İhracatçı Birliği Olağanüstü Genel Kurulu Nasıl Çağrılır? Üçte Bir ve 60 Gün Kuralı | 2026
Kısa ve net cevap: İhracatçı Birlikleri Yönetmeliğinin 8/7. maddesine göre ihracatçı birliği genel kurulu iki yolla olağanüstü toplantıya çağrılabilir: yönetim kurulunun kendi çağrısıyla veya genel kurula katılma hakkına sahip birlik üyelerinin en az üçte birinin yazılı isteği üzerine. Üyelerin üçte bir talebi halinde yönetim kurulu, toplantının 60 gün içinde yapılmasını teminen olağanüstü genel kurulu çağırmak zorundadır. Olağanüstü toplantı çağrısında da Yönetmelik m.10’daki ilan.gov.tr, birlik internet sitesi, e-posta, en az 25 günlük çağrı, gündem ve ikinci toplantı bilgileri uygulanır. Yönetim kurulu çağrıyı mevzuattaki süre içinde yapmazsa genel sekreterlik devreye girer.
Olağanüstü Genel Kurul Hangi Maddede Düzenlenmiştir?
5910 sayılı Kanun m.5/3 genel kurulun yönetim kurulunun çağrısı veya genel kurula katılma hakkına sahip üyelerin en az üçte birinin yazılı talebi üzerine olağanüstü toplanabileceğini düzenler. Yönetmelik m.8/7 aynı sistemi ayrıntılandırır ve üye talebi üzerine toplantının 60 gün içinde yapılmasını sağlayacak çağrı zorunluluğunu açıkça belirler.
Olağanüstü genel kurul, olağan genel kurulun yerine geçen yıllık toplantı değildir. Belirli ve gecikmesi sakıncalı gündem maddelerinin olağan genel kurul takvimi beklenmeden görüşülmesini sağlar.
Güncel mevzuat 5910 sayılı Kanun ve İhracatçı Birlikleri Yönetmeliği üzerinden kontrol edilmelidir.
Olağanüstü Genel Kurul Hangi İki Yolla Çağrılır?
Birinci yol yönetim kurulunun kendi kararıyla olağanüstü genel kurul çağrısı yapmasıdır. Yönetim kurulu, birliğin faaliyetini etkileyen önemli konuda genel kurul kararına ihtiyaç duyduğunda yıllık Nisan toplantısını beklemeden çağrı yapabilir.
İkinci yol, genel kurula katılma hakkına sahip üyelerin en az üçte birinin yazılı talebidir. Bu yol üyelerin yönetim kurulunun iradesinden bağımsız biçimde genel kurul mekanizmasını harekete geçirebilmesini sağlar.
Üçte bir talep yönetim kuruluna sunulduktan sonra kurulun talebi görmezden gelme serbestisi yoktur; Yönetmelik toplantının 60 gün içinde yapılmasını teminen çağrı yükümlülüğü getirir.
Üçte Bir Hesabı Hangi Üyelere Göre Yapılır?
Kanun ve Yönetmelik “genel kurula katılma hakkını haiz birlik üyeleri”nin en az üçte birini esas alır. Bu nedenle payda, birliğin tüm kayıtlı üye sayısı değil, olağanüstü genel kurul bakımından katılım hakkına sahip üyelerin sayısıdır.
Katılım hakkı Yönetmelik m.8’deki üyelik, yükümlülük, ihracat performansı ve diğer kriterlere göre belirlenir. Askıdaki veya genel kurul katılım şartlarını taşımayan üyenin talep nisabında nasıl değerlendirileceği bu hak statüsüne göre incelenir.
Genel kurula katılım kriterleri 20.000 dolar ve milyonda bir şartı rehberinde ayrıntılıdır.
Üçte Bir Talep Yazılı Olmak Zorunda mı?
Evet. Kanun ve Yönetmelik üyelerin “yazılı isteği”ni arar. Sözlü toplantı talebi, sosyal medya kampanyası veya e-posta tartışması tek başına mevzuattaki yazılı talep şartını karşılamaz.
