Kulüp Kendi Amatör Futbolcusuyla Transfer Dönemi Dışında Sözleşme Yapabilir mi? | TFF m.5/2
Kısa ve net cevap
Evet. Bir kulüp, kendi adına en az altı aydır tescilli bulunan amatör futbolcusuyla TFF Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı m.5/2’deki şartlar altında transfer ve tescil dönemi dışında profesyonel sözleşme yapabilir. Bu özel imkân, her amatör futbolcu için genel bir “sezon boyunca profesyonel olma” serbestisi değildir. Futbolcunun sözleşme yapacak kulübün kendi tescilli amatörü olması ve en az altı aylık tescil süresini tamamlaması gerekir. Talimat, daha önce profesyonel olup tekrar amatörlüğe dönen futbolcuları bu özel düzenlemenin dışında bırakır.
Bu kural, transfer dönemi kavramıyla ilk profesyonel sözleşme arasındaki ilişkiyi doğru kurmak için önemlidir. TFF Talimatı m.13 profesyonel tescilleri kural olarak ilan edilen transfer ve tescil dönemlerine bağlarken, m.5/2 kulübün kendi altyapısı veya amatör kadrosunda uzun süredir tescilli oyuncu için özel bir istisna getirir. İstisna dar yorumlanmalı, şartlar belgeyle doğrulanmalıdır.
TFF m.5/2’nin hukuki dayanağı nedir?
5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.3, futbol faaliyetlerinin düzenlenmesi, denetlenmesi ve bu alanda talimat çıkarılması için TFF’ye özel yetki tanır. Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı, bu yetki çerçevesinde profesyonel ve amatör statü geçişlerini ayrıntılı biçimde düzenler. m.5/2, genel transfer dönemi sistemine karşı belirli bir futbolcu grubu için özel profesyonelleşme imkânıdır.
Genel kural, profesyonel futbolcu tescilinin TFF tarafından ilan edilen transfer ve tescil dönemleri içinde yapılmasıdır. m.13 bu takvimi temel alır ve bir sezonda iki transfer/tescil dönemi bulunacağını kabul eder. m.5/2 ise, futbolcunun başka kulüpten transfer edilmesi yerine kendi kulübünün uzun süredir tescilli amatörü olması hâlinde, ilk profesyonel sözleşmenin transfer dönemi dışında da kurulup tescile götürülebilmesine izin verir.
Bu nedenle m.5/2 “transfer dönemi geçersizdir” anlamına gelmez. Kuralın amacı kulübün kendi yetiştirdiği veya en az altı aydır kendi bünyesinde tescilli bulunan amatör oyuncuyu sportif ihtiyaç ortaya çıktığında profesyonel kadroya geçirebilmesini sağlamaktır. Başka kulübe tescilli bir amatör futbolcunun önce serbest bırakılıp sonra aynı gün bu istisnaya dayanılarak profesyonel yapılması, hükmün aradığı süre ve aidiyet şartını karşılamaz.
“Kendi amatör futbolcusu” ne demektir?
İstisnanın ilk şartı, futbolcunun profesyonel sözleşme yapacak kulüp adına TFF nezdinde amatör olarak tescilli bulunmasıdır. Futbolcunun yalnız kulübün antrenmanlarına katılması, altyapıda deneme sürecinde olması veya kulüp tesislerinde çalışması yeterli değildir. Tescil, TFF kayıtlarında hukuken belirlenmiş olmalıdır.
Bu ayrım özellikle altyapı akademileri ve iş birliği yapılan amatör kulüpler bakımından önemlidir. Futbolcu fiilen bir profesyonel kulübün akademi programına devam ediyor ancak resmî olarak başka bir kulübe tescilliyse, profesyonel kulüp onu “kendi amatörü” kabul ederek m.5/2 istisnasını kullanamaz. Önce kayıt statüsü ve transfer kuralları uygulanmalıdır.
