Gemilerde Balast Tankı Koruyucu Kaplama Zorunluluğu: 500 GT ve 150 m Eşikleri | GTY m.28 (2026)

Balast Tankı Koruyucu Kaplamasının Hukuki Dayanağı Nedir?

Deniz suyu balast tankları, geminin trim ve stabilitesinin yönetilmesinde kullanılan temel hacimlerdendir. Bu tanklar deniz suyuyla tekrar tekrar dolup boşaldığı için metal yüzeyler yoğun korozyon etkisine maruz kalır. Korozyon yalnız boya sorunu değildir; uzun vadede sac kalınlığını ve yapısal elemanların dayanımını etkileyebilir.

Gemilerin Teknik Yönetmeliği m.28, belirli yeni gemilerde koruyucu kaplama temel gereklerini zorunlu kılar. Yönetmeliğin dayanağı 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında Kanunun ilgili hükümleridir. Madde uygulama esaslarını İdareye bırakır; bu nedenle teknik ayrıntılar güncel İdare düzenlemeleri ve uygulanabilir uluslararası/klas kurallarıyla birlikte değerlendirilir.

m.28’in kapsamı iki ayrı gemi grubunu sayar: 500 GT ve üzerindeki tüm yeni gemilerin deniz suyu balast tankları ile tam boyu 150 metre ve üzerindeki yeni dökme yük gemilerinin çift cidar mahalleri. Bu iki eşiğin birbirine karıştırılmaması gerekir.

500 GT Eşiği Hangi Gemiler İçin Uygulanır?

Madde 28’in ilk grubu 500 GT ve üzerindeki tüm yeni gemilerdir. Burada gemi cinsi bakımından yalnız dökme yük gemisi şartı aranmaz. Gemi yeni ve 500 GT veya üzerindeyse deniz suyu balast tanklarında koruyucu kaplama temel gerekleri uygulanır.

500 GT ifadesi gros tonaj değeridir; geminin metre cinsinden boyu veya taşıdığı yük miktarı değildir. Gemi belgelerindeki tonaj değeri esas alınır. Tasarım ve inşa sürecinde geminin hangi tonaj eşiğine girdiği teknik dosyada açıktır ve kaplama planı buna göre hazırlanır.

499 GT ile 500 GT arasında m.28 bakımından sonuç farklıdır. Ancak 500 GT altında kalmak, tank yüzeyinin korunmayacağı veya korozyonun önemsiz olduğu anlamına gelmez. m.28’deki özel zorunluluk dışında geminin yapısal bütünlüğünü korumaya yönelik diğer teknik kurallar devam eder.

Deniz Suyu Balast Tankı Neden Özel Olarak Korunur?

Balast tanklarında deniz suyu, oksijen ve nemin tekrarlı etkisi korozyon için elverişli ortam oluşturur. Tank tamamen dolu olmadığında sıçrama ve hava-su sınırı gibi farklı bölgelerde korozyon hızı değişebilir. Kaynak birleşimleri, köşeler ve erişimi zor yapısal elemanlar bakım açısından özel dikkat gerektirir.

Koruyucu kaplama, metal yüzey ile korozif ortam arasında bariyer oluşturarak sac ve profillerin hizmet ömrünün korunmasına yardım eder. Kaplama sisteminin işlevini sürdürebilmesi için yüzey hazırlığı, uygulama kalınlığı ve katlar arası şartlar üretici ve teknik standarda uygun olmalıdır.

Balast tankında kaplamanın lokal olarak kalkması veya mekanik hasar görmesi küçük görünse de açık metal bölgede korozyon hızlanabilir. Bu nedenle tank içi muayenelerde kaplama bozulması haritalanmalı ve uygun bakım programı oluşturulmalıdır.

150 Metre ve Üzeri Dökme Yük Gemilerinde Ek Kural Nedir?

m.28’in ikinci grubu, tam boyu 150 metre ve üzerindeki yeni dökme yük gemileridir. Bu gemilerde deniz suyu balast tanklarına ilişkin genel 500 GT kuralından bağımsız olarak çift cidar mahallerinde de koruyucu kaplama temel gerekleri uygulanır.

Buradaki uzunluk ölçütü tam boydur. 150 metre sınırı maddede dahil edici biçimde kullanılmıştır; tam boyu tam 150 metre olan yeni dökme yük gemisi de kapsamdadır. Geminin “dökme yük gemisi” cinsi ve yeni gemi niteliği ayrıca bulunmalıdır.

Bu kuralın amacı büyük dökme yük gemilerindeki çift cidar yapıların korozyona karşı korunmasını sistematik hale getirmektir. Çift cidar mahallerinde erişim ve gözle kontrol güç olabilir; kaplama bütünlüğünün inşa aşamasından itibaren doğru kurulması uzun dönem bakım açısından önemlidir.

