Üretici Birliği Yönetim Kurulu Kaç Kişi ve Kaç Yıl? 5–7 Üye, 4 Yıl | 5200 m.8 (2026)

Üretici birliği yönetim kurulunun kanuni dayanağı nedir?

5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu m.6, birliğin organları arasında genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulunu sayar. m.8 ise yönetim kurulunun oluşumunu, görev süresini ve temel sorumluluk çerçevesini düzenler. Yönetim kurulu birliğin yürütme ve temsil organıdır; genel kurul kararlarını uygular, birliğin günlük işlerini yürütür ve Kanun ile tüzüğün verdiği yetkiler içinde işlem yapar.

Yönetim kurulunun kaç kişiden oluşacağı ve ne kadar süre görev yapacağı tüzükle serbestçe sınırsız belirlenemez. 5200 m.8 bu iki konuda açık alt-üst sınır ve görev süresi getirir.

Yönetim kurulu kaç üyeden oluşur?

Kanuna göre yönetim kurulu 5 ila 7 üyeden oluşur. Birliğin tüzüğü bu aralık içinde somut sayıyı belirler. Beş, altı veya yedi kişilik yönetim kurulu mümkündür; dört kişilik veya sekiz kişilik yönetim kurulu 5200 m.8’e uygun değildir.

Üye sayısı belirlenirken birliğin büyüklüğü, faaliyet alanı ve iş yükü dikkate alınabilir; ancak genel kurul veya tüzük kanuni sınırın dışına çıkamaz. Yönetim kurulu üyelikleri boşaldığında kurulun Kanun ve tüzükteki çalışabilirliğinin korunması için yedek üyelik ve tamamlama usulü uygulanmalıdır.

Yönetim kurulunun görev süresi kaç yıldır?

5200 m.8 yönetim kurulu üyelerinin dört yıl için seçilmesini öngörür. Bu süre genel kurulun olağan seçim döneminin temelidir. Tüzükle “her yıl seçim” veya “altı yıllık yönetim” düzeni kurularak Kanundaki dört yıllık süre değiştirilemez.

Dört yıllık görev süresi, yönetim kurulunun dört yıl boyunca hiçbir şekilde değiştirilemeyeceği anlamına gelmez. İstifa, üyeliğin sona ermesi, hukuki engel veya genel kurulun yetkisi çerçevesindeki görevden alma gibi durumlar ayrıca değerlendirilir.

Yönetim kurulu üyelerini kim seçer?

Yönetim kurulu genel kurul tarafından seçilir. Adaylık, oy kullanma, seçim, yedek üyeler ve sonuç tutanağı Kanun, ilgili yönetmelik ve birlik tüzüğüne uygun yürütülmelidir. Genel kurulun usulsüz çağrılması veya oy kullanma hakkı olmayan kişilerin seçime katılması yönetim kurulunun meşruiyetini etkileyebilir.

Genel kurul toplantı nisabı hakkında Üretici Birliği Genel Kurulu İlk ve İkinci Toplantı Nisabı rehberi incelenebilir.

Yönetim kurulu başkanı nasıl belirlenir?

Yönetim kurulu üyeleri genel kurulca seçildikten sonra kurulun kendi görev dağılımı tüzük ve mevzuat çerçevesinde yapılır. Başkan, başkan yardımcısı veya diğer görevler yönetim kurulu içinde belirlenebilir. Bu görev dağılımı tutanakla kayıt altına alınmalı ve temsil/imza yetkileri açıkça gösterilmelidir.

Başkanlık sıfatı, yönetim kurulu üyeliğinden ayrı bir görevdir. Bir kişi yönetim kurulu üyesi seçilmiş olsa bile başkanlığın kimde olduğu kurulun geçerli görev dağılımı kararından anlaşılmalıdır.

Aynı kişi kaç dönem üst üste başkan olabilir?

5200 m.8, yönetim kurulu başkanlığı bakımından özel sınırlama getirir. Aynı kişi üst üste iki dönem yönetim kurulu başkanı olarak görev yapmışsa, bir seçim dönemi geçmeden yeniden başkan seçilemez. Bu kural yönetimde sürekli aynı başkanın kesintisiz kalmasını sınırlandırır.

Hüküm başkanlık görevine ilişkindir. Kişinin bir seçim döneminden sonra yeniden başkanlığa aday olup olamayacağı, kanundaki bekleme şartı ve tüzük birlikte değerlendirilir.