Kulüp şirketleşmiş bir yapıya sahipse veya spor kulübü ile spor anonim şirketi arasında sportif faaliyetin hangi tüzel kişilik tarafından yürütüldüğü konusunda farklılık varsa tescil sahibinin doğru belirlenmesi gerekir. Ticari marka, tesis veya aynı yönetim grubuna bağlılık tek başına TFF tescilinde “aynı kulüp” sonucunu doğurmaz. FYS kaydı esas alınmalıdır.
Altı aylık tescil süresi nasıl değerlendirilir?
m.5/2’nin ikinci temel şartı, amatör futbolcunun ilgili kulüp adına en az altı aydır tescilli bulunmasıdır. Süre, fiilî antrenman başlangıcından veya kulüple ilk temas tarihinden değil, TFF tescil ilişkisinden hareketle değerlendirilir. Bu nedenle kulübün dosyasında futbolcunun kayıt başlangıç tarihini gösteren resmi TFF verisi bulunmalıdır.
Altı ayın dolmasına birkaç gün veya hafta kalmış olması istisnanın uygulanması için yeterli değildir. Hüküm süreyi açıkça belirlediğinden, profesyonel sözleşme ve tescil başvurusunun zamanlaması buna göre planlanmalıdır. Transfer döneminin kapanmış olması, altı aylık şartı kısaltmaz; sportif aciliyet özel süreyi ortadan kaldırmaz.
Futbolcunun tescil geçmişinde kesinti, başka kulübe geçici veya kalıcı kayıt ya da yeniden aynı kulübe dönüş varsa altı aylık sürenin hangi tarihten itibaren hesaplanacağı kayıt zinciri üzerinden incelenmelidir. Hükmün aradığı şey güncel kulüp adına kesintisiz ve doğrulanabilir tescildir; yorumla önceki farklı dönemleri birleştirmek tescil riskini artırır.
Daha önce profesyonel olup amatöre dönen futbolcu bu kuraldan yararlanabilir mi?
m.5/2, profesyonellikten amatörlüğe dönen futbolcuları özel istisnanın dışında tutar. Bu ayrım önemlidir; çünkü Talimat m.6 profesyonel futbolcunun yeniden amatör statü kazanmasına ilişkin ayrı kurallar ve bekleme sonuçları düzenler. Daha önce profesyonel olan bir futbolcunun sonradan kulüpte amatör olarak altı ay kayıtlı bulunması, onu otomatik olarak m.5/2 kapsamına sokmaz.
Bu nedenle kulüp yalnız mevcut statüye bakmamalı, futbolcunun geçmiş TFF kayıtlarını da kontrol etmelidir. Futbolcunun daha önce profesyonel sözleşmesi bulunup bulunmadığı, profesyonel statüden ne zaman amatöre döndüğü ve m.6’daki sınırlamaların uygulanıp uygulanmadığı belirlenmelidir. Yanlış statü değerlendirmesi, transfer dönemi dışında yapılan sözleşmenin tescil edilememesine yol açabilir.
Profesyonelden amatöre dönüş sistemi ayrıca 30 günlük maç bekleme süresi, yeniden profesyonelliğe geçişte belirli dönem kısıtları ve 30 ay içinde profesyonel statüye dönüş hâlinde yetiştirme tazminatı sonuçları içerir. Bu nedenle daha önce profesyonel olmuş futbolcu için m.5/2 yerine m.6 ve ilgili tescil hükümleri esas alınmalıdır.
Transfer ve tescil dönemi dışında işlem nasıl yapılır?
m.5/2’nin şartları gerçekleşmişse kulüp kendi amatör futbolcusuyla transfer döneminin kapalı olduğu tarihte profesyonel sözleşme yapabilir. Bununla birlikte sözleşmenin imzalanması ile TFF tescilinin teknik olarak tamamlanması ayrı işlem adımlarıdır. Güncel m.14 uyarınca FYS üzerinden gerekli belgeler yüklenmeli, e-imza yetkilisi işlemi tamamlamalı ve TFF kayıt sonucu doğrulanmalıdır.