Talepte olağanüstü genel kurulun yapılmasının istendiği, önerilen gündem maddeleri, talep sahibi üyelerin unvanları ve yetkili imzaları açık biçimde yer almalıdır. Tüzel kişi üyeler bakımından talebi imzalayan kişinin şirketi temsil yetkisi bulunmalıdır.
Başvurunun genel sekreterlik veya yönetim kuruluna ulaştığını gösteren evrak kayıt numarası alınması, üçte bir nisabının hangi tarihte tamamlandığını ve 60 günlük sürenin başlangıcını ispat açısından önemlidir.
60 Günlük Süre Nasıl Uygulanır?
Yönetmelik m.8/7, üçte bir yazılı talep üzerine yönetim kurulunun olağanüstü genel kurulu “altmış gün içerisinde toplantının yapılmasını teminen” çağıracağını söyler. Bu ifade yalnız 60 gün içinde çağrı ilanı vermeyi değil, toplantının bu süre içinde yapılmasını sağlayacak takvimin kurulmasını gerektirir.
Çağrının ayrıca toplantı tarihinden en az 25 gün önce yapılması gerektiği için yönetim kurulu süreleri birlikte planlamalıdır. Üye talebinin 50. gününde ilk kez çağrı yapıp toplantıyı 75. güne koymak, m.8/7’deki 60 gün içinde toplantının yapılması amacına uygun değildir.
Bu nedenle geçerli üçte bir talep alındığında yönetim kurulu hızla toplantı tarihi, gündem ve çağrı işlemlerini karara bağlamalıdır.
Yönetim Kurulu Çağrı Yapmazsa Ne Olur?
Yönetmelik m.10/2 olağanüstü genel kurul çağrısının ilgili süre içinde yönetim kurulunca yapılmaması halinde, sürenin dolmasını takip eden yedi gün içinde çağrının genel sekreterlik tarafından yapılacağını düzenler. Böylece yönetim kurulunun hareketsizliği üyelerin kanuni olağanüstü toplantı hakkını tamamen etkisiz hale getiremez.
Genel sekreterlik çağrı görevini devraldığında da toplantı ilanı, gündem, yer, tarih, ikinci toplantı ve katılım şartlarına ilişkin m.10 hükümleri uygulanır.
Olağanüstü Genel Kurulda 25 Günlük Çağrı Kuralı Var mı?
Evet. Yönetmelik m.10/2, kuruluş, olağan ve olağanüstü genel kurul çağrılarını birlikte düzenler. Çağrı toplantı tarihinden en az 25 gün önce gündemle birlikte yapılır.
Çağrı ilan.gov.tr’de yayımlanır, birlik internet sitesinde duyurulur ve üyelere elektronik posta gönderilir. Gerekli görülürse mektup veya faks ek bildirim olarak kullanılabilir. Çağrı metni aynı anda TİM’e ve Ticaret Bakanlığına iletilir.
Olağan genel kurul çağrısının ayrıntılı usulü Nisan ayı ve 25 günlük çağrı yazısında da açıklanmıştır.
Olağanüstü Genel Kurulda Hangi Konular Görüşülebilir?
Olağanüstü genel kurul, çağrının gündeminde gösterilen ihtiyaç üzerine toplanır. Genel kurul gündeminde olmayan konuların görüşülmesi kural olarak mümkün değildir; Yönetmelik m.11’de gündeme ekleme için yönetim kurulunun önerisi veya toplantıya katılan üyelerin en az üçte birinin yazılı önerisi gibi özel yol düzenlenmiştir.
Olağanüstü toplantının sebebi yönetim kurulu seçimi, bütçe değişikliği, önemli kurumsal karar veya genel kurul yetkisindeki başka konu olabilir. Ancak gündemin Kanun m.5 ve Yönetmelik m.9’daki genel kurul yetkileriyle bağlantılı olması gerekir.
Üçte Bir Talepte Gündem Belirtilmek Zorunda mı?
Mevzuatta yazılı talep şartı açık olmakla birlikte olağanüstü genel kurulun hangi amaçla istendiğinin belirtilmesi toplantının gündeminin hazırlanması için zorunlu pratik unsurdur. “Olağanüstü toplantı istiyoruz” şeklinde konusu belirsiz talep, çağrı metninde gündem gösterme zorunluluğuyla bağdaşmaz.