İki dönem kuralı yönetim kurulu üyeliğini de yasaklar mı?

Kanundaki açık sınırlama yönetim kurulu başkanlığı bakımındandır. Bu nedenle üst üste iki dönem başkanlık yapmış kişinin bir sonraki dönem yönetim kurulunda başka sıfatla bulunup bulunamayacağı, hükmün lafzı, tüzük ve varsa ilgili uygulama düzenlemeleri üzerinden değerlendirilir. Başkanlık yasağı ile kurul üyeliği yasağı aynı kavram değildir.

Birlik tüzüğünde Kanuna uygun ek şartlar bulunuyorsa bunlar da seçim öncesinde kontrol edilmelidir.

Yönetim kurulu üyeliği boşalırsa ne olur?

İstifa, ölüm, üyeliğin sona ermesi, görev engeli veya başka nedenle yönetim kurulu üyeliği boşalabilir. Bu durumda tüzük ve seçimde belirlenen yedek üyelik sistemi işletilir. Kurulun üye sayısı Kanunun ve tüzüğün öngördüğü çalışabilir sayının altına düşürülmemelidir.

Boşalan üyeliğe yedek çağrılması veya yeni seçim gerekip gerekmediği, mevcut üye ve yedek sayısına göre belirlenir. Değişiklik Bakanlığın ilgili kayıtlarına süresinde bildirilmelidir.

Yedek yönetim kurulu üyeleri neden seçilir?

Yedek üyeler, görev süresi içinde asıl üyelikte boşalma olması hâlinde yönetim organının devamlılığını sağlar. Yedeklerin seçim sırası ve göreve çağrılma usulü tüzük ve genel kurul seçim sonucunda açıkça belirlenmelidir.

Yedek üye göreve çağrıldığında bu durum yönetim kurulu kararı ve gerekli bildirimlerle belgelenmelidir. Fiilen toplantılara katılan ancak resmi olarak asıl üyeliğe geçmemiş kişinin oy kullanması kararların geçerliliğini tartışmalı hâle getirebilir.

Yönetim kurulu nasıl toplanır ve karar alır?

Toplantı sıklığı, çağrı, toplantı ve karar yeter sayıları tüzük ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre yürütülür. Yönetim kurulu kararları karar defterine tarih ve sıra numarasıyla yazılmalı, katılan üyeler ve oy durumu gösterilmelidir.

Kurul üyelerinin kişisel mesajlaşma grubunda görüş birliğine varması tek başına resmi yönetim kurulu kararı yerine geçmez. Birliğin üçüncü kişilerle ilişkisini etkileyen işlemler için usulüne uygun karar gerekir.

Birliği kim temsil eder?

Birliğin temsili yönetim kurulu ve tüzükteki temsil/imza düzeni üzerinden yürütülür. Başkan tek başına her konuda sınırsız işlem yetkisine sahip kabul edilemez. Hangi işlemin yönetim kurulu kararı, genel kurul onayı veya çift imza gerektirdiği tüzükten kontrol edilmelidir.

Banka hesabı, taşınır/taşınmaz işlem, personel sözleşmesi, kredi, ürün pazarlama sözleşmesi ve yüksek tutarlı alım gibi işlemlerde temsil yetkisinin kapsamı özellikle incelenmelidir.

Yönetim kurulu genel kurul kararlarına uymak zorunda mı?

Evet. Yönetim kurulu genel kurulun Kanuna ve tüzüğe uygun kararlarını uygulayan yürütme organıdır. Genel kurulun yetkisinde olan bir konuda yönetim kurulunun ters yönde işlem yapması yetki sorunu doğurur.

Buna karşılık genel kurulun Kanuna açıkça aykırı kararı da yönetim kuruluna hukuka aykırı işlem yapma yetkisi vermez. Yönetim kurulu emredici kanun hükümlerine uymalıdır.

Yönetim kurulunun mali sorumluluğu var mı?

Evet. 5200 m.8 yönetim kurulu üyelerinin görev ve faaliyetlerinden doğan sorumluluğuna ilişkin özel düzenleme içerir. Yönetim kurulu üyeleri birliğin gelir, harcama, sözleşme, personel ve malvarlığı işlemlerinde Kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygun davranmalıdır.