Çift Cidar Mahallerinde Kaplama Neden Önemlidir?

Çift cidar sistemi dış tekne ile iç yapı arasında boşluk veya tank hacimleri oluşturur. Bu mahaller geminin yapısal sisteminin parçasıdır. Nem, yoğuşma ve deniz suyu ile temas koşulları korozyon riskini artırabilir.

Geniş çift cidar hacminde kaplama kalitesinin tutarlı olması gerekir. Kaynak dikişleri, keskin köşeler, açıklık kenarları ve takviye bağlantıları yüzey hazırlığının daha zor olduğu alanlardır. Kaplama uygulamasının yalnız geniş düz yüzeylerde iyi olması bütün mahallin korunması için yeterli değildir.

İnşa sırasında erişim kolayken yapılan doğru yüzey hazırlığı ve kaplama, gemi hizmete girdikten sonra yapılacak ağır bakım ihtiyacını azaltabilir. Sonraki onarımlarda kapalı mahal giriş güvenliği ve erişim maliyeti de dikkate alınmalıdır.

GTY m.28 Mevcut Gemilere Aynen Uygulanır mı?

Madde metni hem 500 GT ve üzerindeki grup hem de 150 metre üzerindeki dökme yük gemisi grubu için açıkça “yeni gemiler” ifadesini kullanır. Bu nedenle m.28’deki özel kaplama temel gereklerinin doğrudan kapsamı yeni gemilerdir.

Bu durum mevcut gemilerde balast tankı korozyonunun önemsiz olduğu anlamına gelmez. Mevcut gemi, denize elverişlilik, yapısal bütünlük, klas ve uygulanabilir uluslararası kurallar uyarınca emniyetli durumda tutulmalıdır. Tank sacında ileri korozyon tespit edilirse gerekli ölçüm ve onarım yapılır.

Mevcut gemide kapsamlı yapı değişikliği veya tank tadilatı yapılması halinde uygulanacak teknik standartlar proje onayında ayrıca değerlendirilir. Donatanın yalnız geminin inşa tarihine dayanarak yeni yapılan veya yenilenen bölümde teknik gereklilikleri göz ardı etmesi doğru değildir.

Koruyucu Kaplama Sisteminin Temel Amacı Nedir?

Koruyucu kaplamanın temel amacı çelik yüzeyi deniz suyu, nem ve oksijenin doğrudan etkisinden ayırmaktır. Kaplama tek başına yapısal dayanımı artıran sac değildir; korozyon hızını kontrol etmeye yardımcı olan yüzey koruma sistemidir.

Kaplamanın performansı doğru ürün seçimi kadar uygulama kalitesine bağlıdır. Yüzeyde yağ, tuz, pas veya gevşek eski boya kalması yeni kaplamanın yapışmasını zayıflatabilir. Uygun olmayan ortam nemi veya yüzey sıcaklığı da erken bozulmaya yol açabilir.

Tank içi kaplamanın rengi ve yüzey görünümü, sonraki muayenede çatlak veya korozyon belirtilerinin görülmesini kolaylaştıracak şekilde teknik sistemle uyumlu seçilir. Ancak estetik görünüm tek başına uygunluk ölçütü değildir.

Yüzey Hazırlığı Neden Kaplamanın En Kritik Aşamalarındandır?

Yeni inşa veya onarımda kaplama uygulanmadan önce yüzey, kullanılacak sistemin gerektirdiği hazırlık seviyesine getirilmelidir. Kaynak cürufu, keskin kenar, yağ, tuz ve yüzey kontaminasyonu giderilmeden yapılan boya kısa sürede ayrılabilir.

Kaynak bölgeleri ve kenarlar özel dikkat ister. Boya filmi keskin kenarda daha ince kalabileceğinden uygun kenar hazırlığı ve gerektiğinde şerit kat uygulaması teknik sistemin parçası olabilir. Uygulama, kabul edilmiş kaplama prosedürüne göre yapılmalıdır.

Yüzey hazırlığı tamamlandıktan sonra uygulamaya kadar yüzeyin yeniden paslanmasına veya kirlenmesine izin verilmemelidir. Tersane kalite kontrolü hazırlık ile boya başlangıcı arasındaki süreyi ve ortam koşullarını kayda almalıdır.

Kaplama Uygulamasında Hangi Kalite Kayıtları Tutulmalıdır?

Kaplama dosyasında kullanılan ürünlerin üretici ve parti bilgileri, teknik veri sayfaları, yüzey hazırlığı kayıtları, ortam sıcaklığı, yüzey sıcaklığı, bağıl nem ve kat uygulama tarihleri bulunmalıdır. Ölçülen kuru film kalınlığı ve varsa kusur düzeltmeleri de kayda bağlanmalıdır.