Kulüp, istisnayı başka kulüpten oyuncu transfer etmek için kullanamaz. Örneğin transfer dönemi kapandıktan sonra başka kulübün amatör futbolcusunu kendi kadrosuna almak ve hemen profesyonel yapmak, m.5/2’deki en az altı aylık kendi tescilli futbolcusu şartını karşılamaz. Genel transfer ve amatör tescil kuralları bu işlemde uygulanmaya devam eder.
Ayrıca FIFA uluslararası transfer kuralları ve küçük futbolculara ilişkin uluslararası transfer sınırlamaları ayrı bir katmandır. m.5/2, Türkiye içindeki özel profesyonelleşme imkânıdır; uluslararası transferde ITC, FIFA RSTP ve küçüklerin uluslararası transferine ilişkin m.17 hükümlerini bertaraf etmez.
18 yaş altındaki futbolcuda m.5/2 nasıl uygulanır?
Futbolcu 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamışsa m.5/1’deki yazılı kulüp muvafakati ve küçük futbolcunun hukuki işlem ehliyetine ilişkin şartlar da dikkate alınır. Kulüp kendi tescilli amatörüyle sözleşme yapıyor olsa bile yaşa bağlı koruma hükümleri yok sayılmaz.
Burada aynı kulübün hem tescil sahibi hem profesyonel sözleşme tarafı olması nedeniyle muvafakat işleminin şekli pratikte farklı görünse de dosyada genç futbolcunun profesyonelliğe geçiş iradesi ve kulübün bu geçişe dair yetkili kararı açık olmalıdır. Kanuni temsilci işlemleri de ayrıca tamamlanmalıdır.
18 yaş altındaki profesyonel futbolcuyla yapılacak sözleşmenin süresi m.19 uyarınca üç yılı aşamaz. m.5/2 transfer dönemi bakımından istisna getirir; sözleşme süresi bakımından yeni bir istisna yaratmaz. Bu nedenle üç yıllık üst sınır, ücret hükümleri ve diğer sözleşme şekil şartları aynen uygulanır.
Profesyonel sözleşmede hangi noktalar zorunlu kontrol edilmelidir?
Sözleşmede kulüp ve futbolcunun kimliği, süre, ücret, ödeme tarihleri, primler ve diğer mali menfaatler açık olmalıdır. Güncel m.19, futbolcunun tüm ödeme türlerinin ve bilinen mali haklarının TFF’ye tescil edilen tek profesyonel futbolcu sözleşmesinde gösterilmesini esas alır. TFF’ye düşük tutarlı sözleşme sunup ayrı protokolle farklı ücret kararlaştırılması hukuki ve disiplin riski yaratır.
Sözleşmenin bitiş tarihi güncel Talimat uyarınca 30 Haziran olarak kurulmalıdır. Resmî müsabakaların bu tarihten sonra devam etmesi hâlinde uzamaya ilişkin özel hüküm uygulanır. Sözleşme geçerliliği olumlu sağlık raporu veya çalışma izni gibi sonradan gerçekleşecek koşullara bağlanamaz. Futbolcuya ait Türk vergi yükümlülüğünün hukuka aykırı biçimde karşı tarafa devredilmesine ilişkin kayıtlar da m.19 kapsamında ayrıca değerlendirilir.
Kulüp yönetimi, profesyonel sözleşmenin doğuracağı mali yükü 7405 sayılı Kanundaki bütçe ve mali yönetim kuralları yönünden de kontrol etmelidir. Sportif departmanın oyuncuyu profesyonel yapmak istemesi, yönetim kurulunun mali sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Ücret, prim ve varsa imza parası kulüp bütçesinde açık biçimde planlanmalıdır.
FYS tescilinde hangi belgeler kontrol edilir?
m.14, tescil işlemlerinin Futbol Yönetim Sistemi üzerinden dijital yürütülmesini ve kulübün e-imza yetkilisi belirlemesini öngörür. Profesyonel sözleşme ve TFF’nin talep ettiği diğer belgeler sisteme yüklenir; asıllar kulüp tarafından saklanır. Eksik zorunlu belgeyle tescil veya lisans işlemi tamamlanmaz.
m.5/2 istisnasına dayanıldığında kulüp özellikle futbolcunun kendi adına en az altı aydır tescilli olduğunu gösteren kayıt durumunu dosyada doğrulamalıdır. TFF kayıtlarında bu şart açıkça görülmüyorsa yalnız kulüp içi antrenman listesi veya altyapı sözleşmesiyle süre şartının gerçekleştiği ileri sürülmemelidir.