Usulsüz ödeme, yetkisiz sözleşme, kayıtsız tahsilat veya birlik zararına işlem kişisel sorumluluk tartışmasına yol açabilir. Bu sorumluluğun süre boyutu ayrıca 5200 m.8’de düzenlenmiştir ve ayrı rehberde incelenmektedir.

Başkan tek başına birlik parasını kullanabilir mi?

Birliğin mali işlemleri bütçe, yönetim kurulu kararı, imza yetkisi ve muhasebe düzeni içinde yürütülmelidir. Başkanlık, birlik hesabını kişisel hesap gibi kullanma yetkisi vermez. Ödeme ve tahsilatlar belgeye dayanmalı, muhasebe kayıtlarına işlenmeli ve gerekli kurul kararları bulunmalıdır.

Genel kurulca belirlenen hizmet payı, aidatlar veya başka gelirler de aynı kurumsal mali disiplin içinde yönetilmelidir.

Denetim kurulu yönetim kurulunu denetler mi?

Evet. 5200 sayılı Kanun m.9 denetim kurulunu düzenler. Denetim kurulu yönetim kurulunun faaliyetlerini, hesapları ve birliğin Kanun ve tüzüğe uygunluğunu denetler; tespitlerini raporlar.

Yönetim kurulu, denetim için gerekli defter ve belgeleri saklamalı ve erişilebilir kılmalıdır. Denetim kurulunun varlığı, yönetim kurulunun kendi iç kontrol ve belge düzeni sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Yönetim kurulu görev süresi dolunca ne yapılır?

Dört yıllık sürenin sonunda yeni yönetim kurulunun usulüne uygun genel kurul seçimiyle belirlenmesi gerekir. Görev süresi dolmuş yönetimin süresiz biçimde seçimsiz devam etmesi Kanundaki dönem sistemine aykırıdır.

Seçim takvimi, genel kurul çağrısı ve adaylık işlemleri süre dolmadan planlanmalıdır. Yeni kurulun göreve başlaması, devir teslim, banka ve imza yetkisi güncellemeleri ile Bakanlık bildirimleri gecikmeden yapılmalıdır.

Genel kurul yönetim kurulunu görev süresi dolmadan değiştirebilir mi?

Genel kurulun organları seçme ve Kanun/tüzük çerçevesinde değiştirme yetkisi vardır. Görevden alma veya yeni seçim konusu gündeme getirilecekse çağrı ve gündem usulü doğru uygulanmalıdır. Olağanüstü genel kurul da gerekli şartlarla bu amaçla toplanabilir.

Üçte bir üyenin olağanüstü toplantı talebi hakkında Üçte Bir Üye Olağanüstü Genel Kurul İsteyebilir mi? rehberi incelenebilir.

Yeni yönetim için devir teslim nasıl yapılmalıdır?

Eski yönetim; karar defterleri, üye kayıtları, muhasebe, banka hesapları, sözleşmeler, demirbaşlar, personel dosyaları ve elektronik erişimleri tutanakla yeni yönetime devretmelidir. Devir tarihi ve teslim edilen belgeler ayrı ayrı yazılmalıdır.

Şifre, banka yetkisi veya e-imza gibi erişimlerin eski yöneticide kalması mali ve hukuki risk doğurur. Yeni kurul göreve başlar başlamaz temsil ve erişim kayıtlarını güncellemelidir.

Seçim öncesi kontrol listesi

Tüzükte yönetim kurulunun 5, 6 veya 7 kişi olarak belirlenen sayısını kontrol edin. Dört yıllık görev süresinin ne zaman dolduğunu belirleyin. Adayların üyelik ve seçilme şartlarını doğrulayın. Başkanlık bakımından üst üste iki dönem kuralını inceleyin.

Genel kurul çağrısını ve gündemini doğru hazırlayın. Seçim sonuçlarını tutanak ve kararlarla belgeleyin. Yeni kurulun görev dağılımı, imza ve temsil yetkisini karara bağlayın ve gerekli resmi bildirimleri yapın.

İlgili içerikler

• Üretici Birliği Genel Kurulu Toplantı Nisabı
• Üçte Bir Üye Olağanüstü Genel Kurul İsteyebilir mi?
• Üretici Birliği Hizmet Payı En Fazla Binde Kaç?

Resmî kaynaklar

• 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu
• T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

Sık Sorulan Sorular