki şartları taşımak zorundadır. Yayın sahibi, temsilci ve sorumlu müdür kavramları birbirinden farklıdır ve sorumlulukları Kanunun farklı maddelerinde düzenlenir. Uyumlu bir yayın organizasyonu için ticaret ve temsil kayıtları, Cumhuriyet Başsavcılığı beyannamesi ve internet sitesindeki künye aynı güncel bilgileri göstermelidir.