FYS’ye yüklenen belgelerin içerik ve imza bakımından birbiriyle uyumlu olması gerekir. Yanlış tarih, başka futbolcuya ait belge veya gerçeğe aykırı bilgi, tescil reddinin yanı sıra disiplin sürecine neden olabilir. Bu nedenle e-imza yetkilisinin görevi yalnız “dosya yüklemek” değil, kulüp içi kontrol sistemiyle doğrulanmış belgeleri sunmaktır.
Hatalı m.5/2 uygulamasının sonuçları nelerdir?
En temel sonuç, profesyonel tescilin kabul edilmemesi ve futbolcunun profesyonel müsabakalarda kullanılamamasıdır. Kulüp sportif planını tescil edilmiş lisansa göre yapmak zorundadır. Sözleşme imzalanmış olsa bile tescil şartları yerine gelmemişse oyuncunun müsabaka uygunluğu ayrı sorun oluşturur.
İkinci risk, taraflar arasındaki ücret ve sözleşme uyuşmazlığıdır. Kulüp “tescil olmadı, sözleşme yok” derken futbolcu imzalanmış metne dayanarak alacak iddia edebilir. Bu uyuşmazlıkta sözleşmenin kurulması, tescil işlemi, tarafların kusuru ve TFF kuralları birlikte incelenir. Bu nedenle işlem başlamadan önce m.5/2 şartlarını teyit etmek, sonradan ortaya çıkacak yüksek maliyetli ihtilafları azaltır.
Üçüncü risk, disiplin sorumluluğudur. Gerçeğe aykırı tescil belgesi, yanlış beyan veya transfer dönemini dolanmak amacıyla kurulan işlem TFF disiplin düzenine konu olabilir. m.5/2 bir kolaylaştırma hükmüdür; genel transfer sistemi etrafında yapay işlem zinciri kurmak için kullanılamaz.
Altı aylık tescil istisnası için 10 maddelik kontrol listesi
- Futbolcunun güncel statüsünün amatör olduğu doğrulanır.
- Profesyonel sözleşme yapacak kulüp adına tescilli olduğu kontrol edilir.
- Bu tescilin en az altı aydır sürdüğü TFF kayıtlarından doğrulanır.
- Futbolcunun daha önce profesyonel olup olmadığı araştırılır.
- 15 yaş alt sınırı kontrol edilir.
- 18 yaş altındaysa gerekli muvafakat ve temsil belgeleri tamamlanır.
- Sözleşme m.19’daki süre ve mali hak kurallarına uygun hazırlanır.
- Kulüp temsil ve bütçe yetkileri kontrol edilir.
- FYS’ye eksiksiz evrak yüklenir ve asıllar saklanır.
- TFF tescil ve lisans sonucu işlem sonunda teyit edilir.
Mersin ve Türkiye uygulaması
Mersin’de faaliyet gösteren profesyonel veya amatör futbol kulüpleri bakımından m.5/2’nin şartları Türkiye’nin diğer şehirlerinden farklı değildir. Yerel lig, kulübün altyapı modeli veya futbolcunun yaş kategorisi, altı aylık TFF tescil şartını değiştirmez.
Özellikle altyapıdan A takıma oyuncu çıkaran kulüplerin, sezon içinde sakatlık veya kadro ihtiyacı doğduğunda bu istisnayı doğru kullanması önemlidir. Futbolcunun “uzun süredir kulüpte” olduğu yönündeki fiilî bilgi yerine TFF tescil tarihinin esas alınması, tescil reddi ve disiplin riskini önler.
İlgili site içi rehberler
- Amatör futbolcu kaç yaşında profesyonel olabilir?
- 18 yaş altı futbolcuda kulüp muvafakati
- Spor hukuku genel rehberi
- Spor kulübünün transfer ve sporcu giderleri
- Hukuki iletişim
Resmî kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
Transfer dönemi kapalıyken amatör futbolcu profesyonel yapılabilir mi?