Bu kayıtlar yalnız inşa teslimi için değil, yıllar sonra yapılacak bakımın temel verisidir. Hangi tankta hangi ürünün kaç kat uygulandığının bilinmesi lokal tamirde uyumlu sistem seçilmesini kolaylaştırır.

Uygulama kabul edilmeden önce eksik film, akma, kabarcık, gözenek, mekanik hasar veya kaplanmamış bölge olup olmadığı kontrol edilir. Tespit edilen kusurun giderilmesi ve yeniden kontrolü belgelendirilmelidir.

Balast Tankı Kaplaması Hasar Görürse Ne Yapılmalıdır?

Kaplama hasarı görüldüğünde alanın büyüklüğü, altındaki korozyonun derecesi ve yapısal elemanın durumu belirlenmelidir. Yalnız pasın üzerine yeni boya sürmek kalıcı onarım değildir. Gevşek kaplama ve korozyon uygun yöntemle temizlenmelidir.

Sac incelmesi şüphesi varsa kalınlık ölçümü gerekebilir. Kaplama yenilenmesi yapısal incelmeyi geri döndürmez; sac ve takviyeler izin verilen sınırların altına inmişse yapısal onarım ayrıca yapılır.

Lokal onarımda eski ve yeni kaplama sisteminin uyumu değerlendirilmelidir. Kullanılan ürün, uygulama şartları ve onarım alanı bakım kaydına işlenmeli; sonraki muayenede aynı bölge özellikle kontrol edilmelidir.

Sörveyde Balast Tankı Kaplaması Nasıl Değerlendirilir?

Sörveyde tankın erişilebilir yapısal elemanları, kaplama bütünlüğü, korozyon ve deformasyon belirtileri incelenir. Kaplama bozukluğunun yaygınlığı ve yapısal elemanlarda metal kaybı bulunup bulunmadığı teknik değerlendirmeyi belirler.

Tank içi kontrol öncesinde güvenli giriş prosedürü uygulanmalıdır. Muayene bulguları fotoğraf ve raporla kayda alınmalı; gerekli onarım tamamlandıktan sonra kaplama sistemi yeniden uygun hale getirilmelidir.

Denize Elverişlilik Belgesinin geçerliliği geminin teknik şartlarını korumasına bağlıdır. Yıllık sörvey sistemi için Denize Elverişlilik Belgesi rehberimiz incelenebilir.

Balast Tankına Girişte Kapalı Mahal Güvenliği Neden Önemlidir?

Balast tankı kapalı mahal niteliği taşıyabilir. İçeri girişte oksijen yetersizliği veya tehlikeli atmosfer ihtimali değerlendirilmeden personel gönderilmemelidir. Gemi işletmesinin kapalı mahal giriş prosedürü ve uygulanabilir iş güvenliği kuralları eksiksiz uygulanmalıdır.

Havalandırma, atmosfer ölçümü, gözcü, haberleşme ve kurtarma hazırlığı girişten önce sağlanmalıdır. Boya veya solvent kullanılan onarımda ürünün güvenlik bilgi formundaki havalandırma ve kişisel koruyucu donanım şartları ayrıca uygulanır.

Teknik muayene amacı önemli olsa da acil durum dışında güvenlik prosedürü atlanamaz. Tank kaplaması kontrolünün planlı bakım döneminde yapılması, güvenli erişim ve yeterli süre sağlanması açısından tercih edilmelidir.

Kaplama Uygunluğunu Hangi Belgeler Gösterir?

Gemi inşa dosyası, onaylı kaplama planı, ürün teknik belgeleri, tersane uygulama kayıtları, kuru film ölçümleri, kusur ve düzeltme raporları temel teknik kanıtlardır. Sonraki bakım dönemlerinde bunlara tank muayene ve lokal onarım kayıtları eklenir.

Belgenin yalnız gemi işletmesinin merkezinde bulunması yerine sörvey sırasında erişilebilir olması gerekir. Dijital bakım sisteminde kayıt tutuluyorsa ilgili belgeye gemi ve tank bazında ulaşılabilmelidir.

Bir uyuşmazlıkta kaplamanın hangi tarihte ve hangi ürünle yapıldığı, hasarın ne zaman tespit edildiği ve onarımın nasıl gerçekleştirildiği bu kayıtlarla belirlenir. Belgesiz sözlü bakım beyanı teknik kronoloji kurmak için yetersiz kalabilir.

Tank veya Çift Cidar Tadilatı Kaplamayı Nasıl Etkiler?

Balast tankında yeni takviye, boru geçişi veya sac yenilemesi yapıldığında kaynak ısısı ve mekanik işlem çevredeki kaplamayı bozabilir. Tadilat tamamlandıktan sonra çıplak ve hasarlı yüzeyler onaylı kaplama sistemiyle yeniden korunmalıdır.

Yeni çelik parçanın yüzey hazırlığı, mevcut tankın bakım koşullarıyla uyumlu biçimde yapılmalıdır. Kaynak sıçrantısı, keskin kenar ve cüruf temizlenmeden lokal boya uygulanmamalıdır.

Tadilatın konumu ve kullanılan yeni malzeme bakım/onarım planına işlenmeli; kaplama onarımı da aynı iş paketinin parçası olarak belgelenmelidir. Böylece yapısal onarım ile korozyon koruması birbirinden kopmaz.

Mersin’de Gemi İşletmeleri Bakımından Pratik Uygulama

Mersin’de yoğun çalışan yük gemilerinde balast operasyonları liman ve sefer planının günlük parçası olabilir. Tank dolum-boşaltım sıklığı, korozyon kontrolü ihtiyacını ortadan kaldırmaz; bakım planı geminin teknik şartlarına göre düzenli sürdürülmelidir.

Havuz veya tersane döneminde balast tankı muayenesi karina, deniz suyu bağlantıları ve diğer sualtı ekipmanının bakımıyla birlikte planlanabilir. Deniz suyu bağlantıları hakkında GTY m.21 rehberimiz bağlantılı kaynaktır.

Yeni kaplama veya lokal onarım sonrası teknik kayıtların donatana teslimi sözleşmede açıkça istenmelidir. Geminin liman çıkışında ağır yapısal uygunsuzluk bulunması halinde genel süreç için Liman Çıkış Belgesi rehberi incelenebilir.

Karina kaplama sistemlerinde kalay içerikli zararlı organik ürün yasağı ise ayrı bir hükümdür. Bu konu için GTY m.27 antifouling boya yasağı yazımız incelenebilir.

Yeni Gemi Tesliminde Kaplama Kabulü Nasıl Yapılmalıdır?

Yeni gemi tesliminde balast tankı veya çift cidar kaplaması yalnız görünüşe bakılarak kabul edilmemelidir. Onaylı kaplama planı, kullanılan ürünlerin parti bilgileri, yüzey hazırlığı kayıtları, kuru film kalınlığı ölçümleri ve varsa kusur düzeltme raporları teslim dosyasında karşılaştırılmalıdır. Eksik veya açık kalan alanlar gemi hizmete girmeden tamamlanmalıdır.

Kaplama üreticisi veya tersanenin garanti şartları varsa başlangıç ve bitiş tarihleri bakım sistemine işlenmelidir. Erken kabarma, ayrılma veya yaygın korozyon görüldüğünde olayın fotoğrafları ve tank konumu kayda alınarak teknik inceleme yapılmalıdır. Garanti takibi, geminin yapısal emniyet için gerekli onarımı geciktirme gerekçesi olamaz.

Teslimden sonra ilk tank muayenesinde başlangıç durumuyla karşılaştırma yapılabilmesi için referans fotoğrafları ve tank krokileri saklanmalıdır. Böylece belirli bir bölgedeki kaplama bozulmasının ilerleyip ilerlemediği sonraki sörveylerde somut biçimde izlenebilir.

Sık Sorulan Sorular

500 GT gemide balast tankı kaplaması zorunlu mu?

Gemi yeni ve 500 GT veya üzerindeyse m.28 kapsamındaki koruyucu kaplama temel gerekleri uygulanır.

499 GT yeni gemi m.28’in ilk grubunda mı?

Hayır. İlk eşik 500 GT ve üzeridir.

150 metre yeni dökme yük gemisinin çift cidarı kapsama girer mi?

Evet. m.28 tam boyu 150 metre ve üzerindeki yeni dökme yük gemilerini kapsar.

149 metre dökme yük gemisi ikinci eşikte midir?

Hayır. İkinci özel eşik 150 metre ve üzeridir.

m.28 mevcut gemiler için de aynı ifadeyi kullanıyor mu?

Hayır. Madde açıkça yeni gemileri düzenler.

Koruyucu kaplama yapısal korozyon onarımının yerine geçer mi?

Hayır. Sac incelmesi varsa yapısal onarım ayrıca yapılmalıdır.

Kaplama kayıtları saklanmalı mı?

Evet. Ürün, yüzey hazırlığı, uygulama ve onarım kayıtları teknik izlenebilirlik için saklanmalıdır.

Balast tankına kontrol için doğrudan girilebilir mi?

Hayır. Kapalı mahal giriş güvenliği ve atmosfer kontrolü uygulanmalıdır.

Tadilat sonrası boya yeniden yapılmalı mı?

Kaynak veya sac değişimiyle hasar gören çıplak yüzeyler uygun kaplama sistemiyle yeniden korunmalıdır.

Uygulama esaslarını kim belirler?

GTY m.28 uygulama esaslarının İdare tarafından belirleneceğini düzenler.