Bu nedenle üyeler talep dilekçesinde görüşülmesini istedikleri maddeleri somut, karara elverişli ve genel kurulun yetki alanına uygun biçimde yazmalıdır.
Olağanüstü Genel Kurulda Seçim Yapılabilir mi?
Gündem ve mevzuat şartları uygunsa olağanüstü genel kurulda seçim yapılması mümkündür; seçim yapılacak toplantı “seçimli genel kurul” niteliği kazanır ve seçim kuruluna ilişkin özel hükümler uygulanır. Üyelerin cari borçlarını ilk toplantı tarihinden en az 17 gün önce ödeme şartı da bu durumda önem kazanır.
Seçimsiz olağanüstü genel kurulda ise m.8/5 uyarınca cari yıl borçlarının en az 3 gün önce ödenmesi gerekir. Borç süreleri 17 gün ve 3 gün kuralı yazısında ele alınmıştır.
Toplantı Talebini Kaç Üye İmzalamalı?
Sayı sabit değildir; genel kurula katılma hakkını haiz güncel üye sayısının en az üçte biri hesaplanır. Kesirli sonucun yukarı yuvarlanması, asgari nisabın altında kalmamak için güvenli yaklaşımdır. Örneğin 100 katılım hakkı sahibi üye varsa en az 34 imza gerekir.
Her imzanın hangi üye adına atıldığı ve imzalayanın tüzel kişi üyeyi temsil yetkisi kontrol edilmelidir. Yetkisiz kişinin imzası nisap hesabında sorun çıkarabilir.
Yönetim Kurulu Talebi Reddedebilir mi?
Üçte bir nisabı ve yazılı talep şartı gerçekten sağlanmışsa Yönetmeliğin emredici toplantı çağrısı düzeni vardır. Yönetim kurulunun gündemi siyasi veya ticari olarak uygun bulmaması tek başına mevzuattaki çağrı yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Talebin nisabı sağlamadığı, imzaların yetkisiz olduğu veya gündemin genel kurulun yetki alanı dışında kaldığı iddia ediliyorsa bu hukuki gerekçeler somut belgelerle değerlendirilmelidir.
Olağanüstü Genel Kurulda Vekâleten Katılım Olur mu?
Hayır. Vekâleten katılım yasağı olağan ve olağanüstü genel kurul ayrımı yapmaz. Gerçek kişi üye bizzat, tüzel kişi üye ise yetkili gerçek kişi temsilcisi aracılığıyla katılır.
Vekâlet ve tüzel kişi temsili ayrımı vekâleten katılım yasağı yazısında açıklanmıştır.
Sık Sorulan Sorular
1. Olağanüstü genel kurulu kim çağırabilir?
Yönetim kurulu kendiliğinden çağırabilir; ayrıca katılım hakkı sahibi üyelerin en az üçte birinin yazılı talebi üzerine çağrı zorunludur.
2. Üye talebi sözlü olabilir mi?
Hayır. Kanun ve Yönetmelik yazılı istek arar.
3. Toplantı kaç gün içinde yapılmalı?
Üçte bir yazılı talep üzerine toplantının 60 gün içinde yapılmasını sağlayacak çağrı yapılmalıdır.
4. Çağrı kaç gün önce ilan edilir?
Toplantı tarihinden en az 25 gün önce.
5. Yönetim kurulu çağrı yapmazsa ne olur?
Yönetmelik m.10/2’deki şartlarla genel sekreterlik çağrı görevini üstlenir.
6. Olağanüstü genel kurulda seçim yapılabilir mi?
Gündem ve seçim usulleri sağlanıyorsa yapılabilir.
7. Seçimli olağanüstü genel kurulda borç kaç gün önce ödenir?
İlk toplantı tarihinden en az 17 gün önce.
8. Seçimsiz toplantıda süre kaç gün?
Cari borçlar en az 3 gün önce ödenir.
9. Vekâleten katılım mümkün mü?
Hayır. Genel vekâlet yasağı olağanüstü toplantıda da uygulanır.
10. Üçte bir hesabı tüm kayıtlara mı göre?
Metin genel kurula katılma hakkını haiz üyelerin en az üçte birini esas alır.
Resmî Kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