Yalnız m.5/2’deki özel şartlar gerçekleşmişse. Futbolcu sözleşme yapacak kulübün kendi adına en az altı aydır amatör tescilli oyuncusu olmalıdır.
Başka kulübün amatör futbolcusu için m.5/2 kullanılabilir mi?
Hayır. Hüküm kulübün kendi adına en az altı aydır tescilli amatör futbolcusuna ilişkindir; başka kulüpten transferin genel tescil kurallarını kaldırmaz.
Altı ay antrenman yapmak yeterli midir?
Hayır. Esas alınan süre kulüp adına TFF tescil süresidir. Fiilî antrenman tarihi tek başına bu şartı karşılamaz.
Futbolcu daha önce profesyonel olmuşsa bu istisna uygulanır mı?
m.5/2, profesyonellikten amatörlüğe dönen futbolcuları istisnanın dışında bırakır. Bu durumda m.6 ve diğer tescil hükümleri incelenmelidir.
17 yaşındaki kendi amatör futbolcumuz için ayrıca muvafakat gerekir mi?
18 yaş altındaki futbolcular bakımından m.5/1’deki koruyucu şartlar ve kanuni temsilci işlemleri ayrıca uygulanır. Aynı kulübün tescil sahibi olması bu yaş korumasını ortadan kaldırmaz.
Sözleşme transfer dönemi dışında imzalanınca hemen maçta oynayabilir mi?
Oyuncunun yalnız sözleşme imzalaması yeterli değildir. Profesyonel tescil ve lisans işlemlerinin FYS üzerinden tamamlanmış olması gerekir.
Altı aylık süre birkaç gün eksikse kulüp yönetim kararıyla tamamlanmış sayılabilir mi?
Hayır. Talimatta öngörülen asgari süre kulüp kararıyla kısaltılamaz. TFF kayıtlarındaki tescil süresi esas alınmalıdır.
m.5/2 uluslararası transfer için de geçerli midir?
Bu hüküm uluslararası transferde FIFA düzenlemelerini, ITC kurallarını veya küçük futbolcuların uluslararası transfer yasağını ortadan kaldırmaz. Uluslararası unsur varsa ilgili FIFA ve TFF hükümleri ayrıca uygulanır.
Sonuç
TFF m.5/2, kulübün kendi altyapısından veya amatör kadrosundan profesyonel oyuncu çıkarabilmesi için önemli bir esneklik sağlar; fakat bu esneklik sınırsız değildir. En az altı aylık kulüp tescili, futbolcunun geçmiş statüsü, yaş şartları, profesyonel sözleşmenin m.19’a uygunluğu ve FYS tescili birlikte doğrulanmalıdır. Şartları belgelemeyen kulüp, transfer dönemi dışında yapılan sözleşmeyi tescil ettirememe ve buna bağlı sportif/mali uyuşmazlık riskiyle karşılaşır.
Altı aylık tescil istisnasında belge tarihi neden kritik?
m.5/2 uygulamasında futbolcunun kulüpte uzun süredir antrenman yapması değil, TFF nezdindeki tescil başlangıç tarihi esas alınır. Bu nedenle kulüp, profesyonel sözleşme tarihinden önce FYS ve federasyon kayıtlarından altı aylık sürenin tamamen dolduğunu teyit etmelidir. Birkaç günlük eksiklik, teknik direktörün oyuncuya ihtiyaç duyması veya sezon içindeki kadro sıkıntısı nedeniyle tamamlanmış sayılamaz.
Ayrıca futbolcunun daha önce profesyonel statü taşıyıp taşımadığı kayıt geçmişinden kontrol edilmelidir. m.5/2’nin profesyonellikten amatörlüğe dönen futbolcuları istisna dışında bırakması nedeniyle yalnız güncel “amatör” kaydına bakılması yetersizdir. Tarih ve statü zinciri birlikte doğrulanmadığında transfer dönemi dışında yapılan sözleşme tescil edilmeyebilir.